Rusya Ukrayna savaşının başlamasıyla birlikte NATO başta olmak üzere birçok konu gündeme geldi. Rusya-Ukrayna savaşının ardından gözler NATO'ya çevrildi.

Amacı, politik ve askeri vasıtalarla üye ülkelerin özgürlüğünü ve güvenliğini temin etmek olan NATO hakkında merak edilenleri sizler için derledik.

Peki sizce Ukrayna NATO üyesi mi? Rusya NATO üyesi mi? NATO üyeleri kimler? NATO nedir, ne yapar ve faaliyetleri neler? Rusya Ukrayna savaşında NATO taraf mı?

İşte merak edilen sorular ve cevapları..

NATO NEDİR?

Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü, 4 Nisan 1949'da 12 ülke tarafından imzalanan Kuzey Atlantik Antlaşması'na dayanarak kurulan ve farklı dönemlerde 18 ülkenin daha katıldığı uluslararası askerî ittifaktır.

NATO yani Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü birçok üye devletle birlikte dünyanın en büyük savunma birliği olarak listenin başında yer alıyor.

Rusya Ukrayna arasında çıkan çatışma beraberinde NATO'yu ve "Ukrayna NATO'ya üye mi?" sorusunun cevabını araştırıyor.

Hemen belirtelim ki Ukrayna NATO üyesi değil. Tam tersine NATO üyesi olmak isteyen ve bu bağlamda girişimlerde bulunuyor.

Rusya ile şuan yaşanan savaşın arka planında ise Ukrayna'nın NATO'ya üye olma girişimleri yer alıyor.

NATO tarafından kuşatıldığını iddia eden Rusya, Ukrayna'nın NATO'ya üyeliğini güvenliği için tehdit olarak algılıyor ve Donbass'a yönelik askeri harekâtını durdurmak için Ukrayna'nın üyelik girişimlerinden vazgeçmesini şart olarak gösteriyor.

NATO'NUN GÖREVİ NEDİR, NE İŞ YAPAR?

Örgüt üyeleri herhangi bir dış güçten gelebilecek saldırıya karşı ortak savunma yapmaktadır. NATO'nun merkezi, örgütün Kuzey Amerika ve Avrupa'daki 30 üyesinden biri olan Belçika'nın başkenti Brüksel'de bulunmaktadır. 21 ülke NATO'nun "Barış İçin Ortaklık" adlı girişiminde yer alırken 15 ülke kurumlaşmış diyalog programlarına dâhildir. Tüm NATO üyelerinin toplam askerî harcaması, dünyadaki savunma harcamalarının %70'inden fazladır. Üyelerin savunma harcamalarının GSYİH'lerinin %2'si kadar olması gerekmektedir

POLİTİK - NATO demokratik değerleri desteklemektedir ve üyelerine sorunları çözmek, güven olușturmak ve uzun vadede çatıșmaları önlemek için savunma ve güvenlikle ilgili danıșma ve iș birliǧi sunmaktadır..

ASKERİ - NATO ihtilafların barıșçıl yollarla çözülmesini kendisine görev edinmiştir. Diplomatik girişimlerin bașarısız olması halinde, kriz yönetimi operasyonu düzenlemek için askeri güce sahiptir. Bu operasyonlar, NATO’nun kuruluș antlașmasının toplu savunma maddesine (Washington Antlașması’nın 5. Maddesi) dayanarak veya Birleșmiș Devletler emri altında tek bașına yahut diğer ülkeler ve uluslararası kurulușlarla iș birliği halinde gerçekleștirilir.

UKRAYNA NATO'YA ÜYE Mİ?

Ukrayna, NATO'ya üye olan ülkeler arasında yer almıyor. Krizin bir nedeni de Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenski'nin geçtiğimiz yaz aylarında Ukrayna'nın NATO'ya üyeliği konusunda net açıklamalarda bulunmasıydı.

NATO GENEL SEKRETERİ KİMDİR?

NATO Genel Sekreteri, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'nün en yetkili çalışanı olarak görev yapan bir diplomattır. Genel Sekreter ittifakın çalışmalarını koordine eder ve Kuzey Atlantik Konseyi'nin başıdır. Mevcut Genel Sekreter daha önce Norveç başbakanı olan Jens Stoltenberg'dir.

RUSYA NATO ÜYESİ Mİ?

Rusya, NATO üyesi değildir. Belçika, Birleşik Krallık, Fransa, Hollanda ve Lüksemburg tarafından imzalanan ve Soğuk Savaş'ın başındaki Sovyet tehdidine karşı ortak bir savunma antlaşması olan Brüksel Antlaşması, NATO'nun kuruluşunun öncüsü olarak değerlendirilmektedir.

NATO, Türkiye'nin de dahil olduğu ve kuruluşu 1949 yılında kurulan, Kuzey Atlantik İttfakı olarak adlandırılan örgüttür. Türkiye'nin 1952 yılında dahil olduğu NATO, belirli maddeleri işleyişe koyarak üyelerinin bazı haklarını garanti altına almıştır. NATO 5. maddesi, herhangi bir saldırıya uğrayan üye için önlemleri göz önünde bulundurmaktadır.

17 Şubat tarihinde NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Rusya-Ukrayna girişimine ilişkin yaptığı açıklamasında "Rusya saldırmaya bahane arıyor, geri çekilme çağrımızı tekrarlıyoruz" demişti. ABD Savunma Bakanı Llyod Austin ise, "Eğer yapmamız gerekirse NATO'nun her karış toprağını savunacağız. Putin her zaman diyalog kurmak istediğini söylüyor, NATO buna hazır." ifadelerini kullanmıştır.

TÜRKİYE NATO'YA NE ZAMAN GİRDİ, NATO ÜYESİ ÜLKELER NELER?

  • ALMANYA (1955)
  • AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ (1949)
  • ARNAVUTLUK (2009)
  • BELÇİKA (1949)
  • BİRLEȘİK KRALLIK (1949)
  • BULGARİSTAN (2004)
  • ÇEK CUMHURİYETİ (1999)
  • DANİMARKA (1949)
  • ESTONYA (2004)
  • FRANSA (1949)
  • HIRVATİSTAN (2009)
  • HOLLANDA (1949)
  • İSPANYA (1982)
  • İTALYA (1949)
  • İZLANDA (1949)
  • KANADA (1949)
  • KARADAĞ (2017)
  • KUZEY MAKEDONYA (2020)
  • LETONYA (2004)
  • LİTVANYA (2004)
  • LÜKSEMBURG (1949)
  • MACARİSTAN (1999)
  • NORVEÇ (1949)
  • POLONYA (1999)
  • PORTEKİZ (1949)
  • ROMANYA (2004)
  • SLOVAKYA (2004)
  • SLOVENYA (2004)
  • TÜRKİYE (1952)
  • YUNANİSTAN (1952)