Kitap Künyesi

Yazar: Stefan Zweig

Çevirmen: Hüseyin Salihoğlu

Orijinal Adı: Die Heilung Durch Den Geist

Yayın Evi: İmge Kitabevi

İSBN: 9789755334059

Sayfa Sayısı: 364

Ruh Yoluyla Tedavi Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

... Sözlerin, konuşulanların nasıl bir mucize yaratacağını, dudağın boşluğa doğru yaptığı büyülü titreşimin sayısız dünyalar kurup sayısız dünyaları yıktığını kim bilir?” 

Modern bilimsel tıp, hastalığı insanın bütününe değil, organlarından birine ilişkin bir şeymiş gibi algılar. Oysa “hekimlik sanatı”nın mucizeleri, beden ile ruh arasındaki yüksek ilişkilere dayanır. Ruh Yoluyla Tedavi’nin sırrı, insanın varlığının bütününü hastalığın bütününe karşı harekete geçirmesi çağrısında gizlidir. 

Zweig, münferit tedavi ustaları olarak adlandırdığı Franz Anton Mesmer, Mary Baker-Eddy ve Sigmund Freud’un akademik tıptan ayrılarak yaptıkları başkaldırıyı ve kitleleri peşlerinden sürükleyerek elde ettikleri dramatik başarıyı kültür tarihinin en ilginç olaylarından biri olarak adlandırıyor. Bu kişiler farklı, hatta birbirine zıt yollardan giderek ruh yoluyla tedavinin aynı prensibini yüz binlerce kişide gerçekleştirmişlerdir. 

Zweig, bu kitapta üç mucizevi tedavi yönteminin kahramanı olan bu üç olağanüstü insanın biyografisini, okurunun alışık olduğu ayrıntı ve özenle, bir bilim adamı titizliğiyle gözler önüne seriyor.

 

Ruh Yoluyla Tedavi Alıntıları - Sözleri

  • Aman ha, insanların dikkatlerini cinsel konulara çekmeyin; o zaman unutacaklar. Sakın ha, ahlakın demir parmaklıkları ardında hapsedilmiş o ezeli hayvanı konuşmalarınızla tahrik etmeyin, sorularınızla yemlemeyin; o zaman munisleşecektir. Artık çabuk olun, nerede utandırıcı şey varsa başınızı çevirerek geçip gidin, hiçbir şey yokmuş gibi hep öyle yapın: İşte bu, on dokuzuncu yüzyılın ahlak yasasıdır.
  • Yaşam, buluş ve orjinallik bakımından her zaman romanlardan daha zengindir
  • Goethe’nin spiral imajında olduğu gibi, bütün gelişmeler en yüksek noktaya çıktıkça zorunlu olarak hep çıkış noktasına geri döner. Her türlü mekanik sonunda hareketinin son yasasını arar; her ayrılmışlık tekrar birleşmek için gayret gösterir; rasyonel olan her şey tekrar hep irrasyonel olana kayar.
  • Eğer Nietzche balyozla felsefe yaptıysa, Freud da bir yaşam boyunca neşterle felsefe yapmıştır.
  • Her düşüncenin gelişme gücünde en aşırı biçimi arayışı vardır. Bir düşüncenin değeri için belirleyici olan kendini nasıl gerçekleştirdiği değil, gerçek olarak neyi içerdiğidir. Ne olduğu değil, neye sebebiyet verdiği önemlidir. Paul Valery ne kadar da muhteşem söylemiş:” Dünya sadece aşırılıkla değer kazanır, yalnızca vasatla devamlılığını elde eder.”
  • "Yaşam münferit insanlar için olduğu gibi bütün insanlık için de çekilir gibi değildir."
  • İnsanın yeraltı bölgelerini aydınlatabildiğimiz zaman, duygu dünyasını tanımış oluruz; ruhunun temeline inince, bozuklukların ve aksaklıklarının esas sebebini bulup meydana çıkarabiliriz.
  • İçgüdüleri ancak tanırsanız dizginleyebilirsiniz, şeytanları ancak bulundukları derinliklerden çıkarıp serbestçe gözünün içine bakan kimse terbiye edebilir.
  • Ayık bilincin tutukluluğu ortadan kalkınca, hasta anca o zaman sakladıklarını serbestçe söylemeye başlar. İşte bu anlatma, içini dökme sayesinde ruhsal dengesizliğin baskısı azalır. Sıkışmış bir ruha boşalma yolu açılmış olur. (...) Tanıma sayesinde, kendini tanıma sayesinde yapay, hastalıklı hatalı hareketler gereksiz hale gelir, sadece sembolik anlam taşıyan semptom kaybolur. İfade etmek belli anlamda güçlü hissetmek demektir.
  • İnsanoğlunun çektiği acılar, ilkin din duygusunu ve tanrı düşüncesini yaratmasına vesile olmuştur.

