Kitap Künyesi
Yazar: Ekrem Buğra Ekinci
Yayın Evi: Arı Sanat Yayınevi
İSBN: 9944742047
Sayfa Sayısı: 600
--reklam--
Osmanlı Hukuku Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
Adalet, Osmanlı Devleti'ni asırlarca ayakta tutan en mühim unsurdu. Bu hissin zayıflaması, çöküşün hem sebebi, hem de neticesi oldu. Padişahlar bile, hukukun önünde boyun eğdiler. Bir seferden dönerken, askerin, ekinlerini çiğnediklerinden yakınan köylüye, Kanunî Sultan Süleyman; "Peki bizi kime şikâyet edersin?" diye latife edince, köylü; "Kanuna şikâyet ederiz, kanuna!" demişti.
Adalete verilen bu ehemmiyet, Osmanlılara büyük bir itibar kazandırdı. Hıristiyan halklar, kendilerine hüsnükabul gösterdi. Osmanlıların, Ortadoğu, Kafkasya ve Balkanlar gibi problemli bir coğrafyada, çeşitli kavim ve kültürleri bir arada nasıl yönettiğini, bugün insanlar merak ediyor. Pax Ottomana adı verilen dünya düzeninin unsurları nelerdir? Osmanlı Devleti'ni asırlarca dünyanın süper gücü yapan hangi prensiplerdir?
İngiltere kralını, bir heyet göndererek Osmanlı hukuk sistemini inceletmeye sevk eden sır nedir? Halifelikten kardeş katline, kölelikten çok evliliğe, devşirmeden tımara, gayrımüslimlerden vakfa, faizden mirasa kadar eski adalet hayatımız...
--reklam--
Osmanlı Hukuku Alıntıları - Sözleri
- Osmanlı Devleti'nde XVII. asırdan itibaren hânedanın en yaşlısının tahta geçmesine dair bir anayasa geleneği teşekkül etmişti. Bu gelenek kardeş katlinin önüne geçmişse de, yaşlı padişahların tahta çıkmasına ve saltanat müddetlerinin de kısa sürmesine sebep olduğu için mahzurlu görülmüş ve XIX. asırda Avrupa'daki monarşilerde olduğu gibi tahta padişahın büyük oğlunun çıkması düşügilmüştü. Nitekim Sultan Abdülmecid, Sultan Abdülaziz ve Sultan II. Abdülhamid'in bu usulü padişahın oğlu lehine değiştirmek istediği, ama muvaffak olamadığı rivâyet edilir. Görülüyor ki mutlak bir hükümdar olan padişah, bir anayasal geleneği bile değiştirecek gücü kendisinde görememiştir.
- Nitekim hukuk, insanlık tarihi kadar eskidir. İnsan yalnız başına değil, cemiyet halinde yaşamak üzere yaratılmıştır. Cemiyet halinde yaşamak ise insanların birbirine karşı bazı hak ve mükellefiyetlere sahip olmaları neticesini doğurur. “Hukuk olmasa idi, kendisini dünyanın merkezi olarak gören insan, başkalarına hayat hakkı bile tanımazdı.”
- Kur'an-ı kerimde, Hazret-i Hızır'ın, ileride anne ve babasını ifsâd edeceği için bir çocuğu öldürdüğü anlatılır (Kehf: 74, 80-81). Yine Kur'an, ı kerimde, fitnenin ölümden daha şiddetli olduğu meâlinde iki âyet bulunmakdır.(1) Hoca Sadeddin Efendi (1599) gibi şeyhülislâmlık yapmış bir hukukçu ve tarihçi; ayrıca Bosnevi Hüseyn Efendi (1644) gibi bir tarihçi, şehzâde idamlarının bu âyetlere istinad ettiğini açıkça bildirmişlerdir? (2) Kemalpaşazâde (1534, gibi müftiyyü's-sekaleyn diye tanınan, kazaskerlik ve şeyhülislâmlık gibi ilmiye sınıfının en üst makamlarına çıkmış büyük bir hukukçu ve tarihçi âlim, bu şehzâde idamlarını, siyasi bakımdan doğru olduğu kadar, hukuken de meşru bulmaktadır.(3) Tarih-i Saf müellifi kazasker Bostanzâde Yahya Efendi (1639) de Sultan III. Mehmed'in kardeşlerini nizâm-ı âlem için öldürmesini hukukçu bir âlim sıfatıyla tasvib eder.(4) Osmanlı hukukçu ve tarihçisi Nişancızâde Mehmed Efendi (1622), Şehzâde Yakub'un, saltanat vârisleri, halk için zararlı şeyler yapabilir gerekçesiyle idam edildiğini söyler(5) Hoca Sadeddin Efendi ve tarihçi vezir Karamani Mehmed Paşa (1481), kardeş katlinin şer'i hukuktaki umumi zararın giderilmesi için, hususi zararı tercih olunacağı prensibine dayandığını bildirir.