Kitap Künyesi
Yazar: Mark Twain
Çevirmen: Berrak Göçer
Editör: Ayça Sezen
Tasarımcı: Senem Karadayı
Orijinal Adı: The Man Who Corrupted Hadleyburg
Yayın Evi: Can Yayınları
İSBN: 9789750745713
Sayfa Sayısı: 72
Hadleyburg'ü Yozlaştıran Adam Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
Hadleyburg’ü Yozlaştıran Adam, William Faulkner’ın Amerikan edebiyatının kurucusu olarak nitelediği daha çok romanlarıyla tanınan gerçekçi yazar Mark Twain’in mizahçı yanının öne çıktığı kısa bir öyküsü.
Sarsılmaz dürüstlüğüyle övünen Hadleyburg kasabası halkının bir yabancıyı farkında olmaksızın rencide etmesi, büyük bir intikam hikâyesine dönüşür. Ülkenin en dürüst kasabası olarak tanınan Hadleyburg’ün namını karalamak isteyen bu öfkeli yabancı, yozlaştırılamaz olmasıyla övünen halkı kendi gerçeğiyle yüzleştirmek üzere müthiş bir plan hazırlar. İnsanlığın açgözlülük, kıskançlık, intikam gibi en olumsuz niteliklerini hicvederek irdeleyen Twain bu öyküsüyle ikiyüzlü toplumsal ahlak anlayışına da en ağır eleştirilerden birini yöneltir.
Hadleyburg'ü Yozlaştıran Adam Alıntıları - Sözleri
- Belagat sanatının numaralarıyla aldatmacalarına aşina olmayan seyircilerin zihinsel aygıtlarını dalgalandırma, inançlarını sarsma ve duygularını altüst etmede ikna edici bir konuşma kadar başarılı bir şey yoktur.
- “Neler olduğunu bilmiyorum ama ilahi takdirin tatile çıktığı kesin.”
- Bir tebessüme rastlamak bile imkansızlaşmıştı.
- Ateşle sınanmış bir erdem kadar zayıf bir şey yoktur.
- Ebediyen dürüstlükle eğitildik, eğitildik de eğitildik; ama bizi yoldan çıkarabilecek her şey beşikten itibaren bu dürüstlükten uzak tutulmuş, yani ‘yapay’ bir dürüstlük.
- Belagat sanatının numaralarıyla aldatmacalarına aşina olmayan seyircilerin zihinsel aygıtlarını dalgalandırma, inançlarını sarsma ve duygularını altüst etmede ikna edici bir konuşma kadar başarılı bir şey yoktur.
- Ebediyen dürüstlükte eğitildik, eğitildik de eğitildik; ama bizi yoldan çıkarabilecek her şey beşikten itibaren bu dürüstlükten uzak tutulmuş, yani yapay bir dürüstlük bu ve bu gece gördüğümüz gibi, ayartılma ihtimali karşısında eriyip gidiyor.
- Ateşle sınanmamış bir erdem kadar zayıf bir şey yoktur.
- Ebediyen dürüstlükte eğitildik, eğitildik de eğitildik; ama bizi yoldan çıkarabilecek her şey beşikten itibaren bu dürüstlükten uzak tutulmuş yani yapay bir dürüstlük bu ve bu gece gördüğümüz gibi, ayartılma ihtimali karşısında eriyip gidiyor. Tanrı biliyor ya şu ana dek dürüstlüğümün taş kadar sağlam olduğundan zerre şüphe etmemiştim ama şimdi, karşılaştığım ilk büyük ve gerçek yoldan çıkarıcı şey karşısında ben... Edward, bence bu kasabanın dürüstlüğü benimki kadar çürük, seninki kadar çürük.
- "Gurur, aciz ve aptal insanların en zayıf yeridir."
- Ölüler acı çekmez.
- Sizi saf mahluklar, ateşle sınanmamış bir erdem kadar zayıf bir şey yoktur.
- Ebediyen dürüstlükle eğitildik, eğitildik de eğitildik; ama bizi yoldan çıkarabilecek her şey beşikten itibaren bu dürüstlükten uzak tutulmuş, yani yapay bir dürüstlük.
- Neler olduğunu bilmiyorum ama ilahi takdirin tatile çıktığı kesin.
- "... artık kimse konuşmuyordu, kimse kitap okumuyordu, kimse misafirliğe gitmiyordu; bütün kasaba evinde oturmuş iç çekiyor, kaygılanıyor, susuyordu."
