Sunumların tamamen Kürtçe yapılıp, Kürtçe haricinde hiçbir dilin konuşulmadığı panelde üniversitenin Kürt akademisyenlerinin yanında Hollanda ve Amerika’dan gelen Kürdologlar da birer sunum yaptılar.
Mardin Artuklu Üniversitesi Rektörlük binasındaki konferans salonunda düzenlenen panelde bir konuşma yapan rektör yardımcısı ve Yaşayan Diller Enstitüsü Başkanı Prof.Dr.Kadri Yıldırım, anadilde eğitimin en erken 10 yıl sonra verilebileceğini söyledi.
Ülkenin normalleşmesi ile beraber anadilde eğitimin gündeme geldiğini dikkat çeken Yıldırım, “Panelin amacı dikkatleri anadile çevirmektir. On günden beri değişik platformlarda değişik dernek, vakıf ve dil enstitüleri tarafından farklı alanlarda dikkatler bunun üzerine çekiliyor. Biz de bunu yapalım istedik. Ve Zuzan Berwari Amerika’dan çağırdık, kendisi orada ders materyalleri inceleme komisyonu başkanıdır. Bizdeki TOFEL’a benzer bir Kürdi TOFEL diyebileceğimiz Kürtçe bağlamında bir TOFEL üzerinde çalışıyor. Bizim enstitümüzde bu çalışmaların bir paydaşı olmak istiyor. Dolayısı ile Amerikan’daki merkezin bir nevi ikincisi Artuklu’da inşallah gerçekleşecek.”dedi.
Kürtçe’nin günümüzde geldiği seviyenin önemine işaret eden Yıldırım konuşmasını şu şekilde sürdürdü:
“Tabi Kürt var mıdır yok mudur Kürtçe var mıdır yok mudur?tartışmalarından Kürtçenin ders materyallerini tartışmaya geldik. O noktadan bu noktaya geldik. Kürtçe’de şu gramatik hal veya dilbilimsel konu acaba nasıldır? Onun üzerinde yoğunlaşma noktasına geldi. Bunlar son derece sevindirici gelişmelerdir. Ülkemizin normalizasyonu açısından ülkemizin geçmekte olduğu kritik süreci alnın akı ile başarılı bir şekilde bitirebilmesi açısından Artuklu öteden beri olumlu rol oynamak içinden geleni yapmış şimdide yapıyor. Bundan sonrada yapacaktır. Çünkü ülkemizin bu hassas sürecinde çok önemsenmesi gereken bir olgu olarak biz dili görüyoruz ve herhangi bir politik veya siyasi mülahaza göz önünde bulundurmadan sadece bu dil dil olduğu için ve edebiyat olduğu için bu konuya yaklaşıyoruz. VE dediğimiz gibi ülkemizin normalizasyonu sağlansın diye akademik bir katkı sağlamaktır. Bizim acımız budur. İnşallah bu amaca doğru yürürken umduğumuz şekilde yol alırız.”

ANADİL İÇİN BİR TAKVİM BELİRLENSİN
Konuşmasında anadilde eğitimin bir anayasal zeminin olmadığını hatırlatan Prof.Dr.Yıldırım, “Dolayısı ile Kürtçe daha çok seçmeli ders olarak MEB’imizin geçen yıl açtığı 5.sınıflarında yürütülüyor. Önümüzdeki sene de 6.sınıflarda devreye girecek. Zaten 5. Sınıfın ders kitabını biz hazırlamıştık. Bunun yanında bizim bütün eğitim birimlerimizde Kürtçe seçmeli ders olarak okutuluyor, ancak anadilde eğitim kararı alınmadan önce veya birkaç yıl sonra alınacaksa hiç olmazsa alınıncaya kadarki boşluğu süreyi biz ders materyali ders kitabı ve öğretmen eğitimi için o boşluğu dolduracağız. Çünkü şuna kesin olarak inanıyoruz ki bu yıl bile anadilde eğitim kararı çıkarsa ne ders materyali açısından ne de yeteri hoca sayısı ve niteliği açısından altyapı henüz müsait değil. Onun için bizim bir önerimiz var bunu biz değişik platformlarda dile getiriyoruz. O da şu: “ Bir takvim belirlensin istiyoruz. 9 yıllık bir takvim olsun. Bunun ilk 3 yılı ilköğretimlerin altyapısı hem hoca eğitimi hem materyal hazırlanması açısından sonraki üç yılı lise bazında ve öbür üç yılı da üniversiteler bazında değerlendirilsin. Ders kitapları olarak değerlendirilsin. Hem sosyal hem de fen bilimlerin de. Bir de yeteri kadar nitelik ve niceliğe sahip hoca eğitimi açısından bu değerlendirilsin istiyoruz. Eğer 10 yıl gibi bir takvim belirlenirse bu 10 yıl için de ana dilde eğitimin hiçbir problemi kalmayacaktır diye inanıyorum. Bu noktada yeter ki bize imkan tanınsın, fırsat verilsin. Biz buradaki kadroyu hoca sayısı olarak güçlendirelim. Bu güçlendirdiğimiz kadro da yüzlerce hatta binlerce hoca adayı yetiştirsin. Dediğim gibi 10 yıl gibi bir süre için de ana dilde eğitimin altyapısını tamamlanabileceğine bu işin başındaki kişi olarak söz veriyorum.”diye konuştu.

