Kitap Künyesi

Yazar: Pyotr Kropotkin

Çevirmen: Sinan Altıparmak

Yayın Evi: Öteki Yayınevi

İSBN: 9789944294010

Sayfa Sayısı: 414

--reklam--

Etik Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Etiğin işlevi insanın kusurları üzerine ısrar edip onu günahlar'ı yüzünden azarlamak değil, insanın en iyi içgüdülerine hitap ederek olumlu yönde hareket etmektir. Etik, onlarsız ne hayvanların ne de insanların toplumlar halinde yaşayabileceği birkaç temel ilkeyi belirler ve açıklar ama sonra bunlardan daha üstün bir şeye başvurur. Sevgi, cesaret, kardeşlik, kendine saygı, kişinin idealleri ile uyumu.

İnsana, eğer fiziksel, düşünsel ve duygusal tüm güçlerin tam bir kullanımını bulabileceği bir yaşam istiyor ise, böylesi bir yaşamın diğerlerine saygısızlık yolundan ulaşılabilir olduğu fikrini ebediyen terk etmesi gerektiğini söyler.

--reklam--

Etik Alıntıları - Sözleri

  • Adalette bütün erdemler vardır.
  • İlkel insan, sonrasında, etobur hayvanlar arasında bile tek bir genel kuralın olduğunu gördü: Asla birbirlerini öldürmezler
  • Tüm iyiliğin kökeni ve kökü, göbeğin hazzıdır.
  • Spencer'a göre, ahlak duygusu, çok daha sonraki bir devirde, insanlara politik, toplumsal ve dinsel otoriteler tarafından dayatılan kısıtlamalardan çıkmıştır
  • Timsah asla yiyeceği paylaşmaları için akrabalarını ve arkadaşlarını davet etmeden kurbanını yutmaz ve eğer kabilesinden biri, kan davasından başka bir nedenden ötürü insan tarafından öldürülürse, timsah katilin kanından olan birinden intikam alır.
  • Bir biçimin güzelliği bir başkasının güzelliğine benzerdir...” Bir insan bunu anladığında “bütün güzel biçimlerin bir âşığı haline gelir; bir sonraki aşamada zihnin güzelliğinin dıştaki biçimin güzelliğinden daha onurlu olduğunu düşünür”
  • Doğa, Darwinciler tarafından üzerinde bitmek bilmez bir yaşam mücadelesinden ve zayıfların en güçlü, en hızlı ve en kurnazlar tarafından yok edilmesinden başka bir şeyin olmadığı bir savaş alanı olarak sunuldu: İnsanın doğadan çıkarabileceği tek ders; kötülüktü.
  • İnsan davranışının temelinde, insana en yüksek tatmini veren şey olmalıdır. Ama kişisel kazanca yönelik önlemler bu tür bir temel olamazlar; çünkü en yüksek mutluluk kişisel özlemler ile başkalarının özlemleri arasında uyum yoluyla elde edilir. Mutluluk, kötülükten bağımsız olmaktır ama eğer her bireyin yaşamı herkesin çıkarı ile uyum içinde değilse, bu özgürlük elde edilemez. Hayat bize bu dersi öğretir ve insan, akıl yürüten ve deneyimin verdiği derslerden yararlanabilen bir varlık olarak uyuma götürecek ya da ondan uzaklaştıracak eylemler arasında seçim yapar.

--reklam--

Etik İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Bitmiyor. Bitmiyor. Bitmiyor. Bitmiyor. Bitmiyor. Bitmiyor. Bitmiyor. Bitmiyor. Bitmiyor. Bitmiyor. Bitmiyor. Bitmiyor. Bitmiyor. Bitmiyor. Bitmiyor. Bitmiyor. Fakat etik ve dinler tarihi araştırmaları için okunması gereken bir kitap. Bitmiyor. (pelin)

Başlangıçtan 19. Yüzyıla kadarki etik tarihini bir anarşistin gözünden görmek muazzamdı. Kropotkin bu kitabını tamamlayamadan öldü. Kitap Karşılıklı Yardımlaşma fikrinin devamı niteliğindedir. Etiğin toplumsal duyarlılık, adalet ve onun getirdiği eşitlikle (iki kavram birbiriyle ayrılmazdır) uygulanması gerektiğini her fırsatta vurguluyor. Bunu Stirner, Nietzsche gibi egoist ve bireyci filozofları da okumuş birisi olarak söylüyor. Ve tabii ki diğer tüm etikçileri. Ayrıca felsefenin ve etiğin bilim olmadan yapılamayacağını da çok bariz bir şekilde gösteriyor. (Boran İncesu)