(6) KAYNAKÇA: (1)“El-fitnetü eşeddü mine”l-katl” ve “El-fitnetü ekberü mine'l-katl” (Bekara süresi 191 ve 217. âyetler). Yuhanna İncili'nde de, “Kavmin uğruna bir adamın ölmesi hayırlıdır” diye geçer (XVIII/14). (2)Hoca Sadeddin Efendi: Tâcü”t-Tevârih, İst. 1279, 1/124. (3)Ahmed İbn Kemâl: Tevârih-i Âl-i Osman, Ank. 1957, VI1/9. (4)Bostanzâde Yahya Efendi: Târih-i Sâf, İst. 1287, 1/86. (5)Nişancızâde, 11/321. (6)Tâcü't-tevârih, I/272; Karamani Mehmed Paşa: Osmanlı Sultanları Tarihi, İst. 1949 Bu prensipler, asırlar sonra hazırlanan Osmanlı medeni kanunu Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye'nin Kavâid-i Külliyye başlığı altındaki ilk yüz maddesi arasında yer alır (m. 26-30),
- Kardeş katlinin Osmanlı tarihinde siyasi avantaj sağladığı üzerinde hemen herkes müttefiktir. Çünki ilk asırlarda hemen her şehzâde kendisini tahta ehil görmüş ve bunun için arkasına binlerce tarafdar toplayarak ayaklanmış; Anadolu Beylikleri ve hatta Bizans'ın desteğini almış; mağlub olanlar bu devletlere sığınarak ülke için bir tehdid hâline gelmişlerdi. Kardeş katli (fratricide), bu mahzurları bertaraf etmişti. Ancak henüz ayaklanmamış bir şehzâdenin ileride ayaklanma tehlikesine karşı bertaraf edilmesinin, eski Türk geleneklerinin yansıdığı bir örfi hukuk hükmü olduğu ve şer'i hukuka uygun düşmediği kanaatini taşıyanlar vardır. ŞU KADAR Kİ, ÖRFİ HUKUK, GÖZ GÖRE GÖRE ŞER'İ HUKUKA AYKIRI OLAMAZ. Devrin hukukçularından bazıları, kardeş katlini câiz görmüştür. Ulemâ, fesatçıların, fesat çıkarmadıkları zaman öldürülmelerine “Geri gönderilseler bile kendilerine yasak edilen şeylere döneceklerdir” meâlindeki âyet-i kerimeyi (En'âm: 28) delil alarak cevaz vermiştir.(1) Hazret-i Ömer, fitne ve fesada sebebiyet vermesinden endişe ettiği kimseleri henüz suç işlemediği halde sürgüne göndermişti.(2)
- Osmanlı Devleti'nde, bilhassa devlet idaresinin bozulmaya başladığı XVI. asır sonlarından itibaren, devlet idaresinde söz sahibi olan üç nüfuz grubu vardı: Ülemânın teşkil ettiği ilmiyye, merkez ve taşradaki bürokratların teşkil ettiği kalemiyye (mülkiyye) ve askerlerin teşkil ettiği seyfiyye sınıfları, Sacayağını andıran bu üç sınıf arasındaki ahenk ve dengeyi saray temin etmeye çalışırdı. Bu denge, sınıflardan birisi lehine bozulursa, sacayağı sarayın üzerine devrilirdi.
- 600 yıllık Osmanlı tarihi boyunca beşi XIV., sekizi XV., kırkikisi XVI, beşi XVII. ve biri de XVIII. asırda olmak üzere 60 şehzâde katledilmiştir. Bunlardan 16'si isyan, 7'si isyan hazırlığı sebebiyledir. Çoğu da Fâtih Kanunnâmesi'ni takib eden 150 yıl içinde tatbik edilmiştir. Kardeş katli tatbikatı, şu neticeleri dogurmuştur: 1. Avrupa'yı asırlarca kasıp kavuran verâset harbleri, Osmanlı Devleti'nde yaşanmamıştır. 2. İlk devrede taht babadan oğula geçtiği ve böylece padişahların ortalama tahtta kalma müddetleri daha uzun olduğu için, siyasi istikrar bakımından bir üstünlük vardı. Sonraları hânedanın en yaşlısı tahta çıktığı için, padişahların saltanat müddetleri de kısa sürmüş; saltanat namzetlerinden beklenen dinamizme de fazla rastlanamaz olmuştur. 3, Önceleri şehzâdeler sancakbeyliği yaparak siyasi ve idari bakımdan yeişmekteydi. Sarayda yaşamaya başladıktan sonra, kazandıkları tecrübe daha sınırlı olmuştur. 4. Başlangıçta saray dışında yegâne alternatif otorite, sancaklardaki şehzâdelerdi. Bunların artık sarayda yaşamaya başlamaları, asker, vezirler, ulemâ gibi hânedan dışı güçlere, âyân, esnaf, hatta ayak takımı gibi olur olmaz kimselere otorite kurma ve siyasi klik teşkil etme imkânı sağlamıştır. 5. Şehzâde katli sebebiyle, Avrupa hânedânlarının aksine, hânedanın yan dallarından yürüyen bir aristokrasi teşekkül edememiştir.
