Kitap Künyesi

Yazar: Nazan Bekiroğlu

Yayın Evi: Timaş Yayınları

İSBN: 9786050826081

Sayfa Sayısı: 464

Yerli Yersiz Cümleler Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Bu kitap önce “Yersiz Cümleler” adıyla tasarlandı. Niyetim sağda solda kalmış ve hiç yayınlanmamış onca cümleyi bir araya getirmek, bir bakıma onlardan kurtulmaktı.

Fakat cümle bu. Bir kez kapısından girince gazete ve dergilerde kalmış yazıları da taradım. Derken hızımı alamadım, bütün kitaplarımı okudum yayımlandıklarından sonra ilk kez, “Yerli Cümleler”e de el attım.

Sonra? Bütün cümleler yerli-yersiz birbirine karıştı.

Böylece binlerce cümleyle baş başa kaldım. Hepsini mümkün mertebe temalara ayırarak bir senaryo dâhilince sıralamaya çalıştım.

İçlerinde nerede, ne zaman, nasıl yazdığımı bugün gibi hatırladıklarım vardı, avucumun içine mıh gibi çakılmış olanlar. Ve hiç de hatırlamadıklarım. Bana öyle karanlık geldiler ki. Bunları ben mi yazmışım, sahi, ne zaman? Neden yazdığımı unutmuşum çünkü, hiç unutmayacağım sandığım şeyi.

Üstelik tahmin etmediğim bir şey daha oldu ve yerinden edilen, bağlamından kopan cümleler yeni manalarla yüklendi, bambaşka tasniflere girdi. Yerinde doğaya ilişkin bir cümle aşk bahsine uygun düştü örneğin, yazıya ait olan insanlığa.

Yeni bir okuma, dahası yeni bir yazma.

(Tanıtım Bülteninden)

Yerli Yersiz Cümleler Alıntıları - Sözleri

  • Neden kadınlar hak etmeyenleri seçer?
  • "İnsanlardan insâniyete sığınırım."
  • [...] kıyamete değin arasam bulamayacağımı sanıyorum.
  • Sanki dünyayı terk etmiş ama öbür dünyaya geçmeyi de becerememişti.
  • Neden kadınlar hak etmeyenleri seçer?
  • Anlatmaktan değil susmaktan. Yaşamaktan değil yaşayamamaktan. O kadar yorgunsun.
  • Hangi masaldan çıkıp da böyle yirminci asırlara düşüverdiniz, söyler misiniz?
  • Ya bu kadar sabırlı olmasaydım ya da bu kadar derinden kırılmasaydım.
  • İnsanlık arenalarda olmasa da gladyatör dövüştüren zihniyeti bugün hâlâ taşıyor.
  • 'Allah'ım,' dedi 'Allah'ım değmeyende oyalama beni.'