Hadleyburg'ü Yozlaştıran Adam İncelemesi - Şahsi Yorumlar
Hadleyburg lekesiz dürüstlük namıyla tanınan bir kasaba. Erdemlerini korumakla övünmektedirler. Yozlaştırılamayacaklarını, onları erdemlerinden dürüstlüklerinden alıkoyacak her şeyden çocukluktan itibaren uzak durmaktadırlar. Kente geldiğinde hor görülen bir yabancı kentin sakinlerinin içyüzünü açığa çıkaracak bir plan yapar. Özgün, yaratıcı olay örgüsüyle toplumsal ahlakın ikiyüzlülüğünü, bireyin çıkarları doğrultusunda kendine-topluma yalan söylemekte ustalaştığını, anlatan bir kitap. (Hüseyin Yurtal)
Amerikan edebiyat babalarından Mark Twain'in erdemlerin her zaman satın alınabileceğine, toplum denen kurumun aslında bir güruh olduğuna, rekabetin ahlakı zorlayacağına, her erdemin içinde bir kibir olduğuna ve bu erdemi ilk zorlayacak olanın da bu kibir olduğuna dair mükemmel kısa öyküsünü her edebiyatsever mutlaka okumalı. Trajikomik ve kara mizah dolu bu öyküyü benzinlikten -evet benzinlikten- kola-çekirdek ve sigara almaya gidip kola-çekirdek ve kitap alarak döndüğümüz şaşkın nöbet gecesinde bana hediye edip durduk yere harika bir kitap okumama sebep olan Meltemcetiner e çok teşekkürler :) (Muhammed Tiryaki)
Kendimizin çocuğu gibiyiz, her gece kendimize kendimizle ilgili bir masal anlatıyoruz, bir prens oluyoruz, bir prenses, dürüst, içten, cesur oluyoruz, iyiliklerle donanıyor, sevecenliklerle yüceliyoruz. En çok yalanı en yakınlarımıza söylüyoruz. Önce kendimize, sonra en sevdiğimize... Gökyüzü karanlık ve yıldızlar parlıyor. Ruhumuz karanlık ve iyiliklerimiz mi parlıyor, yoksa geniş bir iyiliğin içinde kristal iğneler gibi parıldayanlar kötülüklerimiz mi? Sonsuz, sessiz ve geniş bir iyiliğin içine mi yerleştirilmiş kötülüklerimiz, yoksa sonsuz kötülüğün içinde parlayan ışık vahaları mı iyiliklerimiz? Ve biz bunlardan hangisini isteriz? İyiliklerimizin parıldamasını mı, yoksa kötülüklerimizin parıldamasını mı? Yeryüzünde dürüst birilerinin de olabileceğine inanıp onu mu aramalıyız, yoksa acının başladığı her yerde dürüstlüğün bittiğini kabul edip dürüstlüğü istemekten vaz mı geçmeliyiz? Herkes yalan söylüyorsa en dürüstümüz, "Ben yalancıyım" diyenler mi? Dürüst olduğunu söyleyenlerden mi korkmalıyız, yoksa yalancı olduğunu söyleyenlerden mi? Kendimizi kimden sakınmalıyız? Ve, kendimizi sakınmalı mıyız? Neden dürüst birine, güvenebileceğimiz birine bu kadar ihtiyacımız var, kendimize ve dürüstlüğümüze güvenemediğimiz için mi? Bizi, dürüstlüğün gerçekten var olduğuna inandırması, bizi de dürüstlüğün güvenilir sularına çekmesi için mi insanlara dürüst olmaları için yalvarıyoruz? Niye kendimizde olmayanı başkasından istiyoruz? Kendimizde olmadığı için mi? Yalandan en çok yalancılar, günahtan en çok günahkârlar, ihanetten en çok hainler mi korkuyor? Yalanın, günahın ve ihanetin çizgisini ne kadar çabuk ve kolay geçtiğimizi bildiğimizden mi başkalarının da o kadar kolay ve çabuk o çizgileri geçeceğine inanıyoruz? Günahın ve ihanetin o muhteşem lezzetini tattığımız için mi başkalarının da onu tatmak isteyeceğini düşünüyoruz? Hiç yalan söylemeyen, belki de başkasının yalan söyleyebileceğini hiç düşünmez. İhaneti aklından geçirmeyen, başkasının da ihanetinden o kadar kuşkulanmaz. Bu sorularla ne kadar yalnızız. Ve ne kadar kalabalık yalnızlığımız. Herkeste kendimize çarpıyoruz... (Ahmet ALTAN/İÇİMİZDE BİR YER) Uzun bir atıf yaptığım Ahmet Altan'ın kitabından, Lise yıllarımda okuyup neredeyse bütün satırlarını ezberlediğim kitaptan bu kesitler, Hadleyburg halkının yaşadıklarını tam olarak yansıtmakta. İçimizde bastırdığımız kötülükler, gün yüzüne çıkmak için fırsat aramakta. Yazın okuma yapmakta zorlananlar olursa, Can Yayınlarının kısa klasikleri size yardımcı olacaktır (Şeyma ÇAĞLAYAN)
Kitabın Yazarı Mark Twain Kimdir?
