Kitap Künyesi

Yazar: Josef Stalin

Çevirmen: İsmail Yarkın

Yayın Evi: İnter Yayınları

İSBN: 9789757349585

Sayfa Sayısı: 408

--reklam--

Marksizm, Ulusal Sorun ve Sömürge Sorunu Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Bu kitap; Marx-Engels-Lenin Enstitüsü - Moskova tarafından hazırlanan ve daha sonra "Tula Devlet Yayınevi'nde" Almanca baskısı yapılan 'Marksisizm, Ulusal Sorun ve Sömürge Sorunu, Seçme Yazılar ve Konuşmalar Koleksiyonu' adlı eser temel alınarak Türkçe'ye çevrilmiştir.

--reklam--

Marksizm, Ulusal Sorun ve Sömürge Sorunu Alıntıları - Sözleri

  • Farklı devletlerde milliyetlere karşı takınılan farklı tavırlar ne ile açıklanır? Bu devletlerde hüküm süren demokratizmin derecesindeki farklılıkla.Önceki yıllarda,Rusya'da devlet iktidarının başında eski toprak aristokrasisi dururken,ulusal baskı katliamlar ve pogromlar gibi en iğrenç biçimlere bürünebiliyordu ve gerçekten de bürünmüştür.Belli bir ölçüde demokratizmin ve siyasi özgürlüğün varolduğu İngiltere'de ulusal baskı daha az vahşi bir karakterdedir.İsviçre demokratik bir topluma yakındır ve bu ülkede uluslar aşağı yukarı tam özgürlüğe sahiptir.Kısacası,bir ülke ne kadar daha demokratik olursa,ulusal baskı o kadar az olur,ve tersine.Demokrasi ile,belirli sınıfların devlet iktidarında bulunmalarını kastettiğimize göre,bu bakış açısından hareketle şu söylenebilir:Eski Çarlık Rusyası'nda olduğu gibi,eski toprak aristokrasisi iktidara ne kadar yakınsa baskı o kadar ağır ve biçimleri o kadar iğrenç olur.Ne var ki,ulusal baskı yalnızca toprak aristokrasisi tarafından ayakta tutulmaz.Ek olarak,bir diğer güç daha vardır -kendi ülkelerine sömürgelerde öğrendiği milliyetleri köleleştirme yöntemlerini getiren ve böylece toprak aristokrasisinin doğal müttefikleri durumuna gelen emperyalist gruplar.Bunları,küçük-burjuvazi,aydınların bir bölümü ve aynı zamanda soygun yağmasını paylaşan işçilerin üst tabakasının bir kesimi izler.Böylece,ulusal baskıyı destekleyen,başını toprak ve finans aristokrasisinin çektiği tüm bir sosyal güçler korosu ortaya çıkar.Gerçek bir demokratik sistem oluşturmak için,her şeyden önce zemini temizlemek ve bu güçleri siyaset sahnesinden silmek zorunludur.
  • Ezilen ulusların siyasi yaşamı nasıl biçimlendirilmelidir? Bu soruya yanıt olarak, Rusya'daki ezilen halklara, Rus devletinin bir parçası olarak kalmaya devam mı etmek, yoksa bağımsız devletler olarak ayrılmak mı istediklerine kendi başlarına karar verme hakkının tanınması gerektiği söylenmelidir.Şu anda, Fin halkı ile Geçici Hükümet arasında somut bir çelişkiye tanık olmaktayız.Fin halkının temsilcileri, Sosyal-Demokrasinin temsilcileri, Geçici Hükümet'in Fin halkına, Rusya'ya ilhak edilmeden önce sahip oldukları hakları geri vermesini talep ediyorlar.Geçici Hükümet bunu reddetmekte ve böylece Fin halkının egemenliğini tanımamaktadır.Kimin safında yer almalıyız? Apaçık ki, Fin halkının safında, çünkü herhangi bir halkın bir devlet sınırları içinde zorla alıkonulmasını kabul etmemiz, düşünülemeyecek bir şeydir.Halkların kendi kaderlerini