Kitap Künyesi

Yazar: Cemil Meriç

Yayın Evi: Umran Yayınları

İSBN:

Sayfa Sayısı: 168

Bir Facianın Hikayesi Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Zavallı şair… Bülbül hamûş, havz tehî, gülsitan harab diye inliyordu. Ne bülbül kaldı, ne havz. Toplum zıvanadan çıkmış. Cinayet cinayeti kovalıyor. Akıl susmuş ve mefhumlar cehennem! Bir raks içinde tepinip duruyor. Sloganlar yönetiyor insanları. İdeolojiler yol gösteren birer harita değil, idrâke giydirilen deli gömlekleri. Aydın dilini yutmuş; namlular konuşuyor. Bir kıyametin arifesinde miyiz acaba? Dünyayı Şeytan mı yönetiyor? Düzeni büyücüler mi bozdu? Bu kördüğümü çözecek İskender nerede? 

Bir Facianın Hikayesi Alıntıları - Sözleri

  • Çünkü anlamıştır ki insanın biricik meselesi insandır. İktisadi münasebetler ne kadar değişirse değişsin, insan hep aynı kalacaktır.
  • Oysa medeniyet üslûp demektir.
  • Kabul edilen bir hakikat en çok onbeş, yirmi yıl yaşar.
  • “hepimiz ölecekmişiz, ölelim.”
  • Mümin Tanrısıyla gönül gönüledir.
  • "Dışarıdakiler kendini akıllı sansın diye, üç beş mecnunun içine tıkıldığı evler.”Aynı şeyi hapishaneler için de söyleyemez miyiz? "Dışarıdakiler kendini namuslu sansın diye üç beş haytanın içine tıkıldığı binalar..."
  • “Vaktiyle bütün insanların kolayca kavradığı hakikatleri anlayamaz olmuşuz yavaş yavaş. İlâhi hikmet unutulmuş.”
  • "Ne yazık ki, deva illetten daha vahimdir."
  • "Hürriyetsizlik her türlü fesadı kolaylaştırır."
  • Düşüncenin de, eylemin de eşiğinde abes var. Belki karışık, belki müphem. Ama kesin bir duygu. Uzak, ama mevcud.
  • Vaktiyle bütün insanların kolayca kavradığı hakikatleri anlayamaz olmuşuz yavaş yavaş. İlâhi hikmet unutulmuş.
  • “anlamıştır ki insanın biricik meselesi insandır.”
  • |Ne yazık ki, deva illetten daha vahimdir.
  • |Vaktiyle bütün insanların kolayca kavradığı hakikatleri anlayamaz olmuşuz yavaş yavaş..
  • Hayatın anlamı olmasa da, yaşamalı.

