Dunaysir Kültür ve Araştırma Derneği yönetim kurul başkanı Nasır Aydın katılanlara teşekkür etti. Kızıltepe Halk Eğitim Merkezi salonunda Artuklu Üniversitesi Kürt Dili ve Kültürü öğretim üyesi Yardımcı Doçent Hayrullah Acar, bir konferans verdi.
Acar konuşmasında,
Basın – yayın organları dünyanın her yerinde büyük değişim ve dönüşümlerin en önemli öncüsü olmuşlardır. Çünkü basın yayın organları kadar kitleleri yeni bilgiler, düşüncelerle bilgilendiren, uyandıran başkaca unsurlar pek azdır. Nerede yayınlanmış bir gazete, dergi olmuşsa oranın gelişmelerden haberdar olma, dünyayı doğru okuma düzeyleri de o derece artmıştır. Kürt basın tarihi incelendiğinde modern manada Kürt milli bilincinin Kürtçe gazete ve dergilerin yayın hayatına atılmasıyla başladığı görülecektir. Aynı zamanda Kürt dilinin standartlaşmasında da önemli katkılar meydana getirmiştir. Kürt basın tarihi, bir bakımdan Kürt milletinin uyanış sürecindeki mücadelesi ve yeniden oluşumunun başlangıcıdır. Kürtlerin dil, kültür ve var olma mücadelesi yüz yıldır ana gündem konusu olmaktan çıkmamıştır.
Osmanlının son dönemlerinde, özellikle meşrutiyet döneminde diğer bir çok ulus gibi Kürtler de milli uyanıştan, ulusal haklarını elde etme yolunda mücadeleler içerisine girmişlerdir. Bu dönemde Kürtler bu mücadeleyi yeni çıkardıkları gazete ve dergiler ve kurdukları dernekler yoluyla gerçekleştiriyorlardı. Bu dönemde kurdukları Kürt Azm-i kavi Cemiyeti, Kürt Teavun ve Terakki Cemiyeti, Kürt Teali cemiyeti, Kürt talebe Hêvî Cemiyeti gibi derneklerin etrafında örgütlenmişler ve bu kurumların çıkarmış oldukları Kürdistan gazetesi, Kürt teavün ve terakki gazetesi, Şark ve Kürdistan, Roji Kürd, Hetavi Kürd, Jin gibi gazete ve dergiler çıkarmışlar ve bu yolla Kürt halkının siyasi ve kültürel bilincini yükseltme noktasında hayati roller ifa etmişlerdir.
Kürtler bu mücadelelerini, merkezi idarenin katı istibdadından dolayı daha çok sürgünde ve zorluklarla gerçekleştirebilmişlerdir. Kürtler bu yayın organları ve örgütlenmeler çevresinde Osmanlı devleti içerisinde otonom bir idare tarzında tutun, tam bağımsızlığa kadar farklı siyasal görüşleri dile getirmekten çekinmemişler ve bu isteklerini yüksek sesle dillendirmişler.
Bu mücadele ve çalışmalar başta Bedirxaniler olmak üzere, Kürdistan’ın bütün parçalarından; Xelilê Xeyali, Hamzayê Muksi, Muhammed Şefik Arwasi, Piremerd, Evdirehîm Rehmîyê Hekarî, Abdullah Cevdet, M. Mihri Hilav ve Bediuzzaman Molla Seidê Kurdi gibi aydınlar vasıtasıyla bu mücadeleyi yürütmüşler ve bugünkü modern Kürt bilincinin temelini atmışlardır.
Konferansa ilgi büyük oldu
Kızıltepe Kaymakamı Erdoğan Turan Ermiş, Kültür Turizm Müdürü Alaattin Aydın, İl Özel İdare Genel Sekreter Yardımcısı Hidayet Oğuz, Halk Eğitim Müdürü Hadi Gökdemir, Mezopotamya Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Cemil Aydoğan, Zahireciler Dernek Başkanı Şerif Öter, Çevre Derneği Başkanı Menduh Çakar, Mardin Tüketiciler Derneği Başkanı Musa Öztürk, sendika temsilcileri, çok sayıda basın mensubu ve geniş halk kitlesi katıldı. Toplantı Plaket töreninden sonra sona erdi.