diorex
Dedas

İttihat Ve Terakki - Samih Nafiz Tansu Kitap özeti, konusu ve incelemesi

İttihat Ve Terakki kimin eseri? İttihat Ve Terakki kitabının yazarı kimdir? İttihat Ve Terakki konusu ve anafikri nedir? İttihat Ve Terakki kitabı ne anlatıyor? İttihat Ve Terakki PDF indirme linki var mı? İttihat Ve Terakki kitabının yazarı Samih Nafiz Tansu kimdir? İşte İttihat Ve Terakki kitabı özeti, sözleri, yorumları ve incelemesi...

  • 05.07.2022 22:00
İttihat Ve Terakki - Samih Nafiz Tansu Kitap özeti, konusu ve incelemesi

Kitap Künyesi

Yazar: Samih Nafiz Tansu

Yayın Evi: İlgi Kültür Sanat Yayınları

İSBN: 9786054977499

Sayfa Sayısı: 496

İttihat Ve Terakki Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Yakın tarihimize damga vuran en önemli olgulardan biri, hiç şüphesiz ki, İttihat ve Terakki Cemiyeti'dir. Osmanlıların son yıllarında başlayarak Cumhuriyet'in ilk yıllarına kadar etkili olan İttihatçı düşünce hakkında pek çok şey yazılıp çizilmiş olsa da, bazı meseleler hakkındaki sis perdesi halen ortadan kalkmış değildir. İşte Galip Vardır'ın anıları bu sis perdesini ortadan kaldırabilecek pek çok bilgiyi bizlerle paylaşmaktadır. Subay olan babası Sabri Bey'in vesilesiyle henüz çocuk yaşlarda İttihatçılar ve İttihatçı düşünce ile tanışan Vardar, gerek ilk gençlik yıllarında gerekse de ilerleyen dönemde İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin önemli isimleri ile tanışma fırsatını yakalamış ve bugün tartışmalı olarak gördüğümüz birçok konuda onlardan bilgi edinmiştir.

Kitapta İttihatçı düşüncenin serpilmeye başladığı Balkan topraklarındaki ilk faaliyetlerden İttihatçıların Osmanlı devlet yönetimine el koymalarına, ülkenin Birinci Dünya Savaşı'na hangi şartlar altında sokulduğundan, Mustafa Kemal'e karşı planlanan İzmir suikastına kadar pek çok önemli hususta ayrıntılı ve şaşırtıcı bilgiye tanık olmaktayız. Olayların yer, zaman ve kişiler kanıt gösterilerek aktarılması ise Vardar'ın anılarını okuyucu açısından daha da değerli kılmaktadır. Bu kapsamı ile "İttihat ve Terakki İçinde Dönenler" yakın tarihimiz ile ilgilenen herkes için bir başvuru kaynağı niteliğindedir.

(Tanıtım Bülteninden)