İncelemeyi Öteki Yayınevi, 2016, Sinan Altıparmak çevirisi üzerine yapıyorum. Baskıdaki "Rus Editör'ün Önsözü," ve "İngilizce'ye Çevirenin Önsözü" adlı giriş metinlerini kaynak alarak eserin amacını, gelişimini ve Kropotkin profiline yine eser bazında kısaca değindikten sonra eserin içeriğinden bölüm bölüm bahsetmeye çalışıcam. Eser Rus Anarko-komünist Kropotkin'in cevaplamaya çalıştığı iki temel sorunun ürünüdür;(1) İnsanın ahlaki anlayışları nereden kaynaklanır? ve (2)Ahlaki standartların hedefi nedir? Kropotkin tasarladığı eserin, ilk cildinde etiğin tarihsel gelişimini ikinci cildinde ise "gerçekçi etiğin temelleri ve amaçlarını" ele almayı istemişken sağlık problemleri nedeniyle ikinci cilde başlayamadan ölmüştür. Hatta kimi bölümler müsvedde olarak kalmış, birinci cildin sonunu da getirilememiştir. Etik'de Kropotkin anarşist bireyciliğe karşı olarak toplumsal ahlak ve dayanışma etiğini yaratmaya çalışır. Ona göre insanoğlunun ilerlemesi toplumsal yaşama çözülemez bağlarla bağlıdır. Toplum hayatı insanlarda ve hayvanlarda kaçınılmaz olarak toplumsalllık, karşılıklı yardımlaşma içgüdüleri doğurur;bunlar insanlarda daha ileri aşamalarda iyilikseverlik, duygudaşlık ve sevgi duygularına dönüşür ve onun teorisine göre ahlakın üç öğesi, karşılıklı yardımlaşma, adalet ve kendini feda etmedir. Kropotkin ahlakın, din ve metafizik ile bağlantısını reddederek onu doğalcı temeller üzerinde kurmaya çalışır. Eser ilk defa Rusça'da 1922'de, İngilizce(US) 'de 1924'te basılır. 1.Bölüm - Ahlakın Temellerini Belirlemeye Yönelik Mevcut İhtiyaç İnsan doğasına karşı hakim olan kötümser bakış açısının yanılgısını, filozofların ve doğa bilimcilerinin görüş ve teorileri bağlamında göstermeye çalışarak, toplumdaki ahlaki ilerlemeye duyulan eğilimi, ihtiyacı gösterir. 19. yüzyılın pozitif bilimlerdeki büyük gelişmelere sahne oluşu bunu gerekli kılmıştır. 2.Bölüm - Yeni Etiğin Yavaş Yavaş Evrilen Zamanı Ampirik düşünce metafiziğin olduğu yerde etiğe felsefi kesinlik sağlar. O ampirik düşünceye yönelik serzenişlerin temelini ele alarak onların gerçekçi olmadığını kanıtlar. İnsanda bulunan iki zıt duygu grubunun ifadesi için etikten beklenenleri açıklar. Ahlak, bir zorunluluğun, dayatmanın sonucu değil aksine o tabiidir ve işlevi insanın kusurları üzerinde durup onu azarlamak değil onu olumlu yönde harekete geçirmektir. Yine etiğin amacı, insana, içgüdüleriyle sentezine varabileceği, ideal sağlamaktır ve bu ideal yüksek bir amaç ya da tavsiyeden çok uzaktır. Evrim fikriyle birlikte bilimsel etiğin inşa edilmesini söyler. 3.Bölüm - Doğada Ahlak İlkesi Etiğin evrimini hayvanlarda ve ilkel kabile insanının yaşamında ardışık basamaklar halinde araştırır. Etik düşüncenin kökenini, "ben" in klan ile özdeşleşmesinde yattığını ifade eder. Doğadaki ahlak ilkesini araştırırken Kropotkin, yine filozofların düşünceleri arasında bağlantılar kurmaya devam eder. 4.Bölüm - İlkel İnsanların Ahlak İlkesi İnsan hafızasının, özdeşleşme yeteneğinin, hayvanlarla birlikte yaşayan ilk insanlardaki ahlakın gelişimi incelenir. İlkellerin, etiklerini oluştururken kendi anlayış süreçlerine tanık oluruz. Darwin teorisinin herkesin yaşamak adına birbirini ezdiği bir "var olma çabası" olarak görülmüş olmasını teoriye yapılmış büyük haksızlık olarak görür. Oysa Darwin "İnsan Soyu" adlı eserinde insandaki toplumsallık içgüdülerinin kendini koruma içgüdülerinden daha güçlü olduğunu söylemiştir. 5.Bölüm - Ahlak Öğretilerinin Gelişimi-Antik Yunan Etikte belirlenen temel iki problem(1,ahlaki kavramların duyguların kökenini bulmak ve 2,ahlakın temel ilkelerini belirleyerek ahlak ideali ortaya koymak) üzerine antikedeki çeşitli okulların ve düşünürlerin görüşleri özetlenir. Stoacılar, Sofistler, Marcus Aurelius, Sokrates Platon, Aristo, Epiküros, Cicero gibi düşünürlerin etik görüşleri incelenerek yer yer modern çağdaki etiğe yansımaları gösterilir. Ve hepsinin ortak özelliği, Hıristiyanlıktakinden çok uzak olarak, ahlakın kaynağını doğal eğilimlerde görmüş olmalarıdır. 6.Bölüm - Hristiyanlık-Ortaçağ-Rönesans Hıristiyanlığın ortaya çıkışını tarihsel ve toplumsal bağlamlarda ele alarak Hıristiyan etiğinin varsayım, ilke ve temellerini açıkar. Hıristiyan etiğinin tutarsızlıklarını ve tıkanışlarını gösterir. 7.Bölüm - Modern Devirde Ahlak Öğretilerinin Gelişimi (17. ve 18. Yüzyıllar) Antike felsefesi ile modern bilim arasındaki akrabalık bu çağda ekonomik, toplumsal, politik değişimlerle birlikte yeniden canlanır. Hobbes, Codworth, Spinoza, Locke, Shaftesbury Hutcheson Leibnitz gibi düşünürlerin görüşleri ele alınır. Ahlak henüz Hıristiyan etiğinden tamamen arınmamıştır. 8.Bölüm - Modern Devirde Ahlak Öğretilerinin Gelişimi (17. ve 18. Yüzyıllar-Devam) Fransa'daki Descartes'in, İngiltere'deki Bacon'un görüşleri etik öğretileri kilisenin boyunduruğundan çıkarmaktadır. Bir önceki bölümün düşünürlerinin etkileri ile çağın ruhunu anlatır Kropotkin. 18. Yüzyılda Epiküros etiğinin yansımaları görülür. 9.Bölüm - Ahlak Öğretilerinin Modern Devirde Gelişimi (18. Yüzyılın Sonu 19. Yüzyılın Başı) Fransız devriminin yarattığı karmaşa ve terörden ötürü kimi düşünürler etiğin kaynağını metafizikle açıklama gereği duymaya başlamıştır bu dönemde. Kant, Hegel, Bentham, Mill, A. Comte, Fichte, Darwin, Spencer gibi düşünürlerin görüşleri burada işlenir. 10.Bölüm - Ahlak Öğretilerinin Gelişimi 19. Yüzyıl 19. Yüzyılda Etikte, ortaya çıkan üç temel akım işlenir. Bunlar, Comte'un geliştirdiği Pozivitizm, Darwin tarafından yaratılan Evrimcilik, ve insanların toplumsal, politik eşitliği öğretisi Sosyalizm. 11.Bölüm - Ahlak Öğretilerinin Gelişimi 19. Yüzyıl (Devam) Sosyalizm öğretisin kurucuları, öncüleri ve onların teorileri ile Darwin'in evrimciliği arasındaki ilişkiler incelenir. Özellikle Proudhon'un etiğe olan katkılarından bahsedilir. 12.Bölüm - Ahlak Öğretilerinin Gelişimi (Devam) Bu bölüm tamamen Spencer'in temelde Sentetik Felsefe ve Etiğin İlkeleri adlı eserlerinin incelemesi için ayrılır, Spencer'e göre ahlak duygusu doğuştan değildir ancak ona göre her toplumda var olan duyarlılıklar ve fikirler ona hakim olan faaliyet türlerine göre ayrılır. 13.Bölüm - Ahlak Öğretilerinin Gelişimi (Bitiriş) Burada Guyau'nun eserleri incelenir. Guyau'nun etiğinin temelinde "hayat" kavramı vardır ve hayat kendisini büyümede, çoğalmada ve yayılmada ifade eder ona göre etik, doğanın bu özel amaçlarına ulaşılmasını sağlayacak araçlar hakkında bir öğreti olmalıdır. Metafizik riskin neşesidir. 14.Bölüm - Sonuç Etik öğretiler üzerine yapılan tarihsel bakışı özetler ve şimdiye değin incelenen tüm ahlak öğretilerinin ahlakın temel sorularına eksiksiz, tam şekilde yanıt bulamadığını gösterir. Ahlak rastlantısal bir fenomen midir,? Ahlakın kaynağı insandaki kısıtlayıcı reflekslerde yatabilir mi? Kropotkin'nin son cümlesi şöyle;"Gerçek şu ki yaşam tarzının verili bir toplumun gelişiminin tarihi tarafından belirlenmesine karşın, diğer yandan, vicdanın, kanıtlamaya çalışacağım üzere, çok daha derin bir kökeni vardır; bu köken tüm toplumsal hayvanlarda ve insanda psikolojik olarak gelişen eşitlik bilincindir..." (Mihriban Karadağoğlu)