tayin hakkı ilkesini ileri sürdüğümüzde, biz buna bağlı olarak ulusal baskıya karşı mücadeleyi, ortak düşmanımız olan emperyalizme karşı mücadele düzeyine yükseltiyoruz.Eğer bunu yapmazsak, kendimizi emperyalistlerin değirmenine su taşıyanların durumunda bulabiliriz.Eğer biz Sosyal-Demokratlar, Fin halkının ayrılma iradesini bildirme hakkını ve iradesini gerçekleştirme hakkını inkar etseydik, kendimizi Çarlığın siyasetini sürdürenlerin durumuna koymuş olurduk.
  • Ulusların özgürce ayrılma hakkı sorunuyla, bir ulusun şu ya da bu anda mutlaka ayrılıp ayrılmaması gerektiği sorununu birbirine karıştırmaya izin verilemez.Bu ikinci sorun, proletarya partisi tarafından her özel durumda, koşullara uygun olarak tamamen ayrı ayrı çözülmek zorundadır.Ezilen halkların ayrılma hakkını, siyasi kaderlerini kararlaştırma hakkını tanıdığımız zaman, bununla söz konusu anda belli ulusların Rus devletinden ayrılıp ayrılmaması gerektiği sorununu çözmüş olmuyoruz.Bir ulusun ayrılma hakkını tanıyabilirim, fakat bu onu böyle yapmaya yükümlü kılıyorum anlamına gelmez.Bir halkın ayrılma hakkı vardır, fakat koşullara göre, bu hakkı kullanamayabilir de.O halde, proletaryanın, proleter devrimin çıkarlarına uygun olarak, ayrılma lehinde ya da aleyhinde ajitasyonda bulunmakta özgürüz.Dolayısıyla, ayrılma sorunu, her özel durumda bağımsız olarak, varolan duruma uygun olarak belirlenir, ve bu nedenle, ayrılma hakkını tanımak, herhangi belli koşullarda ayrılmanın amaca uygunluğuyla karıştırılmamalıdır.Örneğin ben, kendi payıma, Transkafkasya ve Rusya'daki ortak gelişmeyi, proletaryanın mücadelesinin belli koşullarını ve benzeri şeyleri hatırda tutarak, Transkafkasya'nın ayrılmasına karşı çıkardım.Fakat eğer, gene de, Transkafkasya halkları ayrılmayı talep ederse, onlar elbette ayrılırlar ve bizden bir direniş görmezler.
  • Halk düşmanı, karşı-devrimci politika olarak, zararlı bir politika olarak asimilasyon politikasının Marksizm-Leninizmin cephaneliğinde asla yeri bulunmadığını elbette biliyorsunuz. Ayrıca, ulusların ve ulusal dillerin, olağanüstü bir istikrar ve asimilasyon politikasına karşı muazzam bir direnme gücüyle sivrildikleri de biliniyor. Türk asimilatörler, asimilatörlerin en zalimleri, Balkan uluslarına yüzyıllar boyunca işkence ve eziyet ettiler, ancak yalnızca onları yoketmeyi başaramamakla kalmadılar, bilakis kendileri teslim olmak zorunda kaldılar. Zalimlikte Türk asimilatörlerinin pek gerisinde kalmayan Çarlık Rusyası Ruslaştırıcıları ve Prusya-Alman Cermenleştiricileri, yüz yıldan fazla bir zaman seyrinde Polonya ulusuna işkence ve eziyet ettiler, aynen İran ve Türk asimilatörlerinin yüzyıllar sürecinde Ermeni ve Gürcü ulusuna işkence, eziyet yaptıkları ve kökünü kurutmaya çalıştıkları gibi, ancak yalnızca bu ulusları yoketmeyi başaramamakla kalmadılar, bilakis tersine kendileri teslim olmak zorunda kaldılar.
  • Ulus,tarihi olarak oluşmuş,dil,toprak,iktisadi yaşantı birliği, ve kültür birliğinde ifadesini bulan ruhi şekillenme birliği temelinde oluşmuş istikrarlı bir insan topluluğudur.