- Osmanlı hukuku, daha önce de belirtildiği üzere Roma hukuku, Anglo-Sakson hukuku gibi müstakil bir hukuk sistemi olmayıp, esas itibariyle İslâm hukukuna dayanır. Dolayısıyla şer'i hukukun hükümleri, Osmanlı hukukunun da esas prensiplerini teşkil eder. Osmanlı hukukunun karakteristiğini teşkil eden bir de örfi hukuk vardır ki, şer'i hukukun boşluk bıraktığı sahalarda bu hukuka aykırı olmamak kaydıyla hükümdar tarafından kanunnâmelerle meydana getirilen hukuktur. Osmanlıların, fethettikleri ülkelerde câri bulunan bazı kanun ve örfleri aynen kabul ve tatbik etmesi de örfi hukukun bir başka boyutunu ifade eder.
- Padişahın tahtta kaldığı müddetçe bir takım mâli hakları vardı. Padişahın Divan-ı Hümâyun kararıyla devlet hazinesinden aldığı aylık meblâğa tahsisât-ı seniyye denirdi. Hâs denilen arâzi parçalarından bazılarının vârıdâtı, padişaha tahsis edilmişti. Ayrıca saray bahçeleri (has bahçe) ve baltalıkları ile bazı madenlerden gelen gelirler padişaha aitti. Âile ferdlerinden başka, kölesi olup da vefat eden devlet adamlarının mal varlıkları, şer'i vârıs sıfatıyla padişaha intikal ederdi. Bütün bunlar hazine-i hâssa denilen padişahın hususi hazinesini teşkil ederdi. Ayrıca devlet vâridâtından teşekkül eden bir de hazine-i âmire vardı. Padişahın bu kadar geliri mukabilinde masrafı da çoktu. Padişahın ve âile efrâdının tahsisâtı, saraylıların maaşları, sarayların, bahçelerin masrafları ve yaptırmış oldu$u hayır eserlerinin ihtiyaçları hep hazine-i hâssadan karşılanırdı. Hazine-i âmire denilen devlet hazinesinde ihtiyaç oldukça, hazine-i hâssadan veya vakıflar hazinesinden (devlet vakıflarının gelir fazlasından) buraya borç verilmiş, fakat bu borçlar hiçbir zaman geri dönmemiştir. Bu devirde yüksek devlet memurlarıun da gelir ve masrafları inanılmaz boyutta idi. XVI. asır sonlarından itibaren padişahın tahsisâtı giderek azaldı. Zamanla yalnızca mâliyeden maaş alan bir memur vaziyetine geldi. Böylece zaten servet sahibi olmayan hânedan, iyice fakir düştü. Hazine-i hâssanın bir kısmı da Sultan Il. Abdülhamid tahttan indirildikten sonra devletleştirildi.
- Padişahlar, her Cuma, Cuma namazını kılmak üzere merasimle herhangi bir câmiye gider; buna selâmlık alayı denirdi. Selâmlık alayı, bir gelenek olmakla beraber, padişahın meşruluğunu, vazifesinin başında olduğunu, ayrıca halifelik sıfatını göstermesi bakımından en mühim bir merâsim, bir bakıma siyasi bir gösteri idi. Ayrıca selâmlık alayı halkın padişahı bizzat gördüğü ve her çeşit talep, şikâyet ve itirazlarını yazılı olarak bildirebildiği bir fırsat idi.
- Haremağalarına Roma ve Bizans'ta, İran'da, Abbasi saraylarında da rastlanırdı. Bunlar doğuştan hadım veya sonradan burulmuş ekserisi Sudan ve Habeşistan asıllı zenci kölelerdi. Afrikalı kabileler mağlup ettikleri düşmanlarını, zafer alâmeti olmak üzere burup, köle olarak satarlardı. Şer'i hukuka göre ve Osmanlı ülkesinde, insanlar bir yana, hayvanları bile burmak ve kısırlaştırmak suçtur. Nitekim insanları hadımlaştıranlara verilecek cezâları bildiren 1715 tarihli bir fermândan bu açıkça anlaşılmaktadır.
