Kitap Künyesi

Yazar: Platon

Çevirmen: Nurettin Şazi Kösemihal

Yayın Evi: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları

İSBN: 9751100976

Sayfa Sayısı: 47

Kharmides Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Kharmides diyalogunda, tartışma konusu eski Greklerin “sofrosine” dedikleri erdemdir. Sofrosine aklı başında insandan başlayarak en yüksek erdeme erişmiş insana kadar hepsini içine alan çok geniş anlamlı bir terimdir.

Eser, Sokrates ile Kharmides arasında, erdem üzerine geçen diyalogu kapsamaktadır.

Bizi mutlu kılabilecek bir tek bilim vardır. O da: “İyi ve kötünün bilimidir.”... (Önsözden)

Kharmides Alıntıları - Sözleri

  • Kharmides biraz düşündükten sonra bilgeliği şöyle­ tanımlar: "Bilgelik her şeyi ölçüyle, sakinlikle yapmaktır."'
  • Galiba saçmalıyorum, ama ne olursa olsun insanın bir fikre aklı takıldı mı kendinden biraz şüphe etti mi, o fikri incelemeden bırakmamalı.
  • bir şey yapmayı ve gerekirse zor kullanmayı kafana koyarsan, dünyada kimse karşı koyamaz sana
  • Bilgelik ya da bilge olmak neyi bildiğini neyi bilmediğini bilmek demek değildir, belki sadece bilip bilmediğini bilmektir.
  • Bilimin gösterdiği yolda yürümek iyi ve mutlu bir hayat sürmektir.
  • Kendini de ne derece bilge isen o derece mutlu saymalısın.
  • Sözlerini çürütmeye çalışırken kendi düşüncelerimi yoklamaktan başka bir şey mi yaptığımı sanıyorsun? Bütün bunları bilmediğim bir şeyi biliyor sanmaktan korktuğum için yapıyorum.
  • ... tıpkı esneyen kimse karşısında esnemeye başlayan bir adam gibi, benim çaresizliğim karşısında o da çaresiz kaldı.
  • Öyleyse ancak ve ancak bilge olan kimse kendinin ne olduğunu, neleri bildigini neleri bilmediğini anlar. Başkalarının da neleri bildiklerini veya biliyor sandıklarını anlayan, böylece gerçekten bilenlerle, bildiklerini sanıp da bilmeyenleri ayırt eden gene odur. Kısası bilgelik kendinin ne olduğunu bilmektir, bu da kendinin neleri bildiğini neleri bilmediğini anlamak demek degil midir? -- Doğru, dedi.
  • Bütün devletler iyi yönetilir, kısası bilgeliğin egemen olduğu her yerde işler iyi giderdi.
  • SOKRATES, - Akşam Poteidaia'daki ordugahımızdan dönmüştü. Epeydir buralardan uzak kaldığım içinde sık sık gittiğim yerleri görmek isteği uyandı. Böylece Basile kutlağının¹ karşısındaki Taureas'ın palaistrasına² girdim. Epey kalabalıktı. Bunlar arasında geleceğimi ummayan dostlardan başka yabancılar da vardı. Daha beni uzaktan görünce selamlamaya başladılar. Ama zirzopluktan hiç kurtulamayan Khairephon kalabalığın arasından fırladı, bana doğru koşarak: "Sokrates, savaştan nasıl oldu da canını kurtarabildin" diye elime sarıldı. Gerçekten buraya gelmeden önce Poteidaia da savaşa girişilmiști ama Atinaya haberler daha yeni gelmeye başlamıştı.
  • nasıl gözler baştan ayrı olarak, baş da bedenden ayrı olarak tedavi edilemezse, beden de ruhtan ayrı olarak tedavi edilemez. bütün hasta oldukça, parça nasıl iyi olur?
  • bedene, bütünüyle ele alınan insana, her türlü iyilik ve kötülük ruhtan gelir. gözlere bütün kötülüklerin baştan gelmesi gibi. öyleyse başın ve bütün bedenin sağlığı isteniyorsa, her şeyden önce fenalığın kaynağı olan ruhu tedavi etmek gerekir. (...) ruh bir kere bilgeliğe erişti mi, artık başın olsun, bedenin olsun, sağlığı kolaylaşır.
  • ... galiba saçmalıyorum ama ne olursa olsun insanın aklı bir fikre takıldı mı, kendinden biraz şüphe etti mi, o fikri incelemeden bırakmamalı.