Mark Twain (asıl adı Samuel Langhorne Clemens) 1835'te ABD'nin Missouri eyaletine bağlı çok küçük bir köy olan Florida'da doğdu. Dört yaşındayken Clemens ailesi başka bir küçük köye, Mississippi ırmağı kıyısındaki Hannibal'e yerleşti. Esnaflık ve avukatlık yaparken politikaya atılan babası on bir yaşındayken ölünce Samuel okuldan ayrılıp bir matbaada çırak olarak çalışmak zorunda kaldı. Ardından ağabeyinin çıkardığı Hannibal Journal adlı yerel gazetede dizgiciliğe başladı. Aynı gazeteye ve Boston'da çıkan mizah dergisi The Carpet-Bag'e mizah yazıları yazdı. Dizgicilikten sıkılınca dört yıl boyunca Mississippi nehrinde çalışan buharlı gemilerden birinde kaptanlık yaptı. Abisiyle batıya gitti; gazete muhabiri olarak çalışmaya başladı. Mark Twain adını ilk kez 1863'te mizahi bir gezi yazısında kullandı. 'Mark Twain' (İngilizcede 'ikiyi işaretle') geminin dibe oturmaması için gerekli su derinliğini ölçen bir gemici terimiydi. 1867'de ilk kitabı The Celebrated Jumping Frog of Calaveras County(Calaveras İlinin En Hızlı Sıçrayan Kurbağası) yayımlandı. 1870'te kısa ve özlü bir biçimde yaptığı konuşmalarıyla ününü tazeledi. Aynı yıl evlenerek Connecticut'ta Hartford'a yerleşti, üç kızı oldu. Çocuklar ve gençlere yönelik en iyi romanlardan biri sayılan Tom Sawyer'ın Maceraları'nın ardından başyapıtı Huckleberry Finn'in Maceraları'nı yazdı. 1880'lerde bir dizgi makinesine yatırım yaptı ama iflas etti. Kitaplarının geliri ve birçok ülkede yaptığı konuşmalarla borçlarını ödeyebildi. 1906'da başladığı otobiyografisini bitiremeden öldü.
Başlıca yapıtları: Tom Sawyer'ın Maceraları (1876); Huckleberry Finn'in Maceraları (1884); Adem ile Havva'nın Cennet Günlüğü (1905); Çalınan Taç(1881), Yurtdışında Bir Serseri (1880) , Mississippi'de Yaşam (1883).
Mark Twain Kitapları - Eserleri
- Tom Sawyer’ın Maceraları
- Adem'le Havva'nın Güncesi ve Seçme Öyküler
- Prens ve Dilenci
- Huckleberry Finn'in Maceraları
- Seçme Öyküler
- Çift Taraflı Bir Dedektif Hikayesi
- Garip Bir Rüya
- Küçük Kızlara Öğütler
- İnsan Nedir?
- Kral Arthur'un Sarayında Connecticutlı Bir Yankee
- Beyaz Fil
- Ahmak Wilson'ın Trajedisi
- Türkiye Seyahati
- Lanetlenmiş İnsan Irkı İçin Bir Rehber
- Bir Cinayet, Bir Sır, Bir Evlilik
- Jean D'arc
- İnsan, Kendinde Olmayanı Arar
- Mastürbasyon İlmi Üzerine
- Bir Kesitle - Kaptan Stormfield’ın Cenneti Ziyareti
- Bir Atın Hikayesi
- Mississippi'de Hayat
- Bir Köpeğin Hikayesi
- Gizemli Yabancı
- The £ 1,000,000 Bank Note
- How To Tell a Story And Others
- Eskimo Kızının Aşkı
- The Jumping Frog
- Shakespeare Öldü Mü?
