Kitap Künyesi

Yazar: Hermann Broch

Çevirmen: Süheyla Kaya

Orijinal Adı: Die Verzauberung

Yayın Evi: İthaki Yayınları

İSBN: 9786053752943

Sayfa Sayısı: 384

--reklam--

Büyülenme Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

"Broch`un Büyülenme adlı romanı yirminci yüzyılın en önemli romanlarından biridir, hattâ belki de Thomas Mann`ın Doktor Faustus`undan daha başarılı olduğu söylenebilir. Her iki eser de Hitlerizmin psikolojik köklerini açığa çıkarmaktadır."

-George Steiner-

 

"Nasıl ki dünya edebiyatında, modern düzyazı alanında İngiltere`yi Joyce, Fransa`yı Proust temsil ediyorsa Hermann Broch da yeni Alman düzyazısını temsil eder."

-Rudolf Brunngraber-

 

1935 yılında, Hitler`in iktidarı ele geçirmesinden yaklaşık iki yıl sonra kaleme alınan Büyülenme adlı romanda Broch, Avrupa`da faşist sistemlerin nasıl egemen olabildiği sorusuna cevap arar; faşizmin egemen olmasına yol açan psişik, politik ve kitle psikolojisiyle ilgili nedenleri ve mekanizmaları ele alır. Roman, Alpler`de bir köyde geçer. Günün birinde bu köye Marius Ratti adlı bir yabancı gelir ve çok geçmeden her sosyal kesimden, her yaştan insanı gizli umut ve isteklerinin gerçekleşeceğine inandırır. Bunu, çıkar karşıtlıklarından yararlanarak, gençleri militarize ederek, azınlıkları baskı altına alarak, gelecekte köyün komşu köyler üzerinde maddi üstünlüğü ele geçireceğini vaat ederek gerçekleştirir ve kitlesel histeri yaratarak iktidarı ele geçirir.

 

Büyülenme, otuzlu yılların en önemli antifaşist eserleri arasında sayılmaktadır.

(Tanıtım Bülteninden)

 

--reklam--

Büyülenme Alıntıları - Sözleri

  • Kentliler sonsuz olanı ifade etmeyi bile bilmezler ve sonsuzluğu çocuklarında ararlar..
  • ...kentler dünyanın felaketidir.
  • “Siz kentliler bir türlü yaşlanmıyorsunuz. Dünyaya yaşlı geliyorsunuz, dünyadan gidene kadar da öyle kalıyorsunuz ...”
  • İnsan, hayatının gerçeklerini mümkün olduğu kadar yanından uzak tutmaya çalışır ve gerçeklerle olabildiğince uzun süre yüzleşememek için elinden gelen her şeyi yapar.
  • Eğer Tanrı varsa, bizimle oynuyor, acılarımızla oynuyor demektir... Ama Tanrı böyle bir şey yapamayacağına göre, Tanrı yok...
  • ... sadece yaşayanlardan herhangi bir şey umamayız, yaşayanlar bizi yalnızlaştırır...
  • Nice ölüm döşeğinin kıyısında oturmuş benim gibiler, farklı bir ölmek olduğunu, birçok şeyi eşitleyen bu büyük yalnızlıkta yine de bir ayrıcalığın varlığını, yani çok büyük ve güzel olan gerçek ölümü; bitiş olmasına rağmen son anlamına gelmeyen, hattâ ölümün düşmanı doktorların bile boyun eğdiği, ölüm için değil,bitiş için geçerli bir savaştan vazgeçtiği bir ölüm olduğunu sezerler. Gisