Yıllardır sinemasız kentte düzenlenen film festivalleri nedeniyle sinema salonu olmadığı için eleştirilerek haberlere konu olan Mardin, nihayet 35 yıl aradan sonra sinema salonuna kavuşuyor.
Tarihi kentte 1930’li yıllarda kurulan 10 sinemadan biri olan Mardin'in ilk sinema salonu olan Lale Sineması, 35 yıl aradan sonra yeniden beyaz perdesini açıyor. 1930 yılında Mardin'in ilk siyah beyaz sinema salonu olarak açılan ve yarım asır boyunca kesintisiz olarak Mardinlilere hizmet eden Lale sineması 1980 darbesi ile kapatılmıştı.
Aynı anda 400 kişiye hizmet verecek sinema salonu için tarihi konakta restorasyon çalışması devam ediyor. Restorasyon çalışmaları kapsamında kapıları bugüne kadar açılmayan odalarda müzede sergilenebilecek poster ve zamanında sinemada kullanılan malzemeler bulan işletmenin sahibi Abdulhalim Taş, ileride sinemanın bir bölümünde bu malzemeleri sergileme kararı aldığını söyledi.
Tarihi geçmişi 65 yılı bulan Lale Sineması'nın yeniden faaliyete geçmesi için kolları sıvayan işletme sahibi Halim Taş, sinemasız tarihi kent olarak anılan Mardin'e yeniden sinema ile kavuşturmanın sevincini yaşadığını ifade etti.

35 YIL ARADAN SONRA
Sinemanın restorasyonuna bugüne kadar 400 bin TL harcama yaptıklarını anlatan Taş, “Mardin’de yaşadığım için sinema kültürünü çok iyi biliyorum 80’e kadar 81’e kadar lale sineması açık bir sinemaydı. Tabi sinemaya ailecek gelirdik annemle sinemaya gelmiş birisiyim. 80’den sonra maalesef ne olduysa bu sinemalar tiyatro salonlarımız kapandı. Onları bir daha canlandırmak için faaliyete sokmak için çaba gösteriyoruz. Şimdi elimizden geldiği kadar eski tarihi bozmadan onarmaya çalışıyoruz. Mardin’in ilk sinemaları, Lale sineması işte 81’e kadar faal olup 81’den sonra kapandı burası. Mardin halkı 80 yıl öncesine kadar sanata ve sinemaya yönelik tutkusunun göstergesidir. 1980 yılında maddi imkansızlıklar nedeniyle kapanan sinema salonunu 35 yıl aradan açmaya karar verdik. Son derece modern bir sinema salonu olacak. Vizyondaki filmleri aynı anda sinemamızda halka izlettireceğiz.”dedi.

MÜZELİK POSTERLER BULDU
Müzenin restorasyonunda bulunan eski posterleri gazetecilere göstererek, “50 yıldır yırtılmayan tek poster Fatma Girin posteri 2 ay sonra açılışını yapacağız kendisini mutlaka bekleriz.”diyen Taş, posterleri içerisinde hiç yırtılmayan ve camlı çerçevede asılı duran tek posterin Fatma Girik’e ait olduğu için açılışta kendisini davet edeceklerini ifade etti.
Eski poster ve eşyaları sergilemek için bir sergi salonu da açmayı hedeflediklerini belirten Taş, “Burada bulduğumuz eşyalar arasında eski yapılar var, posterler var, işlemeler, süsler, çerçeveler, kasa var, para kasası. Bir yer ayırtıp eski eser olan şeyleri müze olarak sergilemek istiyoruz. Burayı aynı zamanda bir müze olarak ta kullanma şansımız olacak. Burada bulduğumuz bir çok eşya 1920’lerden kalma tarihi eserlerdir. Eski posterler var nerden bakarsan herhalde 40-45 yıllık. Posterlerde gördüğünüz gibi farklı zamanlarda çekline filmlerin posterleri arasında filmleri tanıtıcı afişler ve daha öncede yer ayırmak için hazırlanan kimlikler de var. Eskiden bu kimliklerle rezerve ediyordular. Şu aile için 4 kişilik yer ayırtın derlerdi yani.. Ortalama her gün 600 kişi gelip film seyrediyormuş ailesi ile birlikte düşünün yani nerden nereye geldi Mardin. Mardin’de 10’a yakın sinema vardı. Haftada 2 gün de sırf bayanlara çalışıyordu. Yazın da açık hava sinemaları vardı tiyatroları vardı biliyorsunuz. Maalesef şuanda hiçbiri yok yani bunları çok üzülerek söylüyorum.”

DÖRT GÖZLE BEKLİYORLAR
Sinemanın açılışını dört gözle beklediklerini belirten esnaflardan Mehmet Demir ise Lale Sineması'nın yeniden açılmasının Mardin halkı adına mutluluk verici olduğunu belirterek, “Bir zamanlar Lale Sineması'na gitmek için günler öncesi rezarvasyon yaptırıyorduk. 35 yıl boyunca Mardin sinemasız kaldı. Şimdi 80 yıllık tarih yeniden canlanıyor. Mardin adına güzel bir sinema salonu olacağına inanıyorum." şeklinde konuştu.
Restorasyon çalışmalarını yerinde inceleyen Mardin Artuklu Üniversitesi arkeologlarından Yrd.Doç.Dr. Güner Coşkunsu da “Restorasyon kapsamında Mardin sinema tarihi için bilge veren çok değerli şeyler var. Sinema ayrıcı, mobilyalar, parçalar, süslemeler, posterler. Mesela süslemeler büyük bir ihtimalen 1920-1930 yıllarından gelen ışıklandırmayla kullanılan sinemadaki süslemeler, ışıklandırma sistemleri, arkada eski bir kasa, makaralar, afişler. 1940’lardan kalma afişler. Dolayısıyla burada aslında Mardin’de sinema tarihine Mardin deki sinemanın geçmişini gösterebilecek güzel böyle küçük bir müzelik koleksiyon var. Mutlaka değerlendirilmesi lazım. Mutlaka bir planlamayla sinema açıldığında bir teşhir salonunda gösterilebilir veya sinemanın dekorasyonunda kullanılabilir yâda Mardin’de bağımsız bir sinema müzesi kurulabilir.”dedi.

SİNEMANIN OLMAMASI BÜYÜK BİR EKSİKLİK
Coşkunsu konuşmasında Mardin’de bir sinemanın olmamasının büyük bir eksiklik olduğunu belirterek, “Bence bu büyük bir kayıp Mardin eskiden böyle değilmiş. Halim bey çocukluğunda 10 tane sinema olduğundan bahsetti. Yani Mardin’de ben özellikle batıda gelmiş birisi sinema, tiyatro çok ihtiyaç duyan bir akademisyen birey olarak eksiklik hissediyorum. Aslında ülkelerin gelişmişlik seviyesi ülkelerindeki sinemaya sanata eğitime verdikleri önemle paralel gider.”diye konuştu.