Eskiden ne kalorifer ne de klima mı vardı. Hatta soba dahi kimi evlerde yoktu. Bundan 50-60 yıl önce Mardin'de halk arasında kürsü adı verilen bir ısınma şekli vardı. Kürsü Mardin'de yaygın olarak kullanılırdı. Kimileri farklı adlandırsa da hak arasında sandalya anlamına gelen kürsü derlerdi.
Kürsü; İçerisinde sıcak bir köz, kıpkırmızı yanan kömür ateşinin bulunduğu bir mangal, olabildiği kadar geniş dört ayaklı alçak bir sehpa veya küçük bir masanın altına yerleştirilen bir ısınma yöntemiydi.
Evin en büyük e yaygın olarak kullanılan odanın içerisinde üzerine büyük yün yorganlar konulur, ev sakinleri de yorganın içerisine girip Kürsünün etrafında toplanırlardı. Özellikle de çocukların ayaklar mangala değmemesi için defalarca uyarılarlardı. Kürsü'de en çok üşüyenler yorganı boyunlarına kadar çekerlerdi.
Uğraşması zahmetli bir yöntemdi ancak ısısı, yuvadaki aile bağlarını bile güçlendirecek kadar sıcaktı. Televizyon da o dönem henüz evlerde bulunmadığından yorganın içerisindeki evin yaşlısı özellilkle de geçmiş, geçirmiş nineler ve dedeler hayat hikayeleri ile eski anılarını anlatır, hem tecrübelerini paylaşır, hem sözlü tarihle yaşanmışlık ilham verici nasihatlerini hane halkıyla paylaşırlardı.
Tabi burada unutmadan Kürsü'nün altındakilere, evin en büyüğü tarafından eşit şekilde dağıtılan pohça pestil ile ceviz ikramını da not düşelim.
Aydınlanma ise yaygın olarak gaz lambasıyla olurdu. Daha sonra Mardin'de löküs denilen lüks lambası çıkmıştı. Gaz lambasına oranla üzerinde bir iki mekanizma bulunduğu için yine gazla yanmasına rağmen, o günün koşullarında adı lüks konulmuştu.
Mardin'de Kürsü'yü, 30-40 yıl öncesine kadar bırakamayan yaşlılarımız vardı. Ancak şimdilerde kürsü sadece fotoğraflarda bir anı olarak kaldı. Lüks lambası ise antikacılarda bulunabilen bir aparat olarak oracıkta duruyor.
Japonların da kullandığını bildiğim ve adınan kutatsu dedikleri bizim kürsü'nün altında ısınmayı iki bilemedin üç kez yaşamış bir gazeteci olarak, Mardin'in karlı ve soğuk bir kış gününde kürsünün tadını almış akranlarıma bir nostalji yaşatmak adına...
Haber/Yorum Kadir Üründü
Yorumlar
0 yorumYorum yazmak için tam sürüme geçin