Kitap Künyesi
Yazar: Immanuel Kant
Çevirmen: İoanna Kuçuradi
Çevirmen: Yusuf Örnek
Yayın Evi: Türkiye Felsefe Kurumu
İSBN: 9789757748106
Sayfa Sayısı: 156
--reklam--
Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
Kant'in dilinde bilim, 'saf' ama bilgimizi genişleten yargılardan oluşan çeşitli bilgi alanları; 'bilim olarak metafizik' ise, doğaya ve ahlâklılığa ilişkin, bu nitelikte bilgilerden oluşan bir sistem anlamına geliyor.
İnsanın bilme yetisinin sınırlarını aşması sonucu ortaya çıkan eski metafiziğin kuruntularını bir kenara itmek ve "bilim olarak metafiziği" kurabilmek için, ilk önce insanın bilme yetisinin sınırlarını çizmek, "insanın bilme yetisi neleri bilebilir?" sorusunu yanıtlamak gerekiyor. 1883'te yayınlanan Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomenada Kant, insanın bilme yetisinin sınırlarını çizmenin ilk denemesini yapıyor. Bilgi Felsefesiyle uğraşan herkesin okumasında yarar olan bir kitap.
(Tanıtım Bülteninden)
--reklam--
Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena Alıntıları - Sözleri
- Her sahte sanat, her boş bilgelik zamanını doldurur; sonunda kendi kendini yıkar; en çok geliştirildiği zaman da, düşüş noktasına geldiği zaman olur...
- Eğer insan başka birinin bize bıraktığı, bir temele oturtulmuş ama sonuna kadar geliştirilmemiş bir düşünceden işe başlar ve bu düşünce üzerine düşünmeye devam ederse, kendisine bu ışığın ilk kıvılcımını borçlu olduğu o keskin görüşlü adamın ulaştığı yerden daha ileriye gitmeyi umabilir.
- Kavrayış ve bilim bitmek üzere iken ancak ve ancak o zaman sağduyuya başvurmak son zamanların ince buluşlarından biridir ve burada en yabancı gevezenin bile en sağlam kafa ile boyu ölçmesi, hatta başa çıkması olağandır. Ama en küçük bir kavrayış kırıntısı olunduğu sürece, bu ilk yardım malzemesi ne başvurmaktan kaçınmak iyi olur. Ve gün ışığında bakıldığında bu başvuru, kitlenin yargısına başvurmaktan başka bir şey değildir; bir alkış ki, karşısında filozof kızarır, popüler şakacı ise mest olur ve böbürlenir durur.
- Doğa hakkında metodik olarak soru sormaya başlamadan çok önce insan, sıradan deneyle biraz olsun araştırma yapmış olan sırf kendi soyutlanmış aklı hakkında soru sormaya başladı...
- Böylece ben, öncelikle HUME’un itirazının genellenerek tasarımlanıp tasarımlanamayacağını denedim ve çok geçmeden gördüm ki, neden-etki bağlantısı kavramı, anlama yetisinin şeylerin bağlantılılığını m a priori olarak düşünmesini sağlayan tek kavram değildir; aksine Metafizik baştan sona kadar bunlardan oluşmaktadır.
- Şimdi çelişmeye düşmeden diyebilirim ki, akıl sahibi varlıkların bütün eylemleri, görünüşler olmaları (herhangi bir deneyde bulunmaları) bakımından, doğanın zorunluluğu altındadırlar; ama bu aynı eylemler, akıl sahibi özneyle ve bu öznenin sırf akla göre eylemde bulunma yetisiyle ilgilerinden özgürdürler.
- Akıllı ve bilge olmak için hiçbir zaman geç kalınmış değildir; ama kavrayış geç edinilince, onu harekete geçirmek her zaman daha zordur.
- Bu bilim ki, başka herşeyde bilgisiz olan herkes, onda kesin bir yargıda bulunmaya cesaret ediyor...
- Bir kimse, Metafizikle ilgili iddialarını istediği kadar göz kamaştırıcı bir şekilde sunsun, insanı bunaltıncaya dek çıkarım üstüne çıkarım yığsın; benim şunu söylemeye hakkım vardır: bunların hepsi boş, temelsiz felsefe ve yanlış bilgeliktir.