Bir Facianın Hikayesi İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Geçmiş geçmiştir,Yeni bir şeyler söylemek lazım: Cemil Meriç hafıza tazeleme amaçlı bu eserini kaleme aldığını söylüyor.Bu kitap neden okunmalı sorusuna şöyle cevap verebilirim.Avrupa’da bir öğretmen öğrencilerine kitap sevgisi kazandırmak için bir proje eyleme geçiriyor.Tüm kitaplar tek renk bir kağıtla paketleniyor ve her kitabın ön yüzüne o kitabın ilk cümlesi not şeklinde iliştiriliyor öğrenciler birbirinin tıpkısı görünen kitaplar karşısında önyargılarını ya da beklentilerilerini hiç devreye koymadan ilk kitap cümlelerinden etkilenme derecelerine göre okuyacakları kitabı seçiyorlar.Şimdi bu örneği neden verdim bu kitap adı sebebiyle ilgi çekmeyi başarıyor çünkü.Sonra bir kitabı okuduğunuzda başka başka şeyleri araştırırken kendinizi buluyorsanız ya da kafanız aydınlanmış gibi hissediyorsanız da bunu sağlayan kitap iyi ve okunmaya değer kitaptır bence bu kriterleri taşıyan bir kitap.. Yalnız baştan şunu söylemem gerekir ki;Osmanlı’nın son dönemleri,Abdülhamit,Jön Türkler,Avrupa Konseyi,Monreo Doktrini ,Duyunu Umumiye gibi son derece ciddi tarih konuları sizi sıkıyorsa bu kitaba hiç bulaşmayın derim.. Tarihçi olmam hasebiyle benim için hafıza tazeleme gibi bir okuma oldu ama siyasi görüşüm tam oturmamış biri olarak bu kitap bendeki durumun adını koymamı sağladı diyebilirim.. Cemil Meriç dünya görüşünüz ne olursa olsun okumakla kendinizden bir şey eksilmeyecek tam tersi muhakkak değerli bir şeyler katacak gerçek bir münevver.. Abdülhamit ile ilgili söyledikleri dikkate değer,düşündürücü bence.. Cemil Meriç in şöyle bir iddiası var .Sağ ve sol düşünce yapısındaki herkes Proudhon okumalı diyor..Herkesi bir kez en azından sorgulatacak gerçek bir kılavuz diyor. Proudhon Anarşizm felsefesini işleyenlerden biri.. Hiyeraşinin olmaması gerektiğine ,hükümetsiz ve devletsiz toplum modelini savunuyor,adı ve rejimi ne olursa olsun bütün devletler bir noktadan sonra bireyler üzerinde tahakküm kurmaya başlıyor,bireyin özgürlüğü ve gelişimi karşısında duran her şeyi yanlış buluyor..İnsan tabiatı doğal olarak iyidir zaten toplumlar karşılıklı ve gönüllü yardımlaşma ile yaşayabilirler diyor.Ne harika.Cemil Meriç en ilginç düşüncesini şimdi patlatıyor .İslamiyete en yakın toplum yönetimi Anarşizmdir diyor..Üzerinde düşünülmeye değer ve birgün Anarşizm temelli bir yönetimin gerçekleşmesini umuyor ama ütopikte buluyor. Bu kitabı okuduğunuzda Osmanlı’nın son 100 yılını hafızalarınızda tazelemiş,okuma listenize almaya değer bulacağınız ‘Son Sadrazamlar ve Başvekiller’( Mehmet Zeki Pakalın)kitabının varlığından haberdar olacağınız ve Anarşizm felsefesi ve dünya görüşü hakkında fikir sahibi olacağınızı söyleyebilirim. (Umay Han)

Bir Facianın Hikayesi ismen çok ilgimi çektiğinden okumaya başladığım bir kitap oldu. Daha önce hiç Cemil Meriç okumamıştım güncel de bir konuyu ele almış diye başlamak istedim. Genel olarak ikiye ayrılmış kitap. İlk bölümde Avrupa'nın son birkaç yüzyıllık dönemini 'Anarşizm ve Terörizm' başlıklarıyla irdelemiş. İkinci bölümde de Osmanlı'nın son bölümlerini özellikle Abdülhamit, Abdülaziz ve Mithat Paşa politikalarıyla anlatmış. İlk bölümü beğendim hem düşündüren hem öğreten tarafları fazlaydı. Ama ikinci kısımda bir parça sıkıldım başlamış olduğum için bitirdim. Osmanlı'yı ve padişahları biraz fazla övmüş gibime geldi. (Abdülhamit'i fazla övmemiş, batıyı örnek aldığı için) Şüphesiz kıymetli, donanımlı bir düşünür ama ben bu kitabında çok fazla kişisel görüşlerini konunun önüne geçirdiğini düşündüm. Hoşuma gitmeyen tarafı bu oldu. Üslubu için herhalde kimsenin yapacak eleştirisi yoktur. Kelimelerle arası bu kadar iyi yazar çok azdır. Dili kullanma biçimi gerçekten hayranlık uyandırdı bende.  Sohbet havasında ama etkileyici bir şekilde yazmış Bir Facianın Hikayesi'ni Cemil Meriç. Hem güncel hem de yol gösterir nitelikte. Her ne kadar ikinci bölümde kitaptan bayağı uzaklaşsam da birkaç kitabını daha okumak niyetindeyim. Tespitleri, durumlara bakış açısı ufuk açıyor. Hem bence sadece dilinin güzelliğini ve Türkçeyi nasıl etkili kullandığını görmek için bile okunur. (Ekin)

