Kendi cilt bakım serisini, takı koleksiyonunu ya da giyim markasını kurmak isteyen girişimcilerin sayısı her geçen yıl artıyor. Ambalaj tasarımı, üretici seçimi ve sosyal medya çekimleri için aylarca emek veriliyor. Ancak bu yolculukta en az bütçe ayrılan kalem çoğu zaman en kritik olanı: markanın hukuken korunması.

Kozmetik ve moda neden yoğun rekabet alanı?

Kozmetik ürünler 3. sınıfta, giyim ürünleri 25. sınıfta, takılar ise 14. sınıfta tescil ediliyor. Bu sınıflar, Türk Patent ve Marka Kurumu'na en çok başvuru yapılan sınıflar arasında. Hangi ürünün hangi sınıfta yer aldığını gösteren marka sınıfları listesinin ürün yelpazesiyle birlikte incelenmesi, ileride eklenecek ürünlerin de korunmasını sağlıyor. Kısa, akılda kalıcı ve Fransızca, İtalyanca gibi dillerden türetilmiş isimler bu alanda çok tercih edildiği için, seçilen ismin daha önce tescil edilmiş bir markaya benzeme ihtimali de yüksek. Güzellik ve zarafet çağrıştıran yaygın kelimeler ise tek başına ayırt edici bulunmayabiliyor.

Ambalaj basılmadan önce araştırma

Ürün ambalajları binlerce adet basıldıktan sonra marka başvurusuna itiraz gelmesi, girişimcinin karşılaşabileceği en maliyetli senaryolardan biri. Başvurunun reddedilmesi hâlinde yalnızca isim değil; ambalaj, etiket, internet sitesi ve sosyal medya hesabı da değişmek zorunda kalıyor. Bu nedenle benzerlik araştırmasının ambalaj tasarımına geçilmeden yapılması gerekiyor.

Sadece isim değil, tasarım da korunabilir

Moda ve kozmetikte ürünün görünümü de en az ismi kadar değerli. Özgün bir şişe formu, takı tasarımı ya da desen, endüstriyel tasarım olarak tescil edilebiliyor. Tasarım tescili beşer yıllık dönemler hâlinde yenilenerek yirmi beş yıla kadar koruma sağlıyor. Tescil ettirilmeyen tasarımlar ise Türkiye'de ilk kez kamuya sunulduğu tarihten itibaren yalnızca üç yıl süreyle ve daha sınırlı biçimde korunuyor.

Taklitle karşılaşınca

Başarılı bir koleksiyon kısa sürede taklit ediliyor. Tescilli marka ve tasarım sahibi, taklit ürünlerin satışının durdurulması, toplatılması ve tazminat için dava açabiliyor; pazaryerlerinden taklit ilanların kaldırılmasını da tescil belgesine dayanarak talep edebiliyor.

Kozmetik veya moda markası kuracak girişimciler için kozmetik marka tescili sürecinde sınıf seçimi, isim araştırması ve tasarım tescilinin birlikte planlanması, markanın büyüdüğü dönemde hak kaybı yaşanmasının önüne geçiyor. Marka ve tasarım birlikte korunduğunda, ürünün hem ismi hem görünümü işletmenin malvarlığı hâline geliyor.