Kitap Künyesi
Yazar: George Orwell
Çevirmen: Berrak Göçer
Editör: Emrah Serdan
Tasarımcı: Utku Lomlu
Orijinal Adı: A Hanging
Yayın Evi: Can Yayınları
İSBN: 9789750748837
Sayfa Sayısı: 120
Bir İdam Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
İnsanların çoğu aşırı bencil değildir. Yaklaşık otuz yaşından sonra bireysel hırslarından vazgeçip –hatta çoğu durumda neredeyse birey olduklarını unutup– temelde başkaları için yaşamaya başlar, hayatın yükünün altında ezilirler. Ama sonuna kadar kendi hayatını yaşamayı kafaya koymuş yetenekli, inatçı bir azınlık da vardır; yazarlar da bu gruba mensuptur.
George Orwell, 1984 ve Hayvan Çiftliği romanlarında ortaya koyduğu romancı yönünün yanı sıra döneminin düzyazı ustalarındandı. Bir İdam, yazarın bu yönünü sergileyen biri kitap uzunluğunda dört makaleyi bir araya getiriyor.
"Yazma Sebebim"de Orwell yazarlık serüvenine nasıl başladığını anlatırken, "Sanat ve Propagandanın Sınırları"nda savaş çağında sanatın ve edebiyatın konumu üzerine düşüncelerini paylaşıyor. İngiltere’de Nazi işgalinin her an gerçekleşebilecek bir ihtimal olduğu, Londra’nın üstüne bombalar yağdığı bir dönemde yazılan "Aslan ile Tek Boynuzlu At"ta Orwell, sosyalist devrim gerekliliğini vatansever duygularıyla ve ülkesinin kimliğiyle uzlaştırmaya çalışıyor. Kitaba adını veren “Bir İdam”sa, Burma’da görev yaptığı sırada tanıklık ettiği bir idamın etrafında gelişenleri anlatan kısa bir yazı.
Bir İdam, bir yazarın ve bir vatanseverin düşünce dünyasından bir seçki.
Bir İdam Alıntıları - Sözleri
- Ben bu çağın adamı değilim..
- Eğitilemez bir nesil cesetlerden oluşan bir kolye misali boynumuzda asılı duruyor.
- Her ülkede yoksullar zenginlerden daha milliyetçidir.
- Her ülkede yoksullar zenginlerden daha milliyetçidir.
- Hiçbir kitap siyasi önyargılardan tamamen arınmış değildir. Sanatın siyasetten uzak durması gerektiği görüşü bile kendi içinde bir siyasi tutumdur.
- Herkes zengin ile yoksula iki ayrı yasa uygulandığını bilir. Ama bunun ne anlama geldiğini kimse kabullenmez.
- Sizin, annenizin evin baş köşesinde tuttuğu fotoğraftaki beş yaşındaki çocukla ne gibi bir ortak yanınız var? Hiç, sadece aynı kişisiniz.
- ... sadece kıt zekâsıyla elinden geleni yapmaya çalışan bir bunaktı. Politikasındaki tutarsızlıkları, önünde açık olan yolların hiçbirini görememesini başka türlü açıklamak güç.
- Tüm toplumlarda halk bir nebze var olan düzene karşı yaşamalıdır.
- İmtiyaz her köşede iyi niyeti eziyor.
- Halkın çoğunun gerekli büyük değişimlere artık hazır olduğu kesin sayılır, oysa bu değişimler henüz gerçekleşmeye başlamadı bile.