Merhabalar arkadaşlar ; Cemil Meriç , okumayı sevdiğim Türk yazarların başında geliyor. Okuduğum tüm kitaplarında, onun, kısa ama net cümleleri, abartısız kararında olması okuyucuya okuma arzusu aşılıyor diyebilirim. Avrupa'yı ve Türkiye tarihini konu aldığı ve bir daha yayımlanmayacak olan kitabıdır. Kitabında çok fazla göze çarpan tahlil ve tespitleri vardır. Siyasi içeriği de olan bu kitapta, Cemil Meriç 'in gene mükemmel aydın kişiliğini görebiliyoruz. Bunu her cümle ve tespitinde hissettirmiştir. Kitapta o kadar çok izm' li kelimeler vardı ki, birçoğunu kitabı okurken araştırarak öğrendim. Birçoğunu ilk kez duymuştum. Tarihe ve siyasete merağı olan arkadaşların kaçırmaması gereken bilgi dolu bir kitap, okumanızı tavsiye ederim. Keyifli okumalar... :)) (Elif)

Kitabın Yazarı Cemil Meriç Kimdir?

Hüseyin Cemil Meriç (12 Aralık 1916, Reyhanlı - ö. 13 Haziran 1987, İstanbul), Türk yazar, şair ve düşünür.

Meriç’ten önce bir dönem, Şaman ve Yılmaz soyadlarını kullandı. Rumeli’den göçen bir ailenin çocuğudur. İlk ve ortaokulu Reyhanlı Rüştiyesinde(1928) tamamladı. Burada Arapça, Fransızca, Kur’an, tecvîd (Kur’an-ı Kerim’I uygun telâffuzla okuma), ahlâk okudu. Buradaki Türkçe öğretmeni yarım düzine şiir kitabı olan Ömer Halim Bey’di. Sonradan adı Fransız Lisesi (Lycéed’Antioche) olan Antakya Sultanisi’nde okudu, “benim üniversitem” diye andığı bu lisede Fransız ve yerli hocalardan özel dersler aldı. Ali İlmî Fânî’nın kılavuzluğunda Divan edebiyatının sihirli dünyasını burada keşfetti. Yine burada Bazantey’den Fransız edebiyatı tarihi okudu. 1936’da İstanbul’a giderek bir yıl Pertevniyal Lisesine devam etti. Buradaki öğretmenleri arasında Nurullah Ataç ve Reşat Ekrem Koçu da vardır. Bu arada Nâzım Hikmet ve Kerim Sadi ile tanıştı. 1937’de kısa süre İskenderun’un bir köyünde öğretmenlik

yaptı, İskenderun Tercüme Bürosuna sınavla reis muavini oldu, bu işe beş ay devam etti. 1938’de Fransızlar tarafından Aktepe’ye nahiye müdürü tayin edildi, yirmi gün sonra işine son verildi. 1939’da iki ay hapis yattı, hakkında açılan dava beraatle sonuçlandı. 1940’da İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinin Felsefe Bölümünde bir süre okudu. Ancak üniversiteden çok kütüphanelere devam ettiği için bu bölümü bitiremedi. Birkaç yıl sonra aynı fakültenin Fransız Filolojisi Bölümünden mezun oldu (1944). Tayin edildiği Elazığ Lisesi öğretmenliğinden (1942-45) sonra hayatını kalemiyle kazanmaya başladı. 1946’da

sınavla İstanbul Üniversitesine Fransızca okutmanı olarak (1946-74) girdi. Bu arada bir yıl İstanbul Işık Lisesinde öğretmenlik (1952-53) yaptı. 1974’te emekliye ayrıldı.

