Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı TL'yi özendirici yeni düzenlemeler, döviz kurlarında sert düşüşleri beraberinde getirdi.

18.40 ile zirveden işlem gören dolar, açıklamalar sonrasında hızla değer kaybetti. Dolardaki düşüş yüzde 30'u aştı.

Uzmanlar, yeni ekonomi modeli hayata geçmeye başladıkça piyasanın dengeye gelebileceğini değerlendiriyor.

Cumhurbaşkanı ERDOĞAN KABİNE SONRASI KONUŞTU

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın doların düşmesine neden olan açıklamaları şu şekilde:

"TÜRKİYE'Yİ EKONOMİDE AYNI BAŞARIYA ULAŞTIRACAĞIZ"

Türkiye'yi ekonomide de aynı başarıya ulaştırmaya kararlıyız. Fahiş fiyat artışlarının yol açtığı sıkıntılar elbette hepimizin canını yakıyor.

Bu sıkıntılarla başa çıkabilecek iradeye biz ahibiz. Hükümet olarka gerekli adımları atıyoruz.

Stokçuluk ve fahiş fiyatlarla ilgili bakanlıkalrımız ve ilgili kurumlarımız harekete geçmiştir. Meclisimiz de stokçulara ağır cezalar içeren kanunu kabul ederek buna katkı sağladı.

"YENİ ARAÇLARI DEVREYE ALIYORUZ"

Kurdaki dalgalanmaları durdurmak için serbest piyasa ekonomisi içinde yeni araçları devreye alıyoruz. Tasarruflar değerlendirirken kurdaki yükselişten kaynaklanan kaygılarını gidermek isteyen vatandaşlarımıza yeni bir finansal alternatif sunuyoruz.

Bundan sonra hiçbir vatandaşımızın 'kur daha yüksek olacak' diye mevduatını Türk lirasından dövize geçirmesine ihtiyaç kalmayacak. Döviz kurundaki dalgalanma sebebiyle fiyat vermekte zorlanan ihracatçı firmalarımıza doğrudan Merkez Bankası aracılığıyla ileri vadeli kur rakamı verilecek.

Dolardaki artış TL mevduatlarına yansıtılacak. Kur getirisi mevduat kazancının altında kalırsa aradaki fark doğrudan vatandaşımıza ödenecek. Şirketler tarafından yapılacak temettü ödemeleri üzerindeki stopajı yüzde 10'a indiriyoruz.

Bireysel emeklilik sistemimizin cazibesini artırmak için devlet katkısı oranını yüzde 5 daha artırarak yüzde 30'a çıkartıyoruz. KİT'lerden bütçeye aktarılan gelir payları endeksli kamu borç senetleri çıkarılarak yatırımcıların Türk lirası bazlı varlıklara yönelimi teşvik edilecektir.

BAŞKAN ERDOĞAN'IN AÇIKLAMALARI SONRASI DOLAR GERİLEDİ

Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın kabine sonrası yaptığı açıklamalar öncesinde 18,3674 ile zirvesinden işlem gören dolar/TL, konuşma sonrası başlayan hızla düşüşünü sürdürdü ve yüzde 33,2 değer kaybederek 12,2756'ya kadar geriledi.

Dolar/TL, bugün sabah saat 09.00 itibarıyla 11.9221'den işlem görüyor.

DOLAR İÇİN FLAŞ FLAŞ SÖZLER

Ahlatçı Yatırım Genel Müdür Yardımcısı Tonguç Erbaş dolarda yaşanan düşüşe yönelik A Haber canlı yayınına bağlanarak özel açıklamalarda bulundu.

Erbaş'ın açıklamalarından derlenenler şu şekilde:

YILBAŞI DOLAR İÇİN KRİTİK TARİH

Bunu tahmin etmek birçok piyasada pazarda tahmin etmek çok kolay değil.

Ama en azından şunu söyleyebiliriz herhalde tahmin ediyorum 3 aylık bir süre zarfında bugünde sayın bakan herhalde sabah yayınlanan metinde detaylar açıklandı ama sayın cumhurbaşkanımızın kabine sonrası açıklamalarının biraz daha detaylı anlatımını yapacaktır.

Ama görebildiğim kadarıyla en azından 3 aylık bir zaman dilimi içinde hani mevduat baktığımızda tarihsel açıdan işte 3 aylık süre minimum gözüküyor TL tarafından kalma açısından. Sadece bu başlık için yine konuşursak. Kurdaki yükselişlerin sınırlı kalacağını söyleyebiliriz.

Ben kurdaki geri çekilmenin açıkçası biraz daha bu uyguladığımız politika içindeki sonuçları özellikle yeni yılın ilk ayında belki cari fazla oranlarıyla yine yeni yılın ilk çeyreğinde ihracat rakamları hatta belki ilk çeyrek büyüme rakamlarıyla da olabilir.

Sonuçlanması gerçekleşmesi sonrası zaman zaman işte farklı ülkelerle de yaptığımız bazı anlaşmalar var bunlara yenileri de eklenebileceğini düşünürsek biraz daha aslında fon girişinin de Türkiye'ye doğrudan ya da dolaylı yönden para akışının olmasıyla.