- Kur'an-ı kerimdeki “Dinde zorlama yoktur” âyeti (Bekara: 256) gereğinçe, gayrımüslimler, kendi inançlarından dolayı aslâ taciz edilemez. Dinlerini öğrenmek, yaşamak ve çocuklarına da öğretmek hakkına sahiptir. Ülke, eğer sulh ile fetholunmuşsa, buradaki mâbedler sulh anlaşmasının hükümlerine tâbi olur, Tarihte bu gibi sulh anlaşmalarında, umumiyetle mevcud mâbedlere dokunulmayacağı, yeni mâbed yapılmasına da karşı çıkılmayacağı açıklanmıştır. Eğer ülke harb ile (anveten) fetholunmuşsa, mevcud mâbedlerin âkıbeti hükümdar tarafından tesbit olunur; yeni mâbed inşâına da izin verip vermemek hükümdara âit bir salâhiyettir. Ancak tatbikatta harb ile fethedilen ülkelerde, şehrin en büyük mâbedi (kilisesi) câmiye dönüştürülmüş; diğerlerine dokunulmadığı gibi, yeni mâbed yapılmasına da izin verilmiştir. Çünki orası artık İslâm beldesidir. İlk Cuma namazını kılmak vecibedir. İstanbul ve Anadolu mabedlerinin çoğu deprem ve sair sebeplerle harab haldeydi. Fetih esnasında mevcut İstanbul kiliselerinin çogu zaten Lâtin işgalinde yıkılmıştı. Hükümetin zimmi cemaatlerine bu vesileyle maddi yardım yaptığına dair çok sayıda vesika arşivde mevcuttur.
- Padişah bir dâvânın tarafı ise, bu dâvâya kendisi bakamaz; kâdı önünde mürâfaaya çıkardı. Bunun tarihte az da olsa örneğine rastlanmaktadır. Meselâ Sultan IV. Mehmed ile Üsküdarlı Mehmed Ağa arasında, Salacak'ta vakıf malı bir köşkün mülkiyeti hususundaki ihtilaf sebebiyle açılan bir dâvâda, Rumeli kazaskeri Çatalcalı Ali Efendi kâdı sıfatıyla mürâfaa yapmış; Mehmed Ağa'yı haklı, padişahı haksız bulmuştur.
- Enderün mektebinde disiplin çok sıkı idi. Üç-dört aceminin bir lalası olurdu. Lala, aceminin bilmediği şeyi öğretir ve acemide gördüğü kusuru ikaz ederdi. Mektep disiplinini, haremdeki dârüssaade ağasına (kızlarağasına) paralel olarak, akağalar da denilen beyaz hadımağaları temin ederdi. Sayıları kırkı bulan akağaların başına kapıağası denirdi ki sarayın idare âmiri idi. Enderün mektebinde tahsil müddeti takriben 14 sene idi. Talebe, güneş doğmadan evvel kalkar; enderün hamamında yıkanır; sabah namazını ağalar mescidinde padişahla beraber kıldıktan sonra kahvaltı edip derse başlardı. Bu derslerin hocaları saray mensuplarından olduğu gibi, dışarıdan da meşhur âlimler hoca olarak getirtilirdi. Bidâyette Kur'an-ı kerim, kıraat, tecvid, ilmihâl dersi verilirdi. Sonra tefsir, hadis, kelâm, fıkıh, şiir ve inşâ, musıki, hey'et (astronomi), hendese (geometri), coğrafya, tarih, mantık, belâgat (edebi sanatlar) ve hikmet (felsefe) okutulurdu. Öğleden sonra, yüksek zâbitler tarafından spor ve tâlim dersleri verilirdi. Talebe, gerektiğinde uhdelerine tevdi olunmuş saray vazifelerini yerine getirirdi. Bundan sonra serbest saatler vardı. Enderünda, spor müsâbakaları yapılırdı. Ağalar arasında bir hobisi olmayan, bir sanat ile uğraşmayan vok gibiydi.
- Bu sistemin mahzurlarını bertaraf etmek isteyen ve muhtemelen kendisinden önceki asırlarda yaşanan şehzâde mücâdelelerinden ders almış olan Fâtih Sultan Mehmed, teşkilât kanunundaki meşhur kardeş katli maddesini vaz” etmiştir: “Ve her kimesneye evlâdımdan saltanat müyesser ola, karındaşların nizâm-ı âlem içün katl iimek münâsibdir. Ekser ulemâ dahi tecviz etmişlerdir. Anınla âmil olalar.” Ulemânın bir kısmının şer'i ahkâma uygun bularak desteklediği bu maddeye göre, tahta çıkmak müyesser olan şehzâde, nizam-ı âlem için kardeşlerini öldürebilecektir. Böylece şehzâdeler, arkalarına tarafdar toplayarak birbirleriyle mücâdele edemeyecekler; bu sayede devletin dirliği ve milletin birliği korunmuş olacaktı. Şüphesiz büyük bir fedâkârlıktır. Bu tatbikat, Osmanlılara mahsus değildi. Roma ve Bizans'da, Sâsâniler'de, Abbasiler'de, Mağrib'de, Çin'de ve Hindistan'da da kardeş katlinin misallerine rastlanır. Avrupa monarşilerinde sebepsiz yere katledilen veya sakat bırakılan hânedan mensupları ve soyluların sayısı hiç de az değildir. Bundan başka yıllarca süren verâset harblerinde taht müddeileri yanında, halktan da binlerce kişi hayatını kaybetmiştir. Çünki Avrupa'da da verâset usülü çok erken tarihlerde yerleşmiş değildir.