--reklam--

Etik PDF indirme linki var mı?

--reklam--

Pyotr Kropotkin - Etik kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Etik PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.

Kitabın Yazarı Pyotr Kropotkin Kimdir?

Hayatı

9 Aralık 1842’da Moskova’da doğdu. Babası Prens Aleksei Kropotkin; annesi ise Yekaterina Nikolaevna'dır. 1846'da anneleri veremden ölünce, Peter ve kardeşleri daha katı olan babaları tarafından büyütülür.

Kropotkin Ağustos 1857’de onbeş yaşındayken St. Petersburg’daki Pages Taburuna katılır. Bu taburda çoğunluğu soylu sınıfından 150 genç eğitim görmektedir. Kropotkin sınıf arkadaşları ile ilişkilerini geliştirmekte zorlanır; taburdan ayrıldığı 1862’ye kadar zamanının büyük bir bölümünü kitap okumaya, mektup yazmaya ve dergi çıkarmaya ayırır.

Pages Taburu mezunlarının Rus ordusunda istedikleri yerde göreve gitme hakları bulunmaktaydı. 1862’de mezun olan Kropotkin iseSibirya’yı tercih etti. Böylece on yıl sürecek bir gezginlik dönemi başlamış oldu. Sibirya’da aldığı görevler Kropotkin’de hükümete karşı bir hayalkırıklığı oluşmasına neden oldu.

1864’de işinden istifa etmeyi düşündüğü bir sırada, kendisine Mançurya'nın coğrafik araştırmasına katılması teklif edildi. Teklifi kabul eden Kropotkin 1865 yılında kendisini tamamen bu coğrafi araştırmaya adadı.

Kropotkin 1867 Nisan'da nihayet ordudan ayrıldı; ve Irkutsk'u terk ederek St. Petersburg'a döndü. Burada Merkezi İstatistik Komitesi’nde çalışmaya başladı. Bir taraftan da Coğrafya Topluluğu için yaptığı çalışmalara devam ediyordu. Üniversiteye kayıt yaptırdı, ama mali sorunlar yüzünden mezun olamadı. 1868-1870 yıllarında zamanını tamamiyle coğrafya çalışmalarına ayırdı.

1871 Sonbaharında babası ölür. Aynı yıl Kropotkin kamu görevlerinden ayrılır. İmparatorluk Coğrafya Topluluğu ona sekreterlik görevi teklif eder. Bu onun yaşındaki birisi için büyük bir onur sayılan bir görevdir; ancak Kropotkin orada yapacağı kariyeri boşa geçirilmiş olarak değerlendirerek, teklifi reddeder.

Anarşizmle tanışma

1871 Paris Komünü'nün etkisi ile işçi hareketlerine olan ilgisi artar; işçi hareketleri hakkında daha çok şey öğrenmek için yurtdışına seyahat etmeye karar verir. 1872 Şubat'ta Rusya'dan ayrılarak İsviçre'ye hareket eder. Zürih'e varır varmaz hemen Enternasyonal'in yerel şubesine üye olur. Ancak bir süre sonra daha radikal olan Jura Federasyonu'nunNeuchatel'deki merkezini ziyaret eder. Buradaki izlenimleriyle anarşizmi benimser.