- "Plan yapmak çok defa insanın kendisine yaratıcı deha havasını vermesini sağlayan, lüks, farfaralı bir tinsel uğraştır. Bu uğraşıda insan kendi yapamadığını talep eder, kendisinin daha iyi yapamayacağı şeyde kusur bulur ve nerede bulunabileceğini bilmediği şeyi önerir. "
--reklam--
Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena İncelemesi - Şahsi Yorumlar
Tekmelenen Tanrı: Kant'ın bu eserini dolmuşta okumuştum. :) Yanıma oturan biri uzun uzun okuduğum satırları gözden geçirerek kitabın ismini sordu. Söylediğimde Prolegomena'nın anlamını sormuştu. Önsöz dediğimde dolmuşçuya müsait bir yerde inecek var deyip indi. :) Enteresan bir anıydı... Keşke ben de kitabı dolmuşta bırakıp inseydim :D ya da arkasından fırlatsaydım “Kant’tan kaçış yok ulan” diyerek. Neyse ki o zamanlar bu kadar manyak değildim de uslu uslu düzene ayak uydurup Ferdi Tayfur eşliğinde yoluma devam ettim. Kitaba gelirsek, kitap tabii ki de buram buram Kant ve rasyonellik hissettiren ağır bir kavramsal dili barındırmaktadır. Kant o kadar iddialıdır ki ileride ortaya bilim olarak çıkabilecek her metafiziğe karşı bunu yazar. Açıklamaları mantıksal olmakla birlikte adeta kendi yarattığı dilde okuyuculara gösteri yapmaktadır. Metafiziğin felsefe tarihinde nasıl her bilinmeyeni anlatmak için hunharca kullanıldığını iddia eder. Artık der metafizik sizin kurtarıcınız olamaz. Tam o anda felsefe tarihinde tatatatatammm perde açılır ve Tanrı’dan insanlığa şu şarkı çalar “Gidiyorum, bırak beni, elveda güzel kullarım, ağlama sil gözlerini, bu komedi oyun bitti!” :D Ruh, Tanrı ve Özgürlük alanlarında incelemeler yapar. Her birini metafiziğin ağlarından kurtarmaya çalışır ve özgürlüğü çekip alır o ağlardan. O da tam kurtulamamıştır ya ağlardan neyse.. Ona göre algılarımız yaşadığımız gerçekliği yaratır. Asıl gerçeklik ise asla bilemediğimiz numen alanı. Tanrı’yı da oraya fırlattı Kant, inanca yer açmak için bilgiyi sınırlaması bundan. Bilginin ve aydınlanmanın filozofu, karanlığı halı altından çıkarıp aynadaki sır kıldı. :) Gerçeklik kaypaktır. Yani bugün bu kadar din, bu kadar fikir, bu kadar çeşitlilik aslında gerçekliğin buzlu bir zeminde durmasından kaynaklanıyor bana göre. Kant bunu fark ediyor çünkü koca felsefe tarihi en önemli tartışmasını aslında deney mi akıl mı diye yaparken, bir nevi gerçekliği biz mi yaratırız yoksa gerçeklik mi bizi yaratır kavgasını yürütüyorlar. Kant da diyor ki tamam siz kavga etmeyin, biz hem gerçekliği yaratırız (algılarımızla) hem de gerçekliğin bir alanı var ki biz oraya asla ulaşamayız fakat o alan özdür, her şeyin asıl halinin olduğu yerdir, o her şeyi yaratmıştır ama bu yaratım fenomen alanında algının değmesiyle değişir. Dolayısıyla biz ancak fenomenler üzerine konuşabiliriz. Aslında bu tamamıyla Platon - Aristoteles karması bir düşünce. İdealar Platon’dan alınıp numen yapılmış, realizm ve deneycilik ise Aristoteles’ten alınıp fenomen haline getirilmiş. Biz deneyin uzandığı yeri bilmişiz, aklın uzandığı yer ise metafizik olarak kalmış. İnsan aklını deneyine göre uzatırsa aydın, deneyi olmasa da hayaline göre uzatırsa ermiş oluyor bu nedenle :D Bu numen bana göre Kant’ın dindar kesimin de gönlü olsun diye ve tabii varsa bir Tanrı ayıp olmasın diye oluşturduğu bir alan :D Metafiziğin pençesinden kurtaramadığı her şeyi tekmeyle numen alanına fırlatıp gönüller hoş olsun demiştir. Kant’tan Tanrı’ya şu şarkı tekrar gönderilerek gönlü alınır “Git git gitt-meee dur ne olursun, gitme kal yalan söyledim, doğru değil ayrılığa daha hiç hazır değilizzz, aramızda yaşanacak yarım kalan bir şeyler var, gitme dur daha şimdiden boka döndü düzenimiz” :D Her şeye rağmen Kant, düşünsel alanda aklın ve deneyin en canlı örneğidir. Bu nedenle eserleri okunmaya değer. Keyifli okumalar dilerim.. Not: Dolmuşta okumayın. :) (Δες Τινα)
