Kitap Künyesi

Yazar: Platon

Çevirmen: Furkan Akderin

Yayın Evi: Say Yayınları

İSBN: 9786050204964

Sayfa Sayısı: 88

Büyük Hippias - Theages Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Platon, hiç kuşku yok ki düşünce tarihinin en önemli ve etkili filozoflarından biridir. Felsefenin kurumsallaşmasına ve felsefede yazılı geleneğin oluşmasına katkıda bulunmuş, iki dünyalı metafiziğiyle bütün bir Ortaçağ düşüncesini belirleyecek olan idealist felsefe geleneğinin başlatıcısı olmuştur. Hıristiyan Ortaçağ felsefesine ve İslam düşüncesine etkisi bakımından da ayrıca önem taşıyan Platon, düşünce tarihi boyunca tartışılan tüm problemleri yüzlerce yıl öncesinden ele almış ve ilk büyük felsefi sistemi inşa etmiştir. Büyük Hippias diyaloğu Platon'un gençlik diyaloglarından biridir. Yazarın olgunluk dönemi diyaloglarından olan Şölen'de aşk ile açıklamaya çalıştığı, yaşlılık dönemi eserlerinde ise orantı ile tanımladığı "güzel" kavramı, bu kitapta "kendiliğinden güzel" ve "tek başına güzel" olmak üzere ikili bir yapı üzerinden incelenmektedir. Theages, Platon'a ait olduğu tartışmalı diyaloglardan biri olsa da genel kabul eserin Platon'a ait olduğu yönündedir. Bu oldukça kısa diyaloğun konusu başta sofistler olmak üzere diğer hocaları beğenmeyen genç Theages'in Sokrates'i kendisine öğretmen olarak tutması için babası Demodokos'u ikna etme çabasıdır.

Büyük Hippias - Theages Alıntıları - Sözleri

  • Öğüt,kutsal bir şeydir derler, Demodokos. Öğütler arasında kutsal olanı varsa bu, senin istediğin öğüttür.
  • SOKRATES: Bence yararlı olan her şey güzeldir. Bunu söyleme nedenim şu: Güzel göz, görebildiğimiz zaman mı yoksa görmediğimiz zaman mı güzeldir? Gördüğümüz zaman değil mi? HİPPİAS: Evet.
  • Öyle basbayağı bir istek değil, tehlikeli bir şey. Kendi dediğine bakılırsa, bilge olmak istiyor, Sokrates...
  • Gerçek, bir insanın kendi eğitiminden ve yakınlarının eğitiminden konuşma, Tanrı’ya layık konuşma konusudur...
  • Sokrates: Yurttaşlarını idare etmek istediğini söylemiyor muydun? Theages: Zorla değil, tryanlar gibi de değil, belki başkalarının, yurttaki ünlü adamların yaptıkları gibi, yurttaşlarımın kendi istekleriyle.

Büyük Hippias - Theages İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Felsefe sevenler, sizi yoracak bir eser buldum. Gelin. Büyük Hippias. Kitabın felsefesi çok güzel işlenmiş. Peki, nasıl? Theages, yönetici olmak istemektedir ve babası Demodokos’tan kendisine bilgin bir eğitmen tutmasını ister. Birlikte Sokrates’e giderler. Sokrates ise ikisine birden soru yağmuru gönderir. Aslında bu sorular ve cevaplarıyla da felsefik bir kitap çıkar ortaya. Ana konu ‘Güzel’ kelimesi ve bu kelimenin anlamı ile çağrıştırdıkları üzerine işliyor. Aslında yazar bir yerde kendini ve anlayışını açıklarken benim için ‘Güzel’ kelimesinin anlamı hala sensin, yıllardır sadece sensin. Öyle ki senin dışında hiçbir varlığa, atomuna kadar hiçbir parçaya bu kelimeyi kullanmamaya özen dahi gösteriyorum. Rica ederim canım, ne demek... Bunu neden anlattım? Kitapta akılda en çok kalan cümlelerden biri de: Herhangi bir şeyin güzel olduğunu söylüyorsunuz ama daha güzelin ne olduğunu bilmiyorsunuz, diyor. Ben güzelin ne olduğunu sende öğrendim, seninle öğrendim o yüzden de ‘Güzel’ sensin diyorum. Bastığın topraktan, baktığın gökyüzüne... İyi okumalar dilerim dostlar.. (Sadık Kocak)

