Kitap Künyesi

Yazar: John Lenihan

Çevirmen: Barış Bıçakçı

Orijinal Adı: Science In Action

Yayın Evi: Tübitak Yayınları

İSBN: 9789754031690

Sayfa Sayısı: 299

--reklam--

Bilim İş Başında Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Bizi doğrulayanı dostça kabullenir, karşı çıkana da inatla direniriz, oysa sağduyu tam tersini gerektirir; özellikle bilim iş başında olduğu zaman.

(Ön Kapak)

Yirminci yüzyılın başlarında pek çok önemli bilimsel araştırmanın merkezi haline gelen Glasgow Üniversitesi'nin fizik profesörlerinden John Lenihan (1918-1993), Bilim İş Başında'da bilim ve teknoloji üzerine yazdığı yazıları bir araya getiriyor. Bilimin, doğanın derinliğine araştırılması olduğunu ifade eden Lenihan, tıp, şiir, siyaset, çevre gibi birbirinden farklı alanlarda bilimin günlük hayatımızı nasıl etkilediğini kolay anlaşılır bir dille okura aktarıyor. Popüler bilim yazarlığının nasıl olması gerektiği konusunda önemli ipuçları veren elinizdeki kitabın, bilimin coşkusunu okurlarıyla paylaşan, gerçek anlamda popüler bir bilim kitabı olduğunu düşüncesindeyiz.

(Arka Kapak)