Kant’a "Aydınlanma nedir" diye bir soru yönelttiğinizde, alacağınız cevap şu olur: İnsanlığın, tarihin her döneminde, kendi aklını kullanmaya cesaret etmesi(Sapare Aude) ve düşünmekten vazgeçmemesi.. Soruya verdiği cevap ekseninde: "Gerçeği" arayış çabası doğrultusunda geliştirilen her düşünce, düşünerek var olduğunu söyleyen bir toplumsallığı konsolide eder. Ne zamanki toplum, düşünmeyi durdurur veya "Gerçeği" bulduğunu iddia ederse, işte o zaman düşüncesiz bireyler doğurmaya başlamış olur.. (Kamuran)
Kolay okunsun diye heceliyorum PRO LE GO ME NA: İşte gerçek bir başyapıt! Şaka değil gerçekten. Türkiye Felsefe Kurumu yayınları gerçekten harikadır. İoanna Hocanın burada çabasını kimseye yedirmem. TFK yayınları maalesef artık bildiğim kadarıyla ne çeviri ne de basım yapıyor. Özellikle bu tür kitapların yeşil renkte kapağı olan basımları tarihi eser ile eşdeğerdir; hem maddi hem manevi açıdan. Kitabın Tanıtım Bülteni ise şöyle diyor: İnsanın bilme yetisinin sınırlarını aşması sonucu ortaya çıkan eski metafiziğin kuruntularını bir kenara itmek ve "bilim olarak metafiziği" kurabilmek için, ilk önce insanın bilme yetisinin sınırlarını çizmek, "insanın bilme yetisi neleri bilebilir?" sorusunu yanıtlamak gerekiyor. 1783'te yayınlanan Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena'da Kant, insanın bilme yetisinin sınırlarını çizmenin ilk denemesini yapıyor. Epistemoloji derslerinin olmazsa olmaz kitabıdır. (Caner the ℂahilBender⚜)
--reklam--
Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena PDF indirme linki var mı?
--reklam--
Immanuel Kant - Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.
Kitabın Yazarı Immanuel Kant Kimdir?
Immanuel Kant, 22 Nisan 1724 12 Şubat 1804 (Königsberg) tarihleri arasında yaşamış olan Alman filozofu. Alman felsefesinin kurucu isimlerinden biri olmuş ve felsefe tarihinin kendisinden sonraki dönemini belirleyici olarak etkilemiştir.
Yaşamı
Kant, eleştirel felsefenin babası olarak kabul edilir. Doğu Prusya'nın Königsberg (Kaliningrad) kasabasında doğdu. Hep burada yaşadı. Üniversite eğitimi sırasında birkaç yıl öğrencilere özel dersler verdi. Eğitimi sırasında Leibniz ve Woolf'dan etkilendi. 1755 tarihinde doçent derecesi aldıktan sonra üniversitede çeşitli sosyal bilimler alanlarında dersler vermeye başladı. Kant başlangıçta fizik ve astronomi alanında yazılar yazdı. 1755 yılında "Evrensel Doğal Tarih ve Cennetlerin Teorisi" adlı eserini yazdı. 1770 yılında Königsberg'de mantık ve metafizik kürsüsüne atandı. 1770'den sonra Hume ve Rousseau etkisiyle eleştirel felsefesini geliştirdi.12 şubat 1804'de Königsberg'te öldü.
Felsefesi
Modern felsefenin gelişim seyrine uygun olarak bilgi kuramını ön plana çıkartmıştır. Kant'ın gözünde bilim, liderleri kesin olan ve yöntemleri, ancak Hume'unki gibi felsefi bir kuşkuculuk benimsendiği zaman sorgulanabilen evrensel bir disiplindir. Bilim yansızdır ve nesneldir.
