Kitap Künyesi

Yazar: Feyza Hepçilingirler

Yayın Evi: Kırmızı Kedi Yayınevi

İSBN: 9786059658829

Sayfa Sayısı: 228

Öyküyü Okumak Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

"Öykü yumuşak yumuşak okşamaz; başında ya da sonunda sarsar okuru. Bir tümceyle, bir ünlemle, bir sözcükle; kimi zaman susarak..."

Öykü nedir? Bir öykünün atmosferi, karakterleri, geçtiği zaman ve yer nasıl değerlendirilmelidir?

Öykücülüğümüzün temel direği sayılan usta kalemlerden genç yazarlara uzanan bir çizgide Feyza Hepçilingirler'in seçtiği 13 öykü ve incelemelerinin bulunduğu bu kitap, öyküye dair sorulara cevap arıyor. Öykü dilinin derinlerine dalıyor. Ele aldığı öyküleri didiklemeye, anlamaya ve anlatmaya çalışıyor.

Sırayla önce öyküyü ardından değerlendirmesini sunan Öyküyü Okumak okura kendi okuma pratiğini yazarın analizleriyle karşılaştırma imkânı veriyor.

Usta yazar ve eleştirmen Feyza Hepçilingirler, bildiğimiz, sevdiğimiz öykülere farklı bir pencereden bakarak okurla yazar arasındaki bağı derinleştiriyor, okumalarımıza yan yollar açıyor.

Öyküyü Okumak Alıntıları - Sözleri

  • Dile egemen olamayan yazar, dili yönetemez; dil onu yönetir.
  • İnsanın kendisinde var olduğuna inandığı özelliklere gerçekten sahip olup olmadığının anlaşılması için ille de sınanması gerekir.
  • En çok okunan romanlar ise, söylemeye gerek yok, okuması en kolay olanlardır...
  • Niceliksel olarak da öykü okuru azdır zaten. Kendisini "edebiyat okuru" diye tanımlayan yüz kişiden yirmisi bile iyi öykü okuru değildir. "Çok iyi bir okurum" diyenlerin yüzde seksen, hatta doksanı, bu sözle roman okuduğunu söylemektedir.
  • Ben sanki doğduğum günden beri aynı yaştayım.
  • Öykü yumuşak yumuşak okşamaz; başında ya da sonunda sarsar okuru. Bir tümceyle, bir ünlemle, bir sözcükle; kimi zaman susarak.
  • "Gündüz dilini, gece kapını sıkı tut."
  • Konuşacak kimsem yok ki. Kitaplar. Balkon.
  • Ben bir su damlasıyım. İnatçı bir su damlasıyım. Büyümek için savaşacağım. Mutlu düşleri gerçekleştirmek için savaşacağım.
  • Öykü yazarı konuşmayı, anlatmayı bildiği kadar susmayı da bilmelidir...
  • İnsanın kendisinde var olduğuna inandığı özelliklere gerçekten sahip olup olmadığının anlaşılması için ille de sınanması gerekir...
  • “İyi bir öyküde fark etmediğimi şey, kötü bir öyküde gözümüze ilk batan şeydir. O şey nedir? Dildir elbette… O nedenle öykü her şeyden önce ve yalnızca bir dil işçiliğidir…”
  • Yaşanmış ve yaşanabilir olayları anlatan ın kendini öykücü sanması, devrik tümceleri yan yana değil alt alta dizenin kendisini şair sarmasına benzer.
  • Hemingway’ın en kısa öyküsünü bilir misiniz? “Bütün bir öyküyü hiçbir zaman altı kelimeyle yazamazsın”, diyen arkadaşlarına ağızlarının payını vermek için mi, yoksa barda tutuşulan bir iddia üzerine mi, yazar arkadaşlarının kışkırtması ile mi; orası pek belli değil; ama Hemingway’ın en iyi eseri olduğunu söylediği öykü, İngilizce 6, Türkçe topu topu 5 sözcükten oluşur. Etkileyici mi demiştik? Alın size etkileyiciliği tartışılmaz bir öykü: „For sale: Baby shoes, never used!“ “Satılık: Bebek ayakkabısı, hiç kullanılmamış.”
  • Öykü yazarı konuşmayı, anlatmayı bildiği kadar susmayı da bilmelidir.

Öyküyü Okumak İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Öyküyü Okumak: #ÖyküyüOkumak #FeyzaHepçilingirler "Öyküyü Okumak",Feyza Hepçilingirler'in hedef kitlesi gençler olan ama her yaştan okuru da kapsayan öykü inceleme kitabı.Başında "Gençlere...Her yaştan..." ifadesi bulunan kitabın ilk yazısı, yazarın öykü türünün özelliklerine ve yazıları yazma nedenine ilişkin açıklamalarda bulunduğu "Öykü Hep 'Zor' Kalacak" başlıklı yazı.Feyza Hepçilingirler, yazısında, incelemelerini "İmge Öyküler" dergisindeki Öykü Dili başlığı altında yazmaya başladığını ve dergi kapanıncaya kadar inceleme yazmayı sürdürdüğünü ifade ediyor."İmge Öyküler " dergisi yayınını durdurduktan sonra çözümleme yazmaya "Sanat ve Hayat" dergisinde devam eden yazar,özellikle usta kalemlere eğilmesi istendiğinden öykücülüğümüzün temel direği sayılan Sait Faik, Sabahattin Ali ve Orhan Kemal'den öyküler seçmeye özen göstermiş. Yazar, "Öykü Ne,Hikâye Ne?" başlıklı bir diğer giriş yazısında öykü ile hikâye arasındaki farkları dile getirip öyküde dilin kullanımının önemine değiniyor. Kitabın "Öyküyü Okumak" başlıklı bölümde, önce kitapta yer alan yazarın öyküsüne ardından Feyza Hepçilingirler'in bahsi geçen öykü ile ilgili incelemesine yer veriliyor.Kitapta yer alan öykücüler ve öyküleri ve inceleme yazısı sırasıyla şöyle: 1.Sait Faik Abasıyanık-Sinağrit Baba-Sinağrit Babanın İnsanlık Ölçüleri 2.Sabahattin Ali-Apartman-Şişlide Bir Apartıman 3.Adalet Ağaoğlu-Karanfilsiz-Dünya Gönlümüzde Kalmaz 4.Füruzan-Parasız Yatılı-Duru Bir Su Gibi 5.Tomris Uyar-Kişisel Sorgulamalar-Yedi Büyük Günahın İlki 6.Nursel Durusel-Geyikler,Annem ve Almanya-İlk Öykülerin Sıcaklığı 7.Necati Tosuner-Gölgeler-Öyküde Dilin İçi, #ÖyküyüOkumak #FeyzaHepçilingirler "Öyküyü Okumak",Feyza Hepçilingirler'in hedef kitlesi gençler olan ama her yaştan okuru da kapsayan öykü inceleme kitabı.Başında "Gençlere...Her yaştan..." ifadesi bulunan kitabın ilk yazısı, yazarın öykü türünün özelliklerine ve yazıları yazma nedenine ilişkin açıklamalarda bulunduğu "Öykü Hep 'Zor' Kalacak" başlıklı yazı.Feyza Hepçilingirler, yazısında, incelemelerini "İmge Öyküler" dergisindeki Öykü Dili başlığı altında yazmaya başladığını ve dergi kapanıncaya kadar inceleme yazmayı sürdürdüğünü ifade ediyor."İmge Öyküler " dergisi yayınını durdurduktan sonra çözümleme yazmaya "Sanat ve Hayat" dergisinde devam eden yazar,özellikle usta kalemlere eğilmesi istendiğinden öykücülüğümüzün temel direği sayılan Sait Faik, Sabahattin Ali ve Orhan Kemal'den öyküler seçmeye özen göstermiş. Yazar, "Öykü Ne,Hikâye Ne?" başlıklı bir diğer giriş yazısında öykü ile hikâye arasındaki farkları dile getirip öyküde dilin kullanımının önemine değiniyor. Kitabın "Öyküyü Okumak" başlıklı bölümde, önce kitapta yer alan yazarın öyküsüne ardından Feyza Hepçilingirler'in bahsi geçen öykü ile ilgili incelemesine yer veriliyor.Kitapta yer alan öykücüler ve öyküleri ve inceleme yazısı sırasıyla şöyle: 1.Sait Faik Abasıyanık-Sinağrit Baba-Sinağrit Babanın İnsanlık Ölçüleri 2.Sabahattin Ali-Apartman-Şişlide Bir Apartıman 3.Adalet Ağaoğlu-Karanfilsiz-Dünya Gönlümüzde Kalmaz 4.Füruzan-Parasız Yatılı-Duru Bir Su Gibi 5.Tomris Uyar-Kişisel Sorgulamalar-Yedi Büyük Günahın İlki 6.Nursel Durusel-Geyikler,Annem ve Almanya-İlk Öykülerin Sıcaklığı 7.Necati Tosuner-Gölgeler-Öyküde Dilin İçi, Dışı 8.Erendiz Atasü-Sessiz Ali-Alilerden Bir Ali- 9.Ülkü Ayvaz-Has Bahçeler Nerede?-Has İnsanlar Nerede Peki? 10.Attilâ Şenkon-Her Gün Perşembe Olsa-Gülnaz İle Bebeği 11.Aslı Erdoğan-Çıkış/Çıkış,Kaçış,Gidiş,Dönüş 12.Yavuz Ekinci-Her Şey Bitti 13.Ahmet Bülent Tetik-Kitap,Satır ve Cuma-Dağlar Kadar Sarp Feyza Hepçilingirler'in öyküye,öykücülerimize ve öykücülerimizin öykülerine dair bu güzel ve bilgilendirici kitabını okumanızı tavsiye ederim. 8.Erendiz Atasü-Sessiz Ali-Alilerden Bir Ali- 9.Ülkü Ayvaz-Has Bahçeler Nerede?-Has İnsanlar Nerede Peki? 10.Attilâ Şenkon-Her Gün Perşembe Olsa-Gülnaz İle Bebeği 11.Aslı Erdoğan-Çıkış/Çıkış,Kaçış,Gidiş,Dönüş 12.Yavuz Ekinci-Her Şey Bitti 13.Ahmet Bülent Tetik-Kitap,Satır ve Cuma-Dağlar Kadar Sarp Feyza Hepçilingirler'in öyküye,öykücülerimize ve öykücülerimizin öykülerine dair bu güzel ve bilgilendirici kitabını okumanızı tavsiye ederim. (Yunus ÇİNÇİN)

Yazar kitabında usta kalemlerden genç yazarlara kadar uzanan 13 öykü seçmiş ve bunları tek tek incelemiş. Açıkçası bu incelemelerden sonra neden öykü okuyamadığımı anladım. Çünkü öykü okumak roman gibi değil, 'zor'. Niye zor? Genelde öyküler üç beş sayfa olacak kadar kısa ve yazarın bu sayfa aralığında uyandırmak istediği duyguyu bir çırpıda aktarabilmesi gerekiyor. Okurun da bilinci açık, düş gücü yerinde ve her satıra yoğunlaşabilmesi gerekli öyküyü okurken. Zira öyküde sözcüklere dökülmeden alt metinlerle, bir sözcükle, bir ünlemle kimi zamanda sessizlikle anlatılmak istenenler çoğunluktadır.. Bunlar öyküyü etkileyici yapar.. Susmak ve yarım kalanları okuyucunun tamamlanmasını sağlamak... Fazla sözcük yemeğe eklenen fazla su gibidir der yazar, yemeğin suyu arttıkça tadı kaçar... .. Hemingway'in en kısa öyküsünü bilir misiniz? İngilizce 6, Türkçe 5 sözcükten oluşan bir öykü "For sale: Baby shoes, never used" "Satılık: Bebek ayakkabısı, hiç kullanılmamış" (Gurme okur)

Dile karşı hassasiyeti ve birikimiyle tanınan, kendisi de bir öykücü ve eleştirmen olan Feyza Hepçilingirler edebiyat dünyamızın önemli isimlerinden biri. Daha ziyade efsaneleşen “Türkçe Off” adlı kitabı ile tanınmakta. Kırmızı Kedi yayınevinden çıkan bu eserle ise öykü yazarlarına, öykü yazmak isteyenlere ve öykü okurlarına pek çok şey anlatıyor. Usta kalemlerden genç yazarlara kadar uzanan geniş bir yelpazeden seçtiği on üç adet öyküyü büyük bir titizlikle mercek altına almış yazar. Öyküyü verdikten sonra öykünün yazarı hakkında da kısa ve öz bilgiler veriyor. Eleştirilerini oldukça yalın ve nazik bir üslupla dile getirdiği, aslında çoğunlukla da takdir ettiği gözlerden kaçmıyor. En önemlisi de farkedilmeyen, unutulan ya da okuyucusuyla bir şekilde buluşamayan fakat övgüyü son derece hak eden eski, yeni birçok öyküyü bir araya getirerek onları bizlere sunuyor/tekrar hatırlatıyor olması. Bu yönüyle bile takdire şayan bir çalışma ve çabanın ürünü bana göre. Ben en çok kirtikleriyle birlikte Sabahattin Ali’nin “Apartman” adlı öyküsünü ve Nursel Duruel’in “Geyikler, Annem ve Almanya” adlı öykülerini sevdim. Ayrıca kitabın giriş kısmında 'Öykü Hep “Zor” Kalacak' başlığı altında verdiği bilgileri de çok beğendim. O kısımda dikkatimi çeken ifadelerinden bazılarını aşağıya alıntıladım; “ Edebiyat sanatının bir dalı olarak öykü de bir duygu aktarımıdır. Ne ki öykünün yeri dardır. O duyguyu rahat rahat aktarmak için, diyelim romanın olanaklarına sahip değildir öykü. Roman yazıyorsanız ne yer sınırınız vardır ne zaman sınırınız. Döner dolaşır yeniden vurgularsınız, en etkileyici anlatımı aramak ve bulmak için bütün sayfalar sizindir. Öykü öyle mi ya? Ne yapacaksanız üç beş sayfa içinde yapmak zorundasınız. Uyandırmak istediğiniz duyguyu bir çırpıda aktarabilmeniz için öyküde söz büyücüsü olmanız gerek. Kaldı ki öykünün yarısına kadar bir duygu uyandıramamış; okuru yaratmaya çalıştığınız atmosfere sokamamışsanız öyküyü sonuna kadar okutmayı zor sağlarsınız.” “Öykü okumak niye zordur? Bir kere okur, okuyacağının öykü olduğunu bilerek başlayacaktır okumaya. Yazarın her şeyi ona hazır vermesini beklememesi gerektğinin farkında olacaktır. Okumaya başlamadan önce, kendisini yaratıcı bir serüvene hazır hissetmesi gerekir. Bilinci açık, düş gücü yerinde olacak, her satıra yoğunlaşmayı sağlayabilecek bir konumda bulunacak. Sözgelimi, yatmadan önce okunacak kitaplardan değildir öykü kitapları. Evet tek oturumluktur öykü; evet, tek solukta okunur; ama ön hazırlığını yapmamış, kendisini etkilenmeye açık konuma sokmamışsa okur, öykünün onu alıp kısa bir sürede duygudan duyguya savurmasını boşuna bekler.” “Öykü yazarının, okuru etkilemek için bütün şanslarını kullanacak kadar geniş alanı yoktur. Dar alanda okura attığı pasların okur tarafından hemen gole çevrilmesi gerekir. Dönüp yeniden deneyecek, sözü dolandıracak bir çalım daha atacak yeri de yoktur yazarın, zamanı da. (Sibel YILDIZ)

Kitabın Yazarı Feyza Hepçilingirler Kimdir?

Feyza Hepçilingirler, (d. 26 Ocak 1948, Ayvalık), Türk yazar.

Ayvalık ve İzmir'de ilköğretimini ve liseyi bitiren Feyza Hepçilingirler, 1971 yılında İstanbul Üniversitesi, Türk Dili ve Edebiyatı bölümünde yüksek öğrenimini tamamladı. Bir süre İzmir'de çeşitli okullarda öğretmen ve öğretim görevlisi olarak çalıştı. 1983 yılında 1402 sayılı Sıkıyönetim yasasıyla görevinden alınarak Karadeniz Üniversitesi'ne atandı, ancak 1402 sayılı yasayı protesto etmek için istifa ederek İzmir'e geldi. 1992 yılına kadar özel dersanelerde çalışmasının ardından İstanbul'a yerleşti. Halen Yıldız Teknik Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak bulunmaktadır. Hepçilingirler, 1963 yılında çeşitli dergilerde evlilik öncesi adı olan Feyza Baran olarak şiir yazarak edebiyat çalışmalarına başladı. Yazdığı öykü ve romanları kitaplaştırılan Hepçilingirler, birçok ödül aldı. Halen çeşitli dergilerde ve Cumhuriyet Gazetesinde köşe yazarlığı yapmaktadır.

Feyza Hepçilingirler Kitapları - Eserleri

  • Türkçe "Off"
  • Off, Dilim!
  • Sabah Yolcuları
  • Dedim Ah!
  • Türkü Çocuk
  • Öyküyü Okumak

  • Kırmızı Karanfil Ne Renk Solar?
  • Eski Bir Balerin
  • Türkçe Dilbilgisi Öğretme Kitabı
  • Yazarlık Sınıfı
  • Türkçe "Off" 3 - Dilim Dilim Anadilim
  • Kırlangıçsız Geçti Yaz
  • Tanrıkadın

  • Öykünmece
  • Ürkek Kuşlar
  • Harflerimizin Gizli Dünyası
  • Savrulmalar
  • Sihirbaz Babam
  • Nasıl " Pop-Yazar " Olunur?
  • Anlar

  • Ezber Bozan Hatice Teyze
  • İşte Gidiyorum
  • Ayvalık’tan Gelen Mektup
  • İnsanları da Küçültebilir Misin?
  • Yıldızların Suya Döküldüğü
  • Sorulmadan
  • Küçülme Oyunu

  • Anne Kimdir
  • Dut Yemiş Bülbül
  • En Güzel Kim?
  • Rüzgarın Göğe Savurduğu
  • Üç Valiz İki Sandık
  • Hitit Prensesi Arinna
  • Çirkin Prenses

  • Kara Kargalar ile Ak Martılar
  • Atascadero'nun Sincapları
  • Dilin Zamana Dokuduğu
  • Tohumun Toprağa Düştüğü
  • Bu Dağların Karı Erimez
  • Ekinin Harman Olduğu
  • Kanatlı Nokta ve Pelin

  • Ardahan'dan Gelen Mektup
  • Masal Bozan Feride Teyze
  • Kara Kuzu'nun Kulağı
  • Üç Nokta Bir Çizgi
  • Filizin Boy Verdiği
  • Ya Armut Ağacı Olursam
  • Kar Altında Buğday Tanesi

  • Lahanistan
  • Edirne’den Gelen Mektup
  • Uçtu Uçtu Pelin Uçtu
  • Öyküler
  • Beyaz Gülün Öyküsü
  • Arada Aşk Var

Feyza Hepçilingirler Alıntıları - Sözleri

  • Hep başkalarının ölçüleri esastır. Nasıl görüyorlar, nasıl tanıyorlarsa seni, o kadarsın. (Tanrıkadın)
  • Hala "Ah!" çekilecek bir durumda Türkçe ve bu "Ah!" sözcüğüne yüklediğimiz anlam, başka hiçbir dilde bu derinlikte yaratılamaz. Bu kitapla, dilde "kirlenme" diye adlandırılan olgunun aslında kültürel bir yıpranmaya, aşınmaya işaret ettiğini göstermeye çalıştım. (Dedim Ah!)
  • "Dil daraltılıp kirletildikçe edebiyat soluksuz kalmaz mı ?" (Türkçe "Off" 3 - Dilim Dilim Anadilim)
  • “Kimi gülüşlerin provası olmazdı demek, kimi gülüşler provasız oldukları için güzeldir.” (Eski Bir Balerin)
  • Oysa benim içimde bir yer sessizce yırtılıverdi (Kırmızı Karanfil Ne Renk Solar?)
  • Öykü yumuşak yumuşak okşamaz; başında ya da sonunda sarsar okuru. Bir tümceyle, bir ünlemle, bir sözcükle; kimi zaman susarak. (Öyküyü Okumak)

