Kitap Künyesi

Yazar: Henri Bergson

Çevirmen: M. Şekip Tunç

Yayın Evi: Dergah Yayınları

İSBN: 9789759957537

Sayfa Sayısı: 424

--reklam--

Yaratıcı Tekamül Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Bergson, yaşadığı çağda bütün dünyada olduğu gibi Türk fikir hayatında da derin bir iz bırakmıştır. Pozitivist felsefe-bilimin hâkim olduğu bir dönemde daha dinamik ve düalist bir felsefe anlayışını savunmuş, sonradan sezgicilik denen felsefi akımın kurucusu olmuştur. Yaratıcı Tekâmül ismiyle Mustafa Şekip Tunç’un dilimize kazandırdığı bu eser, Bergson’un kavram dünyası ve felsefi sistemi açısından en önemli çalışmalarından biridir.

(Tanıtım Bülteninden)

--reklam--

Yaratıcı Tekamül Alıntıları - Sözleri

  • Bitmiş bir portreyi modelin fizyonomisi ile sanatkarın tabiatı ve palete konan renkler vasıtasıyla açıklamak kabildir, fakat portre yapılmadan önce bunlar bilinse bile hiç kimse, hatta bunu yapan sanatkar bile, portrenin nasıl olacağını sahih olarak önceden kestiremez. Çünkü bunu bilmek portreyi yapılmadan önce yapılmış görmekle mümkündür, bu ise kendi kendini yıkan muhal bir hipotezdir. Sanatkarı olduğumuz hayatımızın anları için de aynı şey söylenebilir. Bunların her biri adeta bir yaratmadır. Ressamın ehliyeti nasıl her an yapılıp bozuluyor, yaptığı eserlerin tesiri altında mutlaka değişiyorsa psikolojik hallerimizin her biri de, kendimize verdiğimiz yeni bir şekil olmak itibariyle, bizden çıkmakla beraber şahsiyetimizi değiştiriyor. Öyleyse biz ne isek yaptığımız ona tabidir demek doğrudur; yalnız buna biz ne yapıyorsak oyuz ve kendimizi mütemadiyen yaratıyoruz demeyi de katmak lazımdır.
  • Mevcudiyetinden en emin olduğumuz ve en iyi bildiğimiz şüphe yok ki kendi varlığımızdır, çünkü diğer bütün şeyler hakkındaki bilgilerimizin dıştan ve sathi olduklarına hükmolunabilir, halbuki kendimizi içten ve derinden biliyoruz. Evvela halden hale geçtiğimizi görüyorum. Duyumlar, duygular, dilekler, tasavvurlar, işte mevcudiyetimizin uğradığı değişiklikler ve vakit vakit boyandığı renkler. Öyleyse hiç durmadan değişiyoruz. Bense hal'lerimin her birinden ayrı birer parçaymış gibi bahsediyorum. Değiştiğimi söylüyorsam da bu değişme bana bir halden diğerine geçmede bulunuyor gibi geliyor ve her hali ayrı ayrı aldığım zaman bunların her vakit öylece kaldıklarına inanmaktan hoşlanıyorum. Halbuki küçük bir dikkat cehti bana bir an değişmeyen hiçbir teessür, hiçbir tasavvur ve hiçbir dileğin olmadığını gösteriyor. Ruh halleri değişmeden kesilseler ruhun süresi de akmaktan kesilecek.
