Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Mardin Odası ve SGK İl Müdürlüğünün ortaklaşa Erdoba Otelinde “Sosyal Güvenlik Reformunun yansımaları ve Sosyal Güvenlikte teşvik uygulaması”konulu bir konferans düzenlendi.
Konferansa konuşmacı olarak aynı zamanda Mardinli olan Sosyal Güvenlik Kurumu Sigorta Primleri Genel Müdürü Cüneyt Olgaç, SGK İl Müdürü Mehmet Salih İlhan, SGK Müdür Yardımcısı Necmi Köroğlu, İş-Kur Müdürü Mehmet Akın, TÜRMOB Mardin Oda Başkanı Mehmet Emin Gözü ile mali müşavirler katıldı.
Slayt ve istatistiki bilgiler eşliğinde konferansını veren Cüneyt Olgaç, Sosyal Güvenlik Reformu çerçevesinde önemli çalışma ve projelerin hayata geçirildiğini ifade etti. TÜRMOB gibi ülkenin önde gelen kuruluşları ile fikir alışverişinde bulunarak güzel sonuçlar ortaya koymak istediklerini söyleyen Olgaç “Belli başlı bazı sıkıntıların farkındayız, Problemleri çözmek için çaba sarf ediyoruz ve bu anlamda önerilere de açığız. Her yeni fikir bizim için değerlidir.” diye konuştu.

DOKTORLAR, ASGARİ ÜCRET ÜZERİNDEN PRİMLERİ YATIRILIYOR
Okullarda Sosyal Güvenlik bilincinin yerleştirilmesi için ders kitabı olarak okutulacağını anlatan Olgaç, prim dengesizliğine tepki göstererek, “Yaptığımız araştırmalarda 1000’e yakın doktor asgari ücret alıyormuş gibi primleri yatırılıyor. Bu konuda çalışmalarımız devam ediyor. Asgari ücret alarak çalışan doktor varsa gelsin biz SGK olarak onları çalıştırarak bunun iki katını ödemeye hazırız.”dedi.
Olgaç, daha önceki hizmetler ilgili kurumlara sicil numarası ile ilgili kuruma dilekçe verilerek hizmet birleşimi yapılabileceğini belirterek vatandaşların çok merak ettiği konulardan biri de daha önceki hizmetlerin nasıl birleştirileceği ve hangi kurumdan emekli olacağı konusu olduğunu ifade etti.
Olgaç, bu durumda son 7 yılın baz alındığını söyledi. Son 7 yılda kişi hangi kurumda sigortalı ise o kurumdan emekli oluyor. Eğer hizmet süreleri 7 yıldan az ise veya eşit ise en son hangi kurumdan sigortası yatmış ise o kurumdan emekli oluyor.
“Askerlik borçlanması emekliliği yaştan öne alır mı?” sorusuna Olgaç şu şekilde cevap verdi: “Eğer sigortalı olmadan önce askere gitmişse, askerlik süresi kadar sigorta başlangıcı geriye gidecek, o tarihte kademeli geçişte nereye denk geliyorsa emeklilik yaşı o kadar öne alınabiliyor.”
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Sigorta Primleri Genel Müdürü Cüneyt Olgaç, SGK'nın prim gelirlerinin, 2009'da yüzde 63'ler seviyesinde olan giderlerini karşılama oranının 2012 sonunda yüzde 78,3 seviyesine kadar çıktığını bildirdi. Olgaç, sosyal güvenlik reformuyla birlikte zihinsel bir değişim ve dönüşüm yaşandığını söyledi. Reform kapsamında öncelikle tek bir emeklilik sistemi oluşturulduğunu belirten Olgaç, bugün herkesin eşit, kolay ve adil bir sağlık yardımı aldığını, vatandaşın memnuniyetini esas alan bir sistemin hayata geçirildiğini ifade etti.

