Kitap Künyesi

Yazar: Hal Hellman

Çevirmen: Füsun Baytok

Yayın Evi: Tübitak Yayınları

İSBN: 9789754032116

Sayfa Sayısı: 257

--reklam--

Büyük Çekişmeler Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Bilimsel buluş süreci duygularla doludur. Bilim adamı yeni bir düşünce ortaya attığında çoğu kez başkalarının kuramlarını çiğnemiş olacaktır. Eski fikirlerin sahipleri ise kolay kolay pes etmeyecektir. Bilim adamları arasında bu tür anlaşmazlıklar olmuştur. Bu anlaşmazlıklar bilim için yararlıdır. Tıpkı büyüklerin kavgaları ile küçüklerin gürültülerinin düşünce özgürlüğü ve eğitimin gelişmesi için zorunlu olması gibi. Kıskançlık, çekememezlik, rekabet, hırs, bilim adamları arasında da görülür. Elinizdeki kitap bu konuda bilim tarihinden seçilmiş on tartışmayı okura sunmayı amaçlamaktadır.

(Arka Kapak)

--reklam--

Büyük Çekişmeler Alıntıları - Sözleri

  • Olaya hiç bu yönden baktınız mı? Bir kuramın doğuşu başka bir kuramın sonu olabilir. Ama gerçekten bu kadar basit mi? Ya kuram sahiplerinin hissettikleri... Büyük Çekişmeler-Hal Hellman'dan: Çoğunlukla bilimsel buluş süreci duygu ile doludur. Bilim adamı yeni bir düşünce ortaya attığında muhtemelen başkalarının kuramını çiğnemiş olacaktır. Eski fikirlerin sahipleri ise kolay pes etmeyecektir. Böyle bir durumda, kaybeden taraf değerli kuramının yıkıldığını gördüğünde neler hisseder? Belki de ölümsüzlük fırsatının parmaklarının ucundan kayıp gittiğini görür...
  • Sonuçta veriler, hatta kuramlar tarihin işidir. Yaşayan bilim ise sürecin kendisidir.
  • Öyküye Galileo ile Papa VIII. Urban arasındaki çatışmayla başlayacağız. Bazı yazarlar bu kavganın bilimle din arasında hâlâ devam eden bölünmüşlüğün başlangıcı olduğunu savunurlar. Bilim tarihi profesörü William Provine ise ayrılığın evrim teorisiyle birlikte ortaya çıktığını savunmaktadır.
  • Dünyanın en büyük dini yapısı olan kilise iki futbol sahası uzunluğundadır. 1,6 hektar genişliğinde bir alanı kapsar ve 50 bin kişi alabilir. Dev mozaiklerinden birinde görülen San Marco'nun tüy kalemi 1,5 metre uzunluğundadır! Kilisenin planlanması ve yapımı bir yüzyıldan fazla sürmüş, inşasına on beşinci yüzyılın sonu, on altıncı yüzyıl ve on yedinci yüzyılın başında yaşamış, aralarında Michelangelo, Rafaello, Bernini, Sangallo ve Bramente'nin yer aldığı büyük mimarlar ve sanatçılar katılmıştır.
  • Herkese açık daire kareleme yarışmaları düzenleniyordu. Hatta 4 Mart 1686 tarih­li Journal des Savants gazetesinin haberine göre "genç bir ha­nım, verilen belli süre içinde problemin çözümüne yönelik yeni bir fikir üretemediği gerekçesiyle çok iyi niteliklere sahip bir eş adayını reddetmişti"
  • Hobbes düşüncelerinin, aralarında Spinoza, Leibniz, Diderot, Rousseau, Hume ve Locke’un da yer aldığı birçok önde gelen düşünür üzerinde güçlü bir etki yaptığını öğrenseydi mutlu olur­du.