Cumhurbaşkanı'nın açıkladığı ve detaylandırdığı başlıkların yanı sıra yeni gelişmelerin özellikle bu modelin içerisinde piyasaya biraz daha inandırıcı olması açısından burada evet bazı şeyler iyiye gidiyor. Gözle görülür bir şekilde ekonomik dataların da gelmesiyle birlikte olabileceğini düşünüyorum.

Yani ben bir piyasada bir kurum yöneticisi olarak hani ben ne kurda ne de farklı piyasalarda çok yüksek oynaklığın olması yani kurun buradan gidip 5 liraya 6 liraya gibi hani düşmesini de çok beklemem ve istemem de açıkçası ne de yine tekrar 18-19'lara doğru gitmesinin mümkün olduğu kadar amacımız benim anlayabildiğim kadarıyla belli bir zaman zarfında yani bu şuan için konuştuğumuz ekonomi modeli içerisinde bize istihdam ihracat üretim ve büyümeyi sağlayacak o ayaklarımız yere bastığımızda sonuçlarını aldığımızı gördüğümüzdeki zamanı kazandırmak açısından bir aslında fırsat gibi gözüküyor.

Dolayısıyla kurun bu aşamadan sonra yukarı hareketlerinin sınırlı kalacağını söyleyebilirim. Ama şöyle baktığımızda hani bir enflasyon yıl sonu kapanışı işte 7,39'du galiba geçen yılın kapanışı. Aşağı yukarı ÜFE-TÜFE ortalamasını koyduğumuzda zaten bu seviyeler sene sonu kapanışı içinde çok enflasyona dayalı bir kur hareketi için çok da uzak yerler gözükmüyor.

Dolasıyla bir süre daha tahminim 11-14 aralığı çalışmaya devam edebilir. Bu şeyler geldikten sonra yani cari fazla tarafında yaratılmak istenen gelişmeler sonuçlanmaya başlayıp devamını görmeye başladığımızda o zaman belki biraz daha değerli bir Türk Lirasından bahsetmek gerekir. Dolayısıyla sorunuzun cevabı nereye kadar devam ederi tahmin edemiyorum. Yukarı doğru hareketlerinin sınırlı olacağını söyleyebilirim.

Şimdi çok aşağı düşmesini istemem dememden kastım bu benim kişisel değerlendirmem.

Şu açıdan söyledim mümkün olduğu kadar şimdi siz ithalat ihracat yapıyorsanız veya döviz yükümlülüğünüz varsa veya her hangi bir plan yapıyorsanız bunun üzerine hani mümkün olduğu kadar belirlenebilir tahmin edilebilir belli bir aralıkta seyreden ve çok aşağı yukarı oynamayan bir kur zaman dilimi içinde istersiniz diye tahmin ediyorum.

Piyasalar da biraz böyle bakıyor. Ama işin sürecinde daha cari fazla veren diğer ülkelerde olduğu gibi ve ekonomik döngüleri güçlenen ülkelerde olduğu gibi kurunuz ya da para biriminiz değer kazanmaya devam ediyorsa benim kanaatimce yani buradan biz tekrar 5 lira -6 lira – 7 lira gibi yerlere doğru evet gidebiliriz.

Ama bu sefer orayı da dengelememiz için başka şeyler yapmamız da gerekebilir. O açıdan mümkün olduğu kadar belirlenebilir tahmin edilebilir ve bir süre belli aralıkta kaldıktan sonra doğal süreçlerle belki kur değerlenmesi belki de para birimi değerlendirmesi olabilir.

Ama kısa süreli bu aşağı yukarı şokları ben de istemem piyasada da birçok iş yapan diyelim biraz da çarklarını döndürmeye çalışan hem sanayici hem de yorumcular açısından istenmez ama şimdi neden bilemem diye söyledim.

Çünkü dövizi veya her hangi bir ürünü tahmin edebilmek için bazı gelişmeleri de gerçekleşmesi gerekiyor. Açıkçası ben burada bana derseniz ki Türkiye 3-4 ay sonra işte 20 milyar doların üzerinde cari fazla verecek önümüzdeki sene 5 ila 7 arası yüzdesel bazda büyüyecek.

İhracat da belki baktığımızda yüzde 30 en azından geçen yıllara göre minimum oranda bir artış gösterecek ve yatırımların fon akışında Türkiye'ye yine devamını göreceğiz. Zaten beklenen de bu. Böyle bir gelişme olursa tabi kurda aslında o zaman enflasyon da aşağı geleceğini düşünürsek işte enflasyon bazlı aşağı doğru hareketler görebiliriz.

Yani çok şeyi doğru bulmuyorum buradan 10 lira olur ya da 8 lira olur 15 lira olur. Bizim şuan için enerjimizi aktarmaktan ziyade şuan uygulanan politika içerisinde neler yapabiliriz kendi adımıza. Bunlara dikkat etmek doğal şartlar fiyatları belirliyor.

Şu son atılan adımın da ben çok değerli olduğunu düşünüyorum. Piyasanın normalleşmesi adına onu ümit ediyorum. Sonuçları da alırız programın ve daha rahat değerlendirmesi açısından şansımız olur.