  • İnsan yalnız sözle insandır ve sözle bağlanırız birbirimize. (Türkçe "Off" 3 - Dilim Dilim Anadilim)
  • Yaşanamamış tüm güzel düşler gibi onu da gömmesi gerektiğini bilmiyor henüz. (Kırlangıçsız Geçti Yaz)
  • Kitaplar da insanlar gibi. Kimileri hak etmediği halde övülüp göklere çıkarılıyor, kimileri övgüyü hak ettiği halde görmezden geliniyor. (Ekinin Harman Olduğu)
  • '' Bir insan sağdan soldan, komşularından ödünç aldıklarıyla nasıl zenginleşmezse bir dil de başka dillerden aldığı sözcüklerle zenginleşmez. '' (Off, Dilim!)
  • ... Alaturka duyarlıkların insanıyız, yerli film yetiştirmeleriyiz, sizcileyin uyanık değiliz... (Kırlangıçsız Geçti Yaz)
  • Susanlar kendi aralarında ikiye ayrılır: İçlerinden konuşanlar, içlerinden de susanlar. İkinciler aptaldır. (Savrulmalar)
  • Ölmekten daha acı olan, kimsenin ayrımsamadığı bir ölümle ölmek. Bunu düşünmek istemiyor, görmek de... Hele görmek hiç, hiç istemiyor. Nasıl kaçabilir, ölümden, kendi ölümünden nasıl kaçabilir insan. (Eski Bir Balerin)

  • Bir ay önce yine bu vapurdan atlayan adam için, bilseydim abi demiş simitçi hiç parası olmadığını, o yüzden benden simit istediğini bilseydim, vermez miydim hiç? İntihar eden adam da cebinde bir simit alacak kadar bile parası olmayan insanın yaşamaya hakkı yoktur, demiş. Demiş mi, öyleyse ölmemiş. Hani aklını oynatmadan intihar edemezmiş insanlar. İşte ediyor! (Kırlangıçsız Geçti Yaz)
  • Avrupa Birliği'nin ortak dil değil, ortak para esasına göre bir araya gelmiş ülkeler topluluğu olduğunu söylüyorduk. İngiltere, parasını bile değiştirmezken bizim dilimizi değiştirmeye kalkmamızdan söz ediyorduk. Yalnız parasını mı ölçü birimlerini bile değiştirmemiştir İngiltere. Bütün dünyada trafik yolun sağından akarken o soldan götürür arabaları. Dünyaya uyacağım diye bir kaygı gütmediği gibi yapabildiği oranda dünyayı kendisine uydurmaya çalışır. (Off, Dilim!)
  • "Aşk ne demektir biliyor musun; Aşk, kendinden geçmedir, kendini sonsuz bir derinlikte yitirmek ve bulamamak ve bulamamaktan mutlu olmak demektir." (Öyküler)
  • Hayır, yaşamadan yaşlanmak istemiyorum. Biriktirdiklerim olmalı, yenileri gelmediğinde kullanacağım güneşli günlerim, denizlerim. (Kırlangıçsız Geçti Yaz)
  • Çoğul bir yalnızlıktır ölüm, dedi Adam. Yaşamaksa tekil bir kalabalık, dedi Kadın... (Ürkek Kuşlar)
  • "Dillerin zenginlik ve yoksulluklarını ölçmede biricik ölçüt sözcük sayısı mıdır?" (Off, Dilim!)
  • Yaşanmış ve yaşanabilir olayları anlatan ın kendini öykücü sanması, devrik tümceleri yan yana değil alt alta dizenin kendisini şair sarmasına benzer. (Öyküyü Okumak)