YKS sorusu: Determinizm ne demek? Determinizm ne anlama geliyor?

2026-YKS TYT oturumunda felsefe testinde yer alan determinizm sorusu, adayların gündemine oturdu. Belirlenimcilik kavramı üzerinden sorgulanan bu konu, doğru cevabı merak eden binlerce öğrenciyi araştırmaya yöneltti.

2026-YKS'nin ilk oturumu olan TYT'nin ardından adaylar sosyal medyada sınava ilişkin ilk değerlendirmelerini paylaşmaya başladı. Türkçe ve matematik testleri kadar felsefe bölümünde yer alan sorular da gündem olurken, özellikle determinizm kavramını içeren soru birçok kişi tarafından paylaşıldı ve tartışılı. Bazı adaylar felsefe sorularını kafa karıştırıcı bulurken, testin eleyici olabileceği yönünde değerlendirmeler de yapıldı.

DETERMİNİZM NE DEMEK?

Tabiatta her şey bir sebebe bağlı olarak yaratılmıştır; bu yüzden bu âleme "âlem-i mümkinât" denilmiştir. Felsefe ve bilimde bu düşünce, determinizm (belirlenimcilik) kavramıyla ifade edilir. Determinizm, meydana gelen her olayın belirli sebeplere bağlı olduğunu ve olayların neden-sonuç ilişkisi içinde gerçekleştiğini savunan görüştür.

Kitaplarda "Belirlenircilik, gerekircilik, olayların işleyişinin çeşitli bilimsel yasalarla-meselâ fizik yasaları ile belirlenmiş olayların gerçekleşmelerinin mecbûrî olduğunu öne süren bir öğretidir" ifadeleri geçiyor.

YKS 2026 Determinizm Sorusu Neyi Soruyordu?

Adayların hatırlamalarına göre soru, bir çocuğun bir kitabın sayfalarını çevirmesi üzerinden kurgulandı. Kitapta geçmişte yaşanan olaylar yer alırken, “şimdi”ye gelindiğinde bir sonraki sayfada ne olacağı ve bunun felsefi olarak nasıl açıklanacağı sorgulandı.

Soru, temel olarak determinizm, kadercilik (fatalizm) ve indeterminizm kavramlarını ayırt etmeyi amaçladı.

Sosyal Medyada Tartışma Büyüdü

Sınavın ardından çok sayıda öğrenci, soruya dair yorumlarını sosyal medyada paylaştı. Özellikle kavramların birbirine yakın olması, adaylar arasında farklı yorumlara neden oldu.

Bazı kullanıcılar sorunun “düşündürücü ve seçici” olduğunu belirtirken, bazıları ise seçenekler arasında kararsız kaldıklarını ifade etti. Kısa sürede “determinizm sorusu” etiketi sosyal medyada gündem oldu.

Cevap Ne Olabilir? Aday Yorumları Ne Diyor?

Soru henüz ÖSYM tarafından resmi olarak yayımlanmadığı için kesin doğru cevap açıklanmış değil. Ancak adayların yorumlarına göre mantık şu şekilde değerlendiriliyor:

Gelecek tamamen önceden yazılıysa → Kadercilik (fatalizm)

Olaylar neden-sonuç ilişkisiyle ilerliyorsa → Determinizm

Gelecek belirsiz ve belirlenmemişse → İndeterminizm

Bu nedenle sorunun amacı, öğrencilerin felsefi kavramları doğru ayırt edebilme becerisini ölçmek olarak değerlendiriliyor.