Dünyanın En Eskileri Mardin'den
Mardin'deki höyüklerde yapılan kazılarda 7 bin 500 yıllık oyuncak bir arabadan sonra dünyanın ilk tapu senedi de bulundu. Son bir ay içerisinde yapılan kazılar sonucunda bulunan pişmiş topraktan yapılmış oyuncak araba ve çivi yazısı ile yazılan tapu senedi müzede sergilenmeye başlandı.
Mardin'deki höyüklerde yapılan kazılarda 7 bin 500 yıllık oyuncak bir arabadan sonra dünyanın ilk tapu senedi de bulundu. Son bir ay içerisinde yapılan kazılar sonucunda bulunan pişmiş topraktan yapılmış oyuncak araba ve çivi yazısı ile yazılan tapu senedi müzede sergilenmeye başlandı.
Bir kaç ay önce arkeologların bir höyükte yüzey taraması yaparken bulduğu bu tarihi oyuncak günümüz araçlarının kopyası gibi. Sümerler dönemine ait pişmiş çamurdan yapılmış oyuncağı inceleyen Mardin Müzesi arkeologları, oyuncağın 7 bin 500 -5 bin yıllık olduğunu tespit ettiler. Oyuncak şu an Mardin Müzesinde "Oyuncak Araba Kalkolitik Dönem - M.Ö. 5500 - 3000" etiketiyle sergileniyor.
Dünyanın ilk oyuncakları hakkında bilgi veren Mardin Müzesi Müdürü Arkeolog Nihat Erdoğan, “Her ne kadar insanlık tarihinin en eski oyuncağının çamurdan yapılmış toplar ya da kartopu olduğunu iddia eden araştırmacılar olsa da; oyuncak alanında araştırma yapan arkeolog, sosyolog ve tarihçilerin elde ettiği bilgilere göre, tarihin en eski oyuncağının M.Ö.5 yüzyılda Mısır'da yapılan tahta atlar olduğu sanılıyordu. Son zamanlara kadar müzelerde yer alan verilere göre en eski oyunca İskoçya'da bulunmuş 4 bin yıldan daha eski taştan yapılmış toplar olarak kayıtlara geçmişti. Oysa dünyanın günümüze ulaşan en eski oyuncağı bir ay önce Kızıltepe ilçesinde bir höyükte yapılan kazılarda bulunan 7 bin 500 yıllık oyuncak araba olduğu ortaya çıktı. Mardin Müzesinde sergilenen ve Kalkolitik Döneme ait olan bu tarihi oyuncak yapılan analizlerden sonra takriben M.Ö. 5500-3000'li yıllara ait. Dünyanın en eski oyuncak arabası olma unvanını taşıyan bu arkeolojik bulgu aynı zamanda dünyanın en eski oyuncağı unvanına da sahip oldu.”dedi.
DÜNYANIN İLK TAPU SENEDİ DE MARDİN’DE
Oyuncak arabadan sonra dünyanın ilk yazılı arazi tapu senedi de Mardin Müzesinde yerini aldı. Nusaybin ilçesine 4 kilometre uzaklıktaki Gırnavas Höyüğünde yapılan kazı çalışmalarında bulunan tablet, üzerinde yapılan çalışmalarla gün ışığına çıkarıldı. Asur Dönemine ait çivi yazısı ile yazılan tableti çözen Mardin Müzesi arkeologları, dünyada bir ilkle karşılaştılar. Tabletin bir arazi tapusu olduğunu öğrenen arkeologlar bu sefer tabletin tarihi üzerinde bir analiz çalışması yaptılar.
Analiz sonucunda çıkan sonuca göre 5 santim boyundaki tablet, dünyada bir ilk olma özelliğine sahip. Tabletin dünyanın ilk tapusu olduğunu ortaya çıkaran arkeologlar, Mısır döneminde bile sadece arazi ve taşınmaz mülklere ait bir yazılı tabletin olmadığını ifade ettiler.
Müzede sergilenen dünyanın ilk oyuncak araba ve tapu senedi için bir açıklama yapan Kültür ve Turizm İl Müdürü Davut Beliktay, sergilenen son arkeolojik eserlerle birlikte Mardin Müzesinin daha da bir önem kazandığını anlattı. 7 bin 500- 5 bin yıl önce pimiş topraktan yapılmış oyuncak arabanın günümüz araba şekillerine çok iyi benzediğini ve bir traktör görüntüsü verdiğini belirten Beliktay, oyuncak arabanın yanında farklı kazılarda aynı dönemlere ait bebek figürleri ve ses çıkaran kuş görünümlü düdüklerinde ortaya çıkarıldığını söyledi.
Gırnavas höyüğünde bulunan tapu senedi tableti hakkında bilgi veren Beliktay, tabletin toprak altında çok iyi korunduğu için üzerindeki yazının bozulmadığını ve çamur üzerine çivi yazısı ile yazı yazıldıktan sonra fırında pişirildiği kaydetti.
MARDİN’İN TARİHİ 100 BİN YILLARA DAYANIYOR
Müzede Mardin’in yanında Siirt, Batman ve Şırnak illerinde bulunan eserlerin de sergilendiğini hatırlatan Beliktey, son dönemde yapılan kazılarda bulunan oyuncak araba ve tapu senedinin dünyada bir ilk olmalarının ayrı bir öneminin olduğunu söyledi. Mardin’in tarihi geçmişinin yapılan kazılarda bulunan eserlerle gün geçtikçe daha da eskiye gittiğini ifade eden Beliktay, “Üniversite kampusunda yaptığımız arkeolojik kazılarda Mardin tarihinin ilkel dönemlerde bile yaşam olduğunu ortaya çıkarıldı. Burada bulunan taşlar sayesinde Mardin tarihinin 10 bin yerine 100 bin öncesine kadar gittiğini ortaya çıkardık. Burada yapılan kazılarla ilgili olarak önümüzdeki günlerde geniş kapsamlı bir açıklama yapacağız.”dedi.
Müzede sergilenen iki önemli eserle ilgili olarak bir açıklama yapan Arkeolog Mesut Alp ise “Mardin çok şanslı bir kent. Anadolu ve Mezopotamya insanlığın beşiği, Mardin işte bu bölgede yani insanlığın doğduğu ve büyüdüğü yerde alıyor. Bunun için çok kültürlere ev sahipliği yapmıştır. Örneğin burada sergilenen oyuncak araba 7 bin 500 yıllık bir tarihi var ve dünyanın en eski oyuncağı konumunda. Burada ayrıca küçük çocuklar için pişmiş topraktan yapılan bebek ve düdükler var. Bunlar da 5-6 bin yıllık dönemlere ait. Burada tozu kaldırdığınız da karşınıza kadim bir tarih kendini gösteriyor. Düşünün bu oyuncağı bir höyüğün yüzey taramasını yaparken toprağın üstünde bulduk. Bu eser sayesinde bile buranın ne kadar kadim bir yerleşim alanı olduğunun farkına varıyoruz.”dedi.
2 BİN 800 YIL ÖNCESİNE AİT BAHÇENİN SATIŞ SÖZLEŞMESİ
Alp, dünyanın ilk tapu senedi ile ilgili olarak da şu bilgileri verdi:
“Bu çivi yazılı tabletin bizim için önemi şuradan geliyor. Milattan önce 7-8. Yüzyıl yeni Asur Dönemi diye tabir ettiğimiz dönemde bir meyve bahçesinin satış senedidir. Yani günümüz Türkçesi ile söylemek gerekirse bu adamlar 3 bin yıl önce bir satış sözleşmesi vermişler. Mezopotamya bölgesinde bulduğumuz dünyanın en eski tapu senedidir. Burada Sarri ismindeki babanın 3 oğluna ait meyve ağaçları ve içindeki meyvelerle beraber Nabulu ismindeki şehrin kuzeyindeki nehrin hemen kenarındaki bir meyve bahçesini İstarnadin ismindeki bir adama satma sözleşmesidir. Burada 4 tane başka adamın mühürleri ile şahitlik yapmaları söz konusudur. Zaten dünümüzde 2 bin 800 yıl öncesine gittiğimizde Nusaybin’in eski isminin Nabulu olduğunu da biliyoruz.”dedi.
Dünyanın ilk tapu senedi tabletinin üzerindeki çivi yazısının tercümesi
Hampute (?) mührü urad-g ula oğlu abu-salam mührü, Mannuki- Arbail mührü, Hanşi Mührü-kitt ir i – sarri’nin tüm 3 oğlunda, saltan meyve bahçesinin sahibi 8 Şihala, ana nehir asiller yolu’na bitişik olan ve Nabulu şehrinde bulunan, bu kişilere ait olan meyve bahçesi üzüm ve meyvelerle, istarnadin-ahhe satın aldı. 1 mina 20she kels gümüş (kalan kısmı kayıp) karşılığında (ters 2) … kral olmaksızın (?)
KIRK HARAMİLERİN HAZİNESİ DE SERGİLENİYOR
İki yıl önce Kızıltepe İlçesinde yapılan bir kanalizasyon kazısında Kırk Haramilere ait paha biçilmez altın kemer, bilezik, kolye ve altın sikkelerin bulunduğu 3 küp dolu hazine de Mardin Müzesinde sergileniyor.