İttihat Ve Terakki Alıntıları - Sözleri

  • Esasen Merkez-i Umumi'yi yıksak da Talat'ı deviremeyiz.
  • Şayet nihai zafer tahakkuk etse ve Almanlar galip gelse, yakın şarkta onlara verilen emsalsiz mevki dolayısıyla Osmanlı İmparatorluğu üzerinde yaşayacak bir nüfuzun Türklere göz açtırmayacağı ve memleketi bir müstemleke haline getireceği muhakkaktı
  • Hele Talat Paşa 'nın, Abdulhamit 'in cenazesinde gözlerinden yaş gelecek derecede ağlaması da göstermişti ki, İttihat ve Terakkiciler her şeye rağmen Sultan Abdulhamit 'in büyük bir devlet adamı olduğunu kabul etmişlerdi.
  • ....Konfüçyüs'un şu sözünü hatırlayalım: -Siyaset bir eve saadet getirmez !
  • Nihayet 1915 senesi 6-7-8 Ağustos günlerinin kahramanlık destanları,19.Tümen Komutanı Mustafa Kemal'in Conkbayırı'nda,Anafartalar'da,Seddülbahir'de kazandığı sürekli ve birbirini tamamlayıcı zaferlerini dünyaya ilan etmişti.Düşmanın Anzak birlikleri işte buralardan denize dökülmüş,Türk askerinin, -''Allah Allah'' sesleri,uzak dağlardan denizlere doğru akisler bırakmıştı.
  • Ziya Gökalp'e göre Türkiye'nin hedefi Türkçülük;yine koyu bir İttihatçı olan Emiri Efendi'ye göre İslamcılık;Talat Paşa'nın nokta-i nazarına göre ise ''Osmanlıcılık''ile ifade olunmakta idi.
  • Talât Bey arkadaşları ikinci bir içtimaa ikna etmiş ve Emin Bese'nin evinde toplanmışlardı. Bu defa söz sahibi yakışıklı kurmay subayı Enver Bey'indi. - Arkadaşlar dedi, geçen seferki toplantıda verdiğimiz kararı hiç beğenmedim. Size şu kadarını sormak isterim. Memleketin mukadderatını şayed bu hükümetin kurtaracağına emin iseniz mesele yoktur. O zaman dedikoduya lüzum yok, dağılalım. Yok bunun aksi fikrinde iseniz derhal çaresine bakalım! Hükümeti devirelim!.. Meclistekilerin hemen hepsi bir ağızdan: - Hükümete itimadımız yoktur! diye bağırmışlardı. Enver Bey sevinçli bir yüz, parlayan gözleriyle cevap verdi: - O hâlde ne duruyoruz, arkadaşlar, yarından tezi yok iş başına!.. Toplantıdakîlerin biri sormuştu: - Bunu kim yapacak, hükümeti kim devirecek!.. Enver Bey derhal atılarak: - Sadık ve azimli arkadaşlarımla beraber ben!..
  • Atatürk daha sonra hatıralarını anlattığı Sayın Ruşen Eşref'e şöyle demişti: Zavallı Talat Paşa, kendisinin bir çapkın Ermeni kurşunuyla Berlin sokaklarında yere serildiğini işittiğim zaman ne kadar müteessir olmuştum. Evet Talat Paşa büyük adamdı. Bir memlekete uzun yıllar bu tip insanların gelmesini beklemek lazımdı. Fakat milliyetperverliği, heyecanı, kafasına koyduğu şeyi behemehal yapmak arzusu, onu acele kararlar almaktan da alalıkoymamıştı. Aynı hüsnü niyet ve aynı heyecan, İttihat ve Terakki'nin diğer erkanında da vardı. Enver Paşa, Cemal Paşa, Halil Bey, Cavit Bey tek tek birer kıymet idiler. Fakat hepsi hayalperest idiler, realiteden daima uzak kalmayı sevmişlerdi. Bu sebeple daha istikrarlı, daha olgun bir dış siyaset takibine muvaffak olamadılar. Bu devlet adamlarının hayallerin peşinde koşan ideolojilerini biraz da yine İttihat ve Terakki'nin meşhur mütefekkiri Ziya Gökalp körüklüyordu.
