Bulgaristan Oturum İzni: Tüm Gerekçeler, Schengen ve Kısıtlamalar
Bulgaristan’ın Schengen Bölgesi’ne katılması, Bulgaristan oturum izni statüsünü Güneydoğu Avrupa'daki en cazip seçeneklerden biri haline getirmiştir. Göçü fiilen durduran ülkelerin aksine, Bulgaristan mevzuatı işletmelerin, uzmanların, öğrencilerin ve ailelerin taşınması için açık ve ulaşılabilir yollar sunmaya devam etmektedir.
Bulgaristan geçici oturum izni, yabancı bir ülke vatandaşına 6 ila 12 ay boyunca ülkede yasal olarak kalma hakkı veren ve her yıl uzatılabilen resmi bir geçici ikamet statüsü ve plastik kişisel kimlik kartıdır. Geçici oturum izni, süresiz (daimi) oturum izni ile karıştırılmamalıdır.

Oturum İzni Almak İçin Tüm Yasal Gerekçeler
Geçici ikamet kartının alınması, Bulgaristan Cumhuriyeti Yabancılar Kanunu'nun 24. maddesi ile düzenlenmektedir. Her gerekçe, belirli bir belge paketi ve şartların yerine getirilmesini gerektirir.
Yabancı Şirket Temsilciliğinin Akreditasyonu
AB üyesi olmayan ülkelerden gelen girişimciler ve şirket sahipleri için en yaygın yöntemdir. Faal olan yabancı şirketiniz, Bulgaristan Ticaret ve Sanayi Odası nezdinde bir temsilcilik tescil ettirir. Şirketin en fazla üç temsilcisi oturum izni hakkı kazanır. Bu yöntem oldukça pratiktir: Bulgaristan sınırları içinde Bulgar personel istihdam etme ve yüksek maaş vergileri ödeme zorunluluğu yoktur.
İstihdam ve AB Mavi Kart (EU Blue Card)
Nitelikli uzmanlar (Bilişim, mühendisler, üst düzey yöneticiler, doktorlar) için geçerli bir yöntemdir. Başvuru için Bulgaristan'daki bir işverenle sözleşme, ülke ortalamasının 1,5 katı tutarında maaş ve ilgili alanda diplomaya (veya en az 5 yıllık belgelenmiş mesleki deneyime) sahip olunması gerekir.
Maddi Güvencesi Olan Emekliler İçin Oturum İzni
Resmi emeklilik statüsüne (yaş veya hizmet süresine bağlı) sahip kişiler için bürokratik engeli en az olan taşınma yöntemidir. Temel şartlar: Düzenli emekli maaşının kanıtlanması, konut temini (mülk veya kira) ve Bulgaristan bankasından alınacak finansal mevduat dökümü.
Aile Birleşimi
Bulgaristan’da halihazırda oturum kartı almış bir yabancının eşi ve reşit olmayan çocukları, aile birleşimi kapsamında taşınma hakkına sahiptir. Belgeler, asıl başvuru sahibi kendi kimlik kartını aldıktan hemen sonra teslim edilir.
Bulgaristan Vatandaşı veya AB Rezidansı ile Evlilik
Bulgaristan vatandaşı veya süresiz oturum iznine sahip bir yabancı ile resmi evlilik yapmak oturum izni hakkı sağlar. Göç idaresi (Migrasyon Müdürlüğü), sahte evlilikleri sıkı bir şekilde denetler: Mülakatlar yapılır, birlikte yaşanılan adresler ve ev harcamaları kontrol edilir.
Üniversite Eğitimi (Öğrenci Oturum İzni)
Akredite Bulgar üniversitelerinde örgün öğretim gören öğrenciler, tüm eğitim süresi boyunca her yıl uzatılmak üzere 1 yıllık oturum izni alırlar. Önemli detay: Öğrenci ikametiyle geçirilen yıllar, süresiz oturum izni için gereken 5 yıllık ikamet süresine yalnızca yarı oranında dahil edilir (1 yıllık eğitim = 6 aylık ikamet süresi).
10 İstihdam Yaratan Ticari İşletme
Bulgaristan'da bir Ltd. Şti. tescil ettirmek ve en az 10 Bulgaristan vatandaşını tam zamanlı olarak resmi olarak istihdam etmek gerekir. Bu seçenek, reel üretim veya hizmet sektörü başlatmayı planlayan işletmeler için uygundur.