Kropotkin 1872 Mayıs'ta Rusya'ya döner; nihilistlerin liderliğindeki Chaikovski Çevresi içinde devrimci görüşlerin yayılmasında önemli bir rol üstlenir.

1873 yılında Peter Kropotkin tutuklanarak hapse atılır; 1876'da İngiltere'ye kaçar. Burada kısa bir süre kaldıktan sonra İsviçre'ye giderek Jura Federasyonuna katılır. 1877'de Paris'e gider; burada sosyalist hareketin başlatılmasına katkıda bulunur. 1878'de İsviçre'ye döner; Jura federasyonunun devrimci gazetesi Le Révolté'ye yazılar yazar.

1881'de, Çar II. Alexander'ın suikaste uğramasından kısa bir süre sonra Kropotkin İsviçre'den sınırdışı edilir. Thonon (Savoy)'da kısa bir süre kaldıktan sonra Londra'ya gider. Burada bir yıl kadar kaldıktan sonra 1882'nin sonlarına doğru tekrar Thonon'a döner. Burada Fransız hükümeti tarafından tutuklanır. Lyon'da yapılan duruşmada Enternasyonal üyesi olduğu gerekçesiyle beş yıl hapis cezasına çarptırılır. 1886'da serbest bırakılınca Londra'ya yerleşir. Aynı yıl Sibirya'ya sürgün edilen kardeşi Alexander intihar eder.

1890larda zamanının çoğunu yazmakla geçirir; kitaplarında anarşist-komünizmi teorisini geliştirmeye çalışır. 1897'de Kanada ve ABD'yi ziyaret eder. Amerikan dergisi Atlantic Monthly anılarını basmayı kabul eder.

1901-1909 yılları arasında daha çok Rusça yazılar yazar. 1905 devriminin başarısızlığa düşmesi hayal kırıklığına uğramasına yol açar.

Savaş ve Devrim

1909'de İsviçre'ye döner; Lena altın madenlerinde 270 işçinin katledilmesi olayının gündeme getirilmesi için çalışır. Ancak bu çabaları I. Dünya Savaşı ile kesintiye uğrar. I. Dünya Savaşı sırasında işçi sınıfına karşı en büyük tehdit olarak gördüğü Alman emperyalizmine karşı devletler arası ittifakı destekleyen bir tavır alır. Bu tavrı birçok kişi tarafından sert şekilde eleştirilir; Errico Malatesta gibi pek çok anarşist bu dönemde Kropotkin'den uzaklaşır. Bu tavır en net biçimiyle Onaltılar Manifestosunda görülebilir. 1917'de Petrograd'a gider; burada Aleksandr Kerenski hükümetine yardımlarda bulunur. Ancak Bolşeviklerin iktidara gelmesiyle bu çabaları da sona erer. Pyotr Kropotkin 8 Şubat 1921'de ölür.Bolşevik lider Lenin'in kişisel izni ile Novodevichy mezarlığında anarşistler tarafından büyük bir cenaze töreni düzenlenir. Bu, anarşistlerin kitlesel olarak Rusya'daki son biraraya gelişi olur.

--reklam--

Pyotr Kropotkin Kitapları - Eserleri

  • Anarşi
  • Anarşist Ahlak
  • Karşılıklı Yardımlaşma
  • Ekmeğin Fethi
  • Çağdaş Bilim ve Anarşi
  • Tarlalar Fabrikalar ve Atölyeler : Yarın
  • Bir Devrimcinin Anıları
  • Bilim ve Anarşizm
  • Etik
  • Bir İsyancının Sözleri
  • Anarşizm
  • Bir Devrimcinin Anıları 2
  • Bir Devrimcinin Anıları 1
  • Etika
  • Rus Edebiyatında İdealler ve Gerçeklik
  • Devrimin Ruhu
  • Rus Edebiyatı Üzerine 1
  • Rus Edebiyatı Üzerine 2

