Kitap Künyesi
Yazar: Zabel Yesayan
Çevirmen: Mehmet Fatih Uslu
Yayın Evi: Aras Yayıncılık
İSBN: 9786055753535
Sayfa Sayısı: 80
--reklam--
Meliha Nuri Hanım Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
Modern Ermenice edebiyatın en tanınmış yazarlarından Zabel Yesayan'ın, Çanakkale Savaşı günlerinde, iki erkeğe karşı beslediği duygular arasında sıkışmış bir kadının hikâyesini anlattığı kitabı Meliha Nuri Hanım, Aras Yayıncılık tarafından, Mehmet Fatih Uslu'nun çevirisiyle yayımlandı.
Türkçede 1909 Adana Katliamı'na ilişkin tanıklığını anlattığı ve yine Aras tarafından basılan Yıkıntılar Arasında kitabıyla bilinen, uzun öykü ve romanlarıyla Ermenice edebiyatın en yaratıcı, yenilikçi kalemleri arasında yer alan Zabel Yesayan'ın 1920'lerde Paris'te kaleme aldığı Meliha Nuri Hanım, onun eserleri arasında Türk karakterlerin ağırlıkta olduğu tek yapıt olarak dikkat çekiyor.
Kitap, Birinci Dünya Savaşı'nın başlangıç döneminde, İtilaf devletleri donanması Çanakkale Boğazı açıklarındayken, vatanı savunmak için gönüllü sağlık hizmetinde bulunan Meliha Nuri Hanım'ın, yüksek düzey bir Osmanlı bürokratı ile hastanenin başhekimi arasındaki duygusal gelgitlerini konu ediniyor. Usta yazar Yesayan, Meliha Nuri Hanım'ın şahsında, hem değişen zamanlar içinde kadın olmanın getirdiği zorlukları, hem de Türk-Osmanlı seçkinlerinin zihniyet dünyasını irdeliyor.
Yazar, aynı zamanda, metnin akışı içinde bir görünüp bir kaybolan, Osmanlı ordusuna hizmet eden adsız bir Ermeni hekim üzerinden, Ermeni tehciri ve katliamlarının da gölgesini düşürüyor Meliha Nuri Hanım'a. Karakterlerin, Ermeni halkının başına gelenlere karşı gösterdikleri tepkilerdeki farklılık, onların iç dünyalarını anlamada bir anahtar rolü oynarken, Felaket'in Türk zihnindeki yansımalarına dair önemli ipuçları seriyor gözlerimizin önüne.
Meliha Nuri Hanım, bir döneme ve o dönemin insanlarına ayna tutuyor.
(Tanıtım Bülteninden)
--reklam--
Meliha Nuri Hanım Alıntıları - Sözleri
- İnsanlar birbirlerini parçalayan kan içici canavarlara dönmüşler, birbirlerinin kanlarına susamışlar.
- Kendimizi sahiden hür addedebilmek için, saadetimizi şahsi kuvvetimizle ve kaynağı bizde olan vasıtalarla aramış olmamız icap eder. Kendi başımıza biz neyiz ki?
- Düşünüyorum da... Ne benzersiz sürprizler saklıyor bize hayat. Adaletin merhametsiz bir kaidesi var; bizim irademizden bağımsız, hatta bizim aksimize ve bazen bizzat kendi elimizle işliyor.
- Sessizliğin tüm dünyayı tarumar etmiş bu yıkıntıların üstünde fısıldayacağı o gün ne zaman gelecek?
- Kendimizi sahiden hür addedebilmek için, saadetimizi sahsi kuvvetimizle ve kaynağı bizde olan vasıtalarla aramış olmamız icap eder. Kendi başımıza biz neyiz ki? Kadınları va arzularlar ya da bırakıp giderler... Ve iki halde de kadınlar meçhul köleler!
- Yeter ki bitsin! Nasıl neticeleneceğinin ne ehemmiyeti var? Kimin işine yarayacak bu zafer? Birkaç beyle efendi bayram edecek, sevinecek... Başka ne?
- Tabiatta merhamet mi var? Nebatat âleminde olsun, hayvanat âleminde olsun canlılar birbirlerini yerler; yaşamak, soylarını devam ettirmek ve güçlenmek için birbirlerini yok ederler. Merhameti nerede buluyorsunuz ki benim içimde olsun? Sizin merhamet dediğiniz asabi bir hastalıktır, Allah beterinden saklasın, benim sinirlerim hasta değil.
- Düşünüyorum da... Ne benzersiz sürprizler saklıyor bize hayat. Adaletin merhametsiz bir kaidesi var; bizim irademizden bağımsız, hatta bizim aksimize ve bazen bizzat kendi elimizle işliyor.
