Kitap Künyesi

Yazar: Henri Bergson

Çevirmen: B. Garen Beşiktaşlıyan

Editör: Adem Beyaz

Editör: Mahmut Sever

Yayın Evi: Pinhan Yayıncılık

İSBN: 9786055302504

Sayfa Sayısı: 88

--reklam--

Metafizik Dersleri Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Bu eser, Fransız filozof Henri Bergson'un lisede verdiği derslerin bir kısmını kapsar. Bergson, 1887-1888 derslerinde felsefeye genel bir giriş yapar: Bilim kavramını, bilimlerin tasnifini, bilim felsefesini ve felsefe ile konusunu ana hatlarıyla sorgular. 1893 dersleri ise metafiziğin temel kavramlarına adanmıştır: Bu derslerde Bergson, metafiziğin temel kavramları olan uzay, zaman ve madde konularını işler. Filozofun yöntemi, önce meseleyi nesnel bir şekilde tartışmak, daha sonra da konu hakkında kendi düşüncesini takdim etmektir. Bu dersler bir yandan, doktora tezini 1889 yılında sunan Bergson'un düşüncesindeki temellerin ipuçlarını verirken, diğer yandan duru anlatımıyla en zorlu felsefi temaların anlaşılmasında kolaylık sağlar.

--reklam--

Metafizik Dersleri Alıntıları - Sözleri

  • "Hakikat aşkı her insana doğuştan gelir."
  • Tarih tekerrür etmez,varlığımızın tamamen özdeş iki anı yoktur.Bu anlamda süre her birimize nasıl zuhur ediyorsa öyledir,herkesin süresi sadece kendisinedir.
  • Mesela bilmek, kelimenin yaygın anlamıyla, bir şeyin vuku bulduğunu bilmektir. Buna mukabil bilimsel olarak bilmek, nedenleri anlamaktır ve nitekim nedenleri ve zeminleri bilmenin basit arzusu işte tam da bilimsel bir zihniyetin izidir.
  • İnsanda, onu sadece bilmiş olmak için bilmeye, anladığını ve bildiğini söyleyebilmenin verdiği basit zevki tatmaya iten bir içgüdü vardır.
  • "Hakikat aşkı her insana doğuştan gelir."
  • Tek bir familyanın veya tek bir türün incelenmesi bile bir bilim adamının ömrünü almaya yeter.
  • Olmak, tesir etmektir.
  • “Zamanı bir büyüklük gibi ölçmemiz nereden gelir?.. Sadece tek bir süre vardır, fakat ne kadar evrimleşen bilinç varsa o kadar da süre vardır. Bununla birlikte paralel olarak gelişen bu süreler müşterek bir noktaya sahiptir, zira eğer çeşitli cevherler birbirleri üzerinde tesirde bulunuyorsa bunun nedeni bağımsız sürelerde müşterek anların, müşterek eş zamanlılıkların bulunmasıdır.”
  • Dış dünya tarafımızca bir rüyadaymışız gibi algılanır, bu rüya her akıl için müşterektir ve bu nedenle insanlar, arasında yaşadıklarını düşündükleri maddi şeylerden bahsedince birbirlerini anlarlar.
  • uzay sonlu mudur sonsuz mudur? sınırsızca bölünebilir midir ya da basit parçalardan mı meydana gelmiştir? niteliği olmadığı halde bir şey midir? öte yandan, büyüklükten pay almasına ve bilimin konusu olmasına rağmen hiçbir şey olmadığı söylenebilir mi? aslına bakılırsa uzay, kendi başına mülahaza edildiğinde sonsuz olduğundan daha fazla sonlu değildir. zira kendi başına mülahaza edilirse ortadan kaybolur. uzay sadece bizim için neyse odur ve her zaman onu kullanma şeklimize indirgenir. aynı şekilde uzay hiçlik de değildir, zira algılama kapasitemizin bir formudur, fakat bir nesne de değildir zira bir nesne uzayda tarafımızca icra edilen bir sentezdir.
  • “Uzay, kendi başına mülahaza edildiğinde sonsuz olduğundan daha fazla sonlu değildir.”
  • Tarih tekerrür etmez, varlığımızın tamamen özdeş iki anı yoktur. Bu anlamda süre her birimize nasıl zuhur ediyorsa öyledir, herkesin süresi sadece kendisinedir. Bilincim kendi süresinin duygusuna sahiptir ve benimkinden başka bir süre tanımam, lakin buradan da tek sürenin benimkisi olduğu neticesi çıkmaz. Evreni kendi bilincime indirgemek, bizim çürüteceğimiz fakat aşırı idealistlerin hoşuna gidecek bir hipotezdir. Benimkinden başka bilinçler de olduğunu kabul etmeliyiz. Her bir bilincin, kendisinin evriminden ve kendi hikayesinin gelişiminden başka bir şey olmayan bir süresi vardır.
  • Verili bir mefhumdan bizatihi bu mefhumun dışında başka hiçbir şey çıkarılamaz. Bu mefhumdan başka herhangi bir şeyi çıkarımla elde etmek zaten onu başka bir şey ile kombine etmek demektir, zira her çıkarım bir sentezdir.

