Kitap Künyesi

Yazar: Nazan Bekiroğlu

Yayın Evi: Timaş Yayınları

İSBN: 9789752637634

Sayfa Sayısı: 432

Şair Nigâr Hanım Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Nigâr Hanım, 19. asır sonu kültür semalarında yerini alan öncü Osmanlı kadınlarının en parlak yıldızlarından biri. Roman ve tefekkür sahasında Fatma Aliye Hanım‘ın temsil ettiği madalyonun diğer yarısı, sosyal yaşantı ve şiir sahasındaki tamamlayıcısı.

Avrupaî Türk edebiyatının bir kadın kaleminden çıkma ilk şiir kitabı Efsus‘un sahibesi. Tanzimat ve Servet-i Fünun edebiyatları arasında bir "ara nesil" sanatçısı. Edebî salonunda kadın-erkek, garplı-şarklı konularını ağırlayan bir asır sonu entelektüeli. Dönem feminizminin ılımlı kanadında bir kadın sesi. Güftesi garplı, bestesi şarklı bir edibe.

Nazan Bekiroğlu, 19.yüzyılın sadece ünlü bir ismi olmakla kalmayıp, çevresinde geniş bir aydınlar topluluğunu bir araya getiren Şâir Nigâr Hanım‘ın biyografisini ve sanat yaşamını inceliyor.

Osmanlı aristokrasisinin önde gelen isimlerinden Macar Osman Paşa‘nın kızı Nigâr binti Osman‘ın roman akıcılığındaki hayatı ve Türk edebiyatında doldurduğu yer, Nazan Bekiroğlu‘nun titiz araştırmasıyla okurlara sunuluyor.

Kitapta ailenin özel arşivinden alınmış fotoğraflar da yer alıyor.

Yayıncının Notu: Kitap Nigar hanım‘ın hem özel hayatına hem de yazarlık kariyerine dair detaylı bilgiler vermekle beraber, doçentlik tezinden kitaba dönüştürülen son derece akıcı bir metne sahip. Özellikle ilk bölüm, bütün edebiyat ve tarih meraklılarına hitap edebilecek nitelikte. Nigar Hanım‘ın eserlerine odaklanan bölümlerse edebiyat araştırmacılarına hitap ediyor. Bizzat Nigar hanım‘ın günlüklerinden ve ilk elden kaynaklardan istifade edilerek hazırlanmış. Nigar hanım hakkında yapılmış en kapsamlı ve titiz çalışma olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Aynı zamanda kitap sadece Nigar hanım‘a değil, dönemin edebi kamusunda olanlara da ışık tutuyor. Kaynakçası çok da çok geniş hazırlanmış kitap bu alanda literatürün tamamını tüketiyor. Ayrıca yazarın, Taha Toros gibi Nigar hanım‘ı bizzat tanıyan kişilerle yaptığı görüşmelerini de kapsayan kitabın albüm kısmında da son derece güzel fotoğraflar var.