Ruh Yoluyla Tedavi İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Spoiler Öncelikle şunu söylemek isterim, Zweig öykü kitaplarındaki gibi akıcı bir üslupla kaleme almış bu eserini de , kitap gayet rahat bir şekilde okunuyor. Kitabın içeriği ise tıp dünyası ve onun insanı ele alış şekliyle alakalı. Zweig kitabın giriş kısmında kendince hastalık , sağlık ve iyileşme süreçlerine ilişkin ilk insanların bakış açısını anlatıyor. Buna göre ilk insanlar hastalığı olağanüstü bir durum addedip bunun ilahi bir şekilde tedavisinin mümkün olduğuna inanıyorlardı. O zamanın şifacıları da din görevlileri idi , bu kişiler hasta ile tanrı arasında köprü görevi görüp hastanın iyileşmesi sürecini ilahi yollarla idare ederlerdi. Günümüze gelindiğinde tıp artık tabiki de bir inanç mevzusu olmaktan çıkıp bir teknik mesele haline geldi. Artık hastanın karakteri ve ruh hali yerine gelişen bilim ve teknoloji sayesinde her hastalığın spesifik olarak uzmanlaşmış doktorları en ileri teçhizatları ile hastayı teknik açıdan iyileştirmeye çalışmaktadır. Zweig ise tıpta tekniğin önemli olmakla birlikte ruh yoluyla tedavi denilen bugün falcı ve şarlatan işi olarak görülen tedavi yöntemlerinin de aslında gerçekten işe yarar olduklarını ve 1800 lü yıllarda bu yöntem ile kitleleri etkilemiş üç farklı isim özelinde inceler ruh yoluyla tedavi metodunu. Frank Anton Mesmer , kendisinin manyetizma dediği bir telkin yöntemi ile hastalarını tedavi ettiğini iddia ediyor ve bir dönem özellikle Paris'te çok popüler oluyor.Mesmer sağlıklı olma isteğini telkinle güçlendirerek Mesmerizm denen bir tedavi yöntemi keşfediyor. Mary Baker Eddy ise benim en çok dikkatimi çeken kişi oldu kitapta incelenen isimler arasında çünkü kendisi din yoluyla insanları tedavi ettiğini ileri sürüp kitleler üzerinde çok ciddi bir hâkimiyet kurmayı başarabilmiştir. Bu kişinin kurduğu tedavi yöntemi sisteminin adı İsa Bilimidir. Yöntemin temel mantığı şudur, insan tanrının bir parçasıdır. tanrı yüzde yüz iyidir ve içinde kötülük barındırmaz. Hastalık ise kötü bir şeydir ve kötü olan bir şey tanrının parçası dediğimiz insanda da bulunamaz. O halde hastalık denen şey aslında yoktur. Kaba taslak budur Mary Baker Eddy ' nin kurucusu olduğu İsa biliminin temel mantığı. Tabi zaman içerisinde Marry Baker çeşitli güncellemeler getirmiştir yöntemine ama esas mantığı hastalarını aslında hasta olmadıklarına ikna etmek üzerine kurmuştur ve çok ciddi sayıda takipçisi olmuştur Amerika'da milyon dolarlık kiliseler inşa ettirmiştir velhasıl bu yöntem ile önemli bir güç haline gelmiştir. Sigmund Freud ise daha önce dönemin akademisinin itina ile uzak durduğu ya da sadece teknik ve fiziksel gözlemler ile tedavi edilebileceğine inandığı ruh hastalıklarına getirmiş olduğu farklı bakış açısı ile sadece psikoloji bilimini değil sanattan edebiyata tüm bir dünyayı etkilemeyi başarmıştir. Freud bilinçdışı, psikanaliz, rüya yorumlaması , dil sürçmelerinin ifade ettiği şeyler gibi daha önce kimsenin varlığından haberi olmadığı kavramlari gün yüzüne çıkarıp hastaları ile konuşarak daha doğrusu onları dinleyerek tedavi etmeye çalışmıştır. Bugün modern psikolojinin kurucusu addebiliriz kendisini. ayrıca o dönemki ahlak anlayışı gereği eğer psikozlu, histerik bir hastanın hastalık nedeni cinsellik ile alakalı olsa bile Doktorlar bundan bahsetmeyip fiziksel nedenlerle aciklarlardi rahatsızlığın sebebini ve fakat Freud çağın ahlak anlayışına ters gelse bile bahsedilen hastalıkların altında cinsel nedenler yattığını net bir şekilde ortaya koymuş. Bu üç isimde ruh yoluyla tedavi denilen şeyin örnekleri olarak sunulmuştur kitapta , bu üç isimde yaşadıkları ve içinde bulundukları çevrelerce çok ciddi tepkiler almışlardır ve fakat etkileri de somut olarak ortadır bilhassa Freud bugün bir otorite haline gelmiştir. Ben Marry Baker Eddy ' nin hikâyesini bu kitapta öğrendim ve çok etkileyici buldum. Tıp, tedavi , iyileşme, süreçlerine alternatif bir bakış açısı ile yazilmis bu kitap Zweig'in akıcı üslubu ile keyifle okunabiliyor. Spoiler (Okur)