--reklam--

Metafizik Dersleri İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Bergson Ve Metafizik: Metafizik Dersleri Giriş kitabi Fransız filozof Henri Bergson'un 1887-1888 yıllarında verdiği derslerin bir kısmını kapsar. Metafiziğin temel kavramları olan uzay, zaman ve madde başlıklarını inceleyen Bergson'ın dili/anlatımı oldukça açıklayıcı ve basit. 80 sayfalık bir kitap da olsa zorlanacağımı ve kavrayamayacağımı düşünerek okumaya başlamıştım. Ancak temel konulara vâkıfsanız, oldukça sade bir dille derdini anlatıyor Bergson. Peki Bergson'un sorduğu sorular nedir, neyin cevabını arıyor? Biliyorsunuz ki felsefede önemli olan cevaplar değil sorulan sorulardır. Bergson'un sorduğu pek çok soru var, sonuçta 20.yy akılcılığına ve bilimselliğine bambaşka bir boyut getirmiş, 'yeni metafizik' kavramını gündeme getirerek önemli bir boşluğu doldurmuş. Yani Bergson'un asıl cevap aradığı soru şu olmuş; "gerçekliğin veya var olan şeylerin doğasının bilimin öngördüğü veya varsaydığı gibi olup olmadığı" . Bergson'ın amacı bilimselliği ya da bilimi yok etmek değildi aksine bilimi zenginleştirmeyi ve metazifik ile sağlamlaştırıp tamamlamayı hedefledi. Bergson salt akılcılığa karşıdır, ona göre bir şeyi bilmenin 2 yolu vardır: analiz yolu ve sezgi yolu. Ya gözlem yoluyla "bilme" gerçekleşir ya da süreyi bilmeye yarayan sezgi yoluyla gerçekleşir. Sezgi yolu olmazsa zekanın hiçbir değeri yoktur çünkü bizi içe/dünyaya taşıyan şey sezgidir. Zeka; ruhu, hayatı, oluşu, yaratmayı ve süreyi anlayamaz. Bu olgular ancak sezgi ile doğrudan anlaşılabilir. Sonuç olarak Bergson'a göre bilimler evreni tam ve yeterli olarak anlamaya yetmez, başka bir disiplin ile bu eksiklik tamamlanmalıdır. Bu disiplin de, metafiziktir. Bergson'in metafizik anlayışı klasik metafizikçilere benzemez hatta onları bi çok şekilde eleştirir ya da genişletir. Bergson'ın en ilgi çekici düşünceleri "süre (zaman)" ile ilgili fikirleridir. Zamanın ölçülebilir bir çizilmiş çizgi şeklinde (gün,ay, yıl) olmadığını, bunun eksik bir tanım olduğunu söyler. Bergson'a göre deneyimlenen zaman; "bölünemez bir süreç oluşturacak şekilde birbirlerinin içinde eriyen bilinç hallerinin geri döndürülemez ardışıklığıdır." Zaman; sürekliliktir, akışkanlıktır. . Bergson, 20.yy daki bu aşırı akılcılık ve ruhtan-dünyadan kopukluk felsefesine inanılmaz bir biçimde başkaldırmıştır. Saygı duyarak, öğrenerek, açıkçası çoğu yerde onaylayarak okudum. En kısa zamanda daha fazla kitabını edinip düşüncelerini daha derin kavramak istiyorum. Yorumu yazmam da ve Bergson'u daha iyi anlamam da Ahmet Cevizci'nin kitabındaki yorumları çok etkili oldu. Felsefe okumalarını 'havada' bırakmamak için Felsefe Tarihi kitabını ısrarla öneririm. (Tuğba)