Şair Nigâr Hanım Alıntıları - Sözleri

  • Kötülüğe yenilme kötülüğü iyilik ile yen…
  • beklemek lazım... gönlü hoş tutanı,gönülde yer bulanı,başka gönülde gözü olmayanı...
  • "getir hayâline aşkınla çektiğim miheni unutma sevdiceğim büsbütün unutma beni"
  • Görünüşte kimseye dargın değilim, fakat ruhumu derin bir acılık kaplıyor.
  • Kendisine "sevmedin mi" sorusunun sorulduğu yerde verdiği cevap, mizacını ele verir: "Heyhat, ne garip sual. 'Sevmedin mi', ne demek? Dünyaya geleli ondan başka bir şey yapmadım"
  • Hissen muhatabım olabilir, fikren hayır.
  • Yegâne sevdiğin alemde ben miyim şimdi sahih ben miyim artık muhâtab-ı aşkın bütün o hiss-i amiki fuad-ı pür-şevkin o ihtilâ-yı ezel, o alâik_ı ebedi benim mi şahsıma mahsûr ? … bir daha söyle o sânihât-ı hazinin o beyinnât-ı gamın sahih, mülhimi hep ben miyim bu gün söyle tahassüsâtını, efkârını bütün söyle getir şu kalbime dök varsa, sevdiğim elemin eden nedir seni rencûr ? … bir daha söyle -- bir daha söyle biricik sevdiğin dünyada ben miyim şimdi ? gerçekten ben miyim artık aşkının muhatabı ? bütün o istek dolu yüreğinin derin duyguları o ezeli düşkünlük, o sonsuz ilgiler benim mi şahsıma mahsus ? … bir daha söyle o hüzünlü akla gelişlerin, o üzüntülerinin belli olmasının gerçekten esinleyeni (kadın) hep ben miyim, bugün söyle duygulanmalarını, düşüncelerini bütünüyle söyle. getir şu kalbime dök varsa sevdiğim üzüntün seni inciten nedir ? … bir daha söyle…
  • Nigâr Hanım'ın oğulları hakkında Süleyman Nazif'in sarf ettiği ünlü bir cümle vardır: "En kıymetli eseri oğullarıdır." Nigâr Hanım bu sözü yürekten kabul eder ve çocuklarının her şeyden hatta eserlerinden önemli olduğunu belirtir.
  • Kendisiyle yapılan bir söyleşide Nigâr Hanım, "hayatımın en güzel zamanı şiir yazdığım anlardır; sonra da musikî dinlediğim anlar" demektedir.
  • Ben elimle yâre açtım sineme.
  • Fakat bütün istediği yorgun başını dinlendirebileceği müşfik bir dost omzudur.
  • Fakat ömrünün çiçeğinden söz etmemiz gerekirse, bu mutlaka hanımelidir. En sevdiği çiçektir hanımeli, bunun birinci nedeni de kokusudur. Bu koku Nigâr Hanım'ın ruhunda yeni açılımlar yaratmaktadır.
  • Eğer, der, erkek, hayat arkadaşına arkadaş muamelesi etmiyorsa, efendilik hakkını kaybeder ve pek tabiî olan bu sonucun sorumlusu yine kendisi olur. Yani erkeğin sevilmeyi ve sayılmayı hak etmesi gerekir.
  • Amerikalı birkaç kadın gazeteci, Nigâr Hanım'ın hediye ettiği birkaç hotozu New York'a götürmüşler ve yazdıkları mektupta, yapımını öğrendikleri hotozların bulundukları kentte adeta bir modaya dönüştüğünü belirtmişlerdir. "Kadın modaları dâima garptan şarka gelir. Nigâr Hanım ince zevkiyle ilk defa garba bir kadın modası göndermişti. Hem de kadın gazetecilerin başları üzerinde."
  • Nigâr Hanım, çalışmanın erkeklere mahsus zannedilmesi fikrine hayret ettiğini belirttikten sonra kadınların da çalışabileceği fikrini ileri sürdüğü, ancak "bir kadının en mukaddes vazifesi"nin ev işleri olduğunu belirttiği "Sa'y ve Amel" (Aks-i Sedâ, s. 127-134) yazısında, bu makul "kadın" görüşünü sergilemektedir: Ona göre dünyada zeki ve yürek sahibi her kadın eviyle meşgul olmayı en büyük zevklerden addeder. Çünkü eş ve çocuk sevgisi bir kadını dünyada her şeyden çok mutlu edebilir.

Şair Nigâr Hanım İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Kitabın Yazarı Nazan Bekiroğlu Kimdir?

3 Mayıs 1957 tarihinde Trabzon'da doğdu. İlk ve orta tahsilini aynı kentte yaptıktan sonra Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirdi (1979). Dört yıl lise öğretmenliği yaptı. KTÜ Fatih Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bölümü'ne öğretim görevlisi olarak girdi. (1985). Orhan Okay yönetiminde sürdürdüğü Halide Edib Adıvar'ın Romanlarının Teknik Açıdan Tahlili konulu doktorasını tamamladı (1987). Aynı bölümde öğretim üyesi olarak çalışmaya başladı. Şair Nigar Hanım konulu çalışmasıyla doçent oldu (1995). 1998'den itibaren aynı fakültede açılan Türkçe eğitimi bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmakta olan Nazan BEKİROĞLU 4 Mayıs 2001'de profesör olmuştur