Kharmides İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Kharmides, 50 sayfa bile değil. Broşür tadında bir kitap olarak görüyorum aslında bunu. Zaten Platon okuyup da böyle 200 300 sayfa görmek bile zor. Sadece ‘Diyaloglar’ adında, eserlerinin toparlanması ve incelemesini sunan kitapları farklı bunlardan. Erdem üzerine yazılan, Sokrates ile kitaba adını da veren Kharmides arasında geçen bu yazıda akıldan erdem üzerine bir konuşma ve derin düşünceler okuyoruz. İyi okumalar dilerim.. (Sadık Kocak)

Kitabın Yazarı Platon Kimdir?

Antik/klasik Yunan Filozofu, Matematikçi, Felsefi Diyaloglar Yazarı ve Batı Dünyasındaki İlk Yüksek Öğretim Kurumu Olan Atina Akademisinin Kurucusu

Eski Yunan filozofu (Atina İ.Ö. 428-ay.y.İ.Ö. 348/347). Soylu bir ailenin oğlu olan Eflatun (ya da Platon), parlak bir Öğrenim görerek, sanatın her dalında kendini gösterdi (çok genç yaşta şiirler, trajediler yazdı); Kratilos'tan bilim dersleri aldı. Sokrates'le tanışınca (İ.Ö. 407) felsefeye yönelip, gerek beden, gerek kafa yapısı bakımından siyasete yatkın olmadığından, o karışık yıllarda siyasetten uzak kaldı. Demokrasiyi küçümserken, Otuzlar Meclisi'yle iktidara gelen dostlarının yönetimini daha da beter buldu. Sokrates'in Ölümünden sonra Megara'da Eukleides'in yanına çekildi; sonra yolculuklar yaparak Kyrene'de matematikçi Theodoros'la tanıştı. Mısır'a bir yolculuk yapıp, İtalya'ya giderek Tarento ve Lokroi'deki pyhthagorasçı çevrelerle ilişki kurdu. İ.Ö. 388'e doğru Dionysos'un kaynı Dion tarafından, Syrasos'u oek etkileyemedi. Atina'ya dönerek, Akademi Gymnasionu'nda Yunanistan'ın dört bir yanından gelen Öğrencilere ders verdi. İ.Ö. 367 ve İ.Ö. 361'de iki kez daha Sicilya'ya gittiyse de, Genç Dionysos'u da etkilemeyi başaramadı ve felsefe ile tiranlığı bağdaştırmaktan vazgeçti. Atina'ya dönüp, Akademi'de ders vermeyi sürdürerek, söylentiye göre bir şölen sırasında öldürüldü.

Eflatun'un bütün yapıtları günümüze kalmıştır: Felsefe ve felsefeyle bağlantılı konularda yazılmış 26 diyalog. Karşılıklı konuşmalar biçiminde yazıldıkları için bunlara "diyalog" denirse de, tümünü diyalog diye adlandırmak belki doğru olmaz; çünkü, sözgelimi Sokrates'in mahkemede yaptığı konuşmayı içeren Savunma ve daha birkaç yapıtı, temelde monologdur. Gene de, tarihsel kişilere dayansın ya da dayanmasın, bütün yapıtlarını kişilerin ağzından yapılan konuşmalar biçiminde yazdığı için, tümü bu anlamda tiyatrovaridir. Birkaçı dışında, diyalogların tümünde, Sokrates odak kişidir.

Platon Kitapları - Eserleri

  • Devlet
  • Sokrates'in Savunması
  • Phaidon
  • Diyaloglar 2
  • Şölen - Dostluk
  • Gorgias

  • Lysis
  • Hipparkhos Kleitophon Rakipler
  • Protagoras
  • Diyaloglar
  • Devlet Adamı
  • Mektuplar
  • Philebos

  • Meneksenos
  • Euthyphron
  • Kriton
  • Yasalar
  • Timaios
  • Ion
  • Menon

  • Sofist
  • Minos
  • Lakhes
  • Kritias
  • Alkibiades I-II
  • Parmenides
  • Theaitetos