- Becerebiliyorsanız tahlil edin insan kalbinin sırlarını...
- Biz yabandık ve bizi sahte mücevherlerİe baştan çıkardılar. Bizi arzu ettikleri fotoğrafın benzerine dönüştürdüler. Biz de onlar gibi dekolte kıyafetler giymeye başladığımız ve Paris'in açık saçık kitaplarını başucu eserlerimiz haline getirdiğimiz için medeniyet yoluna girdiğimizi zannediyoruz... Yazık bize...
- Neden tanıklık etmedin, nasıl oldu da bu apaçık körlükle yaşayabildin?
- Bu, şu manaya geliyor ki, bu canavar derununda insani hislere ait bir kıvılcımı saklamış, dedi Remzi etkilenmiş bir sesle. Demek ki ne olursa olsun, ümitsizliğe kapılmamak lazım. Sonra heyecanla ekledi: - Bu kıvılcımlari harlamak gerek ki, bizi boğan bu karanlık dağılsın.
- Bugün anlıyorum ki hakiki saadet bana yakındı, kollarını uzatmıştı fakat ben onu görmedim, tanımadım. Ve şimdi artık geç, çok geç...
- Kendi başımıza biz neyiz ki? Kadınları ya arzularlar ya da bırakıp giderler... Ve iki halde de kadınlar meçhul köleler!
- “Kendimizi sahiden hür addedebilmek için, saadetimizi şahsi kuvvetimizle ve kaynağı bizde olan vasıtalarla aramış olmamız icap eder. Kendi başımıza biz neyiz ki? Kadınları ya arzularlar ya da bırakıp giderler.. Ve iki halde de kadınlar meçhul köleler! Başımızda bir adam olmayınca, sahipsiz köpek gibi biçare ve şaşkın kalıyoruz ve ona buna sürtünüyoruz ki eninde sonunda bir sahip bulalım”
--reklam--
Meliha Nuri Hanım İncelemesi - Şahsi Yorumlar
Zabel Yesayan, Tehcir Kanunu ile bütün Ermeniler sürgün edildiği zaman Osmanlı kadını kılığına bürünüp, İstanbul'dan Bulgaristana oradan da Paris'e geçip eğitim alıyor. Kendisi üniversite eğitimi almış ilk kadın Ermeni, feminist ve sosyalist kadın yazar. Romanın çatısını, temelinde sınıf çatışması olan bir aşk üçgeni oluşturuyor. Arka planda ise savaş var. Meliha Nuri Hanım kendi içinde sürekli bir çatışma halindedir: bir tarafı savaşı sayısız ölümden sonra nihai zaferi kıymetsiz kılan bir yıkım ve tahribat olarak görürken, diğer tarafı ise miliyetçi ve egolu tavrı dolayısıyla savaş ve Ermeniler konusunda oldukça acımasız. Meliha Nuri Hanımın Ermenilere olan tutumunda ötekileştirme görülürken, Remzi Bey ise milliyetçi duygulardan uzak ve daha hümanist ve ikisi arasında bir sınıf farkı da var. Bu sınıf farkı aşılsa belki de Meliha Hanım bu acımasız tarafını Remzi Bey sayesinde yenebilecek.. Zabel Yaseyan insana insan olarak yaklaşıyor, Ermeni veya Türk olarak değil. Bu görüşünü de kitaptaki kısa ama etkili olan jandarma ve bebek olayını okuyarak görmenizi tavsiye ediyorum. (Çağla Akpınar)
Novellanın kafamızda yarattığı kaçınılmaz soruyu sonundaki incelemede yazmış Mehmet Fatih Uslu. Onca gelgitin içindeyken Meliha Nuri Hanım nefretinde neden bu kadar tereddütsüz? (Deniz Dalyan)
--reklam--
Meliha Nuri Hanım PDF indirme linki var mı?
--reklam--
Zabel Yesayan - Meliha Nuri Hanım kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Meliha Nuri Hanım PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.
Kitabın Yazarı Zabel Yesayan Kimdir?
Mıgırdiç Hovanisyan'ın kızı Zabel Esayan, 4 Şubat 1878 gecesi, 93 Harbi devam ederken Zabel Hovanisyan ismi ile Üsküdar'da bulunan iki katlı ahşap bir evde dünyaya geldi. Esayan'ın doğduğu gece Rus ordusu, günümüzde Yeşilköy olarak bilinen San Stefano'ya ulaşmıştı. Öğrenimine, günümüzde hala etkin olan, Üsküdar Surp Haç Tıbrevank ilkokulunda başladı. Paris'te bulunan Sorbonne Üniversitesi'nin edebiyat ve felsefe bölümünden mezun oldu. Ermeni edebiyatının bakış açısı ile Fransız romantizm akımından etkilenen Esayan, verimli yazarlık kariyerine başladı. 1895 yılında, Gece Şarkısı ve Tsagik (Çiçek) isimli ilk şiirlerini Arşak Çobanyan'ın dergisinde yayımladı. Mercure de France, Massis, Anahit ve Arevelian Mamoul (Doğu Baskısı) isimli dergiler için kısa öykü, edebi makale ile denemeler yazdı ve çeviriler yaptı (Fransızca ve Ermenice).
