Açıklamada, çalışanların sigortalı olarak çalıştırılmasının anayasal bir hak olduğu kadar hem işçi hem de işveren açısından yasal zorunluluk taşıdığı belirtildi. İşverenlerin sigortasız işçi çalıştırma hakkının bulunmadığı ifade edilirken, çalışanların kendi rızalarıyla dahi sigortasız çalışmayı kabul etmelerinin hukuken geçerli olmadığı kaydedildi.
Özellikle emekli aylığı alanlar, sosyal yardım yararlanıcıları ve bakmakla yükümlü olunan kişi statüsündekilerin hak kaybı yaşamamak adına zaman zaman kayıt dışı çalışmaya yöneldiğine dikkat çekilen açıklamada, işverenlerin bu tür talepler karşısında mevzuattan taviz vermemesi gerektiği belirtildi.
“Çalışan büyük hak kayıpları yaşıyor”
Kayıt dışı çalışan kişilerin birçok sosyal güvenceden mahrum kaldığı belirtilerek şu risklere dikkat çekildi:
- Emeklilik hakkından yararlanamama,
- Malullük aylığı alamama,
- Ölüm halinde aile bireylerinin ölüm aylığından faydalanamaması,
- İşsizlik sigortasından yararlanamama,
- Sağlık hizmetlerine erişimde sorun yaşanması,
- İş kazası ve meslek hastalıklarında güvencesiz kalma.
Ayrıca sigortasız çalışanların kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, hafta tatili ve analık izni gibi temel işçi haklarından da mahrum kaldığı ifade edildi.
İşverenler için de ağır yaptırımlar var
Açıklamada, sosyal güvenlik uygulamalarında temel amacın cezalandırmadan ziyade rehberlik olduğu belirtilirken, kayıt dışı istihdamın işletmeler açısından ciddi mali riskler doğurduğu kaydedildi.
Kayıt dışı işçi çalıştırıldığı tespit edilen işletmelerin yüksek idari para cezaları, prim teşviklerinin iptali ve iş kazalarında ağır hukuki sorumluluklarla karşı karşıya kalabileceği vurgulandı.
Kayıt dışı istihdamın ayrıca;
- Haksız rekabete,
- Vergi ve prim kaybına,
- Sosyal güvenlik sisteminin zarar görmesine,
- Gelir dağılımında adaletsizliğe,
- Ekonomik verilerin güvenilirliğinin zedelenmesine neden olduğu ifade edildi.
Çalışanlar durumlarını e-Devlet’ten kontrol edebiliyor
Çalışanların sigorta bildirimlerinin yapılıp yapılmadığını veya hangi ücret üzerinden bildirildiklerini kolaylıkla öğrenebilecekleri belirtilirken şu yöntemler hatırlatıldı:
- e-Devlet sistemi üzerinden sorgulama,
- ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi,
- SGK İl Müdürlükleri ve Sosyal Güvenlik Merkezleri.
Sigortasız çalıştırıldığını veya eksik prim bildirimi yapıldığını düşünen çalışanların ise ALO 170, CİMER veya SGK müdürlükleri aracılığıyla ihbar ve şikâyette bulunabilecekleri kaydedildi.
Ücret ödemelerinde banka şartı
Mevzuata göre Türkiye genelinde 3 ve daha fazla işçi çalıştıran işletmelerde ücret ödemelerinin banka aracılığıyla yapılmasının zorunlu olduğu hatırlatıldı. Bu kurala uyulmaması halinde işverenlere her çalışan ve her ay için ayrı ayrı idari para cezası uygulanabileceği bildirildi.
Açıklamanın sonunda, “Kayıtlı istihdam sadece yasal bir zorunluluk değil; ülkemizin geleceğine yapılan en büyük yatırımdır” denilerek tüm taraflar kayıtlı istihdama destek vermeye davet edildi.

Yorumlar
0 yorum