  • Newton 1669 yılından başlayarak her ne kadar bir simyacı da olsa, bu yönünü mate­matiksel fizik çalışmalarından ayrı tutmayı başarmıştı. Bilim dünyası için o katı bir deneyciydi. Principia'da, gezegenlerin hareketi, gelgit hareketleri, sarkacın sallanması ve bir elmanın yere düşmesi gibi birbirinden çok farklı olayların hepsine tek bir matematiksel açıklama getirmişti. Bu şaşırtıcı başarı, Galileo'nun yapmak istediği ama yapamadığı bir işi gerçekleştirerek yer fiziği ile gök fiziğini birleştirmişti.
  • Needham, kendiliğinden türemeye yani cansız maddeden yaşamın oluşmasına tanıklık ettiğini savunu­yordu. Kendiliğinden türemenin olasılığı uzun süredir savunu­lan bir düşünceydi. 1667 yılında tanınmış Flaman hekimi ve bi­lim adamı Jan Baptista van Helmont, kirli paçavralarla buğda­yı karıştıran herkesin fare yapabileceğini söylemişti. Bundan na­sıl şüphe edilebilirdi ki? Yapılması gereken tek şey söz konusu iki malzemeyi birlikte üstü açık bir kabın içine koyarak uygun bir süre beklemekti. Kuşku yoktu ki fareler meydana çıkacaktı.
  • Bir yaratılışçı yarım saat içinde, bir bilimcinin bir haftada çürütebileceğinden daha çok yalan üretebilir.
  • Tartışmanın konusu Dünya'nın yaşıydı. Bir yüzyıl önce bu konuda pek fazla tartışma olmuyordu. Birçoğuna göre, Dünya'nın 6000 yaşında olduğu kutsal kitaplarda açıkça belirtil­mişti.
  • Richard Owen 1842 yılında, İngiltere’nin güneyinde bulunan çok sayıda büyük sürüngen kemiğinin soyu tükenmiş bir sürüngen türüne ait olduğunu öne sürdü. Bu türe, Yunanca korkunç an­lamındaki deinos sözcüğü ile kertenkele anlamına gelen sauros sözcüğünün birleşmesiyle oluşan dinozor adını verdi.
  • Bugün biliyoruz ki dinozorlar 200 milyon yıl önce Triyas döne­minin sonlarında ortaya çıktılar. 140 milyon yıl gibi hayret ve­rici uzunlukta bir süre var olduktan sonra 65 milyon yıl önce yok oldular.
  • Ancak çoğunlukla, bilimsel buluş süreci duygularla doludur. Bilim adamı yeni bir düşünce ortaya attığında muhtemelen başkalarının kuramlarını çiğnemiş olacaktır. Eski fikirlerin sahipleri ise kolay pes etmeyecektir. Böyle bir durumda, kaybeden taraf değerli kuramının yıkıldığını gördüğünde neler hisseder? Belki de ölümsüzlük fırsatının parmaklarının ucundan kayıp gittiğini görür.
  • Fen ve matematikte aynı buluşu aynı anda yapmak şaşırtıcı görünse de oldukça sıktır. Örnekler arasında Newton ve Leibniz (kalkülüs), Faraday ve Henry (elektromanyetik indükleme), Adams ve Leverrier (Neptün'ün keşfi), Darwin ve Wallace (evrim kuramı), Heisenberg ve Schrödinger (kuantum mekaniği) sayılabilir.
  • 22 Haziran 1633’te Galileo Galilei’nin yargılanmasına Roma’daki engizisyon mahkemesinde başlandı. Roma Katolik Kilisesi’nin müthiş gücü 69 yaşındaki bu yaşlı adama karşı mevzilenmişti. O ise savunmasında “beden sağlığının acınacak du­rumda olduğundan” söz ediyordu. İşkence, hapse konma, hatta yakılma tehdidi altındaki Galileo diz çökerek uğruna ömrünü harcadığı ve inandığı parlak düşüncelerini ve çalışmalarım “in­kâr etmek ve lanetlemek" zorunda bırakıldı.“Kiliseye karşı gelmek’le suçlanarak, evrenin merkezinin Dünya değil Güneş ol­duğu, Güneş’in Dünya çevresinde değil, Dünya’nın Güneş çev­resinde döndüğü yolundaki inancını “inanarak ve gerçek iman­la” reddetmeye zorlandı.