İyi akşamlar ruh sağlıklıları! Hepinizin iyi olduğunu (olması gerektiğini) kabul ediyorum. Olumsuzluk hepimizin hedeflerinin önündeki en büyük engel, hele ki en güzel yaşlarımızda. O yüzden mutlu olmanızı temenni ettiğim bir gecede 1111 sayılı kitabımızla beraberiz. Mesmer, Baker ve Freud üzerinden ilerleyen kitapta aslında dikkat çeken en önemli detay, rahat okuma sağlaması. Çünkü konusu ne olursa olsun ‘Biyografik’ eserler okuyucuyu sıkmış ve okuyucuyu en zor tutan konuların başını çekmiştir. Böyle bir konuda uzun metrajlı bir eser yazmak da gerçekten büyük özveri. Bizim sitemizde bile okuma sayısının 50 dahi olmaması, Zweig gibi bir yazarda bile bu durumun değişmemesi de sanırım sözlerimi kanıtlamak bir yana, en azından doğruluyor. Mesmer’in manyetizması, Baker’in dini motiflerle tedavi ettiğini söyleyerek insanları yanına çekmesi, Freud’un psikanalizi derken çok ilgi çekici konuların aslında ne kadar ilgi görmediğini de devrinde kanıtlıyor. Şuan ‘Fal’ konusuna adeta tapanlar ve ‘Burç’ yorumlarına bir ‘Kutsal Din’ gözüyle bakanların adeta fırladığı bir dönemde kimseyle uğraşmamak için (korkuyorum hatta canım) derine inmiyorum. Bunların en temel ortak noktaları ise aldığı yüksek tepkiler ve buna karşın yaptıkları işlerdir diyebiliriz. Bizim ortak noktamız da yavaş yavaş okunacak, ilgi çekici eserler etrafında toplanmak ve bu kitapta onlardan birisi. Hepimize keyifli okumalar dilerim.. (Sadık Kocak)

Kitabın Yazarı Stefan Zweig Kimdir?

Babası varlıklı bir sanayici olan Stefan Zweig, küçük yaşlardan itibaren kültür ve edebiyat alanında eğitim görmeye başladı. İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Latince ve Yunanca öğrendi. Viyana ve Berlin üniversitelerinde felsefe öğrenimi gördü. İlk şiirlerini lisedeyken, Hugo von Hofmannsthal'ın ve Rainer Maria Rilke'nin eserlerinin etkisiyle yazdı. 1901'den sonra Fransızca yazan Paul Verlaine ve Baudelaire'in şiirlerini Almanca'ya çevirdi. 1907-1909 yılları arasında Seylan, Gwaliar, Kalküta, Benores, Rangun ve Kuzey Hindistan'ı gezdi, bunu, 1911'deki New York, Kanada, Panama, Küba ve Porto Riko'yu kapsayan Amerika yolculuğu izledi. 1914 yılında Belçika'ya Émile Verhaeren'in yanına gitti.