18,5 MİLYON SİGORTALIYA ULAŞTIK
2008'de radikal bir değişiklikle gerçekleştirilen reformla, sosyal güvenlik sisteminin artık sürdürülebilir bir hal aldığını vurgulayan Olgaç, şunları söyledi:
"Makro açıdan baktığımızda 2008'den bugüne, reel olarak sosyal güvenlik prim gelirlerinin, reel olarak giderlerine göre daha fazla arttığını görüyoruz. Burada önemli husus sigortalı sayımızdaki artıştır. 2008 yılında 15 milyon seviyesindeki sigortalı sayımız 2012 yılı sonuna doğru 18,5 milyona ulaştı. Bu da 3,5 milyona yakın yeni sigortalı demek. Gelirlerin, pozitif olarak giderlere göre daha fazla artması, sosyal güvenlik açıklarının azalmasıyla, bu açıklara yapılacak olan transferlerin azalması, bu transferler tutarlarının da yatırıma dönüşmesiyle istihdamın, üretimin artması demektir. Ayrıca cari açığı minimize etmesi ve kişi başına düşen geliri de artırması gibi zincirler silsilesinin birer halkası olarak değerlendirebiliriz. Bu da gerçekten yapılan reform çalışmasının ne kadar olumlu olduğunun, ne kadar isabetli olduğunun bir göstergesidir."
"SGK'nın prim gelirlerinin, 2009'da yüzde 63'ler seviyesinde olan giderlerini karşılama oranı, 2012 sonunda yüzde 78,3 seviyesine kadar çıktı" diyen Olgaç, bunun da kayıt dışı istihdamla mücadelenin önemini gösterdiğini dile getirdi.
Sosyal güvenlik açıklarının 2007'de yüzde 3'ler seviyesindeki gayri safi yurt içi hasıla içerisindeki oranının 2012'de yüzde 1,2 seviyesine kadar gerilediğini belirten Olgaç, bu oranın aynı zamanda uluslararası anlamda sosyal güvenlik sistemlerinin durumunu karşılaştırabilme oranı olarak değerlendirildiğini kaydetti.
Olgaç, katılımcılara sağlanan teşvikler hakkında da bilgiler vererek tarımda çalışanlar, çocuk işçiler ve seyyar satıcıların hiç bildirilmeyen kesimleri oluşturduğunu ifade etti. Olgaç, kayıt dışı istihdamın nedenlerini ise "İşsizlik oranının yüksekliği, iş gücünün eğitim seviyesinin ve verimliliğinin düşüklüğü, sosyal güvenlik bilgisi ve bilincinin yetersizliği, gelir dağılımındaki adaletsizlik ve yoksulluk, ortalama işletme ölçeğinin çok küçük olması ve genç emeklilik" olarak sıraladı.
KAYIT DIŞI İLE MÜCADELE
Kayıt dışı istihdam sonucunda çalışanların, kıdem tazminatından, sağlık ve analık yardımlarından, iş göremezlik ödeneklerinden, ölüm, maluliyet ve yaşlılık aylıklarından mahrum kaldıklarını belirten Olgaç, "İşverenler ise haksız rekabetin ortaya çıkması, iş kazası, denetim fobisi gibi risklerle karşılaşma riski ve hibe, kredi ve desteklerden yoksun kalırlar. Devlet ise vergi ve prim kaybı, aktif pasif dengesinin bozulması, primsiz ödemelerin artması, adaletsizlik, yoksulluk ve ahlaki dejenerasyon ile karşı karşıya kalır" dedi.
2002'de yüzde 52,1 olan kayıt dışı istihdam oranının geçen yılın kasım ayı sonu itibarıyla yüzde 38,5'a gerilediğini aktaran Olgaç, "Bu çok önemli. Bir puanlık düşüşün bize katkısı 650 milyon TL" diye konuştu.

MARDİN’DE 13 BİN 550 SSK’LI VAR
Olgaç’tan sonra bir konuşma yapan SGK İl Müdürü Salih İlhan ise ildeki istatistiki bilgiler vererek, 773 bin 26 nüfuslu Mardin’de 3 bin 937 iş yeri sayısı, 736 bin 208 kişinin Sosyal Güvenlik Kapsamı (Aktif+Pasif+Gelir Testi Yaptıranlar), 36 bin 818 kişinin Sosyal Güvenlik Kapsamı Dışında kaldığını, 22 bin 505 kişinin Emekli Sandığı (4/c), 19 bin 739 kişinin Bağ-Kur (4/b) 50 bin 696 kişi SSK (4/a) olmak üzere toplam 92 bin 940 kişinin Sosyal Güvenlik Kapsamında olduğu, 6 bin 342’si Emekli Sandığı (4/c, 12 bin 694’ü Bağ-Kur (4/b), 13 bin 550’si SSK (4/a) olmak üzere toplam 32 bin 586 kişi Sosyal Güvenlik Kapsamında aylık aldığı, 60 bin 20’si Emekli Sandığı (4/c), 105 bin 289’u Bağ-Kur (4/b), 209 bin 28 SSK (4/a) olmak üzere toplamda 374 bin 337 Sosyal Güvenlik kapsamında bakmakla yükümlü tutulanlar olduğunu ifade etti.
