Kitap Künyesi

Yazar: Mehmed Uzun

Orijinal Adı: Rojek Ji Rojên Evdalê Zeynikê

Yayın Evi: İthaki Yayınları

İSBN: 9789752731820

Sayfa Sayısı: 196

Abdalın Bir Günü Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Abdalın Bir Günü, geleneksel edebiyat içerikleriyle modern edebiyat biçimlerini buluşturan, çok katmanlı, deneysel bir roman.

Sözlü anlatı geleneğinin modern bir üslupla harmanlandığı, geleneksel içeriklerin modern biçimlerle yeniden üretildiği Abdalın Bir Günü'nde, Uzun, ünlü dengbej, Evdalê Zeynikê'nin trajik yaşamını tek bir günde toplayarak, nesnel zamanı öznelleştirip, bir günü tüm yaşamın özeti haline getirerek, ustalıkla betimliyor.

Mehmed Uzun'un romanları günümüzde yazılan en iyi romanlardır.

Edebiyata yeni olanaklar getirmiş, birçok ülkede de bu romanlar çok sevilmiştir.

Yaşar Kemal

Mehmed Uzun, bir Kürt, dünyanın en büyükleri arasında yer alan

bir yazar... Dili olağanüstü sade ve yoğun, etkisinden kurtulmak olanaksız.

Olav Egil Aune, Norveç

Abdalın Bir Günü Alıntıları - Sözleri

  • Her şeyin başı umuttur. Umut her zaman, her yerde, her şeye rağmen benim hakiki varlığımdır.
  • Benim mutluluğum, yüreğimin ateşi ve ülkemin siz gençleri,yigitlerisiniz
  • Körler yalnızdırlar, körlük yalnızlıktır.
  • İnsan tatlı dilli olmayagörsün,insan birini sevindirmek istemeye görsün, söylenebilecek pek çok söz,pek çok kıssa vardır.
  • “Ot, taşın altında kalmaz, yeşerir.”
  • Allah bana iyi bir ölüm nasip ederse, isterim ki mezarımın başında güzel sesli, makam ve usûl bilen bir dengbêj otursun..
  • “Tecrübeler der ki, yüksek dağ sissiz olmaz; Derin vadi susuz olmaz; Zeki ve yiğit adamlar dertsiz kedersiz olmaz”
  • — Koca Evdal, gönlümün azizi... Gün Allah'ın günüdür. Allah büyüktür. Alemin Rabbinden ümit kesilmez.
  • Evdal, tam bir keyif ve neşe adamıydı. Ama ne yazık ki öyle bir ülkede yaşıyordu ki, derin acılardan, kederlerden uzak kalamıyordu.
  • Bu dünyanın haksızlığı, bedbahtlığı yüzünden Yüreğimden yaralıyım...

Abdalın Bir Günü İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Mehmet uzun Samımı yalın Duru bir anlatımı var, Acı, Aşk , Ortadoğunun yakarışı, İnsan Dengbejler, (şarkı, türkü, ağıt) bizim olanı bize yaktarıyo, yansıtıyor Kürtlerin ülkesindeki âdet ve usûl şudur ki, kimse yaşlılara, kocakarılara, yaralılara çocuklara, dullara, düşkünlere ve yetimlere el kaldırmaz. Hele aşıklara, sevdalılara asla." (s:140) ozanligin, gulenin, kocasinin gözlerinin kör olmasını , kanadi kırık turnanin yakın dostu olmasını oğlu temo, kızının yasayisini bir güne sığdırıp akicii ve sade bir dille okuyucuya sunuyor.. Mehmed Uzun, kürtlerin Yaşar Kemal 'i benzetmesini ben benimsedim sevdım sizde okuyunca Seversiniz Buyrun okuyun (Hande gunkut)