--reklam--

Pyotr Kropotkin Alıntıları - Sözleri

  • Puşkin, Lomonosoff'u kendisi için başlı başına bir üniversite olarak nitelendirmiştir ve bu konuda gayet haklıdır; Lomonosoff birbirinden bağımsız pek çok alanda çalışmalar yapmıştır. (Rus Edebiyatı Üzerine 1)
  • Çocuğu için yiyecek ve barınak arayan bir anne pek zarif eşyalarla ve oburlara özgü yiyeceklerle dolu dükkanların önünden geçtiğinde; göz kamaştırıcı ve küstah bir lüks en iğrenç sefaletle yan yana sergilendiğinde; zengin bir adamın köpeğine ve atına, anneleri yeraltında ya da imalathanelerde acınacak bir ücret alan milyonlarca çocuktan çok daha iyi bakıldığında; soylu bir bayanın ''mütavazi'' gece giysilerinden her birine sekiz aylık ya da bir yıllık insan emeği harcandığında; kişisel masraflardaki artış ''üst sınıfların''ın açıkça itiraf edilmiş amacı olduğunda ve para kazanmanın namuslu ve namussuz yolları arasından net bir ayrım çizilemediğinde elbette artık o zaman, şimdi, bu durumu korumanın tek yolu zordur; polis ordusu, yargıçlar ve cellatlar gerekli birer kurum olur. (Anarşi)
  • Rus şairlere ritmik şiirleri kabul ettirmeyi başarmış ve kurallarını o zamandan beri örnek alınır kılmıştır. Esasta bu, Rus halk şiirinin tek doğal gelişim aşamasıdır. (Rus Edebiyatı Üzerine 1)
  • Doğa, Darwinciler tarafından üzerinde bitmek bilmez bir yaşam mücadelesinden ve zayıfların en güçlü, en hızlı ve en kurnazlar tarafından yok edilmesinden başka bir şeyin olmadığı bir savaş alanı olarak sunuldu: İnsanın doğadan çıkarabileceği tek ders; kötülüktü. (Etik)
  • Ben acıyı lokalize ediyorum, ama acı hissi benim için yalnızca zamanda var oluyor. Onun özü kavranamaz. (Bir Devrimcinin Anıları)
  • ...mutlak içtenlik, nihilizmin en ayırtedici özelliğidir. Nihilizm bu içtenlik adına, varoluşlarını aklın doğrulamayacağı körinançları, önyargıları, alışkanlıkları, gelenekleri toptan yadsıdı ve başkalarının da yadsımasını istedi. (Bir Devrimcinin Anıları)
  • Çocuklarımızın gerçek şeyleri kendilerinin yapmasını sağlamak yerine bunları grafik sunumlar yoluyla incelemeye zorlayarak, en değerli zamanlarını ziyan etmeye zorluyoruz; onları kafasında yersiz endişeler yaratıyoruz; onları öğrenme yöntemlerinin en kötüsüne alıştırıyoruz; bağımsız düşünceyi dalındayken koparıp atıyoruz; ve öğrettiklerimiz içinde gerçek bilgi aktarmayı nadiren başarıyoruz. Yüzeysellik, papağan gibi tekrarlama, zihinsel kölelik ve atalet eğitim yöntemimizin birer sonucudur. Çocuklarımıza nasıl öğrenileceğini öğretmiyoruz. (Tarlalar Fabrikalar ve Atölyeler : Yarın)
  • Ve Batı Avrupa'da kurulmuş Orta Çağ Üniversitelerinde geliştiği şekliyle bilimler arasından bir denge kurmadılar. Bir kibir alameti olarak değelendirilen doğayı tanıma arzusu kilise tarafından şiddetle kınandı. Tüm şiirler günahtı, kronikler canlı karakterlerini kaybetti ve büyüyen devletin başarılarından bahseden kuru bir sayım listesi ya da yerel piskoposlar ve manastırların yöneticileri hakkından önemsiz detaylar bildiren metinden derekesine düştü. (Rus Edebiyatında İdealler ve Gerçeklik)
  • Zhukovsky genel anlamda insan doğasının en iyi yönlerine hitap etti. Ancak şiirleri özgürlük ve vatanseverlik duygularını harekete geçirecek çağrılardan tamamen yoksundu. (Rus Edebiyatı Üzerine 1)
  • "Mülkiyet hırsızlıktır !" (Anarşi)