Bir İdam İncelemesi - Şahsi Yorumlar
Bir İdam: George Orwell eserlerinde genellikle yönetim biçimlerini eleştirir. Bunu bazen 1984'teki gibi realist bir kurguyla, bazen de Hayvan Çiftliğindeki gibi sembolizm akımıyla yapar. Bir İdam, yazarın dört tane denemesini içeriyor. Bu denemeler yazarın kendi ülkesi, dönem tarihi, sanat ve edebiyat hakkında düşüncelerini içeriyor. Edebiyat ve sanat hakkındaki denemeleri hem okura yazarı daha yakından tanıma fırsatı sunuyor, hem de bu olguları okurun zihninde daha berrak hâlâ getiriyor. Bir İdam adlı yazısında ise, Burma'da görev yaptığı sıralarda şahit olduğu bir idamı anlatıyor. Son yazısında ise ülkesinin içinde bulunduğu durumu anlatıyor. Buhran dönemlerinden nasıl çıkılabileceğini, yönetimin yaptığı hataları ve sosyalizm, kapitalizm ve faşizm düzenlerinin karşılaştırılmasını görüyoruz. Son yazısında ülkesinin durumunu anlatırken kendisinde gördüğüm İngiliz hayranlığı beni rahatsız etti. Sevenleri bilir ki bazı eserlerinde sömürge bölgelerindeki yaşamları anlatmıştır. O yaşamların sebeplerini eleştirip de kendi ülkesini övmesi büyük bir çelişki ortaya çıkartıyor maalesef ki... Yazarı daha iyi tanımak adına okunmalı diyorum... (İsmail Kulaç)
Bilimkurgunun babası olarak tanımladığım Orwell, birbirinden bağımsız dört bölümden oluşturduğu bu eserinde kaleme aldığı eserleri ve bunları yazma sebeplerinden bahsetmiş. Eserde sanata ve edebiyata dair eleştirileri de bulunmakta. Fakat eserde daha çok dönemin İngiltere'sinden bahsedilmiş ve toplumlardaki zengin ve yoksul kesimlerin kapitalizm, sosyalizm ve faşizm arasındaki döngülerden nasıl etkilendikleri muazzam bir dil ile bizlerle buluşturulmuş… Uluslararası tarihe merakı olan herkesin okumasını tavsiye ederim… (Özlem Ş.)
Kitabın Yazarı George Orwell Kimdir?
1903'te Hindistan'ın Bengal eyaletinin Montihari kentinde doğdu. Ailesiyle birlikte İngiltere'ye döndükten sonra, öğrenimini Eton College'de tamamladı. Gerçek adı Eric Arthur olan Orwell, 1922-27 yılları arasında Hindistan İmparatorluk Polisi olarak görev yaptı. Ancak, İmparatorluk yönetiminin içyüzünü görünce istifa etti. 1950'de yayımladığı Bir Fili Vurmak adlı kitabı, sömürge memurlarının davranışlarını eleştiren makalelerin derlemesidir. İkinci Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru yazdığı Hayvan Çiftliği, Stalin rejimine karşı sert bir taşlamadır. Orwell'in en çok tanınan yapıtlarından Bin Dokuz Yüz Seksen Dört, bilim-kurgu türünün klasik örneklerinden biri olmanın yanı sıra, modern dünyayı protesto eden bir romandır. Burma Günleri ise, Orwell'in Burma'daki (bugünkü Myanmar) İngiliz sömürgeciliğini dile getirdiği ilk kitabıdır. Orwell, 1950'de Londra'da öldü.
George Orwell Kitapları - Eserleri
- 1984
- Katalonya’ya Selam
- Aspidistra
- Burma Günleri
- Wigan İskelesi Yolu
- Paris ve Londra'da Beş Parasız
- Papazın Kızı
- Kitaplar ve Sigaralar
- Neden Yazıyorum
- Boğulmamak İçin
- Balinanın Karnında
- Faşizm Kehanetleri
- Aslan ve Unicorn
- Savaş Günlükleri 1
- Edebiyat Üzerine
- Politics and the English Language
- Savaş Öncesi Günlükleri 2
- Qeydlər
- All Art is Propaganda
- Shooting an Elephant
- Savaş Sonrası Günlükleri
- Essays
- Bir İdam
- Beyaz Adamın Laneti
- Hayvan Çiftliği (Çizgi Roman)
- Karakurbağası Üzerine Kuruntular
