Otomotiv pazarında satılan her 100 aracın 97’si otomatik

Türkiye otomobil pazarında teknolojik dönüşüm ve tüketici eğilimleri, geleneksel sürüş alışkanlıklarını tarihe gömüyor. Elektrikli araç haritasının genişlemesiyle birlikte, Türkiye’de satılan her 100 otomobilin 97,5’i artık otomatik şanzımanla yollara çıkıyor.

Otomotiv endüstrisinde yaşanan elektrifikasyon dalgası ve dijitalleşme, Türkiye'deki araç parkını ve tüketici tercihlerini radikal bir biçimde dönüştürdü.

Sürücülerin on yıllardır vazgeçilmezi olan "debriyaja basma ve vites değiştirme" rutini, son 5 yılda adeta bir nostaljiye dönüştü.

MODEL HAVUZUNDA MANUEL YÜZDE 4’ÜN ALTINDA

Dünya Gazetesi'nin haberine göre piyasadaki arz ve talep dengesi, manuel vites seçeneklerinin ne denli daraldığını kanıtlıyor. 

2020 yılında Türkiye’de satışta olan 263 otomobil modelinin 45’inde manuel şanzıman alternatifi bulunurken, pazardaki model ağırlığı yüzde 17,1 seviyesindeydi.

2026 yılında ise showroomlardaki toplam model seçeneği 290 adede yükselirken, manuel şanzımanlı model sayısı 10’a kadar geriledi. Manuel araçların toplam havuzdaki payı yüzde 3,7 ile sembolik bir düzeye indi.

2026 yılının Ocak-Mayıs döneminde Türkiye genelinde satılan araçların 347 bin 345 adedi (yüzde 97,5) otomatik şanzımanlı olurken, düz vitesli araçlar yalnızca 8 bin 911 adetle (yüzde 2,5) sınırlı kaldı.

ELEKTRİFİKASYON VE DEĞİŞEN "MALİYET-YAKIT" DENKLEMİ

Manuel vitesin hızla sahneden çekilmesinin arkasında hem yapısal endüstriyel değişimler hem de tüketici rasyonalitesi yatıyor.

Tam elektrikli (BEV) otomobillerin doğası gereği debriyaj ve geleneksel şanzıman mekanizmaları bulunmuyor. Hibrit (HEV) sistemlerde de manuel vites neredeyse tamamen terk edilmiş durumda.

Eskiden "manuel araç daha az yakar, daha ucuzdur ve kolay arıza yapmaz" miti, gelişen şanzıman teknolojileriyle yıkıldı. Yeni nesil otomatik vitesler, manuelden daha optimize bir yakıt tüketimi sunuyor.

Geçmişte iki şanzıman tipi arasında uçurum olan fiyat farkları günümüzde minimum seviyelere indi.

Türkiye pazarında en baz modellerde bile otomatik-manuel farkının ortalama 300 bin TL seviyelerinde seyretmesi, güçlü kampanyalar ve kredi opsiyonları tüketicileri doğrudan otomatiğe yönlendiriyor.

KÜRESEL TREND VE TÜRKİYE DİNAMİĞİ

Sektör analistleri, mevcut ivmenin korunması halinde önümüzdeki 2-3 yıl içinde manuel vitesin seri üretim otomobillerde tamamen son bulacağını, bu teknolojinin yalnızca çok özel spor otomobillerde veya nostalji meraklılarına hitap eden niş koleksiyonlarda yaşayacağını öngörüyor.