--reklam--

Marksizm, Ulusal Sorun ve Sömürge Sorunu İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Arkadaşlar bu kitap marksizmin ulusal sorun konusundaki çizgisini ana hatlarıyla beraber anlatmaktadır.Bu yüzden her daim güncelliğini koruyan ulusal sorun ve çözüm önerileri açısından çok değerli bir eserdir. Bu kitap Stalin'in 1913-1936 arası ulusal sorunun açıklaması, ele alınışı ve çözüm noktası üzerine yazdığı makalelerin; konferanslarda,parti kongrelerinde yaptığı konuşmaların bir bütünüdür. Kitabın başlangıcında ulusal sorunun açıklaması yapılmış, sonra sorunun aslında nasıl ele alınması gerektiği ve karşı düşüncede olanların nasıl hatalı bir biçimde ele aldığı anlatılmış ve son bölümde de SSCB'de nelere dikkat edilmesi gerektiği, partinin ulusal sorunda alması gereken sorumluluklar ve asıl tehlikenin sovyet cumhuriyetlerinde gelişen milliyetçilik olduğu belirtilmiştir. (Arda Çolakoğlu)

egemen ulus proletaryasının ezilen ve bağımlı halkaların ulusal kurtuluş hareketini bütün kararlılığı ile ve etkin olarak destekleme zorunluluğu emperyalizt ilişkikeri bir yerden parcalayacak aygıtları desteklemekten geçmektedir.kuskusuz ki bu prolterya ,her ulusal hareketi ,her zaman her yerde her özel durumda desteklemelidir diye bir sonuca vardırılmamalıdır.desteklenemsi söz konusu ulusal hareketler,emeperyalizmi devam ettiren ve sağlamlaştıran hareketler değil,emperyalizmi zayıflatan ve devrilmesini kolaylaştıran hareketleridr (hüseyin arslan)

Beni tanıyanların malumudur, kendisiyle pek sevişmeyiz. Lakin konu ilgi alanlarım arasında ve ne dediğini bilmemek de olmazdı... Stalin'in 1913-1948 yılları arasındaki konuşma, bildiri, broşür, makale vb materyalinden derlenmiş bu kitap, hem ulusal sorun konusunda ne dediğine hem de yıllar içinde odağına aldığı noktalardaki harekete ışık tutuyor. Kitap içindeki en kapsamlı bölüm; 1913 yılında kaleme alınan broşür. Bu broşürün o dönem bolşevik partinin genel duruşunu ana hatları ile özetleyen bir yapısı var. Ardından gelen parçalar ise, SSCB'nin kuruluşundan itibaren ortaya çıkan devlet politikası gerekleri ile ulusal sorunun ihtiyaçlarının uyuşturulması girişimlerini içeriyor. Özellikle 1930'lu yıllarla birlikte giderek değişen üslup ise Stalin'in kişisel konumunun tartışılmazlığına ışık tutuyor. Kitabın bence en tartışmalı iddiası "sosyalist uluslar" oluştuğuna ve bunun kapitalist uluslardan farklı olduğuna dair tutkulu bölümlerde bulunuyor. Tamamen ajitasyon dolu bu temelsiz savın, esasen hiçbir geçerliliği olmadığı sonradan ispatlansa da; o dönemki yazılarda da bu iddianın altını dolduracak hiçbir bilimsel argüman yok... Bir diğer dikkat çekici nokta ise; Marx ile Lenin'in Polonya'nın bağımsızlığı ile kopmaz bir çerçevede tanımladığı ulusal sorundan bahsederken, Polonya ile ilgili hiçbir şey söylememe başarısı... Bunların dışında söylem düzeyinde gayet dikkatle kurulmuş bir dil ve sağ ile sol sapmaların varlığını dengelemeyi başaran bir bürokratin kendi meşruluğunu diğer yanlışlardan devşiren pratik zekası kitap boyunca önümüzde duruyor. Bir dönemin önemli tartışmalarında Stalin'in resmi düzeyde aldığı pozisyonu görmek için, ideal bir kitap... (Münür Rahvancıoğlu)

--reklam--

Marksizm, Ulusal Sorun ve Sömürge Sorunu PDF indirme linki var mı?

--reklam--

Josef Stalin - Marksizm, Ulusal Sorun ve Sömürge Sorunu kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Marksizm, Ulusal Sorun ve Sömürge Sorunu PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.

Kitabın Yazarı Josef Stalin Kimdir?

