Pazar esnafı: Fiyatlar geçen seneye göre uygun ama alım gücü yetersiz

Halkı ve esnafı ekonomik anlamda yakından ilgilendiren pazar alışverişini değerlendiren Mardin esnafı, fiyatların genel olarak uygun olduğunu ancak vatandaşların alım gücünün yetersiz kaldığını belirtti.

Mardin esnafı, pazar alışverişindeki fiyat artışlarının önceki yıllara göre daha makul seviyelerde olduğunu belirtirken, pazarlarda yoğunluk yaşandığını ancak vatandaşların alım gücünün zayıfladığını söyledi.

Mardin'deki pazar esnafı, her geçen yıl artan fiyatlar ve vatandaşların alım gücü konusunda'ya değerlendirmelerde bulundu.

Gıda ve temel ihtiyaç maddelerindeki fiyatların yıllara göre değişiklik gösterdiğini dile getiren esnaf, vatandaşların alışverişe olan ilgisinin, temel ihtiyaçlar nedeniyle mecburi olarak devam ettiğini ifade etti.

"Sebzelerin fiyatı 20-30 liradan başlıyor"

Alım gücünün fazla olmadığını söyleyen Mahsum Başçı "Pazarda fiyatlar şu an bedava denecek seviyede. En kaliteli meyveler bile ucuza satılıyor. Ancak insanlarda alım gücü yok. Bir aydır pazarı açmıyoruz, daha yeni açtık. Sebebi ise iş olmadığı için zarar etmemiz. Maalesef milletin alım gücü yok. Sebzelerin fiyatı bile 20-30 liradan başlıyor. Salatalık 20 lira, alan yok. Şeftalinin birinci kalitesi 75, ikinci kalitesi ise 50 lira. Birinci kalite meyveler genellikle 75 lira, ikinci kalite ve daha küçük olanlar ise 30-40 lira civarında. Çilek, mevsimi olmadığı için 150 liraya satılıyor. Ayrıca Batman'ın Sason ilçesinden geliyor." dedi.

Mevsimlik ürünler ve kurutmalıkların fiyatları hakkında da bilgi veren Başçı "Pazarda yer alan mevsimlik ürünler; şeftali, armut, nektarin, üzüm gibi ürünlerdir. Bu meyvelerin ortalama fiyatları 75 lira civarında. İkinci kalite ürünler daha düşük olup 30-40 liraya kadar iniyor. Muz 100 lira oldu, yeni yükseldi. Kurutmalıklar ise ucuz. Domates 20-30 liradan başlıyor, en iyisi 40 lira. Kırmızı biber 40 lira, kornişon ise 30, 40 ve 50 lira arasında değişiyor." ifadelerini kullandı.

"Alım gücü gittikçe düşüyor maalesef"

Girdi maliyetleri hakkında da konuşan Başçı, "En büyük sorun giderlerdir. Mazot 82 lira bandında. 10 kilo meyve satılması gerekiyor ki bir mazot parası çıksın. Diyarbakır'a gidip geliyoruz, masrafımız çok oluyor. Yaklaşık 100 kilometre yol kat ediyoruz. Bir de işgaliye parası var. Bununla birlikte poşet pahalandı, eleman yevmiyeleri de söz konusu. Alım gücü gittikçe düşüyor maalesef. Öte yandan pazar yerlerinde devam eden altyapı çalışmaları da büyük bir sorun oluşturuyor. Bundan dolayı bir aydır Salı Pazarı'nı açamıyoruz. Yetkililerin acilen çalışmaları bitirmesi lazım. Yaklaşık 3 aydır bu tozun içerisindeyiz." şeklinde konuştu.

"Şu an ürünlerin fiyatları dalgalı bir şekilde inip çıkıyor"

Patates ve soğan ürünlerin bu yıl daha uygun olduğunu belirten Kadir Anlayışlıoğlu  "12-13 yıldır bu işin içindeyiz. Patates, soğan ve sarımsak ürünlerinin satışını yapıyoruz. Geçen sene daha iyiydi. Şu an ürünlerin fiyatları dalgalı bir şekilde inip çıkıyor. Patates ve soğanın fiyatı şu an 30 lira. Soğan, geçen haftalarda 50 liraya satılıyordu, şimdi 30 liraya indi. Bunun nedeni hava koşulları ve bu sene fazla ekim yapılmaması. Bir ara ithal ürün geldi, şimdi kışlık soğanlar çıkınca fiyatlar düştü." ifadelerini aktardı.

"Bir ailenin haftalık mutfak gideri 2 bin liranın altına düşmüyor"

Anlayışlıoğlu, bir ailenin mutfak giderinin 2 bin liranın aşağında olmadığını ifade ederek "Genel olarak pazar fiyatları uygun ama millette alım gücü yok. Domates 20-25 lira civarında, meyve ve sebzeler ise 50-70 lira arasında. Bir ailenin haftalık mutfak gideri 2 bin liranın altına düşmüyor. Bunu burada yakından görüyoruz. Bir müşteri sadece bir torba patates ve soğan için 400-500 lira ödüyor. Bir de bunun meyvesi, sebzesi, yağı ve suyu var haliyle." dedi.

Giderlerinin büyük bölümünün yakıta bağlı olduğunu belirten Anlayışlıoğlu, "Poşetin kilosu 130-140 lira oldu. Bununla birlikte eleman ücreti ve yer ücretini de hesapladığında ancak başa baş çıkıyoruz. Gider çok oluyor. Marketler çoğaldıkça bu meslek yavaş yavaş tükenecek, halk pazarları kalmayacak gibi. Pazarda yoğunluk var ama alım gücü yok. Kuru bir kalabalık var." ifadelerini kullandı.

"Geçen yıl ve bu yıl fiyatlar hemen hemen aynı durumda"

İzzettin Çağtay ise şu değerlendirmelerde bulundu:

"10 yıldır bu işin içindeyim, karpuz satıyorum. Geçen yıl ve bu yıl fiyatlar hemen hemen aynı durumda. Karpuzun fiyatı geçen yılla aynı. Diğer meyveler ise bu yıl geçen yıldan daha ucuz. Geçen sene meyve çeşitlerini kilosu 100 liradan satıyorduk, bu yıl 4 kilosunu 100 liraya zor satıyoruz. Milletin alım gücü var. Geçen yıl pazarda üzümü kilosu 100 liradan satıyorduk, millet 3-4 kilo alıp gidiyordu. Bu yıl 4 kilosunu 100 liraya sattığımız halde millet bir kilo alıyor. 4 kişilik bir ailenin haftalık mutfak gideri en fazla 700-800 lira civarında. Şeftali, nektarin, erik ve üzüm gibi ürünlerin kilosu 25 lira." diye belirtti.

"Pazarda hareket var"

Pazar esnafı olarak en büyük giderlerinin mazot olduğunu belirten Çağtay "Mazot şu an pahalı durumda. Ayrıca mal alırken yüzdelik kesinti yapılıyor. İşçilik parası ve yer parasına çok para ödüyoruz. Poşetin tanesi 2 lira oldu. Şu an karpuzu 10 liraya satıyoruz. Misal, karpuzu 5 liraya alıyoruz, yüzdelik kesinti ve işçilikle 6 liraya bize mal oluyor. Mazotu, poşeti ve yer parasını ekleyince 8 liraya mal oluyor. Biz de 10 liraya satıyoruz. Genel duruma bakınca milletin durumu iyi gözüküyor. Mardin'deki yollar dışında bir sıkıntı yok. Milletin durumu iyi, pazarda da hareket var. İnşallah bu şekilde devam eder." şeklinde aktardı.