- Totalitarizm Üzerine
- Kısa Kısa Sevinçlerdi
- Notes on Nationalism
- 1984
- Aforizmalar
- Seçme Yazılar 1
- Seçme Yazılar 2
- Хорошие плохие книги
- Hayvan Çiftliği
- 1984
George Orwell Alıntıları - Sözleri
- Sizin, annenizin evin baş köşesinde tuttuğu fotoğraftaki beş yaşındaki çocukla ne gibi bir ortak yanınız var? Hiç, sadece aynı kişisiniz. (Bir İdam)
- Zihnine ölümcül bir karanlık çökmüştü. (Papazın Kızı)
- "Bu müharibə arabir ölüm hallarının baş verdiyi komik operadan başqa bir şey deyil" (Katalonya’ya Selam)
- Herkes zengin ile yoksula iki ayrı yasa uygulandığını bilir. Ama bunun ne anlama geldiğini kimse kabullenmez. (Bir İdam)
- “Savaş bütün kötülüklerine rağmen bir hadde kadar cevaplandırılamayan bir güç sınamasıdır, bir gücünü dene makinesi gibi. Büyük güç paraya döner ve sonucu öngörmenin de hiç bir yoku yoktur.” (Aslan ve Unicorn)
- Tarih, yenilene vah yazık der ama ne değiştirebilir ne de yardım eder. (Aslan ve Unicorn)
- Büyük klasiklerin hepsi günceldile çevrilecek, geridildeki asılları yok edilecek düşüncenin imkanı olmadığından, suçun da imkanı olmayacak artık. (1984)
- Dışarı çıkıyorm, sokakları ev basmış… (Edebiyat Üzerine)
- Hepimizi satın almışlar, hem de kendi paramızla. (Boğulmamak İçin)
- Mutluluğu tarif etmenin zorluğu aşikâr. Adil, düzenli bir toplum imgesi de insana çekici ya da ikna edici gelmez. Ama iyi ütopyalar yazanların çoğu, daha dolu dolu yaşasaydık hayatın nasıl olacağını göstermek isterler. (Faşizm Kehanetleri)
- Gerçeği göremeyecek kadar uygarlaştık. (Karakurbağası Üzerine Kuruntular)
- Düşünen kimse siyasetten uzak duramaz, durmaz. (Faşizm Kehanetleri)
- “Makineleşmeye ve standartlaşmaya karşıyım; o yüzden sosyalizme de karşıyım ,” dediğinizde aslında “İstersem makineler olmadan da yaşamayı tercih etmekte özgürüm. ” demiş olursunuz ama bu saçmalıktır.Hepimiz makinelere bağımlıyız ve makineler çalışmayı bıraktığı anda çoğumuz ölürüz. (Wigan İskelesi Yolu)
- Diktiğim bütün küçük bitkiler; hercaimenekşeler, acı baklalar, pembe karanfiller ve lahanalar belli ki tavşanlar yüzünden tamamen kaybolmuş. Hâlâ toprakta olan birkaç şalgamı da eşeleyerek çıkarıp yemiş ama havuçlara dokunmamışlar. Daha kötüsü ise çileklerin çoğunu mahvetmiş olmaları. Bir kaçı iyi durumda ama çoğu yok olmuş; kök boğazları hâlâ duruyorsa baharda canlanabilirler. (Savaş Sonrası Günlükleri)
- Onun çirkinliği özüne aittir ve kurbanının yüzüne karşı dalga geçen zorba gibi «Evet, ben çirkinim, ve sen bana gülmeye cesaret edemezsin» demek içindir. (Aslan ve Unicorn)
- Birini seviyorsan gerçekten severdin, verecek başka hiçbir şeyin yoksa bile sevgin yeterdi. (1984)
- Kısacası; Her şeyin kendiliğinden olanı güzeldir... (Edebiyat Üzerine)
- Bu sabah bir yılan daha bulmuşlar, ama bu seferki kesinlikle çayır yılanı. Olayı gören adam hayvanı boynundan bağlayıp dilini kesmeye çalıştıklarını anlattı, böylece kimseyi "sokamayacağını" düşünüyorlar. (Savaş Öncesi Günlükleri 2)
- Artık cepheyi görmüş ve ondan fena halde tiksinmiştim. (Katalonya’ya Selam)
- Tabii ki, bir romancı doğrudan içinde yaşadığı çağdaş tarih hakkında yazmakla yükümlü değildir. Ama halkı ilgilendiren büyük olaylara aldırmayan bir romancı ya aylak ya da düpedüz aptal biridir. (Balinanın Karnında)
Yorumlar
0 yorum