Josef Visarionoviç Stalin, 1878'de Gürcistan'ın Gori kasabasında doğdu. Babası, kunduracıydı. Daha orta öğrenim öğrencisiyken, ihtilalci eyleme katıldı. 1917 ihtilaline kadar, Rus Sosyal-Demokrat İşçi Partisi'nin bolşevik hizbi arasında yer aldı. Uzun yıllar Sibirya'da sürgünde kaldı. Ekim İhtilalinden sonra, V. İ. Lenin'in başkanlığındaki Sovyet Hükümetinde, Milliyetler Halk Komiseri oldu. V. İ. Lenin'in ölümünden az önce, Komünist Partisi Genel Sekreteri oldu. 1920'lerde, sağ ve sol ideolojik sapmalara karşı mücadele etti. Josef Stalin, Sovyetler Birliğinde, sosyalist kuruluşun savunucusu oldu ve Sovyetler Birliğinde sosyalizmin kuruluşunu sağlayanların başında bulundu.

İkinci Dünya Savaşı sırasında, parti liderliği, hükümet başkanı ve sovyet orduları başkumandanı görevlerini bir arada yürüttü.

1953'de, ölümünden sonra, Sovyetler Birliğinde ve başka ülkelerde, Josef Stalin'e karşı önemli hücumlar yöneltilmiştir.

Anarsizm mi, sosyalizm mi? (1907), Marksizm ve Milli Mesele (1913), Leninizmin İlkeleri (1924), Leninizmin Meseleleri (1926), Diyalektik ve Tarihi Materyalizm (1938), Marksizm ve Dil (1948), Sovyetler Birliğinde Sosyalist Ekonominin Meseleleri (1952), vb. belli başlı eserleri arasındadır.

--reklam--

Josef Stalin Kitapları - Eserleri

  • Diyalektik Materyalizm ve Tarihsel Materyalizm
  • Anarşizm mi? Sosyalizm mi?
  • Leninizmin İlkeleri
  • Strateji ve Taktik
  • Leninizmin Temelleri
  • Marksizm ve Dil
  • Bolşevik Partisi Tarihi
  • Marksizm, Ulusal Sorun ve Sömürge Sorunu
  • Diyalektik ve Tarihsel Materyalizm
  • Son Yazılar 1950 - 1953
  • Tarih Çarpıtıcıları
  • J.V. Stalin Eserler Cilt: 1
  • J.V. Stalin Eserler Cilt: 15
  • Stalin Diyor Ki:
  • Milli Demokratik Devrim
  • Sağ ve Sol Sapmalar Üzerine
  • Muhalefet Üzerine-Cilt:1
  • Proletarya Devrimi Çağında Milli Mesele
  • Diyalektik ve Tarihi Materyalizm
  • Muhalefet Üzerine Cilt 2
  • Marksizm ve Milli Mesele
  • J.V. Stalin Eserler Cilt: 9
  • J.V. Stalin Eserler Cilt: 7
  • J.V. Stalin Eserler Cilt: 8
  • J.V. Stalin Eserler Cilt: 6
  • J.V. Stalin Eserler Cilt: 5
  • J.V. Stalin Eserler Cilt: 3
  • J.V. Stalin Eserler Cilt: 4
  • J.V. Stalin Eserler Cilt: 2
  • J.V. Stalin Eserler Cilt: 10
  • J.V. Stalin Eserler Cilt: 11
  • J.V. Stalin Eserler Cilt: 12
  • J.V. Stalin Eserler Cilt: 13
  • J.V. Stalin Eserler Cilt: 14
  • J.V. Stalin Eserler Cilt: 16
  • Trotskizm Mi ? Leninizm Mi
  • SBKP (B)'deki Sağ Sapma Üzerine
  • Marksizm U Pirsgireken Zimanzaniye
  • Milli Mesele
  • Leninizmin Sorunları