Şehirli bir ailenin üç çocuğundan en küçüğü olan Nazan Bekiroğlu; kendi ifadesiyle 'ehl-i kalem ve kelam' bir baba ile titiz ve oldukça eğitimli bir annenin, iki de ağabeyin ikliminde epey nazlanarak, korunarak, esirgenerek büyümüştür. Çocukluğunda Türkçesi bozulur diye sokak yasaklanmış ve arkadaşları seçilmiştir, bunun için konuşurken Karadenizliliği hiç hissedilmez. Bekiroğlu, Türk Edebiyatı dergisi röportaj yazarı Belkıs İbrahimhakkıoğlu'na verdiği bilgilerle, kendini ve (birbirini andıran) hikayeleriyle şiirlerini şöyle anlatmıştır.

Doğduğu ay (3 Mayıs), ruh dünyası ve ardından şiir ve hikayelerinde hep yer almıştır. Altı yaşına kadar oturdukları, konak yavrusu denilebilecek büyük evde yaşadıkları, hikayelerinin şuur altı malzemesini hazırlamıştır; 'Çini dolap tutamakları, billur kapı kolları, vitraylardan süzülen efsunlu hava, kapı yanında açan filbahri çiçekleri, taş duvarlardan fışkıran yabani incir dalı, kocaman halının göbeğine düşen sarı ikindi güneşi, geceleri yatağa uzanan dalga sesleri ve bu seslerle karışan martı çığlıkları.' Bütün bunların izdüşümleri daha çocukluk yıllarında sanatkar ruhunu yoğuran dünyanın temelini teşkil etmişlerdir.

On dört yaşında babasının vefatıyla beraber ailenin ekonomik ve sosyal rengi değişir. Konaktan apartman dairesine geçiş yazarın içe dönük ruh yapısının teşekkülünde ve duyarlılığının şekillenmesinde etkili olmuştur. Daha sonra yüksek tahsil için aileden uzaklaşması bakışlarını dış dünyaya çevirmesini Anadolu'yu ve insanını tanıtmasını sağladı. Öğrencilik yıllarında halk edebiyatı ve Orta Asya estetiğinin peşinde idi. Bunu bir ölçüde ilk hikayelerine de yansıttı. (Hava Hanım Öldü) . Gerek sanatkar, gerekse akademik kişiliğinin gelişmesinde hocası Orhan Okay'dan teşvik ve destek gördü.

Kendi ifadesiyle, kendini asıl buluşu mezuniyet sonrası yıllara rastlar. 1979 yılında apartmandan tekrar eski, müstakil ve bahçeli bir eve taşınırlar. Böylece sanatkarımız, ruhunu harekete geçiren atmosfere yeniden kavuşur. Daha sonra bir İstanbul seyahatinde hayatına Osmanlı ve Topkapı girer ve bu saray giderek, adeta bir tutkuya dönüşür. Ama onu çeken Osmanlı'nın zaferleri ya da yenilikleri değildir. 'Saray'ı özellikle insani yanı ile yakalamaya çalışır.

Bekiroğlu, edebiyata ve özellikle şiire meraklı bir aileden geliyor. Baba ve anne şiiri duyan ve duyuran insanlar. Babası 'Hedef' adlı bir mahalli bir gazetenin sahibiydi. Basılmamış roman denemeleri ve pek çok şiirleri bulunan, tarihe ve bilhassa Osmanlı tarihine meraklı bir zattı. Bekiroğlu 'güzele ilgi duymayı' babasından öğrenmiştir. Okumayı, kendisine sevdiren babasıdır. 'İçinde Bir Sızı Var' hikayesinde kahraman da babasıdır.

Bir zamanlar Tanpınar'ın etkisinde kaldığını şu anda bu etki üzerinden attığını söyler. Hayran olduğu Dostoyevski'den insan ruhunun labirentlerini vermesi bakımından etkilenir. Oscar Wilde'ın insan ruhunun evrensel prensipler doğrultusunda ve çok sade çizgilerle hikayeler yazmasından etkilenir. Nun Masalları döneminde Oscar Wilde gibi hikayeler yazmak ister. Nun Masalları'nın sade görünümünde onun etkisinin olduğunu söyler. Mustafa Kutlu'dan teknik anlamda geleneğe yaslanması yönünden etkilenir. Sezai Karakoç'tan geleneğin dönüştürülerek bugün nasıl kullanılabileceğini öğrendiğini söyler.