Cemil Meriç, 1954’te görme yetisinin zayıflaması üzerine geçirdiği bir dizi ameliyat

sonucunda gözlerini kaybetti. Hayatının geri kalan kısmını bu şekilde geçirdi. Bundan sonraki dönemde okuma ve yazma konusunda yakın çevresinden yardım aldı. 1974 yılında emekliye ayrılınca tüm zamanını eserlerine ayırdı. 1942’de evlendiği Fevziye Menteşoğlu’ndan Mahmut Ali ve Ümit (Meriç Yazan) adlı iki çocuğu oldu. 1984’te geçirdiği beyin kanaması sonucu felç oldu, sıkıntılı ve uzun bir hastalık döneminden sonra vefat etti. Karacaahmet Mezarlığında toprağa verildi.

İlk manzumesini on bir yaşında iken yazdı. Yayımlanan ilk yazısı “Geç Kalmış Bir Muhasebe”, "Yenigün" (23.9.1933) gazetesindedir. Ciddi anlamda ilk yazısı “Honoré de Balzac”, "İnsan" dergisinde (1941) yayımlandı. Aruz ve hece ölçüsüyle şiirler de yazmış olan Cemil Meriç, çok iyi özümsediği Batı düşüncesi ile Türkiye'nin batılaşması konularını incelediği eserleriyle tanındı. Batılı fikir ve sanat adamlarının adeta resmî geçitte olduğu eserlerinde Türk aydınlarının “müstağrib”leşmesini büyük bir yetkinlikle eleştirir, önce kendi kültürlerini tanımalarını ister. Yazılarında düşünür, sosyolog yanı ağır basar. Özellikle kullandığı bazı kelimeler mülkiyetine geçmiş gibidir. Kendisine has coşkulu üslubu ve temiz Türkçesi ile kırk kadar gazete, dergi ve ansiklopedi de yüzlerce makale yayımladı. Yazı ve çevirileri başlıca; İnsan, Amaç, 19. Asır, Gün, Yeni İnsan, Hisar (Fildişi Kuleden başlığı ile 1980'e kadar sürekli), Hareket, Yirminci Asır, Yurt ve Dünya, Yücel, Dönem, Çağrı, Türk Edebiyatı, Doğuş Edebiyat, Kubbealtı Akademi, Pınar, Köprü, Gerçek, Millî Eğitim ve Kültür gibi dergiler ile Yeni Devir (1980), Orta Doğu gazetelerinde yer aldı. Düşünce ve yazı hayatının en verimli yıllarında (1954’ten itibaren) gözleri görmüyordu. Okumalarına kızı yazar Ümit Meriç ve öğrencileri yardımcı oldu. Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi ve Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Türkiye’de maddeler yazdı. Umrandan

Uygarlığa adlı kitabıyla 1974 yılında ve Kırk Ambar adlı kitabıyla 1980 yılında Türkiye Millî Kültür Vakfı ödülünü aldı. 1981 yılında Türkiye Yazarlar Birliğinin Üstün Hizmet Ödülünü Mehmet Kaplan ve Emin Bilgiç ile paylaştı. 1982’de Kayseri Sanatçılar Derneği'nden inceleme dalında ödül aldı. 1986 yılında Kültürden İrfana adlı eseriyle aynı kuruluşun fikir dalı ödülünü kazandı.

Cemil Meriç Kitapları - Eserleri

  • Jurnal
  • Kültürden İrfana
  • Mağaradakiler
  • Kırk Ambar 1: Rümuz-ül Edeb
  • Umrandan Uygarlığa
  • Bu Ülke

  • Bir Dünyanın Eşiğinde
  • Işık Doğudan Gelir
  • Sosyoloji Notları ve Konferanslar
  • Saint-Simon: İlk Sosyolog, İlk Sosyalist
  • Kırk Ambar 2: Lehçe-t-ül Hakayık
  • Jurnal
  • Bir Facianın Hikayesi

