Kentte 700 yıllık Muzafferiye Medresesi'nin kalıntıları üzerine Osmanlı döneminde inşa edilen Olgunlaşma Enstitüsünde Mardin, Siirt ve Şırnak yöresine ait eski dokuma türleri hayat buluyor.

Binbir emek ve zahmetle işlenen telkari sanatı da bu ürünler arasında yer alıyor. Enstitü, bugüne kadar birçok usta ve usta öğretici yetiştirdi.

Gümüşün el ile özel olarak işlenerek süsleme sanatı olan Telkari ilk olarak AR-GE Birimi, bölgeye özgü tasarımlar yaparak üretim tesisine gönderiyor.

El Emeği göz nuru olan Telkari, sabır ve incelik isteyen bir sanat.

--reklam--

Ustalar, gümüş madenini potada eritip işlemden geçirerek yaptığı iki ya da daha fazla ince teli birbiriyle bağlayıp şekil verilerek bir sanat eseri ortaya çıkarıyor.

Usta öğreticilerin maharetli elleri ile işlenen gümüşler, bugüne kadar katıldıkları yarışmalarda da derece alıyor.

Enstitü Müdürü Metin Değer, AR-GE Birimi tarafından tasarlanıp üretim aşamasına geçildikten sonra el takıları, el sanatları alanında farklı ürünlere ve dekoratif ürünlere yansıtıldığını söyledi.

Değer, amaçlarının bölgeye özgü tarihi el sanatlarının gelecek nesillere aktarmak olduğunu vurguladı.

--reklam--

AR-GE Personeli Hasan Aydoğan da Mardin, motif konusunda inanılmaz zenginliklerin olduğunu ifade etti.

Aydoğan, "Dini yapıların üzerinde de inanılmaz motifler var, semboller var. Biz bunu çalışma alanımızda araştırıp geliştiriyoruz. Bugüne kadar 360'a yakın motif ortaya çıkardık. Bu motiflerin her biri, uyarlanabilecek olanların da aynı şekilde kimliklerini oluşturduk. Hikayeleri varsa hikayeleri, yoksa sentezleyip hikayeleştirdik. Yeniden uyarlanabilir, kullanılabilir düzeye getirdik motifleri. Ayrıca bunların vektör çizimlerini yapıp bir ömür boyu kayıt altına alıyoruz. Arşive de kazandırmış oluyoruz." şeklinde konuştu.

--reklam--

Usta Öğretici İbrahim Cırık ta 8 yıldır Telkari sanatı ile uğraştığını ifade ederek şunları söyledi:
"Ben bu sanatı, Cumhurbaşkanından 'Yaşayan İnsan Hazinesi' ödülünü alan Suphi Hindiyerli'den öğrendim. 3 Yıldır ben Mardin Olgunlaşma Enstitüsünde kursta öğretici olarak çalışıyorum. Mardin Olgunlaşma olarak biz, ürün tasarladık, ürün yaptık. AR-GE ekibimiz tasarladı, bende gümüşümü eritip telimi çektikten sonra yaklaşık iki gün falan sürüyor ürünün yapımı. Telkari sabır isteyen bir sanat. Ben de bu ürünün güzel çıkması için elimden gelen en güzel işçiliği yapıyorum. Allaha çok şükür ortaya güzel ürün çıktı. Bunu mesela görüyorsunuz, Avrupa'da yarışmaya katıldı, ve üçüncü olarak ayrıldık. Bu bizi çok sevindirdi, çok mutlu etti. Çok gururlandık."

--reklam--

TELKARİ'NİN GEÇMİŞİ

Arkeolojik kazılardan elde edilen bulgulara göre, telkâri tekniğinin M.Ö. 3000 yılından beri Mezopotamya’da M.Ö. 2500’den bu yana da Anadolu’da kullanıldığı anlaşılmaktadır. Telkârinin asıl merkezinin 12. yüzyılda Musul olduğu, bu sanatın Musul’dan Suriye’ye, oradan da Anadolu’ya geçtiği ileri sürülmektedir. Telkâri yapımının 15. yüzyıldan bu yana ise Türkler arasında da yaygın olduğu, özellikle de Güneydoğu Anadolu’da çok geliştiği bilinmektedir.

--reklam--