TÜRMOB Genel Başkanı Mehmet Emin Gözü ise sosyal güvenlik konusunun birkaç yıl öncesine kadar Türkiye'nin kanayan yaralarından ve çözüm bekleyen konulardan biri olduğunu söyledi.
O günün şartlarında "ütopik" olarak değerlendirilen bazı konuların bugün gerçekleştiğini belirten Gözü, "Türkiye'de sosyal güvenlik konusundaki bütün sorunlar çözüldü mü, sıkıntılar bitti mi- Hayır. Ama güzel çalışmalar yapıldı. SGK, son zamanlarda Türkiye'de yapılan önemli oluşumlardan birisidir" dedi.
Gözü konuşmasında şu ifadelere yer verdi:
“İşveren ile kurum arasında köprü görevi gören biz meslek mensupları, mesleğimizin etik kuralları gereğince; Sosyal güvenlik, vergicilik, denetim ve işletmecilik sahasında güven ve ahlak unsurunun gelişmesini temin ettiğimizi, sosyal güvenlik kanunlarının uygulanmasında doğacak uyuşmazlıkları en az düzeye indirebildiğimize, Kanunları vatandaşların anlayabileceği şekilde ifade edebildiğimize inanıyorum. Ancak; Meslek odası olarak Sosyal Güvenlik Kurumunuzdan beklentimiz, vatandaşlarımızın prim ödeme bilinci ve alışkanlıklarının geliştirmelerine yönelik çalışmalar yapılmasını, kurum ile işverenler arasındaki ilişkileri daha sağlıklı ve düzenli hale getirilmesini, daha yüksek kalitede hizmet sunmasını, katılımcı, verimli, etkin, saydam, hesap verebilir ve işveren-sigortalı odaklı temel ilkelerine göre görev yapan bir sosyal güvenlik kurumu oluşturma temel ilke olmalıdır.”

TEŞVİKLER, KAYIT DIŞI İSTİHDAMI DÜŞÜRÜYOR
Sosyal Güvenlik yasalarının ve buna bağlı olarak kurum uygulamalarının, primlerini doğru olarak ödemek isteyen ve bu yönde hareket eden işveren ve sigortalılara göre düzenlenmesi, buna rağmen yasalara riayet etmeyenlerin ise sisteme kazandırılma çalışmalarından yana olduğunu dikkat çeken Gözü, “Geçmiş yıllarda bölgemiz dahil toplam 49 ilde uygulanan ve süresi 31.12.2012 tarihinde sona eren “Yatırımların ve istihdamın teşviki” ile ilgili 5084 ve 5615 sayılı kanundan bir çok işverenimiz faydalandığı gibi, yapılan istatistiklere de bakılacak olursa, özellikle teşvik uygulanan illerde kayıt dışı istihdam oranlarında ciddi düşüşler yaşandığı görülecektir. Teşvik uygulamasının sona ermesi akabinde toplumda bu teşviklerin tekrar geri getirileceği umudu halen sürmektedir. Belki birçok işveren teşvik geri gelir diye işçilerini çalıştırmaya kendini zorlayarak devam etmektedir. Meslek odası olarak bu tür teşviklerin uzun süreli ve daha geniş bir tabana yayılarak uygulanmasından yanayız. Çünkü yukarıda belirttiğim gibi, geçen 10 yıllık zaman zarfında teşvik uygulanan illerde özellikle kayıt dışı istihdam rakamlarında büyük bir azalma görülmüş, işverenler uygulanan teşvikler sayesinde primlerini aksatmadan ödemeye çalışmışlardır. . Ayrıca bölgeler arasında var olan ekonomik dengesizlikler de bu tür teşvikler sayesinde az da olsa dengeyi sağladığı bir gerçektir.”şeklinde konuştu.
Cüneyt Olgaç konferans sonunda mali müşavirlerin sorularını cevapladı.