--reklam--
Osmanlı Hukuku İncelemesi - Şahsi Yorumlar
Osmanlı hukuku en ince ayrıntısına kadar inceleyen ve osmanlı toplumunun hukuk anlayışını bizlere muhteşem bir tiyatral gösteride sunan bir eser. Zengin kaynakçasıyla güvenilir bir Osmanlı hukuk kaynağıdır... (Y. Ç.)
--reklam--
Osmanlı Hukuku PDF indirme linki var mı?
--reklam--
Ekrem Buğra Ekinci - Osmanlı Hukuku kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Osmanlı Hukuku PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.
Kitabın Yazarı Ekrem Buğra Ekinci Kimdir?
1966 yılında Ankara’da doğdu. İlk, orta ve lise öğrenimini bu şehirde tamamladı. Ekrem Buğra Ekinci, 1987’de Ankara Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Avukatlık stajı yaptı.Ankara’da başladığı kariyerini İstanbul’da sürdürdü. Doktorasını İstanbul Hukuk Fakültesi’nde tamamladı. Hukuk Tarihi doktoru oldu. Ürdün Üniversitesi’nde bir yıl araştırmalarda bulundu. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesinde profesördür. Hukuk Tarihi dersleri vermektedir. Arapça ve İngilizce bilir.Osmanlı Mahkemeleri, Osmanlı Hukuku, İslâm Hukuku, İslâm Hukuku Tarihi, Hukukun Serüveni başta olmak üzere çok sayıda ilmî kitap ve makalesi neşredilmiştir.Yıllardır radyo ve televizyonlarda popüler tarih ve kültür tarihi üzerine programlar yapıyor. Gazete ve dergilerde de bu mevzularda yazıları yayınlanmaktadır.
--reklam--
Ekrem Buğra Ekinci Kitapları - Eserleri
- Ahmet Cevdet Paşa ve Mecelle
- Ama Hangi Osmanlı?
- Osmanlı'nın Çöküşü
- Osmanlı'ya Kalan Miras
- Sürgündeki Hanedan
- Sultan Abdülhamid'in Son Zevcesi
- İslam Hukukunda Değişmenin Sınırı
- Osmanlı Hukuku
- Ebedî Seâdet Yolunda Bir Ömür Hüseyn Hilmi Işık
- İslam Hukuku
- Hayatı ve Hatıralarıyla Seyyid Abdülhakim Arvasi
- İslam Hukuku Tarihi
- İslam Hukuku Ve Önceki Şeriatler
- Hukukun Serüveni
- Asya'dan Avrupa'ya Türkler
- İstanbul’a Osmanlı Mührü
- Osmanlı Mahkemeleri
- Ahmet Cevdet Paşa ve Mecelleden Düsturlar
- Dini Lügat
--reklam--
Ekrem Buğra Ekinci Alıntıları - Sözleri
- Kur'an-ı kerimde, Hazret-i Hızır'ın, ileride anne ve babasını ifsâd edeceği için bir çocuğu öldürdüğü anlatılır (Kehf: 74, 80-81). Yine Kur'an, ı kerimde, fitnenin ölümden daha şiddetli olduğu meâlinde iki âyet bulunmakdır.(1) Hoca Sadeddin Efendi (1599) gibi şeyhülislâmlık yapmış bir hukukçu ve tarihçi; ayrıca Bosnevi Hüseyn Efendi (1644) gibi bir tarihçi, şehzâde idamlarının bu âyetlere istinad ettiğini açıkça bildirmişlerdir? (2) Kemalpaşazâde (1534, gibi müftiyyü's-sekaleyn diye tanınan, kazaskerlik ve şeyhülislâmlık gibi ilmiye sınıfının en üst makamlarına çıkmış büyük bir hukukçu ve tarihçi âlim, bu şehzâde idamlarını, siyasi bakımdan doğru olduğu kadar, hukuken de meşru bulmaktadır.(3) Tarih-i Saf müellifi kazasker Bostanzâde Yahya Efendi (1639) de Sultan III. Mehmed'in kardeşlerini nizâm-ı âlem için öldürmesini hukukçu bir âlim sıfatıyla tasvib eder.(4) Osmanlı hukukçu ve tarihçisi Nişancızâde Mehmed Efendi (1622), Şehzâde Yakub'un, saltanat vârisleri, halk için zararlı şeyler yapabilir gerekçesiyle idam edildiğini söyler(5) Hoca Sadeddin Efendi ve tarihçi vezir Karamani Mehmed Paşa (1481), kardeş katlinin şer'i hukuktaki umumi zararın giderilmesi için, hususi zararı tercih olunacağı prensibine dayandığını bildirir.