Geçtiğimiz hafta düzenlenen mezuniyet töreniyle Kürdoloji alanında 500 öğrenci mezun veren Artuklu Üniversitesi Türkiye’de bir ilke dada imza atarak Kürdoloji Kütüphanesini kuruyor.

Kürdolojinin kapsamına başta dil, din, lehçe, edebiyat, folklor, tarih, coğrafya, antropoloji olmak üzere Kürtlerle ilgili her türlü çalışma ve araştırmanın girdiğini söyleyen Yaşayan Diller Enstitüsü Müdürü ve Kürdoloji Koordinatörü Prof. Dr. Kadri Yıldırım bu alanda güzel bir ilke imza atmanın gururunu yaşadıklarını söyledi.
Yeni kurulacak Kürdoloji Kütüphanesi ile ilgili açıklamayı makam odasında yaptığı basın toplantısında gazetecilerle paylaşan Prof. Dr. Kadri Yıldırım, hazırladığı yazılı açıklamayı gazetecilere okudu.

Artuklu Üniversitesi Yaşayan Diller Enstitüsü Müdürü ve Kürdoloji Koordinatörü Prof Dr. Kadri Yıldırım açıklamasında; Çok amaçlı Kürdoloji eğitimi ve araştırmaları her şeyden önce zengin bir Kürdoloji Kütüphanesine bağlıdır. Bu doğrultuda merkezi bir görev ifa edecek olan bir Kürdoloji Kütüphanesinin temelini atmış bulunduklarını söyledi.
Kürt Dili ve Kültürü bölümleri yer alan ve gerek lisans gerekse yüksek lisans eğitimi veren üniversitelerde karşılaşılan sıkıntılardan bir tanesi de Kürdoloji kaynakları ve materyalinin dağınıklığına dikkat çeken Prof Yıldırım: “Aynı sıkıntıyı çalışmalarını bireysel olarak yürüten araştırmacılar da çekmektedir. Girmiş olduğumuz barış süreciyle birlikte oluşan olumlu atmosferde Kürt dilinin eğitimde kullanılmasının önündeki yasal ve anayasal engellerin kaldırılmasının gündeme gelmesi böyle bir kütüphanenin varlığını elzem kılmaktadır. Diyarbakır’da kurulan veya kurulacak olan Selahaddin Eyyûbî ve Mezopotamya Üniversitelerini ülkemizin çeşitli yerlerinde başka özel üniversiteler takip edecektir. Bunların biri Kürtçe olmak üzere çok dilli bir eğitim modeline geçecekleri beklenmektedir. Özel üniversitelerin yanında büyük bir ihtimalle özel ilköğretim, ortaokul ve liseler de kurulacak ve bunlar da Kürt dili ve Kültürüne yer vereceklerdir. Biz bu ihtiyaçları şimdiden göz önünde bulundurarak sayın rektörümüzün teşvikleri ve maddi manevi destekleri sayesinde merkezi bir Kürdoloji Kütüphanesini kurmak için aşağıdaki somut adımları atmış bulunuyoruz”dedi.



18. ve 19. yüzyıllardan kalma çok değerli iki büyük Kürdoloji arşivini, Rusya'nın Saint Petersburg kentinden Mardin'e getirtileceğinin altını çizen Prof Yıldlrım açıklamalarına şöyle devam etti.