Zabel Esayan, 1908'deki Jön Türk devriminin ardından Konstantinopolis'e geri döndü. 1909'da Kilikya'ya giden Esayan, Adana katliamı üzerine dizi makaleler yazdı. Averagneru Meç (Yıkıntılar Arasında) romanı ve Anetski (Lanet; 1911), Safieh (1911) ve Nor Harsi (Yeni Gelin; Konstantinopolis 1911) isimli kısa öykülerinde de Adana katliamını konu aldı.
Ermeni Kırımı sırasında sürgün listesinde yer alan tek kadın aydın olan Esayan, bir Osmanlı kadını kılığına girerek Bulgaristan'a kaçtı.
Tehcirin ardından, 1918 yılının sonuna dek Orta Doğu'daki mülteci ve yetimlere yardım etmek üzere çalışmalarda bulundu. Bu süreçte, Ermeni halkına yapılan pek çok adaletsizliği konu alan, Verçin Pacagi(Son Bardak) ve Hokis Aksoryal (Sürgündeki Ruhum; 1919), yeni romanlar yazmaya başladı. Sovyet Ermenistan'ın destekçilerinden biri oldu ve Forces retraite (Çekilen Kuvvetler; 1923) isimli romanında zamanın sosyal ve politik koşullarını anlattı. 1920'lerde, eşinin vefatına dek, Fransa'dan Bakü'ye seyahat etti. 1926 yılında Sovyet Ermenistan'ı ziyaret eden Esayan, izlenimlerini, Prométhée déchaîné (Zincirsiz Prometheus; Marsilya 1928) isimli romanında anlattı. 1933 yılında Sovyet Ermenistan'a yerleşti veMoskova'da gerçekleştirilen ilk Sovyet Yazarlar Birliği kongresinde yer aldı. Bu süreçte Vernaşapik Kraki(Ateşten Gömlek, Erivan 1934; 1936 yılında Rusçaya çevrilmiştir) ve ilk otobiyografik kitabı Silihdari Bardezneri (Silahtarın Bahçeleri; Erivan 1935) ile ilgilendi. Fransızca ve Ermenice edebiyat dersleri vermeye başladı.
1943'teki Büyük Temizlik sırasında milliyetçilik ile suçlananan Zabel Esayan bilinmeyen koşullarda,Sibirya'da öldü. Boğulduğu ya da sürgünde öldüğü iddiaları mevcuttur.
Ermenistan Kadın Kaynak Merkezi'nin kurucusu Lara Aharonyan ve Türkçe–Ermenice yayın yapan Agos gazetesinin Erivan muhabiri Talin Suciyan, Esayan ile ilgili, Finding Zabel Yesayan (Kayıp Zabel Esayan) isimli bağımsız bir belgesel film çekti. Film, 7 Mart 2009 tarihinde Utopiana etiketiyle yayınlandı.