(6) KAYNAKÇA: (1)“El-fitnetü eşeddü mine”l-katl” ve “El-fitnetü ekberü mine'l-katl” (Bekara süresi 191 ve 217. âyetler). Yuhanna İncili'nde de, “Kavmin uğruna bir adamın ölmesi hayırlıdır” diye geçer (XVIII/14). (2)Hoca Sadeddin Efendi: Tâcü”t-Tevârih, İst. 1279, 1/124. (3)Ahmed İbn Kemâl: Tevârih-i Âl-i Osman, Ank. 1957, VI1/9. (4)Bostanzâde Yahya Efendi: Târih-i Sâf, İst. 1287, 1/86. (5)Nişancızâde, 11/321. (6)Tâcü't-tevârih, I/272; Karamani Mehmed Paşa: Osmanlı Sultanları Tarihi, İst. 1949 Bu prensipler, asırlar sonra hazırlanan Osmanlı medeni kanunu Mecelle-i Ahkâm-ı Adliyye'nin Kavâid-i Külliyye başlığı altındaki ilk yüz maddesi arasında yer alır (m. 26-30), (Osmanlı Hukuku)
- -Nevruz'un temeli İran mitolojisine dayanıyor ama yine de 5000 yıllık değildir. -Nevruz'da ateş üstünden atlama, tam bir Zerdüşt merasimidir. -İran şiileştikten sonra, Nevruz'a İslâmi bir kisve giydirilmiş; Hazret-i Ali'nin doğduğu gün kabul edilmistir. (Asya'dan Avrupa'ya Türkler)
- ...Seneler evvel Türkiye’de bir Cumhurreisi Seçimi arefesinde,Sudan müftüsü iyi birinin seçilmesi için dua ettiğini söyledi.Bir ahbabım ‘’Sudan nere,Türkiye nere!’’ gibisinden hayret izhar edince müftü, ‘’Niçin şaşırıyorsunuz?ÜMİD TÜRKİYEDE’DİR.(El-Emel fi Türkiye)’’ demişti.Arapların neredeyse tamamı,İslam dünyasındaki ezilmiş,sinmiş halin,Türkiye sayesinde yok olacağını.tabiri caizse yiğidin düştüğü yerden kalkacağına inanmaktadır. (Ama Hangi Osmanlı?)
- Ruslar, Şam'daki elçileri vasıtasıyla, Şehzâde Abdülkerim Efendi'ye müracaat ederek, Şarkî Türkistan ve Moğolistan'da kurulacak bir devletin hükümdarlığını teklif ettiler. Bu arada Japonya'da aynı mealde haberler yayılmaya başladı. Bunun üzerine şehzâde 1932'de Hindistan'a gitti. Haydarâbâd Nizâmı'nın davetlisi olarak gittiği Hindistan'da, halife sıfatıyla Uygur Türklerinin başına geçirilmesi için faaliyetlere girişti ve bu mevzuda Japonlarla temasa geçti. Telaşlanan İngilizler, memleketi terk etmesini temin ettiler... ... Hem halifeliği ihyâ etmek hem de Tokyo'ya bağlı bir devlet kurmaya teşebbüs ettiler. Şehzâde 21 Mayıs 1933'te Bombay ve Singapur üzerinden Tokyo'ya geldi... Amerika, Japonya'nın güçlenmesini istemediği için el altından Çin'i destekliyordu. Rusya'da Japonya ile savaşmaktan çekiniyor; Şehzâde Türkistan İmparatoru olursa, nüfuzunun kendi işgali altındaki Türkistan ülkelerine de sirayet edeceğinden korkuyordu. Öte yandan Türkiye, şehzâdenin Tokyo seyahatini Ankara'daki Japon sefareti nezdinde protesto etti... "Şüpheli Türk" ün hareketlerini casusları vasıtasıyla takip eden Ankara, Şehzâde burada muvaffak olursa, emrindeki kuvvetlerle Türkiye'ye saldıracağından korkmaktaydı. Ankara ve Moskova'nın faaliyetleri üzerine projeden soğuyan Japon devlet ricâlinden beklediği alakayı göremeyince, Şehzâde 1934'te Şarkî Türkistan'a gelerek yerli halkı teşkilatlandırmaya girişti. Ancak kendi imkanlarıyla kurduğu derme çatma birlikler Çinliler karşısında yenilince canını zor kurtararak siyasî mülteci sıfatıyla Şanghay'dan bir gemiye binerek Kaliforniya'ya buradan da... (Sürgündeki Hanedan)