Yerli Yersiz Cümleler İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Ben tamamım ya sen! ;)): ¶¶Elimde hiçbir kapıya uymaz anahtar şimdi size aşka, hayata, ölüme dair yerli yersiz cümleler söyleyeceğim. ¶¶ ¶¶Ne söylesem bir evvel söylediğimin ya şerhi ya ezberi çıkıyor. Başka kelimelerim yok benim. Tekrir de diyebilirsiniz zarifane, tekrar da diyebilirsiniz arifane. Hepsi de kabulümdür benim. ¶¶ Nerden başlarım bilmiyorum lakin demiş bulunduktan sonra, başlamış da oluyorum. Ben Nazan Bekiroğlu'nun kitaplarına inceleme yazarken şahsi kanaatim olarak;utanç ve eksiklik hissine kapılıyorum. Yazmak gelmiyor içimden, lafın üstüne laf misali, cümleleriyle beni tamamlayan kitaba ne cümle kurabilirim ki diyorum.Zaten kitabı anlatamam, bu kitapta belki Nazan Hocamın aforizmalar tadında ki yerli ve de yersiz cümleleridir. Kitap belki, hatta kesin kanıya varacak olursak, ilk okunulacaklar arasında değildir; Bekiroğlu'nu ilk kez deneyimleyecek olanlar için. Ben ilk kitap/la-sonsuzluk-hecesi--1583 ile tanıyıp sevdim onun kalemini. Etkisi bende taze bir yara olarak yaşamını sürdürüyor. Evet hem taze hem de yaradır kendisi, Hz. Adem'in ve Havva'nın ve dahi tüm insanlığın tarihçesi niteliğinde olan anlatımı;bizim hali hazırda henüz onların yolunda bu dünya da isek, kabuk bağlanmaz yer yer kanayan, yer yer ise tatlı tatlı bir iyileşme kaşıntısıdır. Ben okudum Nazan Hocam yazdı ama sanki yaşamışçasına kitabın neredeyse her anında kaleminden düşmemiş bir sonsuzluk Hecesi etkisi... Belki bir gün bildiğime yeniden öğrenme duygusu ile hiç olmamış gibi başlarım ilk göz ağrısı kitabına. :)) kitap/nun-masallari--199588 zordur. Bilmeyene, Nazan Hocam ile birgün bir yerde tamamlanmış duygusuna vakıf olamayana... Çünkü belki de yazarın ilk eseri olduğu için olaylar yer yer dağınık kalıyor. Özellikle son kısmı tam manası ile anlayabilmeniz için Şair Nigar Hanım hakkında, günlükleri hakkında, divan şiiri hakkında bir ön bilginiz olmalı. Yoksa pek çok insandan duyduğum gibi biraz sıkılabilirsiniz. #k:117192 kitabı benim yazarın kalemine katbekat hayran olduğum kitap. Çocukken bize bir varmış bir yokmuş ile başlayan masallar yerine Cam'ın taşa Gemi'nin ırmağa olan bağlılığı anlatılsaydı da biz o zaman büyüseydik işte. Nasıl olsa olacağımızı o zaman olmuş olsaydık. Kül rengi küçük kuşun hayal kırıklığı ile büyüseydik şimdilerde bu kadar canımız yanmazdı belki... ( gonderi/83717700) Ve henüz okumadığım Nazan Bekiroğlu kitapları, yarım bıraktığım kitapları var. İşte onlara da az çok vakıf olduğumdan bu kitapta yazmış olduğu kitaplardaki cümleler (yerli) ve not aldığı kendinin okumuş olduğu kitapların etkisi ile yazmış olduğu cümleler (yersiz) yer alıyor. kitap/kelime-defteri--21967 ise yazmış ve de okumuş olduğu kitapların maceralarına şahit olmanız sizi bir nebze olsun şaşırtır ve "iyi ki okudum ki nasıl olmuş biliyorum" dedirtir size. Kitapla kalın Nazan Bekiroğlu ile kalın Okur kalın... :)) (Ayfer)

Sevgili okurlar Sizler için bu kitap hakkında kesinlikle inceleme yapmam gerektiğini düşünüyorum ol sebeptendir ki başlıyorum. Bence kitap Nazan Bekiroğlu’nun önceki kitaplarını okuduktan sonra okunması gerekenlerden çünkü öncekilerden göndermeler fazlasıyla yapılmış daha iyi anlaşılabilmesi için kitaplarını okumak gerekir, yazmış olduğu tüm kitapların bir özeti, okurken aklım Yusuf ile Züleyha’ya, Mücella’ya, Nar ağacına, La’ya hepsine takıldı. Muhteşem olan edebiyat dilini de burda çok güzel bir şekilde harmanlamış bulunmakta. Şimdi geçmişten gelerek yazmış olduğu tüm kitapları okumuş bulunuyorum her ne kadar buraya eklememiş olsam da, geçmişten bugüne yetiştiğim içinde mesudum. Şimdi Nazan’ın yeni kitabı olan günümüze ait kehribar geçidini alma vaktidir. Herkese iyi okumalar. (Rümeysa Aydoğdu)

Nazan Bekiroğlu’nun bu eserini bir tür aforizma türü olarak nitelendirsek daha doğru olur. Bugüne dek yazarın yayımlanan, yayımlanmayan pek çok yazılarından ve diğer kitaplarında yer alan alıntılardan oluşan bu kitap beni diğer romanları kadar tesiri altında bırakmadı. Bazı kitapların zamanı vardır benim gözümde. Belki yanlış zamanda okudum, bilemiyorum. Ama yazarın dile hakimiyeti ve düşünce dünyası ustalığının kanıtıdır. (Hisli Okur)

Kitabın Yazarı Nazan Bekiroğlu Kimdir?