Mehmed Uzun başka, bambaşkadır: Mehmed Uzun namı diğer dengbejlerin yazarı, sesi ve dili. Kürtlerin mirasının koruyucusu. Kürt tarihinin kalemi. Okudukça çok şey yazasım var kendi kültürümüze nasıl da yabancı kalmışız nasıl da yozlaşmışız dedim okudukça eserlerini kendimden utanır ve bu kadar da geri kalmamam gerekirdi dediğim şeyler var. Asla içinde ırkçılık yada siyasi bir yazı yok. Okumak isteyenlere şunu diyebilirim karşınızda müthiş, usta bir dil ve tarih hocası var. Hiç mi hatası olmaz hiç mi anlatımında kusur olmaz dediğim bir yazar. Açıkcası Hawarın yazarı, dengbeji olan Ehmede Xaniyi, Evdale Zeynikeyi, meşhur kürt aşıklarının(Mem u Zin, Siyabend i Xece, Meyro Bengin) , stranların, dengbejleri yazarı. Geçmişte cahil ve ezilmiş bir halkın yaşamlarını, kültürünü ve tarihine kapılar açan bu yazarı kendi adıma büyük gururla okumanızı tavsiye ederim. Bir söz var türlü türlü milletin vardır kitabı yalnızca çok uzun zamandır sadece bir milletn yoktur. Onun sebebi de kimsesiz ve mecalsiz, bilğisizlikten yada yoksulluktan yoktur. Tek olan varlık sesleri yani klamlarıdır. Geleneksel bir kültürün tanığı bir o kadar da çağdaş bir yazarın bu eserinde Evdale Zeynikenin trajik bir yaşamını tüm yaşamların özeti haline getirerek, ustalıkla betimleyerek bizlere sunmasını anlatıyor eser. Kısa ve özet geçeyim dedim uzun oldu aslında Yaşar Kemalin, Zülfü Livanelinin, Orhan Pamuk ve diğer tüm yazarların göznuru olan bu usta yazarı hayatınıza katmaktan kendinizi alıkoymayın. Eserlerine para harcayın yada bir yerden ödünç alıp okuyun. İnanın kafelerde, iş yerinde yada başka bir yerde bazen en çok yanınızda duracak arkadaşınız olarak kalacak hayatınız da durup durup bir daha okuyasınız gelecek bazen bana olan şeydir eserleri tekrar tekrar okumak.... (Baharr)

Merhabalar ;) . İlk kez bir Kürtçe kitap okudum. Daha önce neden okumadım diye çok kızıyorum kendime. Bundan sonra daha sık Kürtçe kitaplar okuyacağım. Okumadan önce zorlanırım diye düşündüm çünkü hemen hemen her Kürtçe konuşan kesim birbirinden biraz farklı konuşuyor. Ama neyseki öyle bir durum olmadı ve rahatlıkla okuyabildim. Daha önce kitabın Türkçe çevirisini de okumuştum ama Kürtçe okumak daha bir keyifli geldi bana. . Geleneksel bir kültürün tanığı bir o kadar da çağdaş bir yazarın bu eserinde Evdale Zeynikenin trajik bir yaşamını tüm yaşamların özeti haline getirerek, ustalıkla betimleyerek bizlere sunmasını anlatıyor eser.. Şiddetsiz Tavsiye Ederim :) İyi Okumalar (Cestlaviee)

Kitabın Yazarı Mehmed Uzun Kimdir?

1953 yılında, Viranşehir kökenli bir aşiret ailesinin çocuğu olarak Siverek'te doğdu. Anne tarafı Zaza, baba tarafı Kürt kökenlidir. Babası koyun tüccarı olan Mehmed'in, beş kardeşi daha vardı. Küçük yaşlarında ailesinden duyduğu sözlü anlatım örnekleri, edebi sanatının temelini oluşturmuştur. İlerde yazacağı romanların kökü, bu çocukluk anılarından beslenmiştir.

Kürt dilinin yasak olduğu bir dönemde, birçok Kürt yazarın aksine egemen dilde değil anadilinde yazmayı tercih etmiştir. Özellikle, zayıf olan Kürtçe yazı dilini geliştirmek, ortak bir edebi dil oluşturmak ve Kürt hikâye anlatım geleneğini canlandırmaya yönelik yaptığı çalışmalarla modern Kürt edebiyatında kurucu bir role sahiptir.

26 Ağustos 1977'de, sahte Tunus pasaportuyla Suriye üzerinden gittiği İsveç'e yerleşti. Kurmanci, Türkçe ve İsveççe yazdığı kitapları yirmiye yakın dilde yayınlandı. Hakkında, Türkiye'de çok sayıda dava açıldı. 1981'de Türk vatandaşlığından atıldı ve 1992 yılına kadar Türkiye'ye gelemedi.