I. Dünya Savaşı'nda (1914-1917) gönüllü olarak Viyana'da savaş karargâhında "Savaş Arşivi"nde memur olarak çalıştı. Savaştan sonra Avusturya'ya dönerek Salzburg'a yerleşti. 1920 yılında, Frederike Von Winternit ile evlendi. Stefan Zweig Salzburg'da yaklaşık 20 yıl yaşadı. Kapuzinerberg'in yamacındaki villasında geçirdiği yıllar, Zweig'ın en verimli yıllarıdır. Kapuziner yokuşu, 5 numaradaki villayı, Friderike ile evli olduğu yıllarda satın aldı. Salzburg'da geçirdiği yıllar Zweig'ı edebiyatta doruğa tırmandırdı, en güzel eserlerini, kente ve Salzach’a yukardan bakan iki katlı, ağaçlar arasına gizlenmiş villada yazdı. Kısa sürede ünlü insanlarla dostluk kurdu, onları sık sık Salzburg'da konuk etti. Romain Rolland, Thomas Mann, H.G. Wells, Hugo von Hofmannstahl, James Joyce, Franz Werfel, Paul Valery, Arthur Schnitzler, Ravel, Toscanini ve Richard Strauss, Zweig'in konuğu oldu. Salzburg'da geçen yıllarında Zweig, Avrupa'nın düşünsel birliği için ağırlığını koydu; makaleleriyle ve konferanslarıyla aşırılıklara karşı uyarılarda bulundu; diplomatik çevrelere, akıl ve sabır çağrısı yaptı. 1927'de Almanya'nın Münih şehrinde "Duygu Karmaşası", "Yıldızın Parladığı Anlar" ve "Tarihsel Baş Minyatür" adlı kitapları yayımlandı, yine 1927'nin 20 Şubat tarihinde "Rilke'ye Veda" başlıklı konuşmasını yaptı. 1928'de Leo Tolstoy'un 100. Doğum Yıldönümü Kutlamaları'na katılmak üzere, Sovyetler Birliği'ne gitti. 1933'de, Nazilerin yakmaya başladıkları kitaplar arasında Yahudi kökenli Zweig'ın eserleri de yer alıyordu. 1934'te Gestapo'nun villasını basıp, silah araması üzerine Zweig ülkesini terk etmek zorunda kaldı ve İngiltere'ye, Londra'ya yerleşti. Ancak, kendini burada da rahat hissedemedi ve taşındı.

Zweig, 1937'de ilk karısı Frederike'den ayrıldı ve bir yıl sonra Portekiz'e yanında Lotte Altman adında bir kadınla gitti. O sıralarda Avusturya, Alman Reich'ına katılmıştı ve Zweig da İngiliz vatandaşlığına geçmek için müracaat etti. 1939'da "Kalbin Sabırsızlığı" adlı romanı yayımlandı ve Zweig da, Portekiz seyahatine birlikte çıktığı Lotte Altman ile evlendi. 1940'ta İngiliz tabiiyetine girdi, II. Dünya Savaşı sırasında New York'a, Arjantin'e, Paraguay'a ve Brezilya'ya gitti. Zweig konferanslar için gittiği Brezilya'ya yerleşmeye karar verdi. Orada ünlü "Bir Satranç Öyküsü"nü kaleme aldı. Stefan Zweig, 1941'de Montaigne üzerine çalışmaya başladı ve "Dünün Dünyası - Avrupa Anıları" adlı otobiyografisini kaleme aldı. "Dünün Dünyası" kitabı, 1900’lerin başında gençliğini yaşamış bir yazarın yaşadığı dünyanın asla eskisi gibi olmayacağını farkettiğinde eski günlere düzdüğü bir övgüdür.

Avrupa’nın içine düştüğü durumdan duyduğu üzüntü ve yaşamındaki düş kırıklıkları nedeniyle 22 Şubat 1942'de Rio de Janeiro'da, karısı Lotte ile birlikte intihar etti. Buna Hitler’in dünya düzenini kalıcı sanmasının verdiği karamsarlığın yanı sıra, kendi dünyasının asla bir daha varolmayacağı düşüncesi neden oldu.

Üretken bir yazar olan Zweig, birçok konuda denemeler yaptı. Lirik şiirler yazdı, trajedi ve dram türünde sahne eserleri denedi, özellikle biyografi alanında önemli eserler ortaya koydu. Freud ve psikolojiye olan ilgisi onu bu alana yöneltti. Biyografi alanındaki çalışmaları, dönemin birçok ünlü kişisinin hayatlarını gözler önüne serdi. Üç Büyük Usta: Balzac, Dickens, Dostoyevski; Kendi İçindeki Şeytanla Savaşanlar: Hölderlin, Kleist, Nietzsche; Romain Rolland; Marie Antoinette; Magellan, Stendhal, Erasmus, Fouche eserleri bu biyografilerden birkaçıdır.