--reklam--

Büyük Çekişmeler İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Hal Hellman’ın bilim tarihinin en büyük 10 çekişmesini anlattığı popüler bilim kitabı. Çekişmeler kronolojik sıra ile verilmiş. Tarihler ilerledikçe çekişmeleri biraz Amerika eksenine kaydırmış Hellman. Bu nedenle son çekişmeler açıkçası beni biraz sıktı. Büyük karşılaşmalar şu şekilde: 1- Galileo vs Papa VIII. Urban 2- Wallis vs Hobbes 3- Newton vs Leibniz 4- Voltaire vs Needham 5- Huxley vs Wilberforce Bu çekişme diğerlerinden biraz farklı. Diğer çekişmelerdeki gibi kuram sahibi ve karşıtlarından ziyade, “Darwin’s Bulldog” olarak da anılan ve en büyük evrim savunucularından biri olan Huxley ve evrim karşıtları çekişmesi üstüne gidilmiş. Zaten Darwin, bu kitaba konu olabilecek kadar büyük çekişmelerin içine girmemeyi tercih eden naif bir adamdı. Ama günümüzde dâhi süren, tarihin belki de en büyük çekişmelerini yaratan bir kuramı es geçmek istememiş belli ki Hellman. 6- Lord Kelvin vs Jeologlar ve Biyologlar 7- Marsh vs Cope 8- Wegener vs Herkes 9- Leakey Ailesi vs Johanson 10- Freeman vs Mead Tarihler ilerledikçe ben bir Wright kardeşler ya da Edison çekişmeleri beklerken Hellman’ın kitapta sadece kuramlar üstüne eğildiğini fark ettim. Diğer çekişmeleri de es geçmemiş. Farklı alanlardaki çekişmeleri de yazdığı kitapları mevcut. O çekişmelere diğer kitaplarında değinilmiş. Ama çevirisi yapılan tek kitabı bu. Kitap biraz da konusundan dolayı oldukça eğlenceli. Tarihin akışını değiştiren büyük beyinlerin, düşüncelerini yaymak ve savunmak amacıyla giriştikleri hâller, söylemler ve zaman zaman düpedüz çocuklaşmaları ile ilgili yer yer kahkaha bile attıran anekdotlar mevcut. Bilim ile biraz olsun ilgili iseniz alınabilecek yeni bir bilgi pek yok bu kitapta maalesef. O tarz bir beklentide hayal kırıklığına uğranması olası. Bilime merakı olan ve bir yerden başlamak isteyenler için güzel bir başlangıç kitabı olabilir. (Numan)

Bilimle alakalı bir kitap sıkmamalı insanı. Bu, bilim tarihi ile ilgili olsa da geçerlidir. İşte bu on tartışma ve çekişmenin anlatıldığı kitap okurken akıcı ve rahat geliyor. (Nurettin)

--reklam--

Büyük Çekişmeler PDF indirme linki var mı?

--reklam--

Hal Hellman - Büyük Çekişmeler kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Büyük Çekişmeler PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.

Kitabın Yazarı Hal Hellman Kimdir?