Cemil Meriç Alıntıları - Sözleri

  • Klasik denilenlerin çoğu unutulup gitmiş zamanla. Klasiklerin en büyükleri yaşadıkları dönemde anlaşılmayanlar. (Kırk Ambar 1: Rümuz-ül Edeb)
  •  Kimse ne olduğumuzu bilmez, nasıl göründüğümüzü bilir. (Umrandan Uygarlığa)
  • ... bireycilik şaşkınlıkların ve hataların kaynağıdır. (Işık Doğudan Gelir)
  • Ve dünya bir gözyaşı vadisi, bir vehim, bir rüya... (Umrandan Uygarlığa)
  • servet her olayın can damarı hiçbir şey yapmazsanız zengin değilsiniz herkesin emeli zengin olmak yeteneğinde ahlakın da ölçüsü para (Kırk Ambar 2: Lehçe-t-ül Hakayık)
  • İnsana, doğru yolu gösterecek iki kılavuz: imanla ilim. (Işık Doğudan Gelir)

  • |Ne yazık ki, deva illetten daha vahimdir. (Bir Facianın Hikayesi)
  • “Vaktiyle bütün insanların kolayca kavradığı hakikatleri anlayamaz olmuşuz yavaş yavaş. İlâhi hikmet unutulmuş.” (Bir Facianın Hikayesi)
  • Mümin Tanrısıyla gönül gönüledir. (Bir Facianın Hikayesi)
  • Ne acılar kelimeye aktarılabilir, ne sevinçler. Güneş altında söylenmeyen ne kaldı?  (Jurnal)
  • Kadının hayatında en bahtiyar çağ, bütün varlığını ailesine, bütün varlığını cemiyete verebildiği çağdır. Gerçek ve tabii bir heyecan. Kendi başkaları için çırpınır, başkaları onun için. Kadın çocuğu için hem sütanne hem terbiyeci, hem sevgili olduğu yıllarda bahtiyardır. (Kırk Ambar 2: Lehçe-t-ül Hakayık)
  • Sevdiğim bir başkasına tutkun. O bahtiyar rakip de başka bir dilberin esiri. Bana da sevmediğim bir kadın âşık. Sevdiğime de, sevdiğimin sevdiğine de, beni sevene de, aşk Tanrı'sına da, kendime de yuhhh! (Bir Dünyanın Eşiğinde)
  • sonra seni hatırlıyorum. birden zindanım aydınlanıyor. kuşlar cıvıldıyor içimde. (Jurnal)

  • Ölmek, unutulmaktır. Hatırlandıkça yaşıyoruz. (Jurnal)
  • Ne ararsan bulunur,derde devadan gayrı.” (Kırk Ambar 1: Rümuz-ül Edeb)
  • Saint Simon, o güne kadar bir fakirler yığını olarak ele alınan işçi sınıfına sosyal bir kişilik kazandırır. Artık fakir yok, fakir işçi var. Fakir kilisede avlusundan çıkmış, keşkülünü fırlatmış, çalışan bir insan olmuştur. Yoksuldur ama çalışmak isteyen bir yoksul. Ve çalıştığı halde fakir kaldığı için ahlak ve iktisat açısından ilgiye değer. Yoksuldur çünkü ya hakkı olan ücreti alamıyordur ya da işsizdir. Saint Simon iktisada yeni bir vazife yükler: fakirleri göz önünde bulundurarak toplumu yeni baştan düzenlemek. Çoğunluk ön plana geçiyordur artık. Bakışlar ücret verenden ücret alana, topraktan fabrikaya, çiftçiden demirciye çevirilir. (Saint-Simon: İlk Sosyolog, İlk Sosyalist)
  • “Aydın yanarak da aydınlatabilir, ama yıldızlaşacağını bilirse yanar, bir kova suyla söndürülen yangın olmak hazindir.” (Sosyoloji Notları ve Konferanslar)
  • Bugünkü sömürgeleştirme, 14. asırda doğdu. İki ihtiyacın çocuğudur: Baharat ve altın. (Kırk Ambar 2: Lehçe-t-ül Hakayık)
  • Şairin dediği gibi “Güleriz ağlanacak halimize”. (Jurnal)
  • kitapları oldukları gibi saklamak ve gelecek nesillere aktarmak büyük bir titizlik ve sadakatle sürdürülen bir iş olmuştur. (Işık Doğudan Gelir)