Metafizik Dersleri: düşüncelerinde sezgiciliğe yoğunlaşan gerçeğe ulaşmada maddecilikten çok metafiziğe eğilen fransız filozofun, mekan ve zaman hakkındaki düşünceleri lezizdir. zamanı akrep ve yelkovanın hareketlerinin niceliksel ölçümlerin ötesinde zamanın mekanın içinde bir bütün olarak ele alınması ve değerlendirilmesi gerektiği ifade ediyor. zamanın birikim, bir büyüyüp gelişme, değişme, dönüşme olduğunu ve sonsuz mekanda sürüş olarak düşünülmesi gerektiğini söylüyor. bu filozofun ifadesiyle şu anlama geliyor: "geçmiş, bütünüyle geleceğe uzanır, orada şimdi eylem de bulunuyormuş gibidir." yani geçmiş hiçbir zaman geçmişte kalmaz. geçmiş, geleceğimiz ve anda yaşadığımız şeylerin yansımasıdır. şimdi denilen geçmişe içkin olup geleceği inşa eder, diyor. ara ara okumakta zorluk yaşayıp bazı satırları birden fazla okusam da tatlı bir yoruculuğu vardı eserin. yine de okunması gereken bir eser olmakla beraber, bazı şey’leri ağırdan alarak sorgulamaya ve kafayı yedirtmeye davet ediyor. (ayda)

Felsefeyi severim ama hiç düşünmedim diyorsanız bu kitap ufak bir başlangıç olabilir;felsefenin bilimin gölgesinde , metafiziğin ise felsefenin gölgesinde kaldığını düşünüyorsanız, bence yanılıyorsunuz. Metafizik felsefenin, felsefe ise bilimin babasıdır.Büyükbabadan başlayın, keyifli okumalar :) (Okur okur)

--reklam--

Metafizik Dersleri PDF indirme linki var mı?

--reklam--

Henri Bergson - Metafizik Dersleri kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Metafizik Dersleri PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.

Kitabın Yazarı Henri Bergson Kimdir?

Temel İlkeler: Temel eserleri arasında Essais sur les Donnees immediates de la Conscience (Bilincin Dolayımsız Verileri Üzerine Denemeler), Matiere et Memoire (Madde ve Bellek), Les Deux Sources de la Morale et de la Religion (Ahlak ve Dinin İki Kaynağı) ve L'Evolution creatrice (Yaratıcı Evrim) gibi kitaplar bulunan Bergson, Almanya'da doğup gelişmiş olan idealist felsefenin Fransa'daki temsilcisi olarak tanınır. Aynı zamanda, süreç felsefesiadı verilen felsefe türünün de en önemli temsilcilerinden olan Bergson, pozitivizmin ya da oldukça dar bir çerçeve içinde kalan bilimsel yorumların iddialarına şiddetle karşı çıkarken, insani ve tinsel değerlerin önemini vurgulamıştır. O, işte bu çerçeve içinde, 20. yüzyılda gelişen akla karşı başkaldırının önemli öncülerinden biri olmak durumundadır. Sezgiciliğin ( entüisyonizm) de kurucusudur.

--reklam--

Henri Bergson Kitapları - Eserleri

  • Gülme
  • Metafizik Dersleri
  • Metafiziğe Giriş
  • Ahlakın ve Dinin İki Kaynağı
  • Ruh Teorileri & İnsan Ruhu ve Kişiliği
  • Madde ve Bellek
  • Yaratıcı Tekamül
  • Dinin Ve Ahlakın Kaynakları
  • Etik ve Politika Dersleri
  • Şiir Felsefesi
  • Şuurun Doğrudan Doğruya Verileri
  • Düşünmek ve Olmak
  • Plotinos
  • Zihin Kudreti
  • Düşünce ve Devingen
  • Rüyalar
  • Antik Yunan Felsefesi
  • Süre ve Eşzamanlılık