  • Küçük Hippias
  • VII. Mektup, Dion
  • Seçmeler
  • Kratylos
  • Büyük Hippias - Theages
  • Euthydemos - Parmenides
  • İkinci Alkibiades

  • Kharmides
  • Epinomis
  • Phaidros
  • Devlet III-IV
  • Siyaset ve Retorik
  • Kleitophon veya Felsefeye Davet
  • Parmenides

  • Devlet

Platon Alıntıları - Sözleri

  • Tanrı sıradan bir kişiyi bile şair yapacak kadar bilge bir şairdir. O ana dek şiirden yana nasipsiz bile olsa aşk'ın dokunduğu herkes şair oluverir bir anda. (Şölen - Dostluk)
  • Kurtlar kuzuları nasıl severse Aşıklar da sevgililerini öyle sever. (Phaidros)
  • sözü özüne uymayan biri beni sıkar; söyledikleri ne kadar güzel olursa, o kadar sıkar. o zaman da beni söze düşman görürler. (Lakhes)
  • "Antropos* ismi sadece yakınındaki canlıları görebilen, gördüğünden farklı bir şey düşünemeyen hayvanların ifade ettiğinden farklı bir anlam ifade eder." *İnsan (Kratylos)
  • “Benim gibi bir kimseyi kolay kolay bulamayacaksınız. Onun için, size, kendinizi benden yoksun bırakmamanızı öneririm.” (Sokrates'in Savunması)
  • Evet birleştiren şey sevinç ve acı ortoklığı değil midir? (Seçmeler)

  • Ruha ait şeylere bakalım; bunlar ölçülülük, doğruluk, cesaret, kolay öğrenme, zihinde tutma, iyi yüreklilik ve daha başka benzer şeyler... (Menon)
  • Ya sen adaletin ne olduğunu bilmiyorsun ya da onu benimle paylaşmak istemiyorsun (Kleitophon veya Felsefeye Davet)
  • O halde, sence, söz, söylenen; görüş, görülen; işitiş, işitilen şey midir? Yoksa, söz başka, söylenen şeyler başka; görüş başka, görülen şeyler başka; işitiş başka, işitilen şeyler başka mıdır? (Minos)
  • Eğer bir resme gereğinden fazla yaklaşırsan resimden hiçbir şey anlayamazsın. (Theaitetos)
  • Devletler yeniden düzenlenmedikçe, kanunların daha iyi bir hale getirilmelerine imkân yoktur. (Mektuplar)
  • “İnsanlara tanrılardan söz ederken onları tatmin etmek, gerçekten biz ölümlülere, ölümlülerden söz etmekten daha kolay gibi görünüyor. Çünkü dinleyenlerin, kendilerine bu kadar yabancı olan meseleler üzerinde görgüsüz ve kara cahil olmaları, bu konuda söz söylemek isteyenlerin işini pek kolaylaştırır; zaten tanrılar hakkındaki bütün bilgimizin de ne olduğu belli.” (Kritias)
  • YABANCI: Sanırım henüz aşk avına dikkat etmedin. THEAİTETOS: Dikkat etseydim ne olurdu? YABANCI: Bu avın hediye olmadan yürümediğini görürdün. (Sofist)

  • "İyi şeyler istiyorum ancak farkına varmadan tanrılardan kötü bir şey istememek çok zorlu bir iş." (Alkibiades I-II)
  • Dilde yapılacak yanlışlık, sadece dile değil aynı zamanda ruha da kötü etki eder. (Phaidon)
  • Oysa, çoğunlukla, doğa ve yasalar birbirine kar­şıttır. Bu nedenle, insan utanıp düşündüğünü söylemekten çekinirse, sözleri birbirini tutmaz olur. (Diyaloglar 2)
  • gevezelik ciddi araştırmaların eğlencesi olur. (Philebos)
  • “Önemli olan yaşamak değil, iyi yaşamaktır.'' (Kriton)
  • _O halde aldanmıyorsam, kötülük kalmadığı zaman bile dostluk vardır. _Vardır. _Dostluğun sebebi gerçekten kötülük olsaydı dostluğun da ortadan kalkması gerekirdi: çünkü sebep yok olunca sonucu da yok olur. (Lysis)
  • Seyircilere dikkat etmeliyim çünkü onları ağlatırsam alacağım para beni güldürür, onları güldürürsem alacağım para beni ağlatır. (Ion)