  • Divan-ı Harp'in istintakını yapacak olan hakimlerden Vehbi Bey, Divan-ı Harp Reisi Miralay Nafiz Bey'i makamında ziyaret ederek: - Aziz Miralayım demişti, mevkufu istintak etmek zorundayız. Halbuki hala silahını yanında muhafaza ediyor. Silahlı maznunun isticvabı da nizamlara uygun değildir. Emir buyurursanız Yakup Cemil'in tabancasını alsınlar. Miralay Nafiz Bey gülmüş ve cevap vermişti: - "Onu alacak babayiğidi bulamadık ki!" Vehbi Bey hemen cevap vermişti: - "Bunu sizden başkası alamaz Başkanım. Zira siz gerek rütbeniz, gerek hal ve tavrımızı ve konumunu sayesinde dağdaki eşkiyayı şehre indirir ve teslim olmaya razı edersiniz." - Belki başkalarını dediğiniz hale sokarım ama bu bambaşka bir adam. Mamafih bir tecrübe edelim! Birkaç saat sonra Divan-ı Harp Reisi Miralay Nafiz Bey, Yakup Cemil'in ziyaretine gitmiş, bir sandalye alarak onun karşısına geçip oturmuştu. Böyle apansız bir ziyaretten hiç hoşlanmayan Yakup Cemil, ne de olsa askerliğin verdiği terbiye ile muhatabına hürmet etmiş ve onunla görüşmeye razı olmuştu. Miralay Nafiz bey Yakup Cemil'e: - "Müsterih olunuz, hiç de üzülecek bir mesele yok, her şey adalet karşısında tezahür edecek. Bunlar gelip geçici işler! Nasıl hizmetinizde kusur etmiyorlar ya?" diye sormuştu. Nafiz Bey'in maksadı Yakup Cemil'i yumuşatarak kolayca silahını teslim etmeye onu ikna etmekti. Tam bu sırada gözlüğünün camını silmek üzere cebinden mendilini çıkarmaya davranan Miralay Nafiz Bey alnının ortasında soğuk bir tabanca namusunu hissetmiş ve şaşırmıştı. Boğuk bir ses duydu. _ Elinizi cebinize sokmayınız! Divan-ı Harp Reisi verilen emre uydu. Sapsarı kesilmişti. Karşısındakinin hiç şakası yoktu.
  • Vatan, ne Türkiye'dir Türklere, ne Türkistan! Vatan, büyük ve müebbet bir ülkedir,Turan!...
  • Osmanlı İmparatorluğu'nun bir ucunda Yemen isyanları, diğer bir ucunda Arnavutluk hadiseleri ve Makedonya meseleleri müzmin bir hal almışken ve başta saray olmak üzere Osmanlı Devleti bunlarla başa çıkamazken, İstanbul sanki bütün bu meselelerden uzak yabancı bir diyarmış gibi zevk ve sefasında berdevamdı. Abdülhamid'in sarayı, onun etrafını çevirmiş sömürmekte bulunan aristokrat tabakası, anayurdun davalarını bigane, başka bir alemde yaşıyor, ona herşey hakikatten uzak görünüyordu. (Ödemişli Mülazım Nazım Bey)
  • .... son kurşuna kadar kahramanca dövüşen Türk erleri, bu Türk subayları, imparatorluğun can alacak bir mıntıkasında vatanları için canlarını feda etmekten zerre kadar tereddüt duymuyordu. Bu meçhul kahramanların maalesef ne bir tarihi şimdiye kadar yazılmış, ne de onlar için bir abide dikilmiştir. Rumeli'nin Türk milletine neye mal olduğunu, ne fedakarlıklar pahasına müdafaa edildiğini ve ne feci bir harpten, Balkan Harbi'nden sonra nasıl elden çıktığını bilmek, her Türk genci için şüphe yok ki vatan vazifesidir.
  • - Vatandaşlar, Kamil Paşa Hükümeti Edirne'yi Bulgarlara bugün resmen terk ediyor, şu dakikada Bab-ı Ali'de notalar imzalanıyor. Türk milleti bunu asla kabul etmeyecektir.
  • ..... Fakat Türk askerinin tarihte yapamadığı hiçbir emir gösterilemezdi. O, tam bir mutavaatla kendisine verilen emri, hemde son noktasına kadar, her şeye rağmen yerine getirmişti.
  • İngilizler şöyle diyordu: - Türkler harbe girmekle ve Çanakkale müdafaasını yapmakla Cihan Harbi'ni tam iki sene uzatmışlardı.