Uzun yıllar İsveç Yazarlar Birliği yönetim kurulu üyeliği yaptı. Ayrıca İsveç Pen Kulübü ve Uluslararası Pen Kulüp'te aktif çalıştı. İsveç ve Dünya Gazeteciler Birliği'nin de üyesi olan Uzun'un bugüne kadar çok sayıda Kürtçe roman yazdı.

Mehmed Uzun, "Aşk Gibi Aydınlık Ölüm Gibi Karanlık" romanı ve "Nar Çiçekleri" adlı deneme kitabı ile ilgili olarak 2001 baharında yargılandı.

Yakalandığı mide kanseri nedeniyle uzun süre tedavi gören ünlü edebiyatçı, 11 Ekim 2007 günü Diyarbakır'da yaşamını yitirdi.

13 Ekim günü Diyarbakır Ulucami'de kılınan cenaze namazı ardından, cami önündeki kalabalığa sırasıyla Yaşar Kemal, Şerafettin Elçi, Ahmet Türk ve Osman Baydemir'in yaptığı konuşmaların ardından Mardinkapı Mezarlığı'na defnedildi.

Mehmed Uzun Kitapları - Eserleri

  • Aşk Gibi Aydınlık Ölüm Gibi Karanlık (Cep Boy)
  • Yitik Bir Aşkın Gölgesinde
  • Sen
  • Yaşlı Rind'in Ölümü
  • Nar Çiçekleri
  • Kader Kuyusu

  • Dicle'nin Yakarışı
  • Abdalın Bir Günü
  • Dicle'nin Sürgünleri
  • Dengbejlerim
  • Zincirlenmiş Zamanlar Zincirlenmiş Sözcükler
  • Kürt Edebiyatına Giriş
  • Ruhun Gökkuşağı

  • Bir Dil Yaratmak
  • Ölüm Meleğiyle Randevu
  • Kürt Edebiyatı Antolojisi
  • Dicle'nin Sesi
  • Bir Romanın Hatıra Defteri
  • Küllerinden Doğan Dil ve Roman
  • Mirina Egidekî

  • Hez û Bedewiya Pânûsi

Mehmed Uzun Alıntıları - Sözleri

  • “İnsan neden böyle? Neden çabuk alışıyor bir şeylere? (Sen)
  • Dengbêjlik, bir gelenek olarak, şimdiye kadar, Kürt edebiyatı, sanatı ve müziğinin atar damarı olmuştur. Tüm baskı ve şiddete, asimilasyon ve yok etme kampanyalarına rağmen Kürt dili edebiyatı ve müziği hâlâ canlılığını koruyabiliyorsa bunda dengbêjlik geleneğinin payı büyüktür. Yüzyıllardan beri süren bu vefakar geleneğe çok şey borçluyuz. (Bir Dil Yaratmak)
  • "Xwîn bi xwînê nayê şuştin." (Kan kanla yıkanmaz.) Kan, ancak adalet duygusu, insani ve vicdani yaklaşımla yıkanabilir, temizlenebilir. Adalet anlayışının, insani ve vicdani duyguların kaynağı da edebiyattır. (Nar Çiçekleri)
  • ... Usul usul, hayatımın ve Ruhumun en derin yerlerinde kök saldı. ... (Kader Kuyusu)
  • "Hevalno, ji bîr mekin Em pênç hezar dil Pênç hezar efsaneyên li ser lêvan Pênç hezar destanên li ser kaxizan in Pênç hezar sterkên ronî yên Kurdan in..." (Mirina Egidekî)
  • Türkiye'de öğretmen okulunda okudum. Öğretmen okulunda şoven ve asimilasyonun temelde olduğu bir eğitim sistemiyle öğrenim gördük... Kürtleri kötülüyorlardı... (Mahmut Baksi) (Kürt Edebiyatı Antolojisi)

