Tam / Gerçek Adı: Abraham Moles
Doğum Tarihi: 1920
Doğum Yeri: Fransa
Ölüm Tarihi: 1992
Ölüm Yeri:
Abraham Andre Moles kimdir?
Abraham Moles 1920 yılında Fransa'da doğdu. Moles, II. Dünya Savaşı'nın acılı yıllarında Grenoble, Paris ve Aix-en Provence kentlerinde sürdürdüğü lisans öğretimi sırasında doğa bilimleri ve hukuk gibi alanlarda formasyon kazanıp 1942'de elektrik mühendisi diploması aldı. 1952'de Sorbonne'da, o zamanki kurallara göre fizik alanında iki ayrı tez sunarak Docteur d'Etat ès Sciences titrini ve 1956'da yine Sorbonne'da biri felsefe, diğeri psikoloji-iletişim alanlarında olmak üzere iki tez daha sunarak Docteur d'Etat ès Lettres titrini kazandı. Fizik formasyonunda Berger, Husserl, Merleau-Ponty ve Bachelard'dan, sosyal bilim formasyonunda Moreno, Piaget ve De Jouvenel gibi bilim adamları ve düşünürlerden etkilendi. Abraham Moles, otuzun üzerinde kitaba ve üç yüz elli civarında makaleye imza attıktan sonra Mayıs 1992'de öldü.
--reklam--
Abraham Andre Moles Kitapları - Eserleri
- Belirsizin Bilimleri
- Kültürün Toplumsal Dinamiği
--reklam--
Abraham Andre Moles Alıntıları - Sözleri
- Dünyalardan sadece birinde yaşıyoruz; bizimkinde. Bu dünyalılar onun içinde kolayca hareket etmektedirler; çünkü ister yeryüzünde ister ayda nereye giderlerse gitsinler, geometri yapmasını, dakikaları saymasını ve nedenleri tartışmasını bilirler. Bu, oldukça basit; her yerde saatlerine bakarlar ve yerleri ölçerler. (Belirsizin Bilimleri)
- Diyelim ki, içimizden her birinin yaşamı ve serveti, şu veya bu anda, satranç oyununda kazanma ve kaybetme kapasitesine bağlı olsun; herhalde hepimiz, bu oyunda en azından çeşitli taşların adlarını ve nasıl hareket edeceklerini öğrenmeyi görev ediniriz... Her birimizin yaşamının ve servetinin, satrançtan kat kat daha güç ve karmaşık bir oyunun kuralları hakkında ki bilgimize bağlı olduğu gayet basit ve açık bir hakikat. Satranç tahtası dünya, taşlar evrenin olguları, oyunun kuralları ise doğa yasaları dediğimiz şeylerdir. Rakibimiz gözle görülmüyor, saklı; ancak onun iyi oynadığını, oyunun kurallarına riayet ettiğini ve tükenmez bir sabrı olduğunu biliyoruz. Ayrıca bizim aleyhimize olsa da, hiçbir hatayı affetmediğini ve hiçbir cahilliği hoş görmediğini de biliyoruz. (Belirsizin Bilimleri)
- İnsanoğlu rasyonel bir varlık (belki şimdilik, belki de asla) değildir ve akıl, yaşamımızın olay ve eylemlerinin bütününü anlamaya yetmemektedir (Belirsizin Bilimleri)
- Biz, hava sıcaklığından söz ederken, aslında refahımızı; adaletten söz ederken aslında kendi çıkarlarımızı; iyilikten ve kötülükten söz ederken aslında yatırımlarımızı düşünürüz. (Belirsizin Bilimleri)
- Fizikçilerin yöntemlerini pragmatik olarak meşrulaştıran başarıları o denli büyük olmuştur ki, sonuçta bu düşünceler bir ideolojiye dönüşmüştür. Bu kitap, söz konusu ideolojiye karşı yazılmıştır. (Belirsizin Bilimleri)
- Gerçekten de mantık, Laplace'ın söz ettiği sınırsız zekânın gerçekleştirilebilmesi için evrenin atomlarından her birinin hızını ve konumunu temsil edebilmek için birtakım öğeler -modern terimlerle ifade edersek, bilgisayarda bellekler bulunmasını gerektirmektedir. Bu öğelerin maddi boyutu ne olursa olsun, bir atomun boyutundan daha küçük olması düşünülemez ve sonuç olarak evrenin temsili, en azından, bir atomlar bütününe sahip olmayı zorunlu kılmaktadır; bu ise toplam hacmi, analojik bir modelini sunmaya çalıştığı evrenin toplam hacmine eşit olan bir bilgisayar demektir; bir başka deyişle Laplace'ın sınırsız zekâsı, ancak, evrenin kendisiyle birlikte varolan bir varlık ya da bu evrenin ikizi olarak tasarlanabilir. Daha basitçesi, bizzat mantıksal düşünce, bizim, en azından evrenle eşdeğerli olmaksızın, evrenin tüm atomlarının hızlarını ve konumlarını kopyalayabilecek kapasitede bir zekâyı tasavvur etmemizi engellemektedir. (Belirsizin Bilimleri)