İttihat Ve Terakki İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Kitap (en azından bendeki baskısı) tam bir dizgi ve edisyon faciası. Baştan sona imla ve kelime hatalarıyla dolu.Umarım sonraki baskılarda düzeltilmiştir.Çünkü bu duruma rağmen kitabı bitirmeden bırakamadı. Oldukça güzel bir dille yazılmış. ittihat ve Terakki üzerinden oldukça tarafsız, gözlemlere ve hatıralara dayanan bir yakın tarih incelemesi. (Fatih DOĞANCI)

Makedonya dağlarında eşkiya kovalarken, 33 yıllık bir istibdat dönemini sonlandıran bir avuç vatanperverin bir baskın ile hükümeti ele geçirmesi ve kiminin yurt dışında suikaste uğrayarak, kiminin ise vatan haini olarak asılması ile sonlanan hayatları anlatan bir kitap... Vatanseverliklerinden kimsenin şüphe etmeyeceği bu insanların; hayalperest, fevri, maceracı, rekabetçi tavırları bu ülkeye fazlasıyla mal olmuştur. Doğrularıyla, yanlışlarıyla İttihat ve Terakki'nin tüm yüzlerini bu kitapta bulacaksınız. (Macit Mete Oğuz)

Galip Vardar'ın anlattıkları ile oluşturulan eser Yeni Sabah gazetesinde 4 ay devam eden röportaj serisinin kitap olmuş halidir. Anılarını anlatan Galip Vardar, bir 10 Kasım Atatürk Anma gününde, Atatürk'ün Çanakkale Muharebeleri'ni anlatırken heyecana kapılarak kalp krizinden vefat etmiştir. Eser,Makedonya'da bir kış gecesi ile başlayarak,Mustafa Kemal'e yapılmasını planlanan İzmir Suikast'i ve sonuçları ile bitiyor.İttihat ve Terakki'nin 3 adamı Enver,Talat ve Cemal Paşa'ların kendi aralarında ki çekişmeler,savaşa giriş olayı,Bab-İ Ali baskını,İttihatçıların iktidara geçmesi,Kamil Paşa'nın indirilip yerine Mahmut Şevket Paşa'nın geçirilişi ve ardından şehit edilmesi,bunların öncesinde hürriyet ilanı,31 Mart vaakası,Hareket Ordusu'nun gelişi,Abdülhamid'in tahta indirilmesi,Balkan Bozgunu,Edirne'nin kurtuluşu....Ve daha birçok konu hakkında kısa fakat detaylı bilgiler barındıran eser ciddi manada oldukça yararlı olmuş.Uzun uzadıya bu konuları okumak istemeyenler için ya da bu konularda alt yapı yapmak isteyenlerin başucu kitabı olabilir.Bir devire damga vurmuş Fırka'nın ve İttihatçıların özellerini öğrenebilme imkanı sunuyor eser. Benim elimdeki İlgi Kültür Sanat'ın 2016 1. Basımı...Bu basımdan sonra bir daha basım yapıldı mı veyahut başka bir yayınevinden çıktı mı bilemiyorum.Ama benim belirttiğim basım ve yılı olan kitap da oldukça fazla imla hataları mevcut.Okumak isteyen olursa eğer ya ikinci basımına baksın veyahut başka yerden çıktı mı ona baskınlar.Onun harici eseri rahatlıkla önerebilirim. (Burak CAN)

İttihat Ve Terakki PDF indirme linki var mı?

Samih Nafiz Tansu - İttihat Ve Terakki kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de İttihat Ve Terakki PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.

Kitabın Yazarı Samih Nafiz Tansu Kimdir?

Gazeteci, yazar ve eğitimci Sami Nafiz Tansu 6 Şubat 1906'da Köprülü / Makedonya'da doğdu. Balkan Savaşı'ndan sonra ailesi İstanbul'a göç etti. Öğrenimine, Üsküdar-Paşakapısı'ndaki Fıstıklı İlkokulunda başladı. Daha sonra İstanbul Sultanisi'ne geçti. İlk, orta ve lise öğrenimini orada yaparak 1925 yılında mezun oldu. İstanbul Darülfünun Edebiyat ve Hukuk şubelerine aynı zamanda devam etti. Tarih-Coğrafya Bölümü sınavını verdi ve 1928'de Hukuk Şubesinden mezun oldu. Öğretmenliğe İzmir Muallim Mektebinde başladı. Sonra Ankara Lisesi'ne tarih öğretmeni ve müdür yardımcısı oldu. 1934'te İstanbul Kabataş Lisesi'ne nakledildi ve aynı zamanda Boğaziçi Lisesi'nde ders verdi. İzmir'e bulunduğu yıllarda Vakit ve Son Saat gazetelerinin İzmir muhabirliğini yaptı. Çalışmalarını Ankara'da muhabirlik ve yazarlık yaparak sürdürdü. İstanbul'a dönünce Tasvir-i Efkar, Vatan ve sonra Cumhuriyet gazetelerinde çalıştı. Milli Eğitim Bakanlığı onu, sanat tarihi alanında uzmanlık eğitimi alması için İtalya'ya Roma Üniversitesine gönderdi. 1947'den 1949'a kadar iki yıl Roma Üniversitesinde yüksek lisans yaptı. 1949-51'e kadar da sanat tarihi doktorası sınıflarına devam etti. İtalya'da iken Cumhuriyet'in Roma muhabirliğini de yaptı.Yurda dönüşünde Galatasaray Lisesi'nde öğretmenlik yaptı. Çeşitli fırsatlardan faydalanarak Avrupa'nın hemen her tarafını gezip gördü. Son yıllarında Rusya'ya ve Japonya'ya gitti. Bu gezi izlenimleri ile çeşitli yazıları sırasıyla Milliyet, Cumhuriyet, Yeni Sabah, Dünya, Son Havadis ve Tercüman gazetelerinde çıktı. Samih Nafiz Tansu 1976 yılında İstanbul'da öldü.