--reklam--

Bilim İş Başında Alıntıları - Sözleri

  • Eski çağ insanları, anlamadıkları şeyleri süslemek için gösterişli destanları kullandılar. Bugün cehaletimizi bilimle süslüyoruz ve kimi zaman da oldukça akla yakın bir hikaye üretmeyi başarabiliyoruz.
  • Bilimin yasaları, son parçasının yerleştirilmesini bekleyen bir yapboz değildir. Bunlar, insanoğlunun deneyimin süzgecinden geçirerek oluşturduğu yasalardır ve değişmez değildir. Genetik kod da, görelilik, radyoaktivite, elektrik ve başka bilimsel başarılar gibi el becerisinin ve aklın eseridir, ancak son söz değildir... Bilim İş Başında-John Lenihan
  • Bir kağıt parçasına bir sözcük yazın, aynaya doğru tutun ve nasıl bir görüntünün oluştuğuna bakın. Sözcük tersten yazılmış gibi görünür ve okumak kolay olmaz. Bu değişikliğin aslında ayna ile bir ilgisi yok . Üzerine sözcük yazdığınız kağıdı aynaya doğru tutarken 180° çevirdiğinizi unutmayın . Görüntünün ters görünmesinin nedeni budur. Daha önce yazdığınız sözcüğü bu kez saydam bir kağıda yazın ve kağıdı çevirmeden (sözcük size bakacak biçimde) aynaya tutun; aynada görünen sözcüğün yazdığınız sözcükle tıpatıp aynı olduğunu göreceksiniz.
  • Toprak ile, örneğin yağmur suyu boruları yardımıyla, bağlantısı olan metal bir çatı etkili bir paratoner işlevi görür. Bu nedenle pek çok eski kilise, sık sık yıldırım düştüğü halde günümüze dek ayakta kalabilmiştir. Çatıya yerleştirilen bir televizyon anteni çoğunlukla yıldırım için bir yol oluşturur ve bazen evin zarar görmesine yol açar; ancak böyle bir tehlike, çok fazla televizyon seyretmekten dolayı zihinsel ve ruhsal bozukluk tehlikesi ile karşılaştırıldığında fazla değildir.
  • Milyonlarca insan, iyi beslenen uzmanlardan oluşan bir komisyonun onaylamayacağı biçimde beslenip sağlıklı yaşasa da, dünyanın büyük bölümünde yetersiz beslenme sorunu olduğu kuşku götürmez.
  • Kilo vermenin en basit yolu daha az yemektir.
  • Strathclyde Üniversite'sinin Andersonların yeri olarak adlandırıldığı günlerde, profesörlerinin birçoğu Thomson soyadı taşıdığından, Glasgow Üniversitesi'e de bazen şaka yollu Thomsonların yeri deniyordu. 1848-9 öğretim döneminde, William Thomson (geleceğin Lord Kelvin'i) ve babası da dahil olmak üzere beş Thomson vardı.
  • Bir Katolik için hayır işleri çoğunlukla bir manastıra kapanmak anlamına geliyordu; bir Protestan içinse bu sözler, dünyada yararlı (çoğunlukla da kazançlı) faaliyetler gerçekleştirmek anlamına geliyordu. Alın yazısına inanmayan Protestanlığın mezhepleri de, hayır işlerinde çalışmayı, zaten var olan iyiliği göstermekten çok, kötülükten arınmış bir ruh haline ulaşmanın bir yolu olarak ele alıp, aynı sonuca varmışlardı.
  • Basınç uygulandığında donma noktasının düşmesi, suyun pek çok tuhaf özelliğinden biridir ve donma sırasında meydana gelen genleşme ile ilgilidir. Bu genleşme nedeniyle buz, sudan daha az yoğundur. Yine bu yüzden, buz dağları uslu uslu dibe batmaz, yüzerler. Öte yandan, buzun suyun üzerinde yüzmesi yalnızca curling oyuncuları ve buz patencileri için değil, göllerin dipten yukarı doğru donması halinde kışın yaşama şansları olmayan balıklar için de çok elverişlidir
  • Titanic'in 1912' de batmasından sonra, ses dalgalarıyla buz dağlarını saptamak için çalışmalar yapıldı. Bu çalışmalar, karanlıkta veya sisli havalarda görülemeyen büyük nesnelerin varlığını ortaya çıkarmak için, sesin bir yere çarpıp geri dönme özelliğinden yararlanıyordu.
  • Bir inçin (2,54cm) binde birinden daha ince bir cam lif, hangi dayanıklılık testleri uygulanırsa uygulansın, çelik kadar dayanıklıdır. Bunun nedeni ne ince olması ne de cam olmasıdır. Asıl neden pürüzsüz olmasıdır. Çoğu malzemenin dayanıksızlığının nedeni, yapısındaki çatlaklar ve bu çatlakların gerilme altında hızla yayılmasıdır. Bir tuğlanın içi hava boşlukları ile doludur ve benzer şekilde dökme demir, ne kadar dikkat edilirse edilsin, hava boşlukları ile aynı etkiyi yaratan pek çok grafit damarı barındırır. Bazı malzemelerde çatlaklar atom boyutunda olabilir. Yapısındaki çatlaklar giderilebilirse her türlü madde çok dayanıklı olabilir.
  • Yürüdüğümüz zaman zeminde ve ayakkabılarımızın tabanında elektrik yükleri oluşur. Bir ayakkabı üzerindeki yük genellikle, zemine basıldığı zaman kaybolur ve ayakkabı havaya kalktığında da yeniden ortaya çıkar. Zemin iyi bir yalıtkan ile, örneğin sentetik bir halı veya başka yapay bir malzeme ile kaplanmışsa, yük toprağa akamaz, yürüyen kişinin derisine ve giysilerine yayılır. Kapı kolu veya ışık anahtarı gibi topraklanmış bir nesneye dokunulur dokunulmaz da elektrik yükü, geçişi sırasında hafif bir çarpma etkisi yaratarak en kolay yoldan toprağa akar. Pek çok durumda bu etki yalnızca rahatsız edicidir, ancak bazen tehlikeli de olabilir. Durağan elektriğin akışı ile oluşan kıvılcım, çevrede narkoz gazları, örneğin eter varsa, bir patlamaya neden olabilir. Narkoz gazlarının patlayıcı olanları çoğunlukla günümüz cerrahisinde kullanılmıyor, yine de ameliyathanelerde durağan elektriğin birikmesine karşı pek çok önlem uygulanır. Plastik maddeler ve yapay kumaşlar kullanılmaz. Sedye tekerlekleri, serum boruları ve diğer aletlerde kullanılan plastik , oldukça iyi bir elektrik iletkenliği olan özel üretilmiş bir plastiktir. Böylece durağan elektriğin birikmesi engellenir.
  • Durağan elektriklenme her zaman tehlikeli değildir. Örneğin, boya damlacıklarına büyük bir elektrik yükü verilerek boya püskürtme işleminin verimi büyük ölçüde artırılıyor. Böylece, yükleri nedeniyle birbirlerini iten damlacıkların yüzeye daha düzenli dağılmaları sağlanıyor. Aynı yöntem tarımsal ilaçlamada da kullanılıyor.
  • Daha çok dik açılı üçgen virtüözü olarak tanınan Pythagoras, aynı zamanda önemli bir müzik bilginiydi. Hoşa giden seslerin küçük sayıların oranları ile ifade edilebilen ses aralıklarına sahip olduğunu biliyordu ama bunun nedenini bilmiyordu -biz de bilmiyoruz. Bir oktav (2: 1 ) kulağa hoş gelir ve diğer basit oranlar da kulağı tırmalamaz.