- Sultan Aziz, 1867 yılında bozulan Osmanlı imajını düzeltmek için Avrupa'ya bir seyahat yaptı. Yanında iki yeğeni Şehzade Murad ve Abdülhamid Efendi'yi götürdü. Aynı zamanda veliaht olan Murad Efendi yakışıklı, nazik, kültürlü bir genç idi. Avrupa saraylarında çok popüler olup sempati kazandı. İngiltere prensesi ile evlendirilmesi bile konuşuldu. Ama Sultan Aziz kabul etmedi. (Osmanlı'nın Çöküşü)
- Osmanlı hukuku, daha önce de belirtildiği üzere Roma hukuku, Anglo-Sakson hukuku gibi müstakil bir hukuk sistemi olmayıp, esas itibariyle İslâm hukukuna dayanır. Dolayısıyla şer'i hukukun hükümleri, Osmanlı hukukunun da esas prensiplerini teşkil eder. Osmanlı hukukunun karakteristiğini teşkil eden bir de örfi hukuk vardır ki, şer'i hukukun boşluk bıraktığı sahalarda bu hukuka aykırı olmamak kaydıyla hükümdar tarafından kanunnâmelerle meydana getirilen hukuktur. Osmanlıların, fethettikleri ülkelerde câri bulunan bazı kanun ve örfleri aynen kabul ve tatbik etmesi de örfi hukukun bir başka boyutunu ifade eder. (Osmanlı Hukuku)
- Osmanlı Ordusu,Avrupalı askerî otoritelerin ‘’Altı ayda geçilemez! ‘’ dediği Termofil Geçidini 24 saatte geçti.Antikçağ’da koskoca İran ordusunu 300 Ispartalı bu geçitte durdurmuştu. (Ama Hangi Osmanlı?)
- Enderün mektebinde disiplin çok sıkı idi. Üç-dört aceminin bir lalası olurdu. Lala, aceminin bilmediği şeyi öğretir ve acemide gördüğü kusuru ikaz ederdi. Mektep disiplinini, haremdeki dârüssaade ağasına (kızlarağasına) paralel olarak, akağalar da denilen beyaz hadımağaları temin ederdi. Sayıları kırkı bulan akağaların başına kapıağası denirdi ki sarayın idare âmiri idi. Enderün mektebinde tahsil müddeti takriben 14 sene idi. Talebe, güneş doğmadan evvel kalkar; enderün hamamında yıkanır; sabah namazını ağalar mescidinde padişahla beraber kıldıktan sonra kahvaltı edip derse başlardı. Bu derslerin hocaları saray mensuplarından olduğu gibi, dışarıdan da meşhur âlimler hoca olarak getirtilirdi. Bidâyette Kur'an-ı kerim, kıraat, tecvid, ilmihâl dersi verilirdi. Sonra tefsir, hadis, kelâm, fıkıh, şiir ve inşâ, musıki, hey'et (astronomi), hendese (geometri), coğrafya, tarih, mantık, belâgat (edebi sanatlar) ve hikmet (felsefe) okutulurdu. Öğleden sonra, yüksek zâbitler tarafından spor ve tâlim dersleri verilirdi. Talebe, gerektiğinde uhdelerine tevdi olunmuş saray vazifelerini yerine getirirdi. Bundan sonra serbest saatler vardı. Enderünda, spor müsâbakaları yapılırdı. Ağalar arasında bir hobisi olmayan, bir sanat ile uğraşmayan vok gibiydi. (Osmanlı Hukuku)
- Mustafa Kemal Paşa, 1918'de Suriye Cephesinin çökmesi üzerine orduyu bırakıp İstanbul'a geldiğinde Divan-ı Harb'e çıkarılarak kurşuna dizilecekken, bunu Harbiye Nâzırı Fevzi Paşa engellemiş; Mustafa Kemal'in Enver Paşa aleyhtarlığını bilen Sultan Vahîdeddin de kendisine arka çıkmıştır. (Osmanlı'nın Çöküşü)
- Şehzâde Harun Efendi'nin “Sürgündeki Hânedan” Kitabına Takriz-i Âlileri Uzun yıllardır tanıdığım ve yazılarını takip ettiğim kıymetli kardeşim Ekrem Buğra Ekinci'nin Sürgündeki Hânedan isimli kitabın okudum. Kütüphanemde itinâ ile saklayacağım. Ekrem Bey, ailemizi yakından tanır ve sever. Ben de bildiklerimi ve duyduklarımı kendisine nakletmişimdir. Sürgün ve sonrasında yaşadıklarımızı dile getiren bu çalışmasından ötürü kendisini tebrik ediyorum. İnşallah yazdıkları insanların tıkalı kulaklarını açar. Kendisine ve ailesine duacıyım. Muvaffakiyetlerinin devamını dilerim. Cenab-ı Allah, yâr ve yardımcısı olsun. Harun Abdülkerim Osmanoğlu İstanbul, 2015 (Sürgündeki Hanedan)