--reklam--

Josef Stalin Alıntıları - Sözleri

  • Dünyada olaylar her şeyden ayrı ve tek başına değilse, bütün olaylar birbirlerine bağlı ve birbirlerini karşılıklı olarak koşullandırıyorlarsa, açıkça görülür ki, tarihteki bütün sosyal sistemler ve sosyal hareketler de, çoğu tarihçilerin sık sık başvurdukları gibi 《sonsuz adalet》ya da başka birtakım önyargılar açısından değerlendirilemezler; ancak ve ancak, o sistemi ya da sosyal hareketi doğuran ve o sisteme ilişkin koşullar açısından değerlendirilebilirler. (Diyalektik ve Tarihsel Materyalizm)
  • Güçlü hasımları yenilgiye uğratmak için proletaryanın, başka şeylerin yanısıra, esnek ve iyi düşünülmüş bir politikaya gereksinimi var, proletaryanın, hasımların kampındaki her çatlaktan yararlanmayı bilmesi, kitlesel olmaları, proletarya partisinin devrimci propaganda ve ajitasyonunu engellememeleri, proletarya partisinin işçi sınıfıyla emekçi kitleleri örgütleme çalışmasına ket vurmamaları koşuluyla, yalpalayan ve güvenilmez de olsa, kendisine müttefikler bulmayı bilmesi gerekiyor.Böyle bir politika, Leninizmin ikinci taktik ilkesinin temel talebidir. Böyle bir politika olmadan proletaryanın zaferi imkansızdır. (Muhalefet Üzerine-Cilt:1)
  • Lenin, "Sol" Komünizm adlı yapıtında proleter partilerinde özeleştiri üzerine şöyle yazıyordu: "Bir siyasal partinin kendi yanılgıları karşısındaki tutumu, bu partinin ciddî olup olmadığını, kendi sınıfına karşı ve emekçi yığınlara karşı görevlerini yerine gerçekten getirip getirmediğini saptayabilmemiz için, en önemli ve en güvenilir ölçütlerden biridir. Yanılgısını içtenlikle kabul etmek, nedenlerini arayıp bulmak, bu yanılgıya yolaçan koşulları tahlil etmek, yanılgıyı doğrultma yollarını dikkatle incelemek; işte ciddî bir partinin belirtileri bunlardır, bu, ciddî bir parti için görevlerini yerine getirmek, sınıfı ve ardından da yığınları eğitmek ve bilinçlendirmek demektir (Leninizmin Temelleri)
  • "Mademki toplumdakı gelişme ve değişmeler cografi ortamdakı gelişmelerden karşılatırılamayacak kadar hızla ilerliyor, öyleyse, bu etki belirleyici bir etki değildir." (Diyalektik Materyalizm ve Tarihsel Materyalizm)
  • Coğrafi çevrede az biraz önemli değişiklikler olması için milyonlarca yıl gerekir, oysa insanların toplum sistemlerinde çok önemli bir değişiklik için bile birkaç yüz veya birkaç bin yıl yeter. (J.V. Stalin Eserler Cilt: 15)
  • Halka idam sehpası ve kamçıdan başka bir şey vermek istemeyen hükümet, istikrarlı olamazdı. (J.V. Stalin Eserler Cilt: 15)
  • Orada, Türkiye'de emperyalizme karşı mücadele, Kemalistlerin güdük bir anti-emperyalist devrimiyle son bulabilirken, bu yüzden Çin'de emperyalizme karşı mücadele, gerçek bir halk karakteri, belgin ulusal bir karakter almak, adım adım derinleşmek, emperyalizme karşı amansız savaşlara yolaçarak, bütün dünyada bizzat emperyalizmin temellerini sarsmak zorundadır. (Muhalefet Üzerine-Cilt:1)
  • “Proletarya, kuvvet yoluyla otokrasiyi ezmek ve burjuvazinin tutarsızlığını etkisiz hale getirmek için köylü yığınlarıyla ittifak kurarak, demokratik devrimi sonuna kadar götürmelidir. Proletarya, kuvvet yoluyla burjuvazinin direncini kırabilmek için, köylülüğün ve küçük burjuvazinin kararsızlığını etkisiz hale getirmek için, halkın yarı-proleter unsurlarıyla ittifak kurarak sosyalist devrimi başarmalıdır. (Leninizmin İlkeleri)