Samih Nafiz Tansu Kitapları - Eserleri

  • İttihat Ve Terakki
  • İki Devrin Perde Arkası
  • Şeyh Şamil
  • İttihad ve Terakki İçinde Dönenler
  • Madalyonun Tersi
  • Romanofların Sonu
  • Emir Süleyman

Samih Nafiz Tansu Alıntıları - Sözleri

  • Nihayet 1915 senesi 6-7-8 Ağustos günlerinin kahramanlık destanları,19.Tümen Komutanı Mustafa Kemal'in Conkbayırı'nda,Anafartalar'da,Seddülbahir'de kazandığı sürekli ve birbirini tamamlayıcı zaferlerini dünyaya ilan etmişti.Düşmanın Anzak birlikleri işte buralardan denize dökülmüş,Türk askerinin, -''Allah Allah'' sesleri,uzak dağlardan denizlere doğru akisler bırakmıştı. (İttihat Ve Terakki)
  • Osmanlı İmparatorluğu'nun bir ucunda Yemen isyanları, diğer bir ucunda Arnavutluk hadiseleri ve Makedonya meseleleri müzmin bir hal almışken ve başta saray olmak üzere Osmanlı Devleti bunlarla başa çıkamazken, İstanbul sanki bütün bu meselelerden uzak yabancı bir diyarmış gibi zevk ve sefasında berdevamdı. Abdülhamid'in sarayı, onun etrafını çevirmiş sömürmekte bulunan aristokrat tabakası, anayurdun davalarını bigane, başka bir alemde yaşıyor, ona herşey hakikatten uzak görünüyordu. (Ödemişli Mülazım Nazım Bey) (İttihat Ve Terakki)
  • Hele Talat Paşa 'nın, Abdulhamit 'in cenazesinde gözlerinden yaş gelecek derecede ağlaması da göstermişti ki, İttihat ve Terakkiciler her şeye rağmen Sultan Abdulhamit 'in büyük bir devlet adamı olduğunu kabul etmişlerdi. (İttihat Ve Terakki)
  • Türkler, dindar oldukları kadar, belki de ondan daha fazla vatanseverdiler. Tarihin hiç bir döneminde ve Türklerin kurduğu hiçbir devlette dinsel duygular Türklere milli benliklerini unutturmamıştır. (İki Devrin Perde Arkası)
  • .... son kurşuna kadar kahramanca dövüşen Türk erleri, bu Türk subayları, imparatorluğun can alacak bir mıntıkasında vatanları için canlarını feda etmekten zerre kadar tereddüt duymuyordu. Bu meçhul kahramanların maalesef ne bir tarihi şimdiye kadar yazılmış, ne de onlar için bir abide dikilmiştir. Rumeli'nin Türk milletine neye mal olduğunu, ne fedakarlıklar pahasına müdafaa edildiğini ve ne feci bir harpten, Balkan Harbi'nden sonra nasıl elden çıktığını bilmek, her Türk genci için şüphe yok ki vatan vazifesidir. (İttihat Ve Terakki)
  • ..... Fakat Türk askerinin tarihte yapamadığı hiçbir emir gösterilemezdi. O, tam bir mutavaatla kendisine verilen emri, hemde son noktasına kadar, her şeye rağmen yerine getirmişti. (İttihat Ve Terakki)
  • Ya İstiklal Ya Ölüm! (Şeyh Şamil)
  • Ah, yaşamak ne güzel bir şeydi. (Şeyh Şamil)
  • Düşün ki yüzbaşı, saltanat makamımıza bu iki Yahudi, rüşvet verme cesaretinde bulunmuşlardı. ‘Terk edin burayı, vatan parayla satılmaz’ diye bağırmıştım. İçeri giren saray adamlarına da her ikisini almalarını söylemiştim. İşte bundan sonra Yahudiler bana düşman oldular. Şimdi burada Selanik’te çektiklerim, Yahudilere yurt göstermeyişimin cezasıdır!” (İki Devrin Perde Arkası)
  • Talât Bey arkadaşları ikinci bir içtimaa ikna etmiş ve Emin Bese'nin evinde toplanmışlardı. Bu defa söz sahibi yakışıklı kurmay subayı Enver Bey'indi. - Arkadaşlar dedi, geçen seferki toplantıda verdiğimiz kararı hiç beğenmedim. Size şu kadarını sormak isterim. Memleketin mukadderatını şayed bu hükümetin kurtaracağına emin iseniz mesele yoktur. O zaman dedikoduya lüzum yok, dağılalım. Yok bunun aksi fikrinde iseniz derhal çaresine bakalım! Hükümeti devirelim!.. Meclistekilerin hemen hepsi bir ağızdan: - Hükümete itimadımız yoktur! diye bağırmışlardı. Enver Bey sevinçli bir yüz, parlayan gözleriyle cevap verdi: - O hâlde ne duruyoruz, arkadaşlar, yarından tezi yok iş başına!.. Toplantıdakîlerin biri sormuştu: - Bunu kim yapacak, hükümeti kim devirecek!.. Enver Bey derhal atılarak: - Sadık ve azimli arkadaşlarımla beraber ben!.. (İttihat Ve Terakki)