Yurt Dışındaki Kürdoloji Arşivlerinin Transferi: Bilindiği gibi 18. ve 19. yüzyıllardan kalma hazine niteliğinde çok değerli iki büyük Kürdoloji arşivi Rusya’nın Sanpetersburg kentinde bulunduğunu işaret eden Yıldırım, “Yüzlerce Kürtçe elyazmasından oluşan bu arşivlerden biri Rusların o zamanki Erzurum Konsolosu A. Jaba’nın oluşturduğu arşiv; öbürü de Minorsky’nin arşividir. Jaba arşivi ile ilgili iki ay önce Rusya’ya gidip bir antlaşma yaptık ve otuz bin dolar karşılığında bu arşivi Artuklu Üniversitesi Kürdoloji birimimize transfer etmek üzere resmi temaslarda bulunduk ve ön anlaşmayı imzaladık. Hazırlıklar tamamlandı ve son sözleşme metni elimize ulaştı. Arşivi birkaç gün sonra teslim alacağız. Minorsky tarafından oluşturulan Kürdoloji arşivi ise ağırlıklı olarak Arap ve Fars alfabeleriyle yazılan eserlerden oluştuğu için henüz tasnif edilmemiştir. Rus yetkililer bizim Arapça ve Farsça bildiğimizi görünce tasnif işini de bizim yapmamızı istediler ve tasnif bittikten sonra transfer işlemlerini başlatacağımızı ifade ettiler. Rusya’daki bu arşivleri transfer ettikten sonra Berlin ve diğer şehirlerdeki arşivleri de Kürdoloji Kütüphanemize transfer etme yollarını arayacağız.”

Yurt İçindeki Resmi Kütüphanelerde Bulunan Kürtçe Elyazmalarının Transferi: Bugün başta Konya ve İstanbul olmak üzere çeşitli şehirlerimizdeki milli ve ihtisas kütüphanelerinde değişik alanlara ilişkin yüzlerce Kürtçe elyazması bulunduğunu ifade eden Prof. Dr. Kadri Yıldırım;

“Maalesef cumhuriyetin uzun tarihi boyunca Kürtçenin varlığı kabul edilmediği için bu eserler Arapça ya da Farsça olarak kayıtlara geçmiştir. Bizim yüksek lisans öğrencilerimiz de dâhil olmak üzere bazı araştırmacılar kendi şahsi gayret ve çalışmalarıyla bunlardan bir kısmını gün ışığına çıkarmışlarsa da bunlar denizden bir damla bile sayılmaz. Onun için bu kütüphanelerle kurumsal bir irtibat kurup bu eserleri Kürdoloji Kütüphanemize bir şekilde nakledilmesini sağlayacağız.

Bağış Yoluyla Kaynak Temini: Kürdoloji Kütüphanemize zenginlik kazandırmak amacıyla Kürdoloji kitaplarının bulunduğu çeşitli ülkelerin eğitim ve kültür bakanlıkları ile şahsi kütüphaneleri olan yazar ve araştırmacılarla da irtibat kurduk. Örneğin bu bağlamda Irak Bölgesel Kürt Hükümeti’nin eski kültür bakanı Felakedîn Kakayî ile yaptığım bir görüşme neticesinde bize 1.200 tane Kürdoloji kitabını bağışladı. Kendisine teşekkür ediyoruz. Şimdiki Eğitim Bakanı Sn. Dr. İsmet de hem kendi bakanlığına bağlı ilk, orta ve liselerin, hem de üniversitelerin bütün sınıflarında okutulan bütün ders kitaplarını gönderdi. Kendisine de teşekkür ediyoruz. Bilindiği gibi bu iki insanımız yüksek lisans eğitimlerini tamamlayan 500 öğretmen adayımız için düzenlediğimiz mezuniyet törenimize de teşrif etmişlerdi. Enstitü Müdürü olarak benim şahsi kütüphanemde de Kürdolojiyle ilgili birkaç bin kitap bulunmaktadır. Şimdilik bu kitaplardan da azami ölçüde yararlanıyoruz.

Satın Alma Yoluyla Kaynak Temini: Kütüphanemizi yurt dışından ve yurt içinden yapacağımız arşiv transferleri ve bağış yoluyla kaynak temini yanında, kaynakları satın alma yoluyla da güçlendireceğiz. Bu konuda yurt içinde ve yurt dışında çeşitli basım ve yayın evleriyle kurduğumuz ve kuracağımız irtibatlar neticesinde toplu alımlar yapacağız. Toplu alımların yanında perakende alış ve satışlar bağlamında da ilgililerin bizimle irtibata geçmelerini bekliyoruz”.