Kitap Künyesi

Yazar: Ivan Sergeyeviç Turgenyev

Çevirmen: Oğuz Tecimen

Yayın Evi: Notos Kitap

İSBN: 9786055904746

Sayfa Sayısı: 115

Lüzumsuz Bir Adamın Günlüğü Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

"Turgenyev'in romanlarındaki lüzumsuz adamlar genellikle doğanın döngüsüne ayak uyduramayan metafizik yabancılardır. Lüzumsuz adam terimini yaygınlaştırmakla maruf Lüzumsuz Bir Adamın Günlüğü tam da bu türden bir örnek. Ana karakter Çulkaturin lüzumsuzdur, çünkü kendi kendini o hale getirmiştir. Doğadan tamamıyla kopmuş hisseder. Kendini doğayla bir hissettiği naif çocukluk anılarını hatırlar ve ölürken de bu birlik duygusuna geri dönmek için yanıp tutuşur." 

-Ellen Chances-

Lüzumsuz Adam'ı edebiyatta belki de ilk kez Sait Faik'ten duyduk. Sabahattin Ali'nin Raif Efendisi'nde, Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Suad'ında, Yusuf Atılgan'ın Bay C.'sinde, Oğuz Atay'ın Selim Işık'ında izlerini okuduk. Bize çok da uzak olmayan Rus edebiyatında da kalabalık bir soykütüğü var Lüzumsuz Adam'ın: Puşkin'in Onegin'i, Lermontov'un Peçorin'i, Gonçarov'un Oblomov'u, Turgenyev'in Bazarov'u ve en keskin ifadesiyle Dostoyevski'nin isimsiz yeraltı adamı. İçimizdeki uyumsuzluk istencini hatırlatır bize lüzumsuz adamlar. Çağının iki arada bir derede kalmış gayrimeşru çocuklarıdır onlar; yaşamı seyretmekten eyleme geçemeyen ama belki de bakarak eyleyen öfkeli antikahramanlar. İşte Turgenyev, Türkçede ilk kez okuyacağınız Lüzumsuz Bir Adamın Günlüğü'nde bu aykırı karakterlerin doğuşuna götürüyor bizi. 

Lüzumsuz Bir Adamın Günlüğü Alıntıları - Sözleri

  • "Neyi bilmediğini nasıl bileceksin?"
  • İnsan yaşadığı ânın farkına varamıyor; zaman geçtikçe duyuyor geçip gidenlerin sesini..
  • "Bilindiği üzere insan çok mutluyken beyni az çalışır. Huzur verici ve keyifli bir his, tatmin duygusu, tüm varlığa nüfuz eder; bu his kişiyi tüketir, benlik bilincini kaybettirir ve kötü huylu şairlerin dediği gibi, kişi artık salt mutluluğa ulaşmıştır."
  • "Neyi bilmediğini nasıl bileceksin?"
  • İçimde bıraktığı hisse dair hiçbir belirsizlik yoktu. Daha ilk günden ona delicesine aşık oldum ve daha ilk günden aşık olduğumun farkındaydım.
  • "Bir insan bilmediği şeyi nasıl bilebilir ki?"
  • Büyük ihtimalle doğa bu dünyaya gelişimi hesaba katmadı ve bundan dolayı da bana davetsiz misafir muamelesi yapıyor.
  • Artık kendimden sakince bahsediyorum, gücenmeden... Her şey yaşandı ve bitti!
  • Bekliyordu… ama neyi? Bilmiyordu…
  • Kalbim öylesine ağırlaşmıştı ki ağlayamıyordum bile..
  • Doğrusu mutlu olmaya karşı değilimdir. Hatta birçok defa mutlu olmaya soldan sağdan yaklaşmayı denemişimdir.
  • Huzursuzluk kurdu gece gündüz içini kemirdi. Onu sadece bir kez tamamen sakin gördüm, o da tabutunda, ölümünden sonraki gün. Ona baktığımda yüzünde yenik bir şaşkınlık ifadesi görüyordum; aralık dudakları, sarkık yanakları ve uysal bakışları şöyle diyordu: “Ne güzel şey huzurlu olmak!” Güzel tabii, nihayetinde yaşamın bezdiren anlamından, var olmanın daimi ve amansız farkındalığından kurtulmak güzel şey! Aslında ikisi de birbirinden beter.
  • "Daha ilk günden ona delicesine aşık oldum ve daha ilk günden aşık olduğumun farkındaydım..."