  • Ben seni çok seviyorum. (Şeyh Şamil)
  • Veliaht Yusuf İzzettin Efendi, Enver Paşa’nın damat olmasına sert bir şekilde karşı çıkmıştı. Abdülhamit burada durmuş, Enver Paşa’nın yüzüne bakmış, onun dikkatle kendisini dinlediğini görünce sözüne devam etmişti. “Oğlum Enver, otuz üç sene saltanat sürdüm, padişahlığım süresince bireyin özgürlüğüne, kişiliğine daima saygılı oldum. Fakat herkesin gönlünce bir özgürlüğü, gelişigüzel bir serbestliği de hiçbir zaman hoş görmedim. Hele basında çok geçerli olan açık saçık resim ve yazılara, sinsi düşüncelerin egemen olmasına asla izin vermedim. Milli değerlerimizin bozulmasına da taraftar olmadım. Avrupalıların uygarlığına daima saygı duydum. Fakat Hristiyanlığı hiçbir zaman Müslümanlığa yeğlemedim ve üstün tarafını da görmedim. Başkalarını gelişigüzel taklit etmekten hoşlanmam. Ustalık bu uygarlığı kendi bünyemize uydurabilmektir. Ben de bu uygarlığın iyi yönlerini sarayıma getirdim. Yıldız’da cuma ve pazartesi geceleri temsiller, konserler verilmesini emretmiştim. Batının sanatçılarını bizzat sarayda hem izledim, hem de müziklerini dinledim. Bu toplantılara haremi, sultanları, damatları, hatta haremağalarımla kalfalarımı dahi davet ettim. Ben de güldüm, onlar da güldüler; ben de dinledim, onlar da dinlediler, izlediler, neşelendiler veya hüzünlendiler. Amacım saray, halka örnek olsun, batının gelişmesi yukarıdan aşağıya ülkeye kontrollü girsin diyeydi. Dileğim Rumeli ve Anadolu halkının sosyal hayatının gelişmesini sağlamaktı. Padişah olarak bu ülkenin tarihinde ilk Vekiller Meclisi’ni ben açtırdım. Fakat milletvekillerinin yeter derecede olgunlaşmamış olduğunu görünce, aynı Meclis’i ben kapattırdım. Bilir misin ki Meclis-i Mebusan’ın verdiği savaş ilanı kararı bize neye mal oldu? Bu Rus savaşı yüzünden tüm Balkanlar’ı, Rumeli’yi kaybettik. Bu kararı hiç beğenmedim. Fakat önleyemedim. Mithat Paşa bu konuda çok dayatmıştı. Savaşın korkunç sonuçlarını çabuk gördüm. Plevne’nin şanlı savunmasına, Kars’ın kahramanca savaşına rağmen yenildik. Rus orduları Ayastefanos’a kadar geldiler. Su baylar İstanbul’a girdi ve bize onursuz bir antlaşma imza ettirdiler. Bunu imzalarken Hariciye Nazırı (Dışişleri Bakanı) Saffet Paşa’nın hüngür hüngür ağladığını işittiğim zaman son derece kederlenmiştim. Şimdi sizler de bir savaşa girmiş bulunuyorsunuz. Bu da acele olmuş, duygusal davranılarak ülke tehlikeye atılmıştır. İnşallah devletimiz ve milletimiz için hayırlı ve onurlu sonuçlanır. Fakat Allah korusun yıkımla biterse ister misiniz ki bu da bize bir Anadolu’ya mal olsun, o zaman elimizde ne kalır damat?” Enver Paşa’yı derin bir düşünce almıştı. Abdülhamit Kızıl Sultan, zalim padişahtı, söylediklerini kısmen kendisini temize çıkarmak gayretiyle değiştiriyor, atlıyor, bazı gerçekleri değiştiriyordu. Fakat uzakları pekala görüyordu. Padişahın sözleri asla yabana atılamazdı. Abdülhamit tekrar sözüne devam etti: “Hareket Ordusuyla İstanbul