  • Sadece öncüyle zafere ulaşılamaz. Bütün sınıf, geniş kitleler, öncüyü ya doğrudan doğruya destekleme veya en azından ona karşı olumlu bir tarafsızlık uygulama tavrına girmediği sürece ve öncünün düşmanını desteklemede tamamen aciz kaldığını göstermediği sürece, öncüyü tayin edici mücadeleye sokmak sadece aptallık olmakla kalmaz bir cinayet olur. (Milli Demokratik Devrim)
  • Engels, “Materyalizm, doğa bilimleri alanında çağ açan her yeni buluş ile kaçınılmaz olarak biçimini değiştirmek zorundadır” derdi. (Leninizmin İlkeleri)
  • Eskiden devrimin tek bir ülkede başarıya ulaşması olanaksız sayılmaktaydı, çünkü burjuvaziyi yenmek için bütün ileri ülkelerin, hiç değilse bu ülkelerin çoğunluğunun proletaryasının ortak eyleminin gerekli olduğuna inanılıyordu. Şimdi bu görüş gerçeğe uymamaktadır. Şimdi devrimin bir tek ülkede zaferini olanak dahilinde görmek gerekmektedir, çünkü emperyalizm koşulları içinde çeşitli kapitalist ülkelerin birbirine eşit olmayan sıçramalı gelişmesi, bütün dünya ülkelerinde devrimci hareketin büyümesi, bütün bunlar proletarya’nın tek tek ülkelerde zaferini yalnız olanaklı değil, hatta zorunlu kılmaktadır. (Leninizmin İlkeleri)
  • "Yeni sosyalist üretimin doğuşuna,yeni devletin,yeni sosyalist kültürün,yeni toplumsal ilişki ve değerlerin ortaya çıkışına ve son olarak da teknoloji ve bilimsel gelişmeye bağlı olarak ortaya çıkan çok sayıda yeni sözcük ve deyimle tazelenmesi anlamında Rus dilinin sözcük hazinesi bir ölçüde değişmiştir;birçok sözcük ve deyim anlamını değiştirerek yeni bir anlam kazanmış,birçok eski sözcük,sözcük hazinesinden çıkmıştır." (Marksizm ve Dil)
  • Diyalektik, özünde metafiziğin tam karşıtıdır. (Diyalektik ve Tarihi Materyalizm)
  • Atlantik ötesi tekeller tarafından Hitler Almanyası'nın savaş ekonomisine yatırılan bu milyarlarca Amerikan doları, Alman savaş potansiyelini yeniden kurdu ve Hitler rejiminin eline saldırısını yürütmek için gerekli olan silahları verdi. (Tarih Çarpıtıcıları)
  • Birliklere verilen uygun emirler, atılan sloganlar ya da yapılan çağrılar, tüm bir savaş boyunca birinci sınıf ağır top veya birinci sınıf hızlı tanklar kadar önemlidir. (Strateji ve Taktik)
  • Üstyapı, toplumun siyasal, hukuksal, dinsel, sanatsal, felsefi görüşleri ve bunlara tekabül eden siyasal, hukuksal diğer kurumlardır. (Son Yazılar 1950 - 1953)
  • Taktik, savaşı bir bütün olarak ele almaz ; onu tek tek gelip geçici parçalarıyla, mücadelelerle, savaşlarla ilgilenir. (Strateji ve Taktik)
  • Sınıflı bir toplumda, ekonomik yasalardan yararlanma, her zaman ve her yerde, ekonomik yasaların toplumun büyük çoğunluğunun çıkarları ile çakışmaktadır; çünkü proletarya devrimi, şu ya da bu sömürü biçiminin kaldırılması anlamına gelmeyip, her tür sömürünün yok oluşu anlamına gelmektedir, oysaki öteki sınıfların devrimleri, sömürünün şu ya da bu biçimini kaldırırken kendi dar sınıf çıkarlarının ötesine gidemediler, ve bu çıkarlar toplumun çoğunun çıkarlarıyla çelişki halinde bulunmaktaydı. (Son Yazılar 1950 - 1953)
  • Örneğin Türk devriminin (Kemalistler) ayırt edici özelliği ise ikinci aşamasında, yani toprak devrimi aşamasına geçmeye teşebbüs dahi etmeksizin “ilk adımda” gelişmesinin birinci aşamasında yani burjuva kurtuluş hareketi aşamasında takılıp kalmış olmasıdır. (Milli Demokratik Devrim)
  • "Genellikle tarihte hiçbir önemli olay özel bir gereklilik olmadan ortaya çıkmaz." (Marksizm ve Dil)