Lüzumsuz Bir Adamın Günlüğü İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Hayat Sen Ne Çabuk Harcadın Beni: Turganyev'in en zayıf hallkası diyebilirim. Silik bir adam hayatının son günlerini yaşadığını öğrenir ve geçmişte yaşadıklarını bir günlüğe yazmaya başlar. Bu yazı sıklıkla kendisi ve eylemsizliği arasında bir düelloya dönüşür. Basit kurgusu ve merak uyandırmayan akışıyla Turganyev'in bütün kitaplarını okumak isteyenler okuyabilir. Kitap monoton bir yapıda ilerliyor ama yine de usta bir kalemin kokusu geliyor. (İrfan Gürkan Çelebi)

Ölüme adım adım yaklaştığını bilmenin çaresizliği ve hayata son bir iz bırakma çabasının bu kadar güzel anlatıldığı bir novella okumamıştım. Hugo’nun- Bir İdam Mahkumunun Son Günü ve Tolstoy’un- İvan İlyiç’in Ölümü kitabı kadar etkileyici ve sarsıcıydı benim için. Kısa ve etkileyici kitaplar listemin üst sıralarına yerleşmiş bir kitap oldu. Ölümün karşısında bütün fani kaygılar yok oluşuna, adım adım o lüzumsuz adamla birlikte tanık oldum. Son olarak kitabın bu sözü herşeyi açıklayan bir nitelikte “Her şey iki kat daha değerli benim için, duvardaki her lekeye veda ederken, zavallı ve kasvetli odama tekrar tekrar bakmaya doyamıyorum. Son bir kez bak gözlerim. Yaşam geri çekiliyor yavaşça ve pürüzsüzce benden ayrılıyor tıpkı denizcinin gözünden kıyının kaybolması gibi...” Size bir kere verilen o kutsal emanetin, hayatın değerini daha iyi anlamak için okumalısınız. Sevgiler. (Merve)

Rus edebiyatının en etkili eserlerinden biri... Sizi adeta kendi yazgısına sürükleyerek aynı hissetmenizi sağlıyor. Kopuyorsunuz... “Ölümün gözümü kestirdiği” bir çocuğun, otobiyografik izler taşıyan günlüğü... Çok sarsıcı ama illa okunmalı! (Mehtap Yılmaz)

Kitabın Yazarı Ivan Sergeyeviç Turgenyev Kimdir?

Ivan Sergeyeviç Turgenyev, 9 Kasım 1818 tarihinde Orel şehrinde varlıklı bir ailede doğmuştur. Annesi Varvara Petrovna Lutovina, babası Süvari albayı Sergei Nikoleviç Turgenyev’dir. Aile 1827'de Moskova'ya taşınır. Babası 1836 yılında vefat eder. Ivan Sergeyeviç Turgenyev, özel okullarda eğitim görüp, özel öğretmenlerden dersler alır. Henüz bir çocukken; Almanca, İngilizce ve Fransızca'yı anadili gibi konuşmaya başlar.

Yüksek öğrenimi için önce Moskova’ya oradan da St. Petersburg’a geçen İvan, Rus dili ve edebiyatı eğitimini kendi ülkesinde tamamladıktan sonra Almanya’ya gider ve 1838-1841 yılları arasında Berlin Üniversitesi’nde felsefe okur.

Daha sonra St. Petersburg’a geri dönüp iki yıl kadar bir devlet kurumunda çalışır.

Ivan Sergeyeviç Turgenyev, Fransa’da tanıştığı “Gustave Flaubert” ile sıkı bir dostluk kurarak, daha sonraki yıllarda gerçekçilik akımının öncülerinden biri olmuştur.

Ivan, ilk olarak 1850 yılında “Lüzumsuz bir Adamın Günlüğü” adını verdiği novellasıyla, ölümünden birkaç gün önce zihninden geçenleri not defterine aktaran bir yazarın hikâyesini anlatarak, yakın çevresine adını duyurur. Şöhretini ise 1852 yılında “Bir Avcının Notları” ile pekiştirir. İvan gençlik yıllarında özel eğitiminden geri kalan zamanları avcılıkla geçirmiştir.

Yapıtlarındaki ince duygulu karakter çizimleri, lirik-müziksel dil onu Rus gerçekçiliğinin temsilcisi yapmakla kalmaz, dünya edebiyatının büyükleri arasına da sokar. Turgenyev, eserlerinde serflik ilişkilerinin insana aykırılığını, feodal-aristokrat Rusya'nın yıkılışını, yeni burjuva-demokratik güçlerin yükselişini gerçekçi biçimde yansıtmıştır.