O, felsefedeki ilk ve temel misyonunun bilimi temellendirmek, daha sonra da ahlakın ve dinin rasyonelliğini savunmak olduğuna inanmıştır. Bu amacı gerçekleştirmek için, hem Descartes'ın rasyonalizminden ve hem de Hume'un empirizminden önemli gördüğü öğeleri alarak, transsendental epistemolojik idealizm diye bilinen kendi bilgi kuramını geliştirmiş, yükselen bilimin felsefi temellerini gösterdikten sonra, özgürlük ve ödev düşüncesine dayanarak Hristiyan ahlakını savunma çabası vermiştir. O, fenomenal gerçeklikle, yani bizim duyular aracılığıyla tecrübe ettiğimiz dünya ile numenal gerçeklik, yani duyusal olmayan ve hakkında bilgi sahibi olunamayacak dünya arasında bir ayrım yapmıştır.
Kant öğretisiyle bilimsel bilginin olanaklı olduğunu göstererek, Newton fiziğini temellendirir, fakat varlığın genel ilkeleri, Tanrı'nın varoluşu, ruhun ölümsüzlüğü gibi konuları ele alan geleneksel metafiziği olanaksız hale getirir. Çünkü, metafizik alanında, ruh, Tanrı, evren kavramlarını düşündüğümüz zaman, burada duyu-deneyi tarafından sağlanan malzeme bulunmaz. Bilginin iki temel öğesinden biri olan deney, tecrübe öğesi metafizik alanında söz konusu olmadığı için, akıl burada antinomilere düşer. Öyleyse metafizik alanında bilimsel bilgi olanaklı değildir. Bununla birlikte, Kant görünüş-gerçeklik ya da fenomen-numen ayrımını insan varlığına uygulayarak, ahlak olanağını kurtarır.
--reklam--
Immanuel Kant Kitapları - Eserleri
- Eğitim Üzerine (Ruhun Eğitimi-Ahlaki Eğitim-Pratik Eğitim)
- Pratik Aklın Eleştirisi
- Öteki Dünyaya Yolculuğumun Sahici Hikayesi
- Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi
- Yaşam Felsefesi
- Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena
- Arı Usun Eleştirisi
- Ebedi Barış Üzerine Felsefi Deneme
- Evrensel Doğa Tarihi ve Gökler Kuramı
- Fragmanlar
- Güzellik ve Yücelik Duyguları Üzerine Gözlemler
- Saf Aklın Sınırları Dahilinde Din
- Pedagoji Üzerine
- Seçilmiş Yazılar
- Yargı Yetisinin Eleştirisi
- Yaşamın Anlamı
- Fragmanlar
- Prolegomena
- Bir Bilicinin Düşleri
- Yaşamın Anlamı
- Arı Usun Eleştirisi
- Ethica
- Philosophia Pratica Universalis
- Ruhun Gücü Hakkında
- Ethica
- The Metaphysics of Morals
- Fakültelerin Çatışması
- Fundamental Principles of the Metaphysic of Morals
- Felsefi Mektuplaşmalar
- Evrensel Doğa Tarihi ve Gökler Kuramı
--reklam--
Immanuel Kant Alıntıları - Sözleri
- Her kim ki dileklerini ılımlı kılarak kurgul yaşamda doyum bulursa, aydın ve yetkin bir yargıcın onayında çabaları için güçlü bir uyarı kazanır- çabalar ki, yararları büyük ama uzaktır ve bu nedenle sıradan gözlerden bütünüyle kaçarlar. (Arı Usun Eleştirisi)
- "Böcek olmayı kabul edenler, ayaklar altında kalıp ezilmekten yakınmamalıdır." (Seçilmiş Yazılar)
- İnsanla ilgili her türlü bilgi düşünceyle başlar, oradan kavramlara geçer ve fikirlerle sone erer. (Yaşamın Anlamı)
- İnsan yararlı olana tutunur, yokluğunu fark etmediği şeyleri aramaz. (Bir Bilicinin Düşleri)
- İntihar üstüne “Greklerde intiharın saygınlık kazandırdığı bir dönem yaşanmıştır, bu yüzden Romalılar kölelerinin intihar etmesini yasaklamıştır, çünkü onlar kendilerine değil efendilerine aittir.” (Ethica)
- . Tüm insan bilgisi sezgilerle başlar, oradan kavramlara ilerler ve fikirlerle biter. ... (Saf Aklın Sınırları Dahilinde Din )
- Kadının zayıflıklarının bir çoğu, deyim uygunsa, güzel kusurlardır. (Güzellik ve Yücelik Duyguları Üzerine Gözlemler)
