İngiltere'de 16-17 yaş grubuna gece sosyal medya kısıtlaması geliyor

İngiltere hükümeti, 16 ve 17 yaşındaki gençlerin gece saatlerinde sosyal medya kullanımını sınırlandıracak yeni düzenlemeleri duyurdu.

Buna göre Instagram, TikTok ve YouTube gibi platformlar, gece yarısından sabah 06.00'ya kadar bu yaş grubundaki kullanıcılar için varsayılan olarak erişime kapatılacak. Kullanıcılar ise hesap ayarlarından bu kısıtlamayı devre dışı bırakabilecek.

Hükümet, ayrıca sosyal medya platformlarında bağımlılık oluşturduğu belirtilen "otomatik oynatma" (autoplay) ve "sonsuz kaydırma" (infinite scroll) gibi özelliklerin de varsayılan olarak kapatılmasını planlıyor. Yetkililer, bu önlemlerin gençlerin uyku düzenini iyileştireceğini, derslerine odaklanmalarını kolaylaştıracağını ve aileleriyle daha fazla vakit geçirmelerine katkı sağlayacağını belirtti.

Teknoloji Bakanı Liz Kendall, düzenlemelerin gençlerin sağlıklı gelişimi açısından kritik öneme sahip olduğunu ifade ederken, Çevrimiçi Güvenlikten Sorumlu Bakan Kanishka Narayan da İngiltere'nin teknoloji şirketlerinin denetlenmesi konusunda dünyanın en sıkı düzenlemelerine sahip ülkelerden biri olacağını söyledi.

Ancak düzenleme kamuoyunda tartışmaya sebep oldu. Çocuk güvenliği savunucuları, kullanıcıların ayarlardan kısıtlamayı kaldırabilmesi nedeniyle uygulamanın etkisinin sınırlı olacağını savundu. Oğlunu çevrim içi bir meydan okuma nedeniyle kaybettiğini söyleyen Ellen Roome, hükümetin daha katı önlemler alması gerektiğini belirtti.

Muhalefetteki Muhafazakâr Parti'nin Gölge Eğitim Bakanı Laura Trott ise düzenlemeyi eleştirerek "16 ve 17 yaşındakilerin sosyal medya kullanmasını istemiyorsanız tamamen yasaklayın. İstenildiğinde kapatılabilen bir kısıtlama hiçbir şeyi değiştirmez." değerlendirmesinde bulundu.

Uzmanlar da uygulamaya ilişkin farklı görüşler dile getirdi. Essex Üniversitesi'nden internet hukuku profesörü Lorna Woods, düzenlemenin ebeveynlerin ve çocuk güvenliği kuruluşlarının uzun süredir dile getirdiği kaygıları gidermeyi amaçladığını ifade etti.

Buna karşılık London School of Economics'ten Prof. Sonia Livingstone, gece saatlerinde sosyal medyanın tamamen sınırlandırılmasının, desteğe ihtiyaç duyan kırılgan durumdaki gençlerin yardım almasını zorlaştırabileceği uyarısında bulundu.

İngiltere Çocuk Komiseri Rachel de Souza ise gençlerin sosyal medyanın tamamen yasaklanmasını istemediğini, ancak bağımlılık oluşturan özelliklerden korunmayı talep ettiğini söyledi.

Hükümet, 18 yaş altındaki kullanıcıların yapay zekâ sohbet botlarını güvenli kullanmasına yönelik yeni tedbirler de hazırlıyor. Buna göre hizmet sağlayıcıların, reşit olmayan kullanıcılar için düzenli kullanım molaları oluşturması istenecek.

Yeni düzenlemelerin 2026 yılı sonuna kadar parlamentoya sunulması, gelecek ilkbaharda yürürlüğe girmesi planlanan 16 yaş altına yönelik sosyal medya yasağıyla birlikte hayata geçirilmesi hedefleniyor.

Öte yandan hükümet, sanal özel ağların (VPN) kullanımına şimdilik herhangi bir kısıtlama getirmeyeceğini açıkladı. Yetkililer, VPN'lerin ihbarcılar, azınlık grupları ve aile mahremiyeti açısından önemli işlevler üstlendiğini, mevcut araştırmaların da çocukların yaş doğrulama sistemlerini aşmak için yaygın şekilde VPN kullandığını göstermediğini bildirdi. Araştırmalar ayrıca, yaklaşık 300 genç üzerinde yapılan denemelerde gece uygulanan sosyal medya kısıtlamasının uyku üzerinde olumlu etkiler oluşturduğunu ortaya koydu. Ancak bazı akademisyenler, bu sonuçların teknoloji kullanımını sınırlandırmaya yönelik tek başına yeterli kanıt oluşturmadığını belirtti.

İLKHA