Batıyla Doğu arasında kendini sıkışmış hisseden yazarın Çarlık Dönemi’nin Rus entelektüellerini irdelediği “Asilzade Yuvası" adlı romanı 1859 yılında yayınlanır.

1859 yılında annesi de ölünce, geriye kalan topraklar serfler ( toprak ağası adına çalışan köylü) arasında dağıtılırken Turgenyev’e de tüm hayatını rahatça idame ettirebileceği yüklü bir miras kalmıştır. Böylece dünyevi sorunlardan kurtulan yazar başyapıtı, “Babalar ve Oğullar” üzerinde çalışmaya başlar.

Gençliğinde köylü kızlara duyduğu ilgiyi ve bu ilişkilerden doğan bir gayrı meşru kızını saymazsak Turgenyev hiç evlenmemiş, babalığını üstlendiği bir çocuk sahibi olmamıştır.

Özel hayatı, gönül maceraları pek bilinmeyen Turgenyev’in otuzlu yaşlarda tanıştığı Pauline Viardot ise umutsuz bir aşk macerası olarak yaşamına damga vurmuştur. Altı farklı dili konuşabilen, iyi bir piyanist ve şarkıcı olan sevgilisi evli olduğu için bu çiftin yarı fiziksel, yarı duygusal beraberliği kısa süreli ilişkiler şeklinde uzun yıllar devam eder.

Bozkırda Bir Kral Lear (1870), Ham Toprak (1877) gibi eserleri eleştirmenlerden beklediği tepkiyi alamadı ve kendini mutsuz hisseden Turgenyev, son kez ülkesini terk edip hayatının son dönemini bir türlü vazgeçemediği kadının, Pauline Viardot’nun yakınlarında, Paris’te geçirdi.

Ivan Sergeyeviç Turgenyev, 3 Eylül 1883 tarihinde Fransa'da Paris yakınlarındaki Bougival kasabasında öldü. Ölmeden önceki arzusu uyarınca naaşı Rusya'ya getirildi ve Belinski'nin mezarının yanına gömüldü.

Ivan Sergeyeviç Turgenyev Kitapları - Eserleri

  • Babalar ve Oğullar
  • İlk Aşk
  • Duman
  • Lüzumsuz Bir Adamın Günlüğü
  • Avcının Notları
  • El Kapısında

  • Rudin - İlk Aşk - İlkbahar Selleri
  • Asilzade Yuvası
  • Ham Toprak
  • Mumu
  • Devrimden Önce
  • Üç Karşılaşma
  • Bahar Seli

  • Başkanın Ziyafeti - Parasızlık - Bekar
  • Faust
  • Hikâyeler I- II- III
  • Bozkırda Bir Kral Lear
  • Hikayeler I
  • Hikayeler II
  • Hikayeler III

  • Turgenyev'in Mektupları
  • Klara Miliç
  • Rudin
  • Rudin 2
  • Huzurlu Sessizlik (Öyküler Cilt 2)
  • Raif Efendi Hikayeler Arasında
  • Asya

  • Hayaletler
  • Taşralı Kadın
  • Bekar
  • Köyde Bir Ay
  • Kasaba Hekimi
  • Rüya
  • Seçilmiş əsərləri

