Bilindiği gibi Çiya Mazî edebi eserlerin yanında folklorik derlemeler de yapıyor. 2005 yılında yazarın 500 sayfadan oluşan 'Ferhenga Gotinên Pêşiyan (Atasözleri sözlüğünü) adlı eserî Türkiyede latîn alfabesi ve Kurdistan Federel bölgesinde de arap alfabesi ile yayınlanmıştı.
Çiya Mazînin bu son çalışması 'Baxek ji folklora kurdî- Ji derdora Mêrdîn' (Kürt folklorundan bir demet- Mardin yöresinden) Mardin yöresinin folklorundan derlenmiştir. Kitap 384 sayfadan ibarett ve 6 kitap olarak adlandırılan bölümlerden oluşmaktadır.
Her bir bölüm folklorun bir dalı için ayrılmış; Düğün, gelin ve özellikle eskiden Mardin Mazıdağı, Derik, Kızıltepe, Viranşehîr çevresinde sadece kadın davetliler tarafından söylenen Dûrik (mani) ler birincî bölümde sıralanmış ve çoğu yorumlanmıştır.
Üzerinde epeyce durulan bu bölümde anlatıldığı şekilde bu maniler eskiden atlı şekilde yapılan düğün alayında sadece kadınlar tarafından söylenen ve topluma, gelin alayına, damat tarafı ve gelin tarafına eleştiri ve istekleri içermektedirler. Sadece davetli kadınlar (Berbûk) tarafından söylenmesi, kadınların eskiden bu yörede bu şekilde serbestçe taplumu ve kişileri düğün zamanında eleştirdiği ve tepki almadığ anlaşılmaktadır.
Diğer bölümler ise; Deyimler sözlüğü, Absürd sözcükler sözlüğü, Meslekler sözlüğü, Atasözleri, Mecazi sözle, laqaplar, beddualar, Mardin çevresinin Fıkraları, Dengbej Fadılê Kufragi den derlenen Teyarê Qereçolî destani gibi 3 yöre destanı uzun bir şekilde yer almaktadır.

Kitaptan bir Dûrik (manî) örneği:
Defa me defa heyatê
Def giran e bi teqla tê
Xalê bûkê ne tiştek e
Ji me dixwaze devança xelatê.
…
Davulumuz hayat davulu
Davul ağır iteleye iteleye geliyor
Gelinin dayısı bir hiçtir
Bizden ödül tabanca istiyor.

İsteme için:
[email protected], [email protected]