Bir kez daha bitirmediğim kitabın incelemesini yapıyorum. Bu defa Büyük Hippias diyaloğunu değerlendirmeye çalışacağım. Bu diyalogda "güzel"in ne olduğu sorgulanır. Güzelin ne olduğuna dair Hippias örnekler verir. Bu örnekler Sokrates'ı ikna etmez. Çünkü Hippias verdiği örneklerde çelişkiye düşer. Daha doğrusu sorularıyla Sokrates onu çelişkiye düşürür. Güzelliğin uygunluk olduğu düşünülür, sonrasında çürütülür. Yararlı olanın güzel olduğu düşünülür ama o da çürütülür. Haz verenin güzel olduğu düşünülür ve tabi ki o da çürütülür. En nihayetinde güzelin ne olduğu bulunamaz. Ve Sokrates diyaloğun sonunda "herhangi bir şeyi güzel olarak ifade ediyorsunuz, ama daha güzelin ne olduğunu bilmiyorsunuz" diyerek Hippias'ı eleştirir. Eleştirisinde de son derece haklıdır. Gerçekten de güzel nedir? Ben de onlarla birlikte ne olduğunu bulamadım. Diyalogda güzelin ne olduğunu bulamadan biter. Kısa bir Platon diyaloğuyla yine karşınızdayım. Bu defa Theages diyaloğunun değerlendirmesini yapacağım ( tabi kendimce). Diyalog üç kişi arasında geçiyor; Sokrates, Theages ve Theages'in babası Demodokos. Theages bilgelik dersleri almak istemektedir. Babasından kendisine ders verecek bir öğretmen bulmasını ister. Babası da Sokrates'a danışır. Sokrates, Theages'in hangi konuda ders almak istediğini sorgular. En sonunda siyaset sanatı, yönetme sanatı ile ilgili ders almak istediğini öğrenir. Tiranlık dersleri konuşulur, çünkü Theages tiran olmak istemektedir. Çeşitli yöneticilerin siyasetle ilgili dersleri nasıl öğrendikleri üzerinde durulur. Sonuç olarak Theages Sokrates'tan ders almak istediğine karar verir. Diyalog bu şekilde sona erer. #platon #theages (Fatoş Kesici)

Sokrates'in Hippias ile dialoğu 'güzel' tanımı üzerinedir. Burada Sokrates başkasının ağzından düşüncelerini dile getiriyor ve Hippias' ın tüm 'güzel' tanımlarını çürütüyor. İkinci bölümde Demodokos oğlu Theages'in bilge olmak istediğini Sokrates' e aktarıyor ve ne yapacağını bilmediğini söylüyor. Sokrates ise Theages'in gerçekten ne istediğini anlamasını sağlıyor. Sonunda kendi öğrencisi olmasını kabul ediyor. (Yertn)

Kitabın Yazarı Platon Kimdir?

Antik/klasik Yunan Filozofu, Matematikçi, Felsefi Diyaloglar Yazarı ve Batı Dünyasındaki İlk Yüksek Öğretim Kurumu Olan Atina Akademisinin Kurucusu

Eski Yunan filozofu (Atina İ.Ö. 428-ay.y.İ.Ö. 348/347). Soylu bir ailenin oğlu olan Eflatun (ya da Platon), parlak bir Öğrenim görerek, sanatın her dalında kendini gösterdi (çok genç yaşta şiirler, trajediler yazdı); Kratilos'tan bilim dersleri aldı. Sokrates'le tanışınca (İ.Ö. 407) felsefeye yönelip, gerek beden, gerek kafa yapısı bakımından siyasete yatkın olmadığından, o karışık yıllarda siyasetten uzak kaldı. Demokrasiyi küçümserken, Otuzlar Meclisi'yle iktidara gelen dostlarının yönetimini daha da beter buldu. Sokrates'in Ölümünden sonra Megara'da Eukleides'in yanına çekildi; sonra yolculuklar yaparak Kyrene'de matematikçi Theodoros'la tanıştı. Mısır'a bir yolculuk yapıp, İtalya'ya giderek Tarento ve Lokroi'deki pyhthagorasçı çevrelerle ilişki kurdu. İ.Ö. 388'e doğru Dionysos'un kaynı Dion tarafından, Syrasos'u oek etkileyemedi. Atina'ya dönerek, Akademi Gymnasionu'nda Yunanistan'ın dört bir yanından gelen Öğrencilere ders verdi. İ.Ö. 367 ve İ.Ö. 361'de iki kez daha Sicilya'ya gittiyse de, Genç Dionysos'u da etkilemeyi başaramadı ve felsefe ile tiranlığı bağdaştırmaktan vazgeçti. Atina'ya dönüp, Akademi'de ders vermeyi sürdürerek, söylentiye göre bir şölen sırasında öldürüldü.

Eflatun'un bütün yapıtları günümüze kalmıştır: Felsefe ve felsefeyle bağlantılı konularda yazılmış 26 diyalog. Karşılıklı konuşmalar biçiminde yazıldıkları için bunlara "diyalog" denirse de, tümünü diyalog diye adlandırmak belki doğru olmaz; çünkü, sözgelimi Sokrates'in mahkemede yaptığı konuşmayı içeren Savunma ve daha birkaç yapıtı, temelde monologdur. Gene de, tarihsel kişilere dayansın ya da dayanmasın, bütün yapıtlarını kişilerin ağzından yapılan konuşmalar biçiminde yazdığı için, tümü bu anlamda tiyatrovaridir. Birkaçı dışında, diyalogların tümünde, Sokrates odak kişidir.