KÜRTÇE YASAKLI OLDUĞU İÇİN KÜRDOLOG OLDUM
Açılış konuşmasından sonra Hollanda’dan gelen Kürdolog Prof.Dr. Michiell Leezenberg ve Amerika Marilant Üniversitesinden Prof.Dr. Zuzan Berwari ile Mardin Artuklu Üniversitesinden Yrd.Doç.Dr. Hayrullah Acar ve Yrd.Doç.Dr. Abdurrahman Adak’ın birer sunum yaptığı panele geçildi. Panelde konuşan Hollandalı Kürdolog Leezenberg konuşmasına Bülent Arınç’ın Kürtçe medeniyet dili değildir açıklamasına atıfta bulunarak, “Kürtçe bir medeniyet dili olmasaydı bugünlere gelmezdi. Beni Kürtçe’yi öğrenmeme ve üzerinde çalışma yapmama sevk eden bu dilin 4 ülke de yasaklı olması ve anadilinde bir çalışma yapılmasına müsaade edilmemesiydi. Anlayacağınız Kürtçe yasaklı olduğu için Kürdolog oldum. Kürtçe’yi konuştukça öğrendikçe Hollandaça’ya da yakın olduğunu fark ettim. Her iki dilde Hint-Avrupa dil gruba ait. 8 dil biliyorum ama en kolay öğrendiğim yabancı dil Kürtçe oldu.”dedi.
Panel de bir sunum yapan Prof.Dr. Zuzan Berwari de Kürtler için anadilde eğitim görmeleri kadar normal bir hakları olmadığına dikkat çekerek, Kürtçe hakkında yurtdışında yapılan akademik çalışmalar hakkında bilgiler verdi. 2010 yılında Amerika’da ilk defa Kürtçe bir TOFEL sınavı gerçekleştirdikleri bilgisini veren Berwari, gerektiği takdirde aynı sistemi Mardin Artuklu Üniversitesi ile birlikte çalışmak istediklerini söyledi.
Panelin moderatörlüğünü yapan üniversitenin Kürt Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı Başkanı Yrd. Doç. Dr. Hayrullah Acar, panel sonunda Türkçe yaptığı açıklamada “Üniversite bünyesinden yaşayan diller enstitüsü Kürt Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı olarak şu ana kadar yaptığımız kültürel çalışmaların bir yenisi özellikle son günlerde açılım sürecinde gündemde olan belki de işin en önemli ayağını teşkil eden bir bölümdür anadilde eğitim tartışmaları. Anadilin değişik alanlarda kullanmaları, anadilde eğitimle ilgili çalışmaları konu alan bir panel düzenledik. Panelistlerimiz Hollanda’dan Prof.Dr. Michiell Leezenberg, bir Kürdolog olarak anadilde eğitim süreçlerini anlatan tebliğini sundu. Amerika’dan Marilant Üniversitesinden yine dil ile ilgili çalışmalar içinde bulunan eğitim materyalleri ile ilgili uzmanlık alanı olan bir akademisyen Prof.Dr. Zuzan Berwari misafirimizdi. Üniversitemizden Abdurrahman Adak da tebliğini eğitimin olmadığı dönemlerden Kürtçenin yasak olduğu dönemden başlayarak bugünlere kadar ki Kürdoloji çalışmaları hakkında bilgiler verdi.“ifadelerini kullandı.
Üniversite’deki Kürt Dili ve Edebiyatı bölümünde lisans düzeyinde eğitim gören öğrenciler ile Kürtçe Seçmeli Ders için üniversite yüksek lisans yapan Kürtçe Öğretmen adaylarının katıldığı panel sunumlardan sonra soru cevap bölümü ile sona erdi.
Panele katılan Kürtçe Öğretmeni Abdurrahman Gültekin de Kürtçe eğitimdeki seçmeli dersten sonra anadilde de eğitiminin verilmesi gerektiğini belirterek, “Hollanda’dan gelen profesör bile anadili gibi Kürtçe konuşabiliyorsa ben niye kendi dilimi konuşamıyorum? Biz kendi dilimizi kendi zenginliğimizi konuşmaktan utanıyor, çekiniyoruz. Bunun sebebi de anadilimizde eğitim görmemizdir. Dilin doğru düzgün anlatılabilmesi, öğretilebilmesi için bu dilin devletin eli ile sistematik bir şekilde okullarda eğitiminin verilmesi gerekiyor. Bu dilin hiçbir grup, parti ve camianın inisiyatifine girmeden eğitimini devletin yapması gerekiyor ki bu dilin art niyetle kullanılmasının önündeki engeller ortadan kaldırılabilsin.”dedi.