Duygusal Zeka/Eq Neden Önemsenmelidir?

Duygusal zekanın gelişimindeki aksaklıklar hem kişilerarası ilişkilerde yaşanan sorunların hem de psikolojik rahatsızlıkların ortaya çıkmasında çok önemli bir rol oynamaktadır çünkü duygusal zeka; farkındalığı, anlayışı, kişinin duygularını ifade etme ve yönetme yeteneğini belirler.

Duygular insanı anlamada, düşünce ve davranışlarını anlamlandırmada çok önemli bir role sahiptirler. Son yıllarda yapılan pek çok çalışma zeka tanımının genişletilmesi ve klasik olarak kabul edilen IQ yani entellektüel zekanın yanı sıra EQ yani duygusal zekanın da bu tanım içinde yer alması gerektiğini ortaya koymaktadır.

Duygusal zeka; kişinin duygularının farkında olma, duygularla başa çıkabilme, kendini motive etme, empati kurabilme ve ilişkileri yönetebilme yeteneklerini kapsamaktadır. Yaş, aile ortamı ve cinsiyet duygusal zekanın gelişimini etkileyen en önemli faktörlerdir. Duygusal zekanın gelişimindeki aksaklıklar hem kişilerarası ilişkilerde yaşanan sorunların hem de psikolojik rahatsızlıkların ortaya çıkmasında çok önemli bir rol oynamaktadır çünkü duygusal zeka; farkındalığı, anlayışı, kişinin duygularını ifade etme ve yönetme yeteneğini belirler.

Duygusal zeka 5 alandan oluşmaktadır bunlar:

  • Duygularının farkında olma: Belirli bir durumda ya da anda ne hissettiğinin farkına varabilmek duygusal zekanın temelini oluşturur.
  • Duygularla başa çıkabilmek: Farkına varılan duygularla uygun biçimde başa çıkabilmek duygusal zekanın temel özeliklerinden bir diğeridir. Kendini yatıştırma, yoğun endişelerden, karamsarlıktan, alınganlıklardan kurtulma yeteneği gibi yetenekleri kapsar.
  • Kendini motive etmek: insanın kendini motive edebilmesi için öncelikle duygularını bir amaç etrafında toplayabilmesi gerekir.
  • Başkalarının duygularını fark etmek: Başkalarının duygularını fark edebilmek ya da başka bir deyişle empati kurabilmek, duygusal zekanın vazgeçilemez özelliklerinden bir diğeridir. Empatik kişiler başkalarının neye ihtiyacı olduğunu, ne istediğini gösteren sinyallere karşı daha duyarlıdırlar.
  • İlişkileri yürütebilmek: Duygusal zekanın bir diğer özelliği de diğer insanlarla olan ilişkileri yürütebilmektir.

Bu beceriler popüler olmanın, liderliğin, kişilerarası etkililiğin altında yatan unsurlardır. Duygusal zekanın geliştirilmesinin önemini vurgulamak amacıyla kısaca şu bilgileri biliyor olmamız gerekir: Duygusal zeka etkili iletişim sağlamak, olumsuz durumlarda oluşabilecek tepkileri tahmin etmek, etkin dinlemek, baskı altında sakin kalmak, duygularını kontrol altında tutmak, farklı fikir ve duygulara açık davranmak, olumlu bir tutuma sahip olmak, empatik bakış açısıyla hareket etmek, geri bildirime açık olmak, diğerlerine ilham vermek, hem kendisini hem de diğerlerini motive etmek, çatışma durumlarını adil bir şekilde çözebilmenin gerekli bir unsurudur. Ayrıca yaşamda ne kadar başarılı olduğumuz, hem duygusal zeka hem de IQ tarafından belirlenir, ancak zeka, yüksek duygusal zeka eşliğinde en iyi şekilde çalışır. Duygusal zeka, her yaşta geliştirilebilir ve bu da duygusal zekayı daha önemli hale getirmektedir.

Duygusal zekanın üzerinde yeteri kadar düşünüldüğünde ve pratik yapıldığında geliştirilebilir bir alan olduğu bilinmektedir. Duygusal zekayı geliştirebilmek için yapılabilecek şeyler:

  • Empatiden vazgeçmeyin.
    Duygusal zekayı oluşturan en önemli şeylerden biri, hiç kuşkusuz kişinin empati becerisidir. Dolayısıyla başka insanların ne düşündüklerini, olayları nasıl bir bakış açısıyla değerlendirdiklerini tahmin edebilecek olgunluğa erişmek için onlara fikirlerini sormaktan ve iyi bir gözlemci olmaya çalışmaktan geri durmayın. 
  • Eleştirel yaklaşın ve eleştirilere göğüs germesini bilin.
    “Neden?” sorusunu sık sık sormak, hayatınızda karşılaştığınız durum ve olaylar karşısında eleştirel bir tavır takınmak bilgiyi derinlerden çıkarmanızı ve işlemenizi sağlayacaktır.

 

  • Başkalarından geri bildirimler isteyin.
    Çoğu zaman başka insanların bizi, bizim kendimizi gördüğümüzden daha farklı gördüğünün farkında olmayız. Oysa durum böyle olacağı gibi tam tersi de olabilir. Bu yüzden başka insanlardan geri bildirim almak son derece önemlidir.

 

 

 

 

 

 

 

Menekşe Karaboğa

Menekşe Karaboğa, 2017 yılında Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık lisans eğitimini tamamlamasının hemen ardından Klinik Psikoloji tezli yüksek lisans eğitimine başlamış ve başarıyla tamamlamıştır. Y

YORUMLAR

YORUM YAZ!

Yorum Ekle