  • Ben de destan ve stranlarımız¹ gibi eskiyim. Düne aidim,bugüne değil. Bugünle hiçbir ilişkim yok. 1: Kürt halk ezgisi. (Yaşlı Rind'in Ölümü)
  • Kendimi o kadar çok geliştirmek zorundayım ki, öğrenmek zorunda olduğum öyle çok şey var ki. (Bir Dil Yaratmak)
  • Eğer dizelerin kamaştırıcı incilerini istiyorsan, Mela'nın şiirine bak, Şirazi'ye ne gerek? (Kürt Edebiyatına Giriş)
  • “İnançları farklı, dilleri farklı, kimlikleri farklı diye insanlar birbirine düşman olmamalı. İnsan bir kimliğe, bir dine, bir dile sahip olarak dünyaya geliyor ve bunlarla büyüyüp yaşıyor. Bunda insanın günahı, suçu ne?” (Aşk Gibi Aydınlık Ölüm Gibi Karanlık (Cep Boy))
  • Ben sözün gücüne çok inanıyorum. Kürtçeyi yasaklayanlar, yasaklamalarla bu dilin yok olacağını, gücünü yitireceğini sanıyorlardı. Bunun ne kadar yanlış olduğu ve insanlıkdışı bir anlayış olduğu Diyarbakır' da 2000 yılının Ocak ayında bir kez daha anlaşıldı. Yasaklanmış bir söze saygınlık, bir güzellik ve bir güç vermek, işte ömrümün en kısa özeti... (Bir Dil Yaratmak)
  • Annesini günlerce görmemiş bir çocuk sevgisiyle küçülmüştün göğsümde 1000Kitap (Kürt Edebiyatına Giriş)
  • Aşk sözcüğü mesela neyi ifade ediyor, hiçbir şeyi. Ama Kürtçe evin çok şey ifade ediyor ve kutsal bir sözcük. O da aşk. (Bir Dil Yaratmak)

  • Barış, insanlığın yarattığı en önemli, en erdemli eserdir. (Ölüm Meleğiyle Randevu)
  • "Dayan, diren, sabırlı ol; günü birlik düşünme; zaman, sadece bir andan oluşmuyor, zamanı hiç bitmeyecek bir ayin gibi düşün ve yaşa; kine, nefrete, haset ve kıskançlıklara kulak verecek, onları kendine yaklaştıracak kadar küçülme; çile çekmeden insan ve insanlığı mutlu edebilecek hiçbir şeyin yaratılamayacağını unutma; acı ve hüzünden insanı mutlu edebilecek bir eser yaratmanın hünerini öğren, bu güneşin ustası ol; derin yalnızlığımı, yaratacağım eserle, herkesin ortak olabileceği bir mutluluk haline getir." (Zincirlenmiş Zamanlar Zincirlenmiş Sözcükler)
  • İmdat, insan ve insanlık için imdat! (Bir Romanın Hatıra Defteri)
  • Kurdistan. Di çapkirina ve pirtûka heja û tarîxî de alîkarîya bavê tejî pir bû. Di pirtûke de, şehîden me yen neteweyî li pey hev, di nav rûpelan de, rezbûyî ne. Şêx Seîd, Seyid Ebdulqadir, Xalide Cibirî, Yada Axa, Dr. Fuad Beg, Bave Tûjo, Seyid Riza, Qadî Mihemed û gelekên din têde ne... Ma tu dizanî, bavê te di bin sûretê Bave Tûjo de çi nivisiye?.. "Çehremane mezin" ... Wî weha nivîsîye... Çehremane mezin... Serdile, kezizere, Bave te hevale qehremanen mezin bû... (Hez û Bedewiya Pânûsi)
  • Ez bawer im di vî warî de ê sedem esasî ne. bi kurtî 1- Gele kurd ne xwedî dewlet û müessese netewî ne ku devlet û müessen netewî bikaribin li seran serê Kurdistane xwendinê bi re xînin. Bi xebatên pêwîst bikaribin problemên zimanê kurdî hal bikin, çap kirin û vveşandina kovar, rojname û pirtûkan bikin. (Hez û Bedewiya Pânûsi)
  • Ve zamanla ,yitirdiklerimize ilişkin ,şu duygu egemen hale gelir ;kendileri artık yitip gitmiştir ,bir tek ,yüreğimiz ve ruhumuzda onların kıpırdayan gölgeleri ,silikleşen sesleri ve belirsiz renkleri kalmıştır . (Nar Çiçekleri)
  • Stêra'min, yıldızlara bak... Onlar anlamaz mı ahvalimizden, niçin gelmiyorlar yardımımıza, niçin yaralarımıza merhem sürmüyorlar? Niçin bu zulme, bu cehalete, bu kin ve nefrete bir cevap bulmuyorlar? (Dicle'nin Sesi)