- Aradığınız huzuru hiçbir yerde bulamazsınız. Huzur, adı var, kendi yok bir zümrüdü anka kuşudur. (Ebedî Seâdet Yolunda Bir Ömür Hüseyn Hilmi Işık)
- Aslen Anadolulu olup, ömrünü Mısır'da tamamlayan, son devir Osmanlı ulemâsından ders vekili Zâhidü'i-Kevserî, Din ve Fıkh başlıklı makâlesinde, "zamanın ve mekânın değişmesi ile hükümlerin değişmesi, hükmün değişik hallere göre tafsîlidir. Yoksa, zamanın değişme si ile mutlak mânâda hükümlerin değişeceğini düşünmek, ilahî nizamı, insan mahsulü kanunlar seviyesine indirir" diyor. (İslam Hukukunda Değişmenin Sınırı)
- İtiraz söz zülfünün tarağıdır. (Ahmet Cevdet Paşa ve Mecelle)
- Zamanın fesadı sebebiyledir ki, dördüncü asırdan itibaren, ehliyeti olmayan kötü niyetli şahıslar ortaya çıkıp kendilerini müctehid olarak lanse eder ve şer'î olmayan bir takım mesnedsiz fetvalarla müslümanlar iğfal edilebilir korkusuyla, ictihad ehliyetini hâiz olan kimseler mutlak müctehidiik iddiasında bulunmamış; İslâm hukukçuları da yeni bir mezhebin tesisi için yeni bir ictihad usulünün konulmasına karşı çıkmışlardır. Böylece sonu gelmeyecek ve lüzumsuz münâkaşalann meydana çıkmasını istememişlerdir. Bu neticeye varırken de İslâm hukukunun sedd-i zerâyi' prensibine istinad etmişlerdir. Bu sebeple artık bütün meselelerin o zamana kadar tedvin edilmi bulunan dört mezhebin ictihadlarına inhisar ettirilmesi hususunda zımnî icma' doğmuştu. (İslam Hukukunda Değişmenin Sınırı)
- Meclis kapatıldı. Gazetelere sansür kondu. Memleket adeta bir Alman müstemlekesi haline geldi. Avrupa'dan gelen vagonların üstüne tebeşirle "Enverland" yazılıyordu. Kıtlık baş gösterdi. Halk süpürge tohumundan ekmek yerken, İttihatçılar ve sempatizanları vagon ticareti ve karaborsacılık sayesinde zengin oldu. Herkesin bulamadığı bulgura 'Enver Paşa pirinci' denildi. Bulgur karaborsasıyla zengin olan birinin köşküne halk 'Bulgur Palas' adını taktı. Başta İttihatçıların yanındaki Tevfik Fikret bile "Yiyin efendiler yiyin!" diye başlayan şiiriyle bunlardan yüz çevirdi. Halk, istibdat olarak gördüğü eski devri arar oldu. (Osmanlı'nın Çöküşü)
- Elektrik cereyanı öldürür, hava cereyanı süründürür. (Ebedî Seâdet Yolunda Bir Ömür Hüseyn Hilmi Işık)
- Memleketi tutmak için ordu lazımdır. Asker beslemek içinde mala ihtiyaç vardır. Mal elde etmek için halkın zengin olması gerekir. Halkın zengin olması içinde doğru kanunlar lâzımdır. Biri ihmal edilirse dördü de kalır. Dördü ihmal edilirse devlet çözülmeye yüz tutar.. (Ama Hangi Osmanlı?)
- Türklerin bilinen 3000 yıllık tarihlerinde istiklâllerini kaybettikleri bir devreye hemen hemen rastlanmaz. Dünyada daima bir veya birkaç Türk devleti bulunmuştur. (Asya'dan Avrupa'ya Türkler)
- Mâ lâ yüdrek küllühü, lâ yütrek küllüh. (Bir şeyin hepsi ele geçmezse, tamamı da terkedilmez) (Ebedî Seâdet Yolunda Bir Ömür Hüseyn Hilmi Işık)
- Biz safımızı sürelim yarının sahibi var. Sultan II. Selim (Ama Hangi Osmanlı?)
Yorumlar
0 yorum