Stefan Zweig Kitapları - Eserleri

  • Satranç
  • Amok Koşucusu
  • İnsanlığın Yıldızının Parladığı Anlar
  • Sabırsız Yürek
  • Dünün Dünyası
  • Değişim Rüzgarı

  • Geleceğe Güven
  • Yolculuklar
  • Unutulmuş Düşler
  • Bilinmeyen Bir Kadının Mektubu
  • Balzac
  • Montaigne
  • Clarissa

  • Macellan
  • Rotterdamlı Erasmus
  • Amerigo
  • Günlükler
  • Joseph Fouche
  • Bir Kadının Yaşamından Yirmi Dört Saat
  • Kendileriyle Savaşanlar: Hölderlin, Kleist, Nietzsche

  • Marie Antoinette
  • Vicdan Zorbalığa Karşı ya da Castello Calvin'e
  • Üç Büyük Usta: Balzac, Dickens, Dostoyevski
  • Ay Işığı Sokağı
  • Avrupa'nın Vicdanı
  • Amok - Usta İşi
  • Ruh Yoluyla Tedavi

  • Korku
  • Kendi Hayatının Şiirini Yazanlar: Casanova, Stendhal, Tolstoy
  • Yarının Tarihi
  • Yakıcı Sır
  • Mektuplaşmalar
  • Sahaf Mendel - Bir Kadının Yirmi Dört Saati
  • Olağanüstü Bir Gece

  • Gömülü Şamdan
  • Dostlarla Mektuplaşmalar
  • Freud - Cinselliğin Yeryüzü
  • Mürebbiye
  • Mary Stuart
  • Korku Ruhu Kemirir
  • Buluşmalar

  • Karmaşık Duygular
  • Alacakaranlıkta Bir Öykü
  • Kurşun Mühürlü Tren
  • Mecburiyet
  • Bir Çöküşün Öyküsü
  • Seçilmiş Öyküler
  • Hikayeler

  • Geçmişe Yolculuk
  • Freud - Mutluluğun Mimarı
  • Kuş Kapanı ve Dönüşüm
  • Kaçak ve Sahaf Mendel
  • Dadı ve Leporella
  • Stefan Zweig - Seçme Eserleri
  • Geç Ödenen Bedel

  • Sanatta Yaratıcılığın Sırrı
  • Virata ya da Ölümsüz Bir Kardeşin Gözleri
  • Rilke'ye Veda
  • Görünmez Koleksiyon - Unutulmuş Düşler - Karda
  • Cenevre Gölü'ndeki Olay
  • Kadın ve Manzara
  • Nietzsche

  • Kızıl
  • O muydu?
  • Bir Kalbin Çöküşü
  • Bizans'ın Fethi
  • Gölge Kadınlar
  • Zalimce Bir Oyun
  • Dürüst Aptal Efsanesi Verlaine

  • Satranç
  • Lyon'da Düğün
  • Satranç Ustası - Bilinmeyen Bir Kadının Mektubu
  • Rahel Tanrı’yla Hesaplaşıyor
  • Stefan Zweig'ın Mektupları
  • Erika Ewald'ın Aşkı
  • Efsaneler

  • Dostoyevski: Yalnızlığın Keşfi
  • Toplu Öyküler 1
  • Toplu Öyküler 3
  • Toplu Öyküler 2
  • Unutulmaz Bir İnsan
  • İki Yalnız
  • Stefan Zweig - Seçme Eserleri 2

  • Ormanın Üzerindeki Yıldız
  • Leporella
  • Aylak
  • Emile Verhaeren
  • Hayatın Mucizeleri
  • Brezilya
  • Kitapçı Mendel

  • Birbirine Benze(me)yen Kız Kardeşler
  • Stefan Zweig Kutulu Set
  • Bir Zanaatla Beklenmedik Karşılaşma
  • Leman Gölü Kıyısındaki Olay
  • Benimle Dostluk Zordur
  • Stefan Zweig - Seçme Eserleri
  • Seçme Eserler

  • Hikayeler 2
  • Bir Hayat
  • Öz Nəğməsini Oxuyanlar
  • Novellalar
  • Seçilmiş Əsərləri
  • Tolstoy - Û ronahî di tarîye de dibirike
  • Oradan Uzakta