üzerine yürüdünüz, başardınız, şehri ele geçirdiniz, saraya kadar dayandınız, beni tahttan indirdiniz, hepsi güzel. Unutmayınız ki emrimdeki kuvvetlere asla ateş etmemelerini, kan dökmemelerin bildirmiştim. Eğer bir direniş görseydiniz bu size çok pahalıya mal olacaktı. Ancak bu sayede hiç kimsenin burnu kanamamıştır. Fakat arkadaşlarınızın gözü hiçbir şeyi görmemişti. Önlemlerimi beğenmediler. Beni kaldırıp bir paçavra gibi sokağa attılar. Üstelik 31 Mart Olayı’nı benden bildiler. Hâlbuki bu olayla hiçbir ilgim yoktu. Ayaklananları kışkırtanlar elbette vardı. Fakat bunlar asla saraya bağlı kimseler değillerdi. Her dönemde devletin düşmanları olacaktır. Bunları araştırmaksızın, kanıtsız ve asılsız suçlamalarla herkese bulaştırmak vicdani bir hareket değildir. Beni en çok üzen şey, huzurumdan kovduğum bir insanı, beni saltanattan uzaklaştıran kararı bildirmekle görevlendirilen bir kurula katmanız olmuştur. Bu, Emanuel Karasu’dur. Bu Yahudi’yi ne diye karşıma çıkardınız? Bununla hilafet makamı ve saltanatı elin Yahudi’sine aşağılattınız. Selanik’te bir Mason locasının büyük üstadı olan bu kişi ile Hazreti Peygamber’den beri el üstünde tutula gelen hilafet, sonuçta bir Yahudi’nin bildirmesiyle yüce Osmanlı hanedanının elinden alınmış oldu, övünebilirsiniz. Şimdi iktidardasın, neşen yerinde ve rahat içindesin, geleceğin parlak görünmektedir. Fakat bütün bunlara güvenme oğlum, sana son bir öğüt vereyim: ‘Bugün insanı alkışlayanlar, yarın onu paralamasını da bilirler!’ Dikkat et! Allah yolunu açık etsin! Allah millete, devlete yok olmayı göstermesin!” (İki Devrin Perde Arkası)
  • “Allah bir yerde bir çöküntü göstermesin. İlk önce dostlar yağmacılıkta, nankörlükte o kadar ileri gider ki, düşmanlar bile hayran kalır.” Sultan Abdülhamit Han (Madalyonun Tersi)
  • ....Konfüçyüs'un şu sözünü hatırlayalım: -Siyaset bir eve saadet getirmez ! (İttihat Ve Terakki)
  • Nâzım Paşa odalarından fırlamışlardı. Nâzım Paşa, Enver’i görünce şaşırmış ve “Bu ne cesaret, burada ne arıyorsunuz asi herifler” diye bağırmaya başlamıştı. Enver, paşayı selâmlamış ve “Vatanı satanlara ordu izin vermeyecektir” demişti. İşte tam bu sırada, yanında duran Yakup Cemil kolunu paşanın arkasından çevirip sağ şakağına tabancayı yaklaştırarak onu vurmuş ve yere sermişti. Enver öfkeyle, “Eyvah, ne yaptınız, bu cinayete ne gerek vardı?” diye bağırınca, hâlâ tabancasından duman çıkan Yakup Cemil, Nâzım Paşa’ya bir kurşun daha sıkarak, “Bu herife lâf anlatılır mı?” diye cevap vermişti. (İki Devrin Perde Arkası)
  • Talat Paşa, nasıl bir insan olduğunu özellikle Abdülhamit’in ölümünde göstermişti. O da herkes gibi tahttan düşmüş hükümdarın cenazesinde bulunmuştu. Cenaze denizden Beylerbeyi Sarayı’ndan alınarak Sarayburnu’na ve oradan Topkapı Sarayı’na getirilmişti. Cenaze alayı, hocaların tekbirleriyle kaldırılmış ve Sultan Mahmut Türbesi’ne getirilmişti. Tabutun üstünde kıymetli sırma işlemeli Ayet-i Kerime yazılı yeşil bir atlas örtü vardı. Elmas taşlı bir kuşakla bağlıydı. Cenazenin arkasında saygıyla yürüyen Talat Paşa, Sultan Mahmut Türbesi’nin köşesini dönerken dayanamamış, sağ elini yüzüne kapayarak hıçkıra hıçkıra ağlamıştı. (İki Devrin Perde Arkası)