  • 1223'te gerçekleşen Moğol istilası bütün genç medeniyeti yok etti ve bu durum Rusya'yı tamamıyla yeni bağlantılar bulmaya yöneltti. Güney orta Rusya'nın şehirleri yakılıp yıkıldı. İçinde hâlâ mukim bir halk bulunan ve ilmin merkezi olan Kiev, dağınık yerleşim konumuna dürüşülmüştü ve izleyen iki yüz yıl boyunca tarih sayfasında tamamıyla görünmez olmuştu. Büyük şehirlerin tüm halkları Moğollar tarafından esir alınmıştı, bu istilaya başkaldıranlar ise öldürülmüştü. Rusya'nın talihsizliğini daha da derinleştirmek gayesi ile Türkler, kısa bir süre sonra Moğolları izlemişler ve Balkan yarımadasını işgal etmişlerdi ve 15. yüzyılın sonlarına doğru Sırbistan ve Bulgaristan adında bilimi Rusya'ya getirmekle görevli iki ülke Osmanlının egemenliği altına girmişti. Tüm Rus yaşamı derin bir dönüşüm geçirmişti. (Rus Edebiyatında İdealler ve Gerçeklik)
  • Vergi, zenginin zenginliğini artırma aracıdır. (Çağdaş Bilim ve Anarşi)
  • Gerçekten verimli olmak için, yaşam,hem zekâ,hem Duygu, hem de irade dahilinde düzenlenmiş olmalıdır. Ancak o zaman,her yöndeki bu verimlilik yaşam olur : Yaşam adına layık tek şey budur.. (Anarşist Ahlak)
  • Stirner’in çalışması, devlete ve -devlet komünizminin başarıya ulaşması durumunda kurulacak olan- yeni tiranlığa karşı bir öfke çığlığıdır . (Çağdaş Bilim ve Anarşi)
  • Zaman kaybı, mevcut eğitimimizin en önemli özelliğidir. Bizlere bir yığın gereksiz şey öğretilmekle kalmayıp, öğretilen önemli şeyler için de olabildiğince fazla zaman harcanmakta. Mevcut eğitim yöntemlerimiz eğitimli bir insandan beklenen başarıların çok sınırlı olduğu bir zamandan kalmadır; bu yöntemler, bilimin eski sınırlarının böylesine genişlemesi sonucu uzmanlara aktarılması gereken bilgi muazzam şekilde arttığı halde, kullanılmaya devam edilmektedir. Okullardaki aşırı baskının nedeni bu olduğu gibi, hem konuları hem de öğretim yöntemlerini yeni ihtiyaçlara ve şu ana dek bağımsız okullar ve bağımsız öğretmenlerce ortaya konmuş örneklere göre elden geçirmeye yönelik acil ihtiyaç da bundan kaynaklanmaktadır. (Tarlalar Fabrikalar ve Atölyeler : Yarın)
  • "Birey, yalnızca diğer tüm bireyler de özgür olduklarında gerçekten özür olacağını kavrar." (Anarşizm)
  • Otoritenin olduğu yerde özgürlük yoktur! (Anarşi)
  • “Devlet”ten söz eden kaçınılmaz olarak “savaş”tan söz eder. Bir devlet güçlü, komşularından daha güçlü olmaya çalışır, çalışmak zorunda; aksi takdirde diğerlerinin elinde bir oyuncak olacaktır. Diğerlerinin zararına zenginleşmek maksadıyla, onlara kendi kurallarını, kendi siyasetini, kendi ticari anlaşmalarını dayatmak gayesiyle ister istemez öteki devletleri zayıflatmaya, yoksullaştırmaya çalışır. (Bir İsyancının Sözleri)
  • Insanın doğanın egemeni değil,onun sınırlı bir parçası olduğunu ve bu sınırlı parçada da doğa yasalarının geçerli olduğunu burada,Sibirya'da anladı Kropotkin. (Bir Devrimcinin Anıları 1)
  • I. Petro'nun gerçek edebiyata olan ilgisi çok sınırlıydı: O, tüm basılı metinlere faydacılık penceresinden bakmıştır; O'nun asıl amacı Rusçayı deniz seferleri bilgisi, istihkam ve svaş sanatı gibi gerçek bilimlerin temel unsurlarıyla tanıştırmak olmuştur. Bu nedenle O'nun dönemindeki yazarlar, edebi açıdan çok az değer taşıyan eserler sunmuştur, dolayısıyla ben de onlardan pek bahsetmeyeceğim. (Rus Edebiyatı Üzerine 1)