  • Twenty-Four Hours in the Life of a Woman and The Royal Game
  • Wondrak. Der Zwang. Zwei Erzählungen gegen den Krieg
  • Stefan Zweig Seti

Stefan Zweig Alıntıları - Sözleri

  • Verdiği kararın uygulanmasını engelleyecek her şeyi önlemek istiyordu... (Stefan Zweig - Seçme Eserleri)
  • Ancak herkes de bilir ki, yardım çağrısında bulunmayan bir insana yardım etmekten daha zor bir şey yoktur, çünkü yardım dilenmiyorsa mutlaka son bir şey daha vardır: Israr edip incitmememiz gereken gururudur bu. (Bir Zanaatla Beklenmedik Karşılaşma)
  • Karakteri gereği kendini hiçbir şeyden yoksun bırakmaz, insan arasına karışmaktan hoşlanan biri olarak her yerde aranırdı. Arkadaşları, onun yalnızlığa hiç alışık olmadığını bilirdi. (Stefan Zweig - Seçme Eserleri 2)
  • Sana yardım edemem Boris. İnsanlar artık birbirine yardım etmiyor. (Kaçak ve Sahaf Mendel)
  • Unutuldu ve öyle de kaldı. (O muydu?)
  • Doğanın cömert davranarak engin topraklar, sonsuz zenginlikler bahşettiği, güzellikle ve akla hayale gelebilecek her türlü potansiyel güçle kutsanmış bu ülkenin kuruluşundan beri görevi hep aynıdır: Kalabalık bölgelerden aldığı insanlara geniş topraklarında kök saldırmak, eskiyle yeniyi birleştirerek yeni bir medeniyet kurmak. (Brezilya)

  • Ancak gerçeklik tüm düşlerden daha güçlü ve daha sağlamdır. (Aylak)
  • "...bu adam konuşmak istiyordu, konuşmalıydı. Ve biliyordum ki ona ancak sessiz kalarak yardım edebilirdim." (Toplu Öyküler 3)
  • ... eski acısını iki kat daha fazla duyuyordu. (Hayatın Mucizeleri)
  • "...darbeyi yiyen ancak bilir onun ne olduğunu, darbeyi vuran değil ve acı çekmeyi sadece acı çekenler bilir." (Virata ya da Ölümsüz Bir Kardeşin Gözleri)
  • Ruhlarının kapısını kapattıkları için kimse onlara ulaşamıyordu ve bu belki de yıllarca sürecekti. Herkesle savaş halindeydiler. Bir günde, kısacık bir günde büyümüşlerdi! (Dadı ve Leporella)
  • Buralardan çekip gittiğimizde tozun üzerindeki ayak izlerimizi bir rüzgar süpürüp götürecekse yaşamanın ne anlamı var ki? (Kaçak ve Sahaf Mendel)
  • Yoksun kalınan şey öylesine kaybedilmiştir ki, artık sadece bir ağrı gibi hissedilir ve acı verir. (Alacakaranlıkta Bir Öykü)

  • Bir Rus için tek bir şey vardır: ya hep, ya hiç! Rus insanı varoluşun o kozmik gücünü hissetmek ister. (Dostoyevski: Yalnızlığın Keşfi)
  • "İyilikle gülümseyebilen insanlar vardı hâlâ.." . (Satranç)
  • Ne de olsa, güzellik kadınlardan kaçıp gittiğinde ondan boşalan yere bilgelik yerleşirmiş. (Birbirine Benze(me)yen Kız Kardeşler)
  • Derimin altında akışını hissettiğim kan gibi bu karanlık yaşamın etrafımı yavaş yavaş kapladığını hissediyordum. Sanki hiçbir şey bana göre değildi, ama hepsi benim içindi. (Zalimce Bir Oyun)
  • Sevgili bay Zweig, Okumam için ödünç vermis olduğunuz kitaplari geri yollamadigim icin affiniza rica ediyorum... R.M. Rilke (Dostlarla Mektuplaşmalar)
  • Yalnız yaşayan biri yalnızca kendine ders verebilir. (Efsaneler)
  • İki hafta boyunca kitap okumak , yürüyüşe çıkmak , hayal kurmak , rahatsız edilmeden uzun uzun okumak , iki hafta boyunca telefonsuz ve radyosuz yaşamak, konuşmak zorunda olmamak , bir anlamda rahatsız edilmeden kendim olmak istiyordum ... (O muydu?)