  • Birinci Dünya Savaşı yıllarında Sultan Hamit, Beylerbeyi Sarayı’nda koruma altında bulundurulduğu sıralarda, Enver Paşa birkaç defa ziyaretine gittiği halde Talat Paşa buna gerek görmemiş ve tahttan indirilmiş hükümdarın yakınına bile uğramamıştı. Fakat Abdülhamit’in hastalandığını ve hastalığının ağırlaştığını haber aldığı zaman telaşa düşmüş ve yanındakilere: “Ben Abdülhamit’in dostu değilim, fakat şunu da açıkça söylemeliyim ki o, Avrupa siyasetinde büyük bir deneyim sahibiydi, hatta bazı hükümdarlarla, diplomatlar üzerinde önemli etkileri de vardı, yazık, bir gün bizim işimize yarayabilirdi” demişti. (İki Devrin Perde Arkası)
  • Hayatta hiçbir şey,ne şöhret,ne servet,ne güzellik,ne huzur hiçbir şey devamlı kalmıyor,hayat baştan başa bir rüya... Müslümanların güzel bir sözü var, Allah alnımıza güzel yazı yazmış olsun!'diyelim ve vatanımıza,milletimize,devletimize mutlu günler ve başarılar ihsan etsin dileğinde bulunalım. (Madalyonun Tersi)
  • Abdülhamit saltanatı süresince daima kuruntu ve korku içinde yaşamış, özgürlüğün gelişmesini isteyenlerden ve özgürlük sözcüğünden son derece ürkmüştü. Tahttan indirilme olasılığı onun en çok düşündüğü, son derece yıldığı bir durumdu. Yıllarca hafiyeleri, sadık köleleri ona memleketi hep başka türlü göstermiş ve tanıtmışlardı. Yalnız kendi çıkarlarını düşünmüşler ve padişahı kendileri için geçim aracı olarak görmüşlerdi. Abdülhamit, bir hafiye ve körü körüne bağlı insanlar çemberi içinde güya rahat yaşayacağına inanmıştı. Hepsine durmadan paralar yedirmiş, bağışlar dağıtmıştı. Fakat sonunda neticeyi hiçbir şey değiştirmemişti. 31 Mart’a rağmen nihayet Hareket Ordusu İstanbul’a gelmiş, sokak çatışmaları yapılmış, ne Taşkışla’daki askerler, ne Beşiktaş’a giden yolları tutan karakol, ne emrindeki ünlü paşalar ve hafiyeler, ne de yıllarca ekmeğini yiyen kulları, tahttan indirilmesine engel olmuşlardı. Abdülhamit, 33 sene saltanattan sonra korktuğuna uğramıştı. Harbiye Nezareti’nden atılan topları duyuyor, Taşkışla’nın bombardımanı onu titretiyordu. Halkın neşeli, sevinçli sesi, ta saraya kadar yankılanıyordu. Hele gece olup da İstanbul’un donandığını, göklere yükselen havaî fişeklerin manzarasını gördüğü zaman çok üzülmüştü. “Bu insanlar” demişti, “vaktiyle benim cülusumu da böyle karşılamışlar, o kadar sevinmişlerdi.” (İki Devrin Perde Arkası)
  • Esasen Sait Halim Paşa, İngiliz elçisiyle mektuplaşıyordu. İngiliz elçisinin dostça, bize bu felâkette tarafsız kalmamızı öneren satırları sadrazamın kafasında yer etmişti. O da samimi olarak bunların doğruluğunu onaylıyordu. Ne Dâhiliye Nazırı Talat Bey’de, ne de Cemal Paşa’da, herhangi bir savaşa girme heves ve arzusu asla yoktu. Enver Paşa da, haberi duyduğu zaman son derece sinirlenmişti. Bizim emrimizde fakat kendi ülkesine yararlı olmaya çalışan Alman Amirali Soşon Paşa, bu oldubittiyi kasıtlı olarak yapmıştı. Anılarında bunu açıkça belirtmişti: “Bu bombardımanı yapmaya zorunluydum. Ötede vatandaşlarım kan ve ateş içinde ana vatanı korurken, ben burada, Bosfor’un (İstanbul Boğazı) mavi sularına, güzel mehtaplarına bakarak koskoca savaş yıllarını elbet boş geçiremezdim. Benim yapacağım ana vatanın yükünü hafifletmekti, işte o da bu şekilde yapılırdı, Türkleri yanı başımızda savaşa zorlamakla olurdu” demişti. Gerçek o ki seferberliğin ilanı, bütün bir ülkenin her köşesinde sevinç uyandırmıştı. Çünkü savaş atalarımızın eskiden beri düşmanı olan Ruslarla başlıyordu, buna sevinmeyecek bir Türk düşünülemezdi. (İki Devrin Perde Arkası)

Yorum Yaz