--reklam--

Hal Hellman Kitapları - Eserleri

  • Büyük Çekişmeler

--reklam--

Hal Hellman Alıntıları - Sözleri

  • Olaya hiç bu yönden baktınız mı? Bir kuramın doğuşu başka bir kuramın sonu olabilir. Ama gerçekten bu kadar basit mi? Ya kuram sahiplerinin hissettikleri... Büyük Çekişmeler-Hal Hellman'dan: Çoğunlukla bilimsel buluş süreci duygu ile doludur. Bilim adamı yeni bir düşünce ortaya attığında muhtemelen başkalarının kuramını çiğnemiş olacaktır. Eski fikirlerin sahipleri ise kolay pes etmeyecektir. Böyle bir durumda, kaybeden taraf değerli kuramının yıkıldığını gördüğünde neler hisseder? Belki de ölümsüzlük fırsatının parmaklarının ucundan kayıp gittiğini görür... (Büyük Çekişmeler)
  • Sonuçta veriler, hatta kuramlar tarihin işidir. Yaşayan bilim ise sürecin kendisidir. (Büyük Çekişmeler)
  • Öyküye Galileo ile Papa VIII. Urban arasındaki çatışmayla başlayacağız. Bazı yazarlar bu kavganın bilimle din arasında hâlâ devam eden bölünmüşlüğün başlangıcı olduğunu savunurlar. Bilim tarihi profesörü William Provine ise ayrılığın evrim teorisiyle birlikte ortaya çıktığını savunmaktadır. (Büyük Çekişmeler)
  • Bir yaratılışçı yarım saat içinde, bir bilimcinin bir haftada çürütebileceğinden daha çok yalan üretebilir. (Büyük Çekişmeler)
  • Hobbes düşüncelerinin, aralarında Spinoza, Leibniz, Diderot, Rousseau, Hume ve Locke’un da yer aldığı birçok önde gelen düşünür üzerinde güçlü bir etki yaptığını öğrenseydi mutlu olur­du. (Büyük Çekişmeler)
  • Bugün biliyoruz ki dinozorlar 200 milyon yıl önce Triyas döne­minin sonlarında ortaya çıktılar. 140 milyon yıl gibi hayret ve­rici uzunlukta bir süre var olduktan sonra 65 milyon yıl önce yok oldular. (Büyük Çekişmeler)
  • Needham, kendiliğinden türemeye yani cansız maddeden yaşamın oluşmasına tanıklık ettiğini savunu­yordu. Kendiliğinden türemenin olasılığı uzun süredir savunu­lan bir düşünceydi. 1667 yılında tanınmış Flaman hekimi ve bi­lim adamı Jan Baptista van Helmont, kirli paçavralarla buğda­yı karıştıran herkesin fare yapabileceğini söylemişti. Bundan na­sıl şüphe edilebilirdi ki? Yapılması gereken tek şey söz konusu iki malzemeyi birlikte üstü açık bir kabın içine koyarak uygun bir süre beklemekti. Kuşku yoktu ki fareler meydana çıkacaktı. (Büyük Çekişmeler)
  • Dünyanın en büyük dini yapısı olan kilise iki futbol sahası uzunluğundadır. 1,6 hektar genişliğinde bir alanı kapsar ve 50 bin kişi alabilir. Dev mozaiklerinden birinde görülen San Marco'nun tüy kalemi 1,5 metre uzunluğundadır! Kilisenin planlanması ve yapımı bir yüzyıldan fazla sürmüş, inşasına on beşinci yüzyılın sonu, on altıncı yüzyıl ve on yedinci yüzyılın başında yaşamış, aralarında Michelangelo, Rafaello, Bernini, Sangallo ve Bramente'nin yer aldığı büyük mimarlar ve sanatçılar katılmıştır. (Büyük Çekişmeler)
  • Tartışmanın konusu Dünya'nın yaşıydı. Bir yüzyıl önce bu konuda pek fazla tartışma olmuyordu. Birçoğuna göre, Dünya'nın 6000 yaşında olduğu kutsal kitaplarda açıkça belirtil­mişti. (Büyük Çekişmeler)
  • Newton 1669 yılından başlayarak her ne kadar bir simyacı da olsa, bu yönünü mate­matiksel fizik çalışmalarından ayrı tutmayı başarmıştı. Bilim dünyası için o katı bir deneyciydi. Principia'da, gezegenlerin hareketi, gelgit hareketleri, sarkacın sallanması ve bir elmanın yere düşmesi gibi birbirinden çok farklı olayların hepsine tek bir matematiksel açıklama getirmişti. Bu şaşırtıcı başarı, Galileo'nun yapmak istediği ama yapamadığı bir işi gerçekleştirerek yer fiziği ile gök fiziğini birleştirmişti. (Büyük Çekişmeler)
  • 22 Haziran 1633’te Galileo Galilei’nin yargılanmasına Roma’daki engizisyon mahkemesinde başlandı. Roma Katolik Kilisesi’nin müthiş gücü 69 yaşındaki bu yaşlı adama karşı mevzilenmişti. O ise savunmasında “beden sağlığının acınacak du­rumda olduğundan” söz ediyordu. İşkence, hapse konma, hatta yakılma tehdidi altındaki Galileo diz çökerek uğruna ömrünü harcadığı ve inandığı parlak düşüncelerini ve çalışmalarım “in­kâr etmek ve lanetlemek" zorunda bırakıldı.“Kiliseye karşı gelmek’le suçlanarak, evrenin merkezinin Dünya değil Güneş ol­duğu, Güneş’in Dünya çevresinde değil, Dünya’nın Güneş çev­resinde döndüğü yolundaki inancını “inanarak ve gerçek iman­la” reddetmeye zorlandı. (Büyük Çekişmeler)
  • Herkese açık daire kareleme yarışmaları düzenleniyordu. Hatta 4 Mart 1686 tarih­li Journal des Savants gazetesinin haberine göre "genç bir ha­nım, verilen belli süre içinde problemin çözümüne yönelik yeni bir fikir üretemediği gerekçesiyle çok iyi niteliklere sahip bir eş adayını reddetmişti" (Büyük Çekişmeler)
  • Ancak çoğunlukla, bilimsel buluş süreci duygularla doludur. Bilim adamı yeni bir düşünce ortaya attığında muhtemelen başkalarının kuramlarını çiğnemiş olacaktır. Eski fikirlerin sahipleri ise kolay pes etmeyecektir. Böyle bir durumda, kaybeden taraf değerli kuramının yıkıldığını gördüğünde neler hisseder? Belki de ölümsüzlük fırsatının parmaklarının ucundan kayıp gittiğini görür. (Büyük Çekişmeler)
  • Richard Owen 1842 yılında, İngiltere’nin güneyinde bulunan çok sayıda büyük sürüngen kemiğinin soyu tükenmiş bir sürüngen türüne ait olduğunu öne sürdü. Bu türe, Yunanca korkunç an­lamındaki deinos sözcüğü ile kertenkele anlamına gelen sauros sözcüğünün birleşmesiyle oluşan dinozor adını verdi. (Büyük Çekişmeler)
  • Fen ve matematikte aynı buluşu aynı anda yapmak şaşırtıcı görünse de oldukça sıktır. Örnekler arasında Newton ve Leibniz (kalkülüs), Faraday ve Henry (elektromanyetik indükleme), Adams ve Leverrier (Neptün'ün keşfi), Darwin ve Wallace (evrim kuramı), Heisenberg ve Schrödinger (kuantum mekaniği) sayılabilir. (Büyük Çekişmeler)