--reklam--

Bilim İş Başında İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Kitap, okurken arada kaldığım nadir yazılardan. Hani böyle geçmişte olan bir durumu bir yazar kendi çapında yorumlayıp sonra o olayları birleştirerek kitap haline getirir ya, işte bunlar karar verirken en çok zorda kaldığım kitaplardır. Beraber bakalım. Şimdi bir yazar bunu yapıyorsa bence okur kitlesini sıkmamalı, eğlenceli hale getirmeli. Arada espriler olmalı, duvar gibi suratsızca yazılmaması. Çünkü okuyan nesil genç nesil ve genç nesil olarak an geliyor boş kitaplar okuyoruz. Bilim kitabı gibi kitapları ve bu tarz geçmişe dayalı eserleri bizim yaş grubumuz çok okumuyor. Bu gruba sevdirmek lazım bu tarz şeyleri kanımca. Kitabımıza geçecek olursak oldukça seri bir akışı var. 3 saat sabahtan, 3 saat de akşamdan okuyarak bitirdim bu kitabı. Su gibi kayıp gidiyor sayfalar ama dediğim gibi tamamen bilgi odaklı olunca da bir Sözelcinin aralıksız 6 saat Matematik ve Fizik dersini üst üste aldığı duruma düşüyorsunuz. Bu da sizi soğutuyor tabi. Kitabımız 8 bölümden oluşuyor. Neden Böyle isimli bölümde garip ama ilgimizi çekmeyen olaylar üstüne durulurken özellikle Sol ve Sağ adlı kısım çok hoşuma gitti. Olacaksa bu ayrım böyle olmalı. Bebek sol elle tutulurken vücut dengesini sağdan alıp sola vermeli, tabi bir de Türk isen sağ elde de kazan kepçe olması muhtemel. En büyük Sağ ve Sol kavgası hep böyle olsa da kafa dinlesek keşke, şu sıra ihtiyacımız var. Diğer bölümlerimiz ise; Tarih, Bilim ve Toplum, Dünya Güneş ve Yıldızlar, Dört İşlem, Yaşayan Dünya, İnsanlar ve Bazı Tuhaflıklar. Özellikle son bölümde son hikaye oldukça kafanızı karıştıracak, oldukça hoş ama bir o kadar sıkılacaksınız. Son olarak şuna gelelim. Bu kitabı tavsiye eder miyim? En can alıcı nokta belki de. Yahu kardeşim 300 sayfanın hiç mi faydası olmadı falan gibi sorular çoğaltılabilir. Bunların cevabı basit. Bilime ilgi duyuyorsanız ve neler yapmışlar merak ediyorsanız tam sizlere göre bir kitap. Diğer yandan “ama ben sıkılırım yok mu eğlenceli bişiler” diyecek olursanız da okumayın kardeşim. Sonra okuyup kulağımı çınlatmanızı istemiyorum. Sözün özü orta karar bir kitap olduğundan elinizdeki diğer kitaplarla bir karşılaştırma yaparak, kötünün iyisi diyip okunabilir. Ancak az evvel de söylediğim gibi. Tarzınızsa. Ya da merak ediyorsanız. Şimdi cümleten iyi geceler. Yarın yeni bir kitap ve yeni bir günde görüşmek dileğimle cümleten iyi geceler efendim.. (Sadık Kocak)

"Popüler bilim" kavramındaki "popüler"i sulandırmadan her yaşa, kültüre "bilim"i anlatabilen, anlatırkende sevidirebilen çok başarılı bir "popüler bilim" kitabı. Aslında günlük hayatınızdaki çok basit ayrıntılar bile bilimin konusu sadece kafamızı o tarafa çevirmiyoruz, Çevirmenizi sağlayabilecek bir kitap. (Ali Ünal)

--reklam--

Bilim İş Başında PDF indirme linki var mı?