Nazan Bekiroğlu Kitapları - Eserleri

  • Yusuf ile Züleyha
  • Lâ: Sonsuzluk Hecesi
  • Nar Ağacı
  • Cam Irmağı Taş Gemi
  • Cümle Kapısı
  • Mavi Lale

  • Mor Mürekkep
  • İsimle Ateş Arasında
  • Nun Masalları
  • Şair Nigâr Hanım
  • Yol Hali
  • Mimoza Sürgünü
  • Kelime Defteri

  • Karınca İzleri - Hikmet Aksoy Kitabı
  • Mücellâ
  • Halide Edib Adıvar
  • Yerli Yersiz Cümleler
  • Kehribar Geçidi (Ciltli)

Nazan Bekiroğlu Alıntıları - Sözleri

  • hayatı seyretmeye alışkındı Mücellâ (Mücellâ)
  • Ufukta bir gövdenin göründüğünü, ışığın tan üzerinde belirdiğini ümit ederek ama bir türlü görmeyerek. (Kelime Defteri)
  • Belki bir gün gelirsin. (Kehribar Geçidi (Ciltli))
  • Ne yani kıymet bilmeyenlerin elinde heba olup gitse miydi canım kitaplar ? (Kehribar Geçidi (Ciltli))
  • Eğer aşk bir kere gerçekleşmişse yapılacak en uygun şey kaderi onun ellerine teslim etmektir... (Kelime Defteri)
  • " Sarsılıyor kalbim yedi yerinden, bunca sarsıntıyı ben kâzasız belâsız nasıl geçeyim? " (Yusuf ile Züleyha)

  • "Akıl ve Kalp: Aklıma yaslansam kalbim, kalbime yaslansam aklım yarı yolda bırakıyor." (Kelime Defteri)
  • "İnşirah süresine ve seccademe kapanmış ağlıyorum." Secde yerini görecek kadar aydınlık. Necip Fazıl'ın sırrı (Cümle Kapısı)
  • "Ateşe düşmeyen yanmayı nereden bilsin? Elini bıçak çizmeyen kanın rengini nasıl öğrensin?" (Yusuf ile Züleyha)
  • "Kahraman sen olsan da, hikâye benim..." (Nar Ağacı)
  • İnsanlık arenalarda olmasa da gladyatör dövüştüren zihniyeti bugün hâlâ taşıyor. (Yerli Yersiz Cümleler)
  • Ya bu kadar sabırlı olmasaydım ya da bu kadar derinden kırılmasaydım. (Yerli Yersiz Cümleler)
  • Beşiği sallayan el dünyaya hükmeder. (Halide Edib Adıvar)

  • Fakat ömrünün çiçeğinden söz etmemiz gerekirse, bu mutlaka hanımelidir. En sevdiği çiçektir hanımeli, bunun birinci nedeni de kokusudur. Bu koku Nigâr Hanım'ın ruhunda yeni açılımlar yaratmaktadır. (Şair Nigâr Hanım)
  • İçine bak, imkansız bir şey olmadığını göreceksin. Kapat gözlerini gitsin. (Mor Mürekkep)
  • Şimdiye kadar bütün öğrendiklerim ... Hayata dair, hiçbir şeyi anlamama yetmediler. Öyleyse onları unutmalıyım. Unutmalı ve yeniden başlamalıyım. (Mor Mürekkep)
  • Bahar, bir yığın hatıranın ayrıntısında ruha dair bir hikâyedir... (Mavi Lale)
  • “Ateşe düşmeyen yanmayı nereden bilsin? Elini bıçak çizmeyen kanın rengini nasıl öğrensin?” (Yusuf ile Züleyha)
  • " Allah'ım " dedi, " Hiçbir şeyim olmasa bile sana şu nefes için hamdolsun." (Nar Ağacı)
  • Fakat bütün istediği yorgun başını dinlendirebileceği müşfik bir dost omzudur. (Şair Nigâr Hanım)