3 Mayıs 1957 tarihinde Trabzon'da doğdu. İlk ve orta tahsilini aynı kentte yaptıktan sonra Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirdi (1979). Dört yıl lise öğretmenliği yaptı. KTÜ Fatih Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bölümü'ne öğretim görevlisi olarak girdi. (1985). Orhan Okay yönetiminde sürdürdüğü Halide Edib Adıvar'ın Romanlarının Teknik Açıdan Tahlili konulu doktorasını tamamladı (1987). Aynı bölümde öğretim üyesi olarak çalışmaya başladı. Şair Nigar Hanım konulu çalışmasıyla doçent oldu (1995). 1998'den itibaren aynı fakültede açılan Türkçe eğitimi bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmakta olan Nazan BEKİROĞLU 4 Mayıs 2001'de profesör olmuştur

Şehirli bir ailenin üç çocuğundan en küçüğü olan Nazan Bekiroğlu; kendi ifadesiyle 'ehl-i kalem ve kelam' bir baba ile titiz ve oldukça eğitimli bir annenin, iki de ağabeyin ikliminde epey nazlanarak, korunarak, esirgenerek büyümüştür. Çocukluğunda Türkçesi bozulur diye sokak yasaklanmış ve arkadaşları seçilmiştir, bunun için konuşurken Karadenizliliği hiç hissedilmez. Bekiroğlu, Türk Edebiyatı dergisi röportaj yazarı Belkıs İbrahimhakkıoğlu'na verdiği bilgilerle, kendini ve (birbirini andıran) hikayeleriyle şiirlerini şöyle anlatmıştır.

Doğduğu ay (3 Mayıs), ruh dünyası ve ardından şiir ve hikayelerinde hep yer almıştır. Altı yaşına kadar oturdukları, konak yavrusu denilebilecek büyük evde yaşadıkları, hikayelerinin şuur altı malzemesini hazırlamıştır; 'Çini dolap tutamakları, billur kapı kolları, vitraylardan süzülen efsunlu hava, kapı yanında açan filbahri çiçekleri, taş duvarlardan fışkıran yabani incir dalı, kocaman halının göbeğine düşen sarı ikindi güneşi, geceleri yatağa uzanan dalga sesleri ve bu seslerle karışan martı çığlıkları.' Bütün bunların izdüşümleri daha çocukluk yıllarında sanatkar ruhunu yoğuran dünyanın temelini teşkil etmişlerdir.

On dört yaşında babasının vefatıyla beraber ailenin ekonomik ve sosyal rengi değişir. Konaktan apartman dairesine geçiş yazarın içe dönük ruh yapısının teşekkülünde ve duyarlılığının şekillenmesinde etkili olmuştur. Daha sonra yüksek tahsil için aileden uzaklaşması bakışlarını dış dünyaya çevirmesini Anadolu'yu ve insanını tanıtmasını sağladı. Öğrencilik yıllarında halk edebiyatı ve Orta Asya estetiğinin peşinde idi. Bunu bir ölçüde ilk hikayelerine de yansıttı. (Hava Hanım Öldü) . Gerek sanatkar, gerekse akademik kişiliğinin gelişmesinde hocası Orhan Okay'dan teşvik ve destek gördü.

Kendi ifadesiyle, kendini asıl buluşu mezuniyet sonrası yıllara rastlar. 1979 yılında apartmandan tekrar eski, müstakil ve bahçeli bir eve taşınırlar. Böylece sanatkarımız, ruhunu harekete geçiren atmosfere yeniden kavuşur. Daha sonra bir İstanbul seyahatinde hayatına Osmanlı ve Topkapı girer ve bu saray giderek, adeta bir tutkuya dönüşür. Ama onu çeken Osmanlı'nın zaferleri ya da yenilikleri değildir. 'Saray'ı özellikle insani yanı ile yakalamaya çalışır.

Bekiroğlu, edebiyata ve özellikle şiire meraklı bir aileden geliyor. Baba ve anne şiiri duyan ve duyuran insanlar. Babası 'Hedef' adlı bir mahalli bir gazetenin sahibiydi. Basılmamış roman denemeleri ve pek çok şiirleri bulunan, tarihe ve bilhassa Osmanlı tarihine meraklı bir zattı. Bekiroğlu 'güzele ilgi duymayı' babasından öğrenmiştir. Okumayı, kendisine sevdiren babasıdır. 'İçinde Bir Sızı Var' hikayesinde kahraman da babasıdır.