--reklam--

John Lenihan - Bilim İş Başında kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Bilim İş Başında PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.

Kitabın Yazarı John Lenihan Kimdir?

--reklam--

John Lenihan Kitapları - Eserleri

  • Bilim İş Başında

--reklam--

John Lenihan Alıntıları - Sözleri

  • Titanic'in 1912' de batmasından sonra, ses dalgalarıyla buz dağlarını saptamak için çalışmalar yapıldı. Bu çalışmalar, karanlıkta veya sisli havalarda görülemeyen büyük nesnelerin varlığını ortaya çıkarmak için, sesin bir yere çarpıp geri dönme özelliğinden yararlanıyordu. (Bilim İş Başında)
  • Yürüdüğümüz zaman zeminde ve ayakkabılarımızın tabanında elektrik yükleri oluşur. Bir ayakkabı üzerindeki yük genellikle, zemine basıldığı zaman kaybolur ve ayakkabı havaya kalktığında da yeniden ortaya çıkar. Zemin iyi bir yalıtkan ile, örneğin sentetik bir halı veya başka yapay bir malzeme ile kaplanmışsa, yük toprağa akamaz, yürüyen kişinin derisine ve giysilerine yayılır. Kapı kolu veya ışık anahtarı gibi topraklanmış bir nesneye dokunulur dokunulmaz da elektrik yükü, geçişi sırasında hafif bir çarpma etkisi yaratarak en kolay yoldan toprağa akar. Pek çok durumda bu etki yalnızca rahatsız edicidir, ancak bazen tehlikeli de olabilir. Durağan elektriğin akışı ile oluşan kıvılcım, çevrede narkoz gazları, örneğin eter varsa, bir patlamaya neden olabilir. Narkoz gazlarının patlayıcı olanları çoğunlukla günümüz cerrahisinde kullanılmıyor, yine de ameliyathanelerde durağan elektriğin birikmesine karşı pek çok önlem uygulanır. Plastik maddeler ve yapay kumaşlar kullanılmaz. Sedye tekerlekleri, serum boruları ve diğer aletlerde kullanılan plastik , oldukça iyi bir elektrik iletkenliği olan özel üretilmiş bir plastiktir. Böylece durağan elektriğin birikmesi engellenir. (Bilim İş Başında)
  • Durağan elektriklenme her zaman tehlikeli değildir. Örneğin, boya damlacıklarına büyük bir elektrik yükü verilerek boya püskürtme işleminin verimi büyük ölçüde artırılıyor. Böylece, yükleri nedeniyle birbirlerini iten damlacıkların yüzeye daha düzenli dağılmaları sağlanıyor. Aynı yöntem tarımsal ilaçlamada da kullanılıyor. (Bilim İş Başında)
  • Kilo vermenin en basit yolu daha az yemektir. (Bilim İş Başında)
  • Milyonlarca insan, iyi beslenen uzmanlardan oluşan bir komisyonun onaylamayacağı biçimde beslenip sağlıklı yaşasa da, dünyanın büyük bölümünde yetersiz beslenme sorunu olduğu kuşku götürmez. (Bilim İş Başında)
  • Bir inçin (2,54cm) binde birinden daha ince bir cam lif, hangi dayanıklılık testleri uygulanırsa uygulansın, çelik kadar dayanıklıdır. Bunun nedeni ne ince olması ne de cam olmasıdır. Asıl neden pürüzsüz olmasıdır. Çoğu malzemenin dayanıksızlığının nedeni, yapısındaki çatlaklar ve bu çatlakların gerilme altında hızla yayılmasıdır. Bir tuğlanın içi hava boşlukları ile doludur ve benzer şekilde dökme demir, ne kadar dikkat edilirse edilsin, hava boşlukları ile aynı etkiyi yaratan pek çok grafit damarı barındırır. Bazı malzemelerde çatlaklar atom boyutunda olabilir. Yapısındaki çatlaklar giderilebilirse her türlü madde çok dayanıklı olabilir. (Bilim İş Başında)