- Evrensel determinizmin Laplace'ın yaklaşık iki yüz yıldır bilimsel düşünceyi yöneten ünlü formülünden daha iyi bir tanımı yoktur; "belirli bir anda, doğayı yöneten tüm güçleri ve onu oluşturan varlıkların birbirine göre karşılıklı durumunu bilen bir zekâ olsaydı ve bu zekâ, öte yandan, tüm bu verileri çözümleyebilecek kadar geniş olsaydı, evrenin en büyük cisimlerinin hareketleri ile en hafif atomlarının hareketini aynı bir formül içinde toplayabilirdi; onun için hiçbir şey belirsiz olmaz, geçmiş kadar geleceği de bilirdi. İnsan zihninin hakikati araştırma yönündeki tüm çabası, onu, tasarladığımız bu zekâya sürekli yaklaştırmaya yöneliktir". Daha modern terimlerle şöyle diyebiliriz: Tüm atomların (evrenin parçacıkları) konumları ve hızları hakkında bilgisi olan biri bundan hareketle atomların etkileşimini hesaplayabilecek ve belirli bir andan hareketle evrenin tüm evrimini, tüm detaylarında çıkarabilecektir. Atmosferin tüm bölgelerinin hızlarını ve bazı atmosfer örneklemeleri hakkındaki bilgilerle bölgeler arası etkileşimleri hesaplamak, hava tahminleri yapmak çabaları, Laplace'ın formülünün son derece dikkate değer teknik bir örneğidir. (Belirsizin Bilimleri)
- Dünyayı, zihnimizin daha kolay işleyebildiği geniş bir doğrusal denklemler sistemi gibi görme eğilimi, yerini, sadece çok yakın bir zamandan bu yana -bilgisayarların kullanımı sayesinde- daha karmaşık ve ince algoritmalara bırakmıştır. (Belirsizin Bilimleri)
- Goblot'nun dediği gibi, "Düşünmek, şematize etmektir". (Belirsizin Bilimleri)
- Yaşamak, belirsiz şeylerle yüz yüze gelmek demektir. (Belirsizin Bilimleri)
- Atom parçacıklarının (partikül) hızları konusundaki bilgimizin kesin olmayışını, her bir parçacığın konumu hakkındaki bilgimize bağlayan ve Heisenberg ilkesinde devreye giren Planck değişmezinin küçüklüğü, Laplace'ın determinist bilgi modelinin kapsamını sınırlandırmaktadır. (Belirsizin Bilimleri)
- Günlük yaşamımızda ve çevremizde, doğanın dünyasına ait olmayan şeyler bulunmaktadır; bunlar birtakım renkler ve biçimlerdir, diğer insanlardır, bilinç alanımızdaki izlenimlerdir ve bu izlenimler, çok uzun zamandır bilmediğimiz ve içimizden -fizikçi, astronom ve biyolog dahil- hiç kimsenin varlığını ve genel niteliğini reddedemeyeceği yasalara göre yinelenmekte veya yenilenmektedirler. ... Oysa, çoğu kez, son derece az bir bilgi düzeyinden hareketle akıl yürütüyoruz; belirsizin bilinmesi olarak doğru bir şekilde adlandırdığımız bilimler, bunları karşılamaktadır. Aslında, cahillik ve bilimsel kesinlik arasında, bilmeme ve bilim arasında bir sürü iyi belirlenmemiş olgu vardır; burada herhangi bir yöntemle belirsizliği azaltmaya yönelik çaba, birtakım örnekler üzerinde aşırı sınırlandırıcı varsayımlara dayanarak uzlaşımsal yöntemlerle elde edilmiş sonuçların doğru bir şekilde işlenmesinden çok bir olabilirlikler alanı oluşturan koşullara ve varsayımlara açılmayı sağlamaktadır. ... Kısacası, iddiaların ortaya atıldığı sıradaki sınırlayıcı kanıtları çoğu kez unutuyoruz. Bu "biz" sözcüğü, sadece "geniş kitleyi değil, aynı zamanda, bizzat bilimi üreten hakikat işçilerini de kapsamaktadır; bunlar kendi özel alanlarında düşüncelerinin ve kendilerinin hâkimi olmakla birlikte, yaşamlarının geri kalan kısmında gelip geçici iddiaları ve eğreti aklı olan varlıkların daha az onurlu durumuna düşmektedirler; zira ,ölçülmüş belirsizlikler içinde yaşamaktansa, sahte kesinlikler içinde yaşamak daha elverişlidir. (Belirsizin Bilimleri)
- Simyadan çıkarak Galile ve Vinci ile Rönesans'a giren Batı biliminin inşası sırasında ve uygulamalı rasyonalizmin başlangıcında, bilimsel düşünce serüvenine kapılan bazı cesur kafalar, bilgi patikaları arasında, güçlü enstrümanlardan yoksun insanların hâkim olabileceği karmaşıklıktaki patikalara girmişlerdi; her şeyin aynı oranda ulaşılabilir olduğu, pratikte her şeyin zor ve gözlemci ile gözlenen arasında etkileşimlerin olmaması nedeniyle, her şeyin kolay olduğu bir dünyada deneyler yapmak üzere, neden-sonuç algoritmasını gözlemeye ve dizisel zincirler kurmaya elverişli olan, taşların düşüşü, ışığın su damlalarındaki yolu ve suyun borular içindeki hareketi gibi olguları seçmişlerdi. (Belirsizin Bilimleri)
- Düşünmek için duruma, dekora ve değerlere göre zaman gereklidir; oysa çoğu kez hızlı düşünmek durumundayız ve düşüncemizin kalitesini feda ediyoruz. (Belirsizin Bilimleri)
- Birtakım muğlak olguların, belirsiz şeylerin ve içinde karar almamız, davranmamız veya tepki göstermemiz, pozisyon almamız gereken durumların ortasında yaşıyoruz. (Belirsizin Bilimleri)
Yorumlar
0 yorum