- Bu bilim ki, başka herşeyde bilgisiz olan herkes, onda kesin bir yargıda bulunmaya cesaret ediyor... (Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena)
- - " (...) Metafizik ki, başka her şeyde bilgisiz olan herkes, onda kesin bir hükümde bulunmaya cesaret ediyor, çünkü bu alanda gerçekten de, esaslı olanı boş laftan ayırt edecek kesin bir ölçü henüz yoktur...” (Prolegomena)
- Arzu edilen bir şeyi yapmadığı zaman biz de onun arzu ettiği şeyi yapmayız. (Pedagoji Üzerine)
- Zamanın üç kipi süreklilik, ardışıklık ve eşzamanlılıktır. Öyleyse görüngülerin tüm zamansal ilişkilerinin üç kuralı olacaktır ki, her bir görüngünün varoluşu tüm zamanın birliği açısından bu kurallara göre belirlenebilir — kurallar ki tüm deneyimden önce gelir ve hiç kuşkusuz onu olanaklı kılarlar. (Arı Usun Eleştirisi)
- " Felsefe, aklın ulaşacağı en son hedeftir... " (Ruhun Gücü Hakkında)
- İstemek ve başarmak...ne kadar tuhaf sözcükler... (Fragmanlar)
- Bundan dolayı: kamu ancak yavaş yavaş aydınlanmaya varabilir. Gerçi devrimler ile bir ‘baskı rejimi, kişisel bir despotizm, bir zorbalık yönetimi yıkılabilir; ancak yalnız bunlarla, düşüncelerde gerçek bir düzelme, düşünüş biçimlerinde ciddi bir iyileşme elde edilemez; tersine, bu kez yeni önyargılar, tıpkı eskileri gibi, düşüncesiz yığına, kitleye yeni birer gem, yeni birer yular olurlar: Oysa aydınlanma için özgürlükten başka bir şey gerekmez; ve bunun için gerekli olan özgürlük de özgürlüklerin en zararsız olanıdır: Aklı her yönüyle ve her bakımdan çekinmeden kitlenin önünde apaçık olarak kullanmak özgürlüğü. (Seçilmiş Yazılar)
- Üstümde Tanrı,dışında dünya, içimde insalsal tin. (Fragmanlar)
- - " (...) Saf Aklın Tenkidi'nin mücerret olmasına gelince, işte bu noktadaki şikayetler haklıdır ve onu elinizdeki Prolegomena ile ortadan kaldıracağım. Prolegomena’yı da mücerret bulanlar düşünmelidir ki, herkesin Metafizik ile uğraşması gerekli değildir..." (Prolegomena)
- Eğer, sık sık olduğu gibi, yargı onun önceden verili olan ve bütünüyle başka bir nesneyi düşündüren yargılardan doğup doğmadığını görmek için bir yargı olarak ortaya koyuluyorsa, anlakta bu yargının önesürümünü araştırır ve orada belli koşullar altında evrensel bir kurala göre bulunup bulunmadığını görmeye çalışırım. Böyle bir koşulu buluyorsam, ve eğer yargının nesnesi verili koşullar altına alınabiliyorsa, o zaman yargı başka bilgi nesneleri için de geçerli olan kuraldan çıkarsanmıştır. Bundan görürüz ki, us çıkarsamada anlaktaki büyük bilgi karmaşasını en küçük sayıda ilkeye (evrensel koşullara) indirgemeye ve bu yolla onun en büyük birliğini ortaya çıkarmaya çalışmaktadır. (Arı Usun Eleştirisi)
- İyi bir yaşam sürme haricinde,insanın Tanrı’yı hoşnut etmek için yapabileceğini düşündüğü her şey dini yanılsamadan ve sahte ilahi hizmetten ibarettir. (Saf Aklın Sınırları Dahilinde Din )
- Eğer insan başka birinin bize bıraktığı, bir temele oturtulmuş ama sonuna kadar geliştirilmemiş bir düşünceden işe başlar ve bu düşünce üzerine düşünmeye devam ederse, kendisine bu ışığın ilk kıvılcımını borçlu olduğu o keskin görüşlü adamın ulaştığı yerden daha ileriye gitmeyi umabilir. (Gelecekte Bilim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Metafiziğe Prolegomena)
- . Ahlak, kendimizi nasıl mutlu edebileceğimizin öğretisi değil, kendimizi mutluluğa nasıl layık kılabileceğimizin öğretisidir. ... (Saf Aklın Sınırları Dahilinde Din )
Yorumlar
0 yorum