  • Daha çok dik açılı üçgen virtüözü olarak tanınan Pythagoras, aynı zamanda önemli bir müzik bilginiydi. Hoşa giden seslerin küçük sayıların oranları ile ifade edilebilen ses aralıklarına sahip olduğunu biliyordu ama bunun nedenini bilmiyordu -biz de bilmiyoruz. Bir oktav (2: 1 ) kulağa hoş gelir ve diğer basit oranlar da kulağı tırmalamaz. (Bilim İş Başında)
  • Bir Katolik için hayır işleri çoğunlukla bir manastıra kapanmak anlamına geliyordu; bir Protestan içinse bu sözler, dünyada yararlı (çoğunlukla da kazançlı) faaliyetler gerçekleştirmek anlamına geliyordu. Alın yazısına inanmayan Protestanlığın mezhepleri de, hayır işlerinde çalışmayı, zaten var olan iyiliği göstermekten çok, kötülükten arınmış bir ruh haline ulaşmanın bir yolu olarak ele alıp, aynı sonuca varmışlardı. (Bilim İş Başında)
  • Strathclyde Üniversite'sinin Andersonların yeri olarak adlandırıldığı günlerde, profesörlerinin birçoğu Thomson soyadı taşıdığından, Glasgow Üniversitesi'e de bazen şaka yollu Thomsonların yeri deniyordu. 1848-9 öğretim döneminde, William Thomson (geleceğin Lord Kelvin'i) ve babası da dahil olmak üzere beş Thomson vardı. (Bilim İş Başında)
  • Toprak ile, örneğin yağmur suyu boruları yardımıyla, bağlantısı olan metal bir çatı etkili bir paratoner işlevi görür. Bu nedenle pek çok eski kilise, sık sık yıldırım düştüğü halde günümüze dek ayakta kalabilmiştir. Çatıya yerleştirilen bir televizyon anteni çoğunlukla yıldırım için bir yol oluşturur ve bazen evin zarar görmesine yol açar; ancak böyle bir tehlike, çok fazla televizyon seyretmekten dolayı zihinsel ve ruhsal bozukluk tehlikesi ile karşılaştırıldığında fazla değildir. (Bilim İş Başında)
  • Bilimin yasaları, son parçasının yerleştirilmesini bekleyen bir yapboz değildir. Bunlar, insanoğlunun deneyimin süzgecinden geçirerek oluşturduğu yasalardır ve değişmez değildir. Genetik kod da, görelilik, radyoaktivite, elektrik ve başka bilimsel başarılar gibi el becerisinin ve aklın eseridir, ancak son söz değildir... Bilim İş Başında-John Lenihan (Bilim İş Başında)
  • Eski çağ insanları, anlamadıkları şeyleri süslemek için gösterişli destanları kullandılar. Bugün cehaletimizi bilimle süslüyoruz ve kimi zaman da oldukça akla yakın bir hikaye üretmeyi başarabiliyoruz. (Bilim İş Başında)
  • Bir kağıt parçasına bir sözcük yazın, aynaya doğru tutun ve nasıl bir görüntünün oluştuğuna bakın. Sözcük tersten yazılmış gibi görünür ve okumak kolay olmaz. Bu değişikliğin aslında ayna ile bir ilgisi yok . Üzerine sözcük yazdığınız kağıdı aynaya doğru tutarken 180° çevirdiğinizi unutmayın . Görüntünün ters görünmesinin nedeni budur. Daha önce yazdığınız sözcüğü bu kez saydam bir kağıda yazın ve kağıdı çevirmeden (sözcük size bakacak biçimde) aynaya tutun; aynada görünen sözcüğün yazdığınız sözcükle tıpatıp aynı olduğunu göreceksiniz. (Bilim İş Başında)
  • Basınç uygulandığında donma noktasının düşmesi, suyun pek çok tuhaf özelliğinden biridir ve donma sırasında meydana gelen genleşme ile ilgilidir. Bu genleşme nedeniyle buz, sudan daha az yoğundur. Yine bu yüzden, buz dağları uslu uslu dibe batmaz, yüzerler. Öte yandan, buzun suyun üzerinde yüzmesi yalnızca curling oyuncuları ve buz patencileri için değil, göllerin dipten yukarı doğru donması halinde kışın yaşama şansları olmayan balıklar için de çok elverişlidir (Bilim İş Başında)