--reklam--
Zabel Yesayan Kitapları - Eserleri
- Son Kadeh
- Yıkıntılar Arasında
- Meliha Nuri Hanım
- Sürgün Ruhum
- Silahtarın Bahçeleri
- Sürgün Ruhum
--reklam--
Zabel Yesayan Alıntıları - Sözleri
- Ruhum ruhunu hissetti, onunla kardeş oldu ve onun içindir ki seni bu kadar derin, bu kadar beklenmedik bir hal ile sevdim. (Son Kadeh)
- Kiliseden eve dönerken Lusik ve akrabalarının karşılaştığı birkaç yeniçeri kıza saldırdılar ve yeşil desenleri olduğunu söyleyerek peçesini yırttılar; yeşil İslamın kutsal rengiydi ve bu yüzden gavurlara yasaktı. (Silahtarın Bahçeleri)
- İnsanları aşırılıklara iten toplumsal baskı ve şartlandırmalara dikkat edin. Doğaya sadık kalın. (Silahtarın Bahçeleri)
- İnsanlar, "Benim belli prensiplerim var, bu şartlarda böyle davranırim, şu şartlarda şöyle. Bu türden insanları severim, şu türden olanlardan nefret ederim," demeye alışıktır. Tüm bunlar cahilliğin cüretleridir. İnsanlar kendi içlerinde hudutsuz ve durmadan değişen bir şey taşıdıklarını bilmezler. Onun hususi ve aşina olmadığımız kanunları insanların dayattıklarına benzemez. (Son Kadeh)
- Her birimiz yalnızız ve en iyi şartta kayan bir yıldız gibi geçiyoruz yabancı gökkubblerin üstunden. Bıraktığımız aydınlık iz ne kadar parlak, ne kadar ışıltılı olsa da seyrelmeye ve yitip gitmeye mahkum. (Sürgün Ruhum)
- Lakin ben kendime nihayeti olmayan bir savaş dayatıyorum. Neden? Kim zorluyor buna beni? Hudut tanımaz arzum mu? Belki de... (Sürgün Ruhum)
- Bu memleket insanı şaşkına çevirecek derecede beklenmedik hallerin memleketi ve sanki bir halden diğerine geçişte ara devirler yok. Her şey ya çok iyi, ya çok fena. (Sürgün Ruhum)
- Bugün anlıyorum ki hakiki saadet bana yakındı, kollarını uzatmıştı fakat ben onu görmedim, tanımadım. Ve şimdi artık geç, çok geç... (Meliha Nuri Hanım)
- Bazen kendi kendime soruyorum: Beni daimi bir altüst oluşun ve sabırsızlığın içinde tutan bu imkansız olandan zevk alma huyu bana nereden geldi? Neden üzgünüm ya da neden bu kadar mutluyum? Sanki ruhumun derinliklerinde ancak nihai dalgaları bana ulaşan galibiyetler ve mağlubiyetler vuku buluyor. (Sürgün Ruhum)
- Son sevdamızdı bu bizim, sevgilim, son kadehimiz... (Son Kadeh)
- Lakin kabul görmüş âdetlerden bana ne, edebi metotlardan bana ne? Ben kalbimi ifade etmek istiyorum, saadetimin şarkısını söylemek istiyorum, ben sadece senin için yazıyorum, sevgilim... (Son Kadeh)
- “Yine bana öyle geliyor ki, tüm gündelik endişelere karşın her insanın ruhunun köşelerinde bir yerde her daim sığınabilmek üzere bizzat inşa ettiği ayak basılmamış ve hakiki tapınaklar vardır. Vay ruhları boş olanların haline...” (Sürgün Ruhum)
- Neden tanıklık etmedin, nasıl oldu da bu apaçık körlükle yaşayabildin? (Meliha Nuri Hanım)
- Lakin, şeylerin tabii akışıyla artık sıradan insanların o çepeçevre kapalı saflarına katılmıştım. Bundan sonra hayatım neredeyse hiç kendilerine mahsus hikayesi olmayan diğer hayatlara benzedi. Saadetlerin ve kederlerin alışıldık medceziri beni hayatın önceden belirlenmiş sınırları içinde sallayıp duruyordu. (Son Kadeh)
- Bu millet için ne yaparsan yap, iki gün konuşur sonra unuturlar! (Yıkıntılar Arasında)
- "Yavrum... Yavrum! Güneşin soldu, hayat ne kadar da tatlıydı senin için. Hangi silahla vurdular, yaralı vücudun nerelerde kaldı? Bir kez daha hayat verseydim sana. Gözlerimin nurundan nur, nefesinden nefes al ve dört bir yanına bak, hayata doy. Yavrum hangi silahla vurdular seni? " (Yıkıntılar Arasında)
- İnsanlar birbirlerini parçalayan kan içici canavarlara dönmüşler, birbirlerinin kanlarına susamışlar. (Meliha Nuri Hanım)
- Bu hırs neyin üzerine kurulu, onu nasıl meşrulaştıracağım? Yoksa ben de kendi zayıflıklarından bihaber ve kendi kudretsizlikleri karşısında müsamahakar o mağrur ve kendini beğenmiş insanlardan mıyım? Asla! Kimse zayıflıklarını benim kadar apaçık ve merhametsiz şekilde görüp umutsuzluğa düşemez. (Sürgün Ruhum)
- İnsanların çektiği acılar aslında sonsuz ve tarifsizdir. (Silahtarın Bahçeleri)
- “Kendimizi sahiden hür addedebilmek için, saadetimizi şahsi kuvvetimizle ve kaynağı bizde olan vasıtalarla aramış olmamız icap eder. Kendi başımıza biz neyiz ki? Kadınları ya arzularlar ya da bırakıp giderler.. Ve iki halde de kadınlar meçhul köleler! Başımızda bir adam olmayınca, sahipsiz köpek gibi biçare ve şaşkın kalıyoruz ve ona buna sürtünüyoruz ki eninde sonunda bir sahip bulalım” (Meliha Nuri Hanım)
Yorumlar
0 yorum