Bir zamanlar Tanpınar'ın etkisinde kaldığını şu anda bu etki üzerinden attığını söyler. Hayran olduğu Dostoyevski'den insan ruhunun labirentlerini vermesi bakımından etkilenir. Oscar Wilde'ın insan ruhunun evrensel prensipler doğrultusunda ve çok sade çizgilerle hikayeler yazmasından etkilenir. Nun Masalları döneminde Oscar Wilde gibi hikayeler yazmak ister. Nun Masalları'nın sade görünümünde onun etkisinin olduğunu söyler. Mustafa Kutlu'dan teknik anlamda geleneğe yaslanması yönünden etkilenir. Sezai Karakoç'tan geleneğin dönüştürülerek bugün nasıl kullanılabileceğini öğrendiğini söyler.

Nazan Bekiroğlu Kitapları - Eserleri

  • Yusuf ile Züleyha
  • Lâ: Sonsuzluk Hecesi
  • Nar Ağacı
  • Cam Irmağı Taş Gemi
  • Cümle Kapısı
  • Mavi Lale

  • Mor Mürekkep
  • İsimle Ateş Arasında
  • Nun Masalları
  • Şair Nigâr Hanım
  • Yol Hali
  • Mimoza Sürgünü
  • Kelime Defteri

  • Karınca İzleri - Hikmet Aksoy Kitabı
  • Mücellâ
  • Halide Edib Adıvar
  • Yerli Yersiz Cümleler
  • Kehribar Geçidi (Ciltli)

Nazan Bekiroğlu Alıntıları - Sözleri

  • hayatı seyretmeye alışkındı Mücellâ (Mücellâ)
  • Ufukta bir gövdenin göründüğünü, ışığın tan üzerinde belirdiğini ümit ederek ama bir türlü görmeyerek. (Kelime Defteri)
  • Belki bir gün gelirsin. (Kehribar Geçidi (Ciltli))
  • Ne yani kıymet bilmeyenlerin elinde heba olup gitse miydi canım kitaplar ? (Kehribar Geçidi (Ciltli))
  • Eğer aşk bir kere gerçekleşmişse yapılacak en uygun şey kaderi onun ellerine teslim etmektir... (Kelime Defteri)
  • " Sarsılıyor kalbim yedi yerinden, bunca sarsıntıyı ben kâzasız belâsız nasıl geçeyim? " (Yusuf ile Züleyha)

  • "Akıl ve Kalp: Aklıma yaslansam kalbim, kalbime yaslansam aklım yarı yolda bırakıyor." (Kelime Defteri)
  • "İnşirah süresine ve seccademe kapanmış ağlıyorum." Secde yerini görecek kadar aydınlık. Necip Fazıl'ın sırrı (Cümle Kapısı)
  • "Ateşe düşmeyen yanmayı nereden bilsin? Elini bıçak çizmeyen kanın rengini nasıl öğrensin?" (Yusuf ile Züleyha)
  • "Kahraman sen olsan da, hikâye benim..." (Nar Ağacı)
  • İnsanlık arenalarda olmasa da gladyatör dövüştüren zihniyeti bugün hâlâ taşıyor. (Yerli Yersiz Cümleler)
  • Ya bu kadar sabırlı olmasaydım ya da bu kadar derinden kırılmasaydım. (Yerli Yersiz Cümleler)
  • Beşiği sallayan el dünyaya hükmeder. (Halide Edib Adıvar)

  • Fakat ömrünün çiçeğinden söz etmemiz gerekirse, bu mutlaka hanımelidir. En sevdiği çiçektir hanımeli, bunun birinci nedeni de kokusudur. Bu koku Nigâr Hanım'ın ruhunda yeni açılımlar yaratmaktadır. (Şair Nigâr Hanım)
  • İçine bak, imkansız bir şey olmadığını göreceksin. Kapat gözlerini gitsin. (Mor Mürekkep)
  • Şimdiye kadar bütün öğrendiklerim ... Hayata dair, hiçbir şeyi anlamama yetmediler. Öyleyse onları unutmalıyım. Unutmalı ve yeniden başlamalıyım. (Mor Mürekkep)
  • Bahar, bir yığın hatıranın ayrıntısında ruha dair bir hikâyedir... (Mavi Lale)
  • “Ateşe düşmeyen yanmayı nereden bilsin? Elini bıçak çizmeyen kanın rengini nasıl öğrensin?” (Yusuf ile Züleyha)
  • " Allah'ım " dedi, " Hiçbir şeyim olmasa bile sana şu nefes için hamdolsun." (Nar Ağacı)
  • Fakat bütün istediği yorgun başını dinlendirebileceği müşfik bir dost omzudur. (Şair Nigâr Hanım)