- Kip Kardeşler
- Sığır Sözleşmesi
- Balina Avcıları
- Tom Sawyer Abroad & Tom Sawyer Detective
- The $30,000 Bequest and Other Stories
- Hadleyburg'ü Yozlaştıran Adam
- Eve's Diary
- Yalan Söyleme Sanatı
- Those Extraordinary Twins
- Prens Oleomargarin’in Aşırılması
- Tom Sawyer Uzaklarda
- Şuursuz İntihal
- Define Avcısı Tom
- Palm Sokağı Çocukları
- The Innocents Abroad
Mark Twain Alıntıları - Sözleri
- Kahrettin bu kırgın gönlümü ey merhametsiz dünya. (Huckleberry Finn'in Maceraları)
- “Anne, ben diğer çocuklardan farklı mıyım?” (Çift Taraflı Bir Dedektif Hikayesi)
- Hayatta ihtiyacınız olan iki şey kendine güvenmek ve başkalarına aldırış etmemektir. Bu ikisinin ardından başarılı olmak kesindir. (Garip Bir Rüya)
- Cennete iklimi, cehenneme sosyal çevresi için gidin (Yalan Söyleme Sanatı)
- Dünyada uzanlatımın hileleri ve aldatmacalarında deneyimli olmayan bir dinleyici kitlesinin zihinsel aygıtını bulandırmak, inançları altüst etmek ve duyguları karmakarışık duruma getirmek için, ikna edici bir konuşmadan daha iyi bir şey yoktur. (Seçme Öyküler)
- “Silahlar ulusların korunması için değil, köleleştirilmesi için icat edilmiştir.” (Lanetlenmiş İnsan Irkı İçin Bir Rehber)
- Günün birinde Mark Twain, Alexander Graham Bell adlı bir mucitle tanıştı. Bell, icat ettiği telefon adlı filete para yatırması için Twain'i. ikna etmeğe çalıştı. Mark Twain, Bell'le alay etti. Bir insanın oturduğu yerden, kilometrelerce ötedeki arkadaşıyle konuşabilmesi fikri pek tuhafına gitmişti. O, Bell'e uyup 500 dolarlık telefon şirketi tahvilâtı satın almış olsaydı, bugün varislerinin elinde birkaç milyonluk bir servet bulunacaktı. (Sığır Sözleşmesi)
- "Hiç kimse duymuyormuş gibi şarkını söyle. Hiç incinmemişsin gibi aşık ol. Hiç kimse izlemiyormuşçasına dans et ve dünya cennetmiş gibi yaşa." (İnsan, Kendinde Olmayanı Arar)
- İnsan, bir bukalemundur. Doğasının kanunu gereği, yaşadığı yerin rengini alır. Çevresindeki etkiler onun tercihlerini, nefret ettiklerini, siyasi görüşünü, beğendiklerini, ahlakını, dinini yaratır. (İnsan Nedir?)
- “Bir çocuk olmamayı dilerdim, o zaman şokları daha kolay kaldırabilirdim.” (Çift Taraflı Bir Dedektif Hikayesi)
- Çok az konuşuyor. Belki de kafasının pek çalışmadığını belli etmekten çekiniyordur. (Adem'le Havva'nın Güncesi ve Seçme Öyküler)
- ''Eğilimlerimizin ve heveslerimizin nasıl yönleneceğini belirleyen şey içinde yetiştirildiğimiz ortamdır.'' (Shakespeare Öldü Mü?)
- kederli ulak haberi götürdü ve kendisini duymayan kulaklara yalandan teslim etti. (Bir Köpeğin Hikayesi)
- "Ekim: Borsaya yatırım yapmak için en tehlikeli aylardan biri. Diğer tehlikeli aylar ise Temmuz, Ocak, Eylül, Nisan, Kasım, Mayıs, Mart, Haziran, Aralık, Ağustos ve Şubat'tır." Ahmak Wilson'ın Takvimi (Ahmak Wilson'ın Trajedisi)
- .. çok kısa bir yaşam sürdü ama dolu dolu yaşadı.. (Prens ve Dilenci)
- Bir öğünde mi yoksa bir günde mi yer, taze bulursa kaç tane yer? "Taze olup olmadığına bakmaz, bir öğünde beş insanı yiyebilir." (Bir Köpeğin Hikayesi)
- Michelangelo ve diğer Eski Ustalar -Eski Ustalar bir kısaltma, bir hülasadır- da benzer bir dil kullanmışlardır. Michelangelo Papa İkinci Julius'a şöyle demiştir: "Kendini ihmal etmek asilce bir harekettir, kişisel gelişim yararlıdır, kendine hakim olmak erkekçedir, ama gerçekten büyük ve esin kaynağı olan ruhlar için kendine zarar verme ile karşılaştırıldığında bunlar basit ve tatsız kaçar." (Mastürbasyon İlmi Üzerine)
- İnsan bir bukalemundur; doğasının yasası gereği, bulunduğu yerin rengini alır. (İnsan Nedir?)
- “Sen hiç de çok kötü bir adam değilsin. Git, kendini ıslah et!” (Seçme Öyküler)
- Terbiye dediğimiz şeyin en yüksek mükemmellik mabedi, temelinden kubbesine kadar yalnızca zarif, iyi niyetli, bencillikten uzak yalanlardan kurulmuştur. (Yalan Söyleme Sanatı)
Yorumlar
0 yorum