600.000 Leva Tutarında Gayrimenkul Alımı
Konut veya ticari gayrimenkule en az 307.000 Avro (600.000 BGN) tutarında doğrudan yatırım yapılması, yatırımcıya ve ailesine ticari faaliyette bulunma zorunluluğu olmaksızın oturum izni hakkı tanır.

Schengen Bölgesi’nde İkamet Edenlerin Hakları
Bulgaristan oturum kartı ve geçerli bir pasaport ile şunlara sahip olursunuz:
- Vizesiz Schengen: Tüm Schengen ülkelerinde 180 gün içinde 90 güne kadar serbest dolaşım.
- Vergi Avantajları: Yılda 183 günden fazla Bulgaristan'da yaşayarak vergi mükellefi olabilir, kişisel ve kurumsal gelirleriniz için %10 oranında vergi ödeyebilirsiniz.
- Bankacılık Hizmetleri: Şahsi hesap açma, döviz birikimlerini saklama ve varlıkları Avrupa mevzuatına uygun şekilde tescil etme imkanı.
Riskler: Kartlar Neden İptal Edilir ve Uzatma Talepleri Neden Reddedilir?
Göç İdaresi, yabancı rezidansları sıkı bir şekilde denetlemektedir.
- Sahte Adresler: Polis rastgele denetimler yapar. Kira sözleşmesindeki adreste yaşamadığınız ve komşularınız sizi tanımadığı takdirde, oturum izniniz iptal edilir ve giriş yasağı konulur.
- Gayrifaal Şirketler: Oturum izni gerekçesi yurt dışı temsilciliği ise ve ana şirket sıfır beyanname vermişse veya kapatılmışsa, akreditasyon iptal edilir ve ikamet kartı geçersiz kılınır.
- Ülkede Bulunmama: Oturum iznini uzatmak için başvuru sırasında ülkede bulunmak yeterlidir. Ancak amacınız 5 yıl sonra süresiz oturum izni almaksa, 5 yıllık sürenin tamamında Bulgaristan dışında geçirdiğiniz toplam süre 10 ayı aşmamalıdır.
Bilmekte fayda var: Bulgaristan’da doğrudan vatandaşlık almak için kolaylaştırılmış bir program uygulanmaktadır. Bu program, kendi ülke vatandaşlığınızı tamamen yasal bir şekilde koruyarak yaklaşık 1 yıl içinde AB pasaportu almanıza olanak tanır.
Belgeler
Temel Belge Listesi:
- Başvuru Formu
- Pasaportun aslı ve fotokopisi (D tipi vize sayfası ve giriş damgası ile birlikte)
- Apostilli ve tercümeli adli sicil kaydı
- Noter onaylı kira sözleşmesi veya tapu (Notarialen akt)
- Mülk sahibinden noter onaylı taahhütname/beyanname
- Bulgaristan bankasından bakiye gösterir hesap dökümü
- En az 30.000 € teminatlı sağlık sigortası
- Başvuru harcının ödendiğine dair dekont
Ek Belge Listesi:
- Ticari Temsilcilik için: BCCİ Sertifikası (30 günden eski olmayan), temsilcilik tescil kararı, BULSTAT kartı fotokopisi.
- Emekliler için: Emeklilik cüzdanı fotokopisi, Emeklilik Fonu'ndan alınan 3-6 aylık maaş dökümü.
- AB Mavi Kart (EU Blue Card) ve İstihtam için: İstihdam Ajansı (Agentsiya po zanyatost) izni, iş sözleşmesi, diploma veya iş deneyimini gösteren çalışma karnesi fotokopileri.
- Aile Birleşimi ve Evlilik için: İçişleri Bakanlığı (MVR) Aile Birleşimi İzni, evlilik veya doğum belgesi, asıl başvuru sahibinin ikamet kartı fotokopisi.
- Öğrenciler için: Üniversiteden öğrenci belgesi, eğitim ücretinin ödendiğine dair dekont.
- Gayrimenkul Yatırımcıları için: En az 600.000 BGN tutarında tapu senedi, ödemeyi doğrulayan banka dekontları.
Editör: Nasrettin Güneş