--reklam--

Henri Bergson Alıntıları - Sözleri

  • Doğrusu, ne kadar tekrar etsek yeridir, komşunu sev diye öğüt vermekle buna erişemeyiz. Dar duyguları genişletmekle insanlığı kucaklayamayız. Zekamız, gidilecek yol budur, diye istediği kadar kendini kandırabilir. Anlayışımızın gözünde basit olanın irademizin gözünde basit olması zorunlu değildir. Mantık, şu yol en kısadır der, ama tecrübe ortaya atılır, bu yönde yol yok, der. (Dinin Ve Ahlakın Kaynakları)
  • Verili bir mefhumdan bizatihi bu mefhumun dışında başka hiçbir şey çıkarılamaz. Bu mefhumdan başka herhangi bir şeyi çıkarımla elde etmek zaten onu başka bir şey ile kombine etmek demektir, zira her çıkarım bir sentezdir. (Metafizik Dersleri)
  • Seviyorum el değmemiş kaynaklar bulmayi Oradan içmeyi, seviyorum yeni çiçekler toplamayı Dikkat cekici bir çelenk dermeyi başıma İlham perilerinin daha önce kimseye takmadığı (Şiir Felsefesi)
  • Sofist dönem, MÖ. 440 ile 400 yılları arasında uzanır ve bu dönem Atina'nın hegemonyasının sürdüğü dönem olacaktır. Sofist düşüncesinin güdüsü tamamıyla felsefi değildir. Bu düşünce, kısmen Atina'nın belirtilen dönemdeki politik ve toplumsal durumuyla açıklanır. Bu dönemde doğuma dayalı aristokrasi, yerini saf bir demokrasiye zemin hazırlayacak zenginliğe dayalı aristokrasiye bırakacaktır. Bu değişimlerin ahlaki ve felsefi sonuçları olacaktır. Nitekim yasaların istikrar ve düzenden yoksun olmalarından dolayı tanrısal bir kökene değil, insani bir kökene dayandıkları kabul edilecektir. Hükümet ve yasamayla ilgili sorunlar hakkında özel bir incelemeye kalkışmanın gerekli olup olmadığı merak edilecektir. Bu nedenle sonrasında güzel ve etkili konuşma sanatı büyük bir rol oynayacak ve toplumsal ve politik saygınlığa ulaşabilmek amacıyla kullanılacaktır. Öte yandan, dinin içinde bulunduğu durum da dönüşüm sürecinin içerisine girer. Pers-Yunan savaşları, Yunanlıların yeni tanrılarla tanışmasını sağlayacaktır. O vakit eski tanrılara duyulan inanç sarsılacaktır. Hayal gücünün dinde büyük bir rol oynadığı görülecektir. Özgür soruşturma, geleneğin batıl inançlara dayalı bağlılığının yerini alacaktır. Bütün bu nedenler, felsefede doğayı değil insanı inceleme konusu edinen yeni bir tür ve özgün karakterleri felsefenin ortaya çıkmasını sağlamıştır. (Antik Yunan Felsefesi)
  • Esen bir rüzgardan havalanan toz kasırgaları ne haldeyse canlılar da hayat hamlesinin yüce soluğunda öylece havalanmış gibidirler. Fakat ne mutlu ki hepimizi üfleyen bu görünmez nefes bazen bütün gözlerde bir şimşek gibi çakar. Analık şefkatinin nice tecellilerinde ansızın karşılaştığımız bu nefes, hayvanların çoğunda göze çarptığı gibi nebatın taneciğine olan ihtimamında da görülür. Hayatın bu büyük sırrını saklayan analık şefkatinde hayat sırrının bulunması neye mümkün olmasın? Bu şefkat değil midir ki her neslin kendisinden sonraki nesle düşkünlük ve teslimiyetini gösteriyor. Analık şefkatinin aralığından bakılınca her canlının sadece bir geçit olduğu ve asıl hayatın her canlıdan geçen harekette bulunduğu anlaşılır. (Yaratıcı Tekamül)
  • Sonsuz imkânlara gebe olan istikbal fikri istikbalin kendisinden daha verimlidir; elde olandan ziyade umulanın,gerçekten ziyade hayalin tatlı olması da bundan geliyor. (Şuurun Doğrudan Doğruya Verileri)
  • Hangi kötülük var olacaktı biz yaratılmış olmasaydık? (Şiir Felsefesi)
  • "Ah bir kaçabilseydim! Kimsenin beni tanımadığı benim de kimseyi tanımadığım bir köşede saklanabilseydim! Kendimi bile tanımadığım bir köşede! Derken ebedi bir gençlik pınarındaymışım gibi, yenilenmiş bir hale dalıverebilseydim!" (Ruh Teorileri & İnsan Ruhu ve Kişiliği)