  • Mutsuz Kız
  • Tuhaf Bir Hikaye
  • Düellocu
  • Parasha
  • Первая любовь

Ivan Sergeyeviç Turgenyev Alıntıları - Sözleri

  • Bülbül bize tarif edilemez bir coşkuyla dolu anlar bahşederken, gırtlağında yarı yarıya ezilmiş mutsuz bir böcek acılar içinde ölmektedir. (Avcının Notları)
  • Büyük bir sözcüktür, anne..! (Köyde Bir Ay)
  • ... Ama Tanrı haksızlıklara göz yummaz. (Başkanın Ziyafeti - Parasızlık - Bekar)
  • İlk aşk, ihtilâlden farksızdır. (Bahar Seli)
  • Ruhunda tuhaf bir yorgunluk hissediyordu. (Ham Toprak)
  • Aşağıda ufku boydan boya kaplayan çam ormanının görkemli görünüşü denizi andırıyordu. Denizin de, çam ormanının da verdiği izlenim aynıdır; aynı dokunulmamış, el değmemiş bir güç engin, uçsuz bucaksız uzanır önünüzde. Yüzyıllık ormanın derinlerinden de, suyun ölümsüz diplerinden de aynı ses yükselir: “Benim seninle işim yok," der insana; “ben egemenim, sen ise ölmemek için çabala dur!” Ama orman (özellikle de her zaman yalnız, neredeyse sessiz, suskun çam ormanı) denize oranla çok daha tekdüze, hüzünlüdür. Deniz korkutur, okşar, her türlü renkleriyle oynar, her çeşit sesle konuşur; onun gibi yine sonsuzluk esintisi olan ama sonsuzluğu bize hiç de yabancı olmayan gökyüzünü yansıtır... Durağan, karanlık çam ormanı kasvetlice susar ya da insanoğlunun yüreğine önüne geçilemez bir güçle işleyerek boğuk, homurdanır. Bir günlük insan için, dün doğmuş, bugün ölecek olan insan için zordur ölümsüz İsis’in soğuk, doğrudan kendisine dikilmiş bakışına dayanmak. Doğal afetlerin buz gibi soluğu karşısında insanın yalnızca cesur gençlik umutları, hayalleri durulmaz, sönmez; hayır, bütün ruhu çöker, taş kesilir; son kardeşinin de yeryüzünden silinebileceğini ama bu çamların dallarında tek iğnenin titremeyeceğini hisseder insan. Yalnızlığını, zayıflığını, çaresizliğini hisseder ve telaşlı, gizli bir korkuyla kendini günlük küçük kaygılara, yaşamın endişelerine verir; kendi yarattığı bu dünyada yaşamak daha kolay gelir ona, burada kendi evindedir, burada kendi anlamına, gücüne inanmaya hâlâ cesaret etmektedir. (Huzurlu Sessizlik (Öyküler Cilt 2))

  • Onunla tartışmaya bayılıyorum, çünkü birbirimize söyleyebileceğimiz bütün ateşli sözcüklere rağmen birbirimize duyduğumuz dostluk hiç bizi terk etmiyor ve her sözcükte yer alıyor, oysa başkalarıyla her konuda anlaşabilirsiniz ve tartışacak bir şey bulmayabilirsiniz ama aranızda bir uçurum vardır. (Turgenyev'in Mektupları)
  • Ve önünde saygıyla eğildiğim her şeyi yaktım, yaktığım her şeyin önünde saygıyla eğildim..." (Asilzade Yuvası)
  • Kalbim...içimde olup bitenleri kim ve niçin öğrensin? (Rudin)
  • Kalbinin yoldaşını kaybetmek çok acı. Ama kaderin lüzumsuz;insan ümitsizliğe kapılmamalı, buna inan! (Başkanın Ziyafeti - Parasızlık - Bekar)
  • "Bilindiği üzere insan çok mutluyken beyni az çalışır. Huzur verici ve keyifli bir his, tatmin duygusu, tüm varlığa nüfuz eder; bu his kişiyi tüketir, benlik bilincini kaybettirir ve kötü huylu şairlerin dediği gibi, kişi artık salt mutluluğa ulaşmıştır." (Lüzumsuz Bir Adamın Günlüğü)
  • Öyle sanıyorum ki böyle gözlerle sadece ölümsüz ruhlar bakabilir... (Hayaletler)
  • "Ay, benim düşmanım," diye mırıldandı. "Sırıtması, canlılığı, ödünç alınmış ışığı, bir şeye yaramıyor olmasına rağmen gösterişli oluşu canımı sıkıyor. Yukarıda durmuş, dünyayla eğleniyor." (Raif Efendi Hikayeler Arasında)

  • Ruhunda tuhaf bir yorgunluk hissediyordu. (Ham Toprak)
  • Həyatda elə anlar və elə hisslər var ki... Bunları ancaq göstərmək və yanından ötüb keçmək olar. (Seçilmiş əsərləri)
  • Bu kadının yemek pişirmeden haberi bile yok. (Devrimden Önce)
  • Nelerde, kimlerde yanılmadım, hayal kırıklığına uğramadım ki!... Kaç kez boşuna sevindim, umuda kapıldım, öfkelendim, küçük düştüm! Kaç kez şahin gibi yükselirken , kabuğu ayaklar altında parçalanmış bir sümüklüböceğe döndüm!.. (Rudin - İlk Aşk - İlkbahar Selleri)
  • Onun için en gürültülü, patırtılı gün bile o kadar sessizdi ki, bize göre en sakin gecede bile sessizliğin bu derecesi bulunamaz.. (Mumu)
  • ... "Bu kadar üzgün görünmeye çalışmayın. Acınmaya katlanamam." ... (İlk Aşk)
  • Mutsuz çocuklar hayatın gerçeklerini mutlu çocuklara göre daha erken öğrenir... (Mutsuz Kız)