Platon Kitapları - Eserleri

  • Devlet
  • Sokrates'in Savunması
  • Phaidon
  • Diyaloglar 2
  • Şölen - Dostluk
  • Gorgias

  • Lysis
  • Hipparkhos Kleitophon Rakipler
  • Protagoras
  • Diyaloglar
  • Devlet Adamı
  • Mektuplar
  • Philebos

  • Meneksenos
  • Euthyphron
  • Kriton
  • Yasalar
  • Timaios
  • Ion
  • Menon

  • Sofist
  • Minos
  • Lakhes
  • Kritias
  • Alkibiades I-II
  • Parmenides
  • Theaitetos

  • Küçük Hippias
  • VII. Mektup, Dion
  • Seçmeler
  • Kratylos
  • Büyük Hippias - Theages
  • Euthydemos - Parmenides
  • İkinci Alkibiades

  • Kharmides
  • Epinomis
  • Phaidros
  • Devlet III-IV
  • Siyaset ve Retorik
  • Kleitophon veya Felsefeye Davet
  • Parmenides

  • Devlet

Platon Alıntıları - Sözleri

  • Tanrı sıradan bir kişiyi bile şair yapacak kadar bilge bir şairdir. O ana dek şiirden yana nasipsiz bile olsa aşk'ın dokunduğu herkes şair oluverir bir anda. (Şölen - Dostluk)
  • Kurtlar kuzuları nasıl severse Aşıklar da sevgililerini öyle sever. (Phaidros)
  • sözü özüne uymayan biri beni sıkar; söyledikleri ne kadar güzel olursa, o kadar sıkar. o zaman da beni söze düşman görürler. (Lakhes)
  • "Antropos* ismi sadece yakınındaki canlıları görebilen, gördüğünden farklı bir şey düşünemeyen hayvanların ifade ettiğinden farklı bir anlam ifade eder." *İnsan (Kratylos)
  • “Benim gibi bir kimseyi kolay kolay bulamayacaksınız. Onun için, size, kendinizi benden yoksun bırakmamanızı öneririm.” (Sokrates'in Savunması)
  • Evet birleştiren şey sevinç ve acı ortoklığı değil midir? (Seçmeler)

  • Ruha ait şeylere bakalım; bunlar ölçülülük, doğruluk, cesaret, kolay öğrenme, zihinde tutma, iyi yüreklilik ve daha başka benzer şeyler... (Menon)
  • Ya sen adaletin ne olduğunu bilmiyorsun ya da onu benimle paylaşmak istemiyorsun (Kleitophon veya Felsefeye Davet)
  • O halde, sence, söz, söylenen; görüş, görülen; işitiş, işitilen şey midir? Yoksa, söz başka, söylenen şeyler başka; görüş başka, görülen şeyler başka; işitiş başka, işitilen şeyler başka mıdır? (Minos)
  • Eğer bir resme gereğinden fazla yaklaşırsan resimden hiçbir şey anlayamazsın. (Theaitetos)
  • Devletler yeniden düzenlenmedikçe, kanunların daha iyi bir hale getirilmelerine imkân yoktur. (Mektuplar)
  • “İnsanlara tanrılardan söz ederken onları tatmin etmek, gerçekten biz ölümlülere, ölümlülerden söz etmekten daha kolay gibi görünüyor. Çünkü dinleyenlerin, kendilerine bu kadar yabancı olan meseleler üzerinde görgüsüz ve kara cahil olmaları, bu konuda söz söylemek isteyenlerin işini pek kolaylaştırır; zaten tanrılar hakkındaki bütün bilgimizin de ne olduğu belli.” (Kritias)
  • YABANCI: Sanırım henüz aşk avına dikkat etmedin. THEAİTETOS: Dikkat etseydim ne olurdu? YABANCI: Bu avın hediye olmadan yürümediğini görürdün. (Sofist)

  • "İyi şeyler istiyorum ancak farkına varmadan tanrılardan kötü bir şey istememek çok zorlu bir iş." (Alkibiades I-II)
  • Dilde yapılacak yanlışlık, sadece dile değil aynı zamanda ruha da kötü etki eder. (Phaidon)
  • Oysa, çoğunlukla, doğa ve yasalar birbirine kar­şıttır. Bu nedenle, insan utanıp düşündüğünü söylemekten çekinirse, sözleri birbirini tutmaz olur. (Diyaloglar 2)
  • gevezelik ciddi araştırmaların eğlencesi olur. (Philebos)
  • “Önemli olan yaşamak değil, iyi yaşamaktır.'' (Kriton)
  • _O halde aldanmıyorsam, kötülük kalmadığı zaman bile dostluk vardır. _Vardır. _Dostluğun sebebi gerçekten kötülük olsaydı dostluğun da ortadan kalkması gerekirdi: çünkü sebep yok olunca sonucu da yok olur. (Lysis)
  • Seyircilere dikkat etmeliyim çünkü onları ağlatırsam alacağım para beni güldürür, onları güldürürsem alacağım para beni ağlatır. (Ion)