  • Pythagoras, MÖ. 585 ile 581 yılları arasında Samos'ta doğmuş ve 544 ile 542 arasında İtalya'ya yerleşmiştir. Büyük Yunanistan'ın parçası olan Kroton'da bir tür dinsel, ahlaki ve politik birlik inşa edecektir. Bu birliğin aristokratik bir eğilimi bulunmaktaydı. Kroton'dan sürülen Pythagoras, Metapontion'da hayatını kaybeder. Matematikçi olan Pythagorasçılar, şeylerin ancak sayıya indirgenmeleri halinde anlaşılabilir olduklarını düşünerek sayıyı bir madde, dahası içkin bir madde olarak şeylerin içine koymayı tasavvur ederler. Öyleyse sayı, metafiziksel ve maddi ilke arasında ayrım yapmamış bu filozoflarca maddi bir ilke olarak kullanılmış metafizik bir ilkedir. Pythagorasçılar tek olanı, ikiye bölünmeye son verdiğinden dolayı sınırsız ve sonsuz olanla özdeştirirler. Tersine çift olan ise sonlu ve kusursuz olarak düşünülür. Böylece çift, tek ve doğaları oldukça belirsiz olan çift-tek sayılar; işte kullanacağımız farklı kategorilerdeki sayılar bunlardır. Zıtlıklara gelince: Çift ve tek, iki karşıt belirlenimi oluşturmaktadır. Şeylerin nitelikleri arasında yer alan zıtlıkların sınırsız ve sınırlıdan oluşan ana zıtlığa indirgendiğini tahmin edebiliriz. Pythagorasçılar'ın zıtlıklar tablosu: 1. Sınırlı ve sınırsız 2. Tek ve çift 3. Birlik ve çokluk 4. Sağ ve sol 5. Eril ve dişil 6. Atalet ve hareket 7. Düz ve eğri 8. Aydınlık ve karanlık 9. İyi ve kötü 10. Kare ve dikdörtgen. (Antik Yunan Felsefesi)
  • . Algılama, sonsuz derecede seyreltilmiş bir varoluşun muazzam dönemlerini, daha yoğun bir yaşamın birkaç daha farklı anına yoğunlaştırmaktan ibarettir. Algılamak, hareketsiz kılmak demektir. ... (Düşünmek ve Olmak)
  • ‘Ölüler gölgelerdir; bir ruhun hayaletleridirler.’ (Ruh Teorileri & İnsan Ruhu ve Kişiliği)
  • Ruh inceliğinden mahrum bir düşünüşün olabilmesi mümkün değildir ve ruh inceliği de önsezinin zekaya yansımasından başka bir şey değildir. (Düşünmek ve Olmak)
  • “Kusursuz bilmek, bedenin sınırlarını aşmaktır. Bu bakımdan bilgenin yaşamı öngörülen bir ölümdür.” . (Ruh Teorileri & İnsan Ruhu ve Kişiliği)
  • etkinin yoğunluğu uzunluğuna bağlı değildir. Bazen bir sözcük kafidir (Gülme)
  • Demek ki benim bedenim de maddi dünyanın bütünü içinde diğer imgeler gibi hareket eden, hareketi alıp veren bir imgedir. Muhtemelen tek fark şudur ki, benim bedenim, aldığı şeyi nasıl iade edeceğini belli ölçüler içinde seçebilir gözükmektedir. Ama genel olarak bedenim, özel olarak sinir sistemim nasıl olup da benim evren tasarımımın tümünü ya da bir bölümünü doğurur? İster bedenimin madde olduğunu söyleyin, ister imge olduğunu, kelimenin pek önemi yoktur. Eğer maddeyse, maddi dünyanın parçasıdır ve sonuç olarak, maddi dünya onun etrafında ve onun dışında varlığını sürdürür. Eğer imgeyse, bu imge ancak içine kona- bilecek şeyi verebilir ve hipotez gereği eğer yalnızca benim bedenimin imgesiyse, tüm evrenin imgesini bu bedenden çıkarıp almayı istemek saçma olur. Nesneleri harekete geçirmeye yönelik nesne olan bedenim, demekki, bir eylem merkezidir; bir tasarım doğurmayı başaramaz. (Madde ve Bellek)
  • "Tevâli ancak hâlin geçmiş ile karşılaştırılması vasıtası ile düşünülebilir." (Şuurun Doğrudan Doğruya Verileri)
  • Bizi ilgilendiren şeylerle ilgili olarak uyuyamıyoruz. (Rüyalar)
  • Olmak, tesir etmektir. (Metafizik Dersleri)
  • Kelimeler “içsel hayatımızı“ temsil etmekte kifayetsiz vasıtalardır. “Ruhumuzun hissettiklerini tamamen tercüme etmekte başarısızlığa uğrarız: düşünce, dil ile aynı ölçüye vurulamaz.“ (Metafiziğe Giriş)
  • Zihin, dünyayı sürekli büyüyen güçtür, ahlaki olarak büyüten güç. (Ruh Teorileri & İnsan Ruhu ve Kişiliği)