  • Hakikatte ise hiç durmadan değişiyoruz, psikolojik halin kendisi de zaten değişmeden başka bir şey değil. Bu demektir ki bir halden diğerine geçmekle aynı halde kalmak arasında esaslı bir fark yoktur. Eğer ayniyle kalan hal sanıldığından daha çok değişmiş bulunuyorsa, bunun tersine olarak bir halden diğerine geçme temadi eden hale tasavvur edildiğinden fazla benzer; çünkü bir halden diğerine geçme daimidir. Yalnız psikojik hallerin değişmelerine daima dikkat etmediğimiz için, değişme kendini dikkatimize tanıtacak bir dereceye geldiği zaman bu değişmeden sanki önceki hale katılmış bir hal gibi bahsetmeye mecbur oluyoruz. Psikolojik halin ve bütün psikolojik hallerin değişmez olduklarını farz etmemiz de bu sebeptendir.
  • Geçmişimizin ancak bir parçasıyla düşünüyoruz, bu muhakkak; fakat içinde ruhumuzun asli kıvrımları da dahil olduğu halde bütün geçmişimizle istiyor, bütün geçmişimizle hareket ediyoruz. O halde geçmişimiz bize kendi hamlesiyle ve temayül halinde tam olarak beliriyor, yalnız bunun zayıf bir kısmı tasavvur haline geliyor. Geçmişin bu arta kalışından da bir şuurun aynı halden iki defa geçmesi imkansızlığı neticesi çıkıyor. Artık durumlar istediği kadar aynı olsun, bunların tesir edeceği şahıs mademki tarihinin yeni bir anındadır, artık aynı şahıs değildir. Şahsiyetimiz de toplanan tecrübelerle yapıldığı için hiç durmadan değişir, değiştikçe de herhangi bir hal, sathi olarak olduğu gibi kalsa bile, derinlikte de aynıyla tekerrür edemez. Ruhi süremiz olan yaşadığımız zamanın yeniden yaşanılamaması bu sebeptendir. Onun bir parçacığını bile yeniden yaşatamayız, çünkü bunun imkanı ondan sonraki bütün hatıralarımızın silinmesine bağlıdır. Bunları zihnimizden silsek bile irademizden çıkaramayız. Şahsiyetimiz de hiç durmadan işte böyle doğuyor, böyle büyüyor, böyle olgunlaşıyor.
  • Süre, geleceği kemiren ve ilerledikçe büyüyen geçmişin daimi bir ilerlemesidir. Geçmiş hiç durmadan büyüdükçe kendisini de hiç durmadan hıfzeder. Hafıza, bir çekmecenin muhtelif gözlerine hatıraları yerleştiren yahut deftere geçiren bir meleke değildir. Ortada ne defter, ne çekmece ne de meleke vardır; çünkü böyle bir meleke durmaksızın çalışmaz, istediği ve gücünün yettiği zaman çalışır, halbuki geçmişin geçmiş üzerine yığılması hiç durmadan olur. Daha doğrusu geçmiş kendi kendini otomatik olarak hıfzeder. Bizi de hiç şüphe yok her lahza bütün mevcudiyetiyle yuğurur. Daha ilk çocukluğumuzdan beri duyup düşündüğümüz, istediğimiz şeylerin hepsi, hale katılmak için eğilmiş fakat kendisini dışarıda bırakmak isteyen şuurun kapısını zorlayan o geçmiştedir. Beynin mekanizması da geçmişi hemen tamamiyle gayri şuura itmek, şuura yalnız halin durumunu aydınlatacak olanları bırakmak ve bu suretle hazırlanan fiile yardım ederek nihayet bize faydalı bir iş gördürmektir. Bu mekanizmadan kurtulup da şuura girebilenler, çok çok onun kapı aralığından kaçak olarak sokulabilen lüks hatıralardır. Arkamızda bilmeyerek sürüklediğimiz şeylerden bize haber verenler de gayri şuurun ulakları olan bu hatıralardır. Bunları açıkça seçemesek bile bize geçmişimizin kaybolmadığını müphem olarak duyuran yine bunlardır.
  • Psikolojik hayatın görünüşteki süreksizliği bu hayat üzerindeki dikkatlerimizin süreksiz olmasından ileri geliyor ve bu süreksiz dikkatlerimizi takip etmek yüzündendir ki tatlı bir meyilden başka bir şey olmayan bir yerde bir merdivenin basamaklarını gördüğümüzü sanıyoruz. Vakaa psikolojik hayatımızın beklenmedik hallerle dolu olduğu ve burada önceki ve sonraki hallere uymaz ve bağlanmaz gibi görünen binlerce haller ortaya çıktığı muhakkaktır. Fakat bunların görünüşlerindeki süreksizlik sürekli bir zemin üzerinde teferrüd ettiği gibi kendilerini ayıran fasılalar da yine bu zemine borçludurlar; bunları senfonilerde ara sıra işitilen ve bir orkestra senfonisinin tatlı ve sürekli akışını ara sıra kesen tembal seslerine benzetebiliriz. Dikkatimiz dahi bizi daha çok ilgilendiren bu seslere saplanır, fakat gerek bu beklenmedik haller ve gerek tembal sesleri bütün psikolojik mevcudiyetimizin akıcı kitlesi tarafından taşınmaktadırlar. Bu hallerin ikisi de duyup düşündüğümüz ve istediğimiz şeylerin kaffesini ve nihayet muayyen bir andaki bütün hüviyetimizi içine alan oynak bir bölgenin sadece en aydınlık noktalarıdır. Hakikatte ruhumuzun halini teşkil eden de bu bölgelerdir, öyleyse böylece tarif edilen hallerin ayrı unsurlar olmadığı ve sonsuz bir akışla birbirleri içinde devam ettikleri söylenebilir.
  • Eğer mevcudiyetimiz şekilsiz, kayıtsız ve değişmez bir ben'in terkip ettiği birbirlerinden ayrı hallerden yapılmış olsaydı bizim için süre de olmayacaktı. Çünkü değişmeyen bir ben akmadığı gibi yerine diğer bir hal geçmeyerek kendi kendinin aynı kalan psikolojik bir halde akış da olmaz. O halde bu psikolojik halleri tutan bir ben'in üzerine sıralamak beyhudedir, çünkü kati bir ip üzerine geçirilen katı şeylerden akıcı bir süre yapılamaz. Hakikat şu ki bunu yapmakla iç hayatının kendisi değil, yapma bir taklidi, mantık ve dilin ihtiyaçlarına elverişli durgun bir eşi yapılmış olur; çünkü iç hayatındaki gerçek zaman ortadan kaldırılmıştır. Fakat kendisini örten semboller altında akan psikolojik hayata bakınca onu dokuyan kumaşın zaman olduğu kolaylıkla görülür. Kaldı ki bundan daha dayanıklı, daha özlü bir kumaş da yoktur. Çünkü bizim içimizde geçen zaman, bir anın yerine diğer bir anın geçmesi değildir: Böyle olsaydı halden başka bir şeyin olmasına imkan kalmaz, geçmişin halde uzaması, tekamül ve somut süre asla olamazdı.
  • Mesela iç hallerimizden en az değişen hareketsiz dış bir şeyin gözle olan idrakini alalım. Bu şey isteği kadar aynı kalsın, ben de ona isteğim kadar aynı noktadan, aynı köşeden ve aynı günde bakayım; burada ilk idrakimle biraz sonraki arasında bir fark duymamak kabil değildir. Çünkü ikinci idrakim bir anlık olsun ihtiyarlamıştır. Hafızam da haldeki idrake geçmişteki idraklerden bir şey kalmıştır. Zaman yolu üzerinde ilerleyen ruhumun hali de topladığı sürülerden bir kartopu gibi mütemadiyen büyümüştür. Daha derinden içsel olan duyumlar, teessürler, arzular vesairede bu değişme, değişmeyen dışsal bir şeyden alınan basit bir görme idrakine nispetle bittabi daha çok oluyor. Fakat bu fasılasız değişmeye dikkat etmemek bize uygun geliyor, dikkat ettiğimiz zaman bile bunu ancak vücudumuza yeni bir tavır, dikkatimize yeni bir yön verdirecek bir dereceye geldiği zaman yapıyoruz ve ancak o zaman değişmiş olduğumuzu anlıyoruz.
  • Esen bir rüzgardan havalanan toz kasırgaları ne haldeyse canlılar da hayat hamlesinin yüce soluğunda öylece havalanmış gibidirler. Fakat ne mutlu ki hepimizi üfleyen bu görünmez nefes bazen bütün gözlerde bir şimşek gibi çakar. Analık şefkatinin nice tecellilerinde ansızın karşılaştığımız bu nefes, hayvanların çoğunda göze çarptığı gibi nebatın taneciğine olan ihtimamında da görülür. Hayatın bu büyük sırrını saklayan analık şefkatinde hayat sırrının bulunması neye mümkün olmasın? Bu şefkat değil midir ki her neslin kendisinden sonraki nesle düşkünlük ve teslimiyetini gösteriyor. Analık şefkatinin aralığından bakılınca her canlının sadece bir geçit olduğu ve asıl hayatın her canlıdan geçen harekette bulunduğu anlaşılır.
  • Hayatımızın tarihine dönüp bakalım: göreceğiz ki çocukluğumuz, henüz doğmak üzere bulundukları için kaynaşmış bir halde kalmaları imkan dahilinde bulunan türlü şahsiyetlerin bir hevengi halindedir. Nasıl ki bu çağın bütün güzelliği vaitlerle dolu olan bu kararsız şahsiyetlerdedir. Fakat çocuklukta kaynaşma halinde yaşayan bu kararsız şahsiyetler yaşın ilerlemesiyle artık geçinemez olurlar. Her fert de ancak tek bir hayat yaşayabileceğinden ister istemez bunlardan biri seçilir. Zaten hayat, aralıksız bir bırakma ve seçme ameliyesidir. Zaman içinde aldığımız yol, olmak üzere bulunduğumuz ve olabileceğimiz şeylerin malzemeleriyle doludur.
  • “For a conscious being, to exist is to change, to change is to mature, to mature is to go on creating oneself endlessly.” “Bilinçli bir varlık için var olmak değişmektir, değişmek olgunlaşmaktır, olgunlaşmak kendini sonsuz bir şekilde yaratmaya devam etmektir.”
  • "Her organizmada hayran olunacak bir iş bölümü, organlar arasında harikulâde bir dayanışma, sonsuz bir karmaşıklık içinde mükemmel bir intizam görülmüyor mu? Ve bu mânada canlı varlıklar, cevherlerinde bulunan bir plânı gerçekleştirmiyorlar mı?"
  • Sadece zekanın arayabileceği şeyler vardır; fakat zeka bunları tek başına asla bulamayacak, ancak içgüdü bulacaktı; fakat o da bunları hiç aramayacaktır.
  • Kelimeler fikirleri boğar,manayı öldürür.
  • Denebilir ki zeka sahibi bir varlık, kendinde kendisini aşan bir vasıtayı taşır.

--reklam--

Yaratıcı Tekamül İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Özellikle Kant ve Spencer’in akılcılık daha doğrusu saf zeka felsefesine karşı bir antitez olarak metafiziğin en akılcı insanda dahi gün yüzüne çıktığını belirten sağlam önermeler sunuyor Bergson. İnsanoğlunun iç alemiyle alakalı bir çok ayrımı yapıp hepsini de tek tek açıklayarak yaşamın kaynağını anlatıyor bize. Dili epeyce ağır olmasına ve sadeleştirilmemiş olmasına ara sıra bozulabiliyorsunuz(Mevzu felsefe terminolojisi değil ama). (Hamza Ergen)

--reklam--

Yaratıcı Tekamül PDF indirme linki var mı?

--reklam--

Henri Bergson - Yaratıcı Tekamül kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Yaratıcı Tekamül PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.

Kitabın Yazarı Henri Bergson Kimdir?

Temel İlkeler: Temel eserleri arasında Essais sur les Donnees immediates de la Conscience (Bilincin Dolayımsız Verileri Üzerine Denemeler), Matiere et Memoire (Madde ve Bellek), Les Deux Sources de la Morale et de la Religion (Ahlak ve Dinin İki Kaynağı) ve L'Evolution creatrice (Yaratıcı Evrim) gibi kitaplar bulunan Bergson, Almanya'da doğup gelişmiş olan idealist felsefenin Fransa'daki temsilcisi olarak tanınır. Aynı zamanda, süreç felsefesiadı verilen felsefe türünün de en önemli temsilcilerinden olan Bergson, pozitivizmin ya da oldukça dar bir çerçeve içinde kalan bilimsel yorumların iddialarına şiddetle karşı çıkarken, insani ve tinsel değerlerin önemini vurgulamıştır. O, işte bu çerçeve içinde, 20. yüzyılda gelişen akla karşı başkaldırının önemli öncülerinden biri olmak durumundadır. Sezgiciliğin ( entüisyonizm) de kurucusudur.

--reklam--

Henri Bergson Kitapları - Eserleri

  • Gülme
  • Metafizik Dersleri
  • Metafiziğe Giriş
  • Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı
  • Ruh Teorileri & İnsan Ruhu ve Kişiliği
  • Madde ve Bellek
  • Yaratıcı Tekamül
  • Dinin Ve Ahlakın Kaynakları
  • Etik ve Politika Dersleri
  • Şiir Felsefesi
  • Şuurun Doğrudan Doğruya Verileri
  • Düşünmek ve Olmak
  • Plotinos
  • Zihin Kudreti
  • Düşünce ve Devingen
  • Rüyalar
  • Antik Yunan Felsefesi
  • Süre ve Eşzamanlılık

--reklam--

Henri Bergson Alıntıları - Sözleri

  • Doğrusu, ne kadar tekrar etsek yeridir, komşunu sev diye öğüt vermekle buna erişemeyiz. Dar duyguları genişletmekle insanlığı kucaklayamayız. Zekamız, gidilecek yol budur, diye istediği kadar kendini kandırabilir. Anlayışımızın gözünde basit olanın irademizin gözünde basit olması zorunlu değildir. Mantık, şu yol en kısadır der, ama tecrübe ortaya atılır, bu yönde yol yok, der. (Dinin Ve Ahlakın Kaynakları)
  • Verili bir mefhumdan bizatihi bu mefhumun dışında başka hiçbir şey çıkarılamaz. Bu mefhumdan başka herhangi bir şeyi çıkarımla elde etmek zaten onu başka bir şey ile kombine etmek demektir, zira her çıkarım bir sentezdir. (Metafizik Dersleri)
  • Seviyorum el değmemiş kaynaklar bulmayi Oradan içmeyi, seviyorum yeni çiçekler toplamayı Dikkat cekici bir çelenk dermeyi başıma İlham perilerinin daha önce kimseye takmadığı (Şiir Felsefesi)
  • Sofist dönem, MÖ. 440 ile 400 yılları arasında uzanır ve bu dönem Atina'nın hegemonyasının sürdüğü dönem olacaktır. Sofist düşüncesinin güdüsü tamamıyla felsefi değildir. Bu düşünce, kısmen Atina'nın belirtilen dönemdeki politik ve toplumsal durumuyla açıklanır. Bu dönemde doğuma dayalı aristokrasi, yerini saf bir demokrasiye zemin hazırlayacak zenginliğe dayalı aristokrasiye bırakacaktır. Bu değişimlerin ahlaki ve felsefi sonuçları olacaktır. Nitekim yasaların istikrar ve düzenden yoksun olmalarından dolayı tanrısal bir kökene değil, insani bir kökene dayandıkları kabul edilecektir. Hükümet ve yasamayla ilgili sorunlar hakkında özel bir incelemeye kalkışmanın gerekli olup olmadığı merak edilecektir. Bu nedenle sonrasında güzel ve etkili konuşma sanatı büyük bir rol oynayacak ve toplumsal ve politik saygınlığa ulaşabilmek amacıyla kullanılacaktır. Öte yandan, dinin içinde bulunduğu durum da dönüşüm sürecinin içerisine girer. Pers-Yunan savaşları, Yunanlıların yeni tanrılarla tanışmasını sağlayacaktır. O vakit eski tanrılara duyulan inanç sarsılacaktır. Hayal gücünün dinde büyük bir rol oynadığı görülecektir. Özgür soruşturma, geleneğin batıl inançlara dayalı bağlılığının yerini alacaktır. Bütün bu nedenler, felsefede doğayı değil insanı inceleme konusu edinen yeni bir tür ve özgün karakterleri felsefenin ortaya çıkmasını sağlamıştır. (Antik Yunan Felsefesi)
  • Esen bir rüzgardan havalanan toz kasırgaları ne haldeyse canlılar da hayat hamlesinin yüce soluğunda öylece havalanmış gibidirler. Fakat ne mutlu ki hepimizi üfleyen bu görünmez nefes bazen bütün gözlerde bir şimşek gibi çakar. Analık şefkatinin nice tecellilerinde ansızın karşılaştığımız bu nefes, hayvanların çoğunda göze çarptığı gibi nebatın taneciğine olan ihtimamında da görülür. Hayatın bu büyük sırrını saklayan analık şefkatinde hayat sırrının bulunması neye mümkün olmasın? Bu şefkat değil midir ki her neslin kendisinden sonraki nesle düşkünlük ve teslimiyetini gösteriyor. Analık şefkatinin aralığından bakılınca her canlının sadece bir geçit olduğu ve asıl hayatın her canlıdan geçen harekette bulunduğu anlaşılır. (Yaratıcı Tekamül)
  • Sonsuz imkânlara gebe olan istikbal fikri istikbalin kendisinden daha verimlidir; elde olandan ziyade umulanın,gerçekten ziyade hayalin tatlı olması da bundan geliyor. (Şuurun Doğrudan Doğruya Verileri)
  • Hangi kötülük var olacaktı biz yaratılmış olmasaydık? (Şiir Felsefesi)
  • "Ah bir kaçabilseydim! Kimsenin beni tanımadığı benim de kimseyi tanımadığım bir köşede saklanabilseydim! Kendimi bile tanımadığım bir köşede! Derken ebedi bir gençlik pınarındaymışım gibi, yenilenmiş bir hale dalıverebilseydim!" (Ruh Teorileri & İnsan Ruhu ve Kişiliği)
  • Pythagoras, MÖ. 585 ile 581 yılları arasında Samos'ta doğmuş ve 544 ile 542 arasında İtalya'ya yerleşmiştir. Büyük Yunanistan'ın parçası olan Kroton'da bir tür dinsel, ahlaki ve politik birlik inşa edecektir. Bu birliğin aristokratik bir eğilimi bulunmaktaydı. Kroton'dan sürülen Pythagoras, Metapontion'da hayatını kaybeder. Matematikçi olan Pythagorasçılar, şeylerin ancak sayıya indirgenmeleri halinde anlaşılabilir olduklarını düşünerek sayıyı bir madde, dahası içkin bir madde olarak şeylerin içine koymayı tasavvur ederler. Öyleyse sayı, metafiziksel ve maddi ilke arasında ayrım yapmamış bu filozoflarca maddi bir ilke olarak kullanılmış metafizik bir ilkedir. Pythagorasçılar tek olanı, ikiye bölünmeye son verdiğinden dolayı sınırsız ve sonsuz olanla özdeştirirler. Tersine çift olan ise sonlu ve kusursuz olarak düşünülür. Böylece çift, tek ve doğaları oldukça belirsiz olan çift-tek sayılar; işte kullanacağımız farklı kategorilerdeki sayılar bunlardır. Zıtlıklara gelince: Çift ve tek, iki karşıt belirlenimi oluşturmaktadır. Şeylerin nitelikleri arasında yer alan zıtlıkların sınırsız ve sınırlıdan oluşan ana zıtlığa indirgendiğini tahmin edebiliriz. Pythagorasçılar'ın zıtlıklar tablosu: 1. Sınırlı ve sınırsız 2. Tek ve çift 3. Birlik ve çokluk 4. Sağ ve sol 5. Eril ve dişil 6. Atalet ve hareket 7. Düz ve eğri 8. Aydınlık ve karanlık 9. İyi ve kötü 10. Kare ve dikdörtgen. (Antik Yunan Felsefesi)
  • . Algılama, sonsuz derecede seyreltilmiş bir varoluşun muazzam dönemlerini, daha yoğun bir yaşamın birkaç daha farklı anına yoğunlaştırmaktan ibarettir. Algılamak, hareketsiz kılmak demektir. ... (Düşünmek ve Olmak)
  • ‘Ölüler gölgelerdir; bir ruhun hayaletleridirler.’ (Ruh Teorileri & İnsan Ruhu ve Kişiliği)
  • Ruh inceliğinden mahrum bir düşünüşün olabilmesi mümkün değildir ve ruh inceliği de önsezinin zekaya yansımasından başka bir şey değildir. (Düşünmek ve Olmak)
  • “Kusursuz bilmek, bedenin sınırlarını aşmaktır. Bu bakımdan bilgenin yaşamı öngörülen bir ölümdür.” . (Ruh Teorileri & İnsan Ruhu ve Kişiliği)
  • etkinin yoğunluğu uzunluğuna bağlı değildir. Bazen bir sözcük kafidir (Gülme)
  • Demek ki benim bedenim de maddi dünyanın bütünü içinde diğer imgeler gibi hareket eden, hareketi alıp veren bir imgedir. Muhtemelen tek fark şudur ki, benim bedenim, aldığı şeyi nasıl iade edeceğini belli ölçüler içinde seçebilir gözükmektedir. Ama genel olarak bedenim, özel olarak sinir sistemim nasıl olup da benim evren tasarımımın tümünü ya da bir bölümünü doğurur? İster bedenimin madde olduğunu söyleyin, ister imge olduğunu, kelimenin pek önemi yoktur. Eğer maddeyse, maddi dünyanın parçasıdır ve sonuç olarak, maddi dünya onun etrafında ve onun dışında varlığını sürdürür. Eğer imgeyse, bu imge ancak içine kona- bilecek şeyi verebilir ve hipotez gereği eğer yalnızca benim bedenimin imgesiyse, tüm evrenin imgesini bu bedenden çıkarıp almayı istemek saçma olur. Nesneleri harekete geçirmeye yönelik nesne olan bedenim, demekki, bir eylem merkezidir; bir tasarım doğurmayı başaramaz. (Madde ve Bellek)
  • "Tevâli ancak hâlin geçmiş ile karşılaştırılması vasıtası ile düşünülebilir." (Şuurun Doğrudan Doğruya Verileri)
  • Bizi ilgilendiren şeylerle ilgili olarak uyuyamıyoruz. (Rüyalar)
  • Olmak, tesir etmektir. (Metafizik Dersleri)
  • Kelimeler “içsel hayatımızı“ temsil etmekte kifayetsiz vasıtalardır. “Ruhumuzun hissettiklerini tamamen tercüme etmekte başarısızlığa uğrarız: düşünce, dil ile aynı ölçüye vurulamaz.“ (Metafiziğe Giriş)
  • Zihin, dünyayı sürekli büyüyen güçtür, ahlaki olarak büyüten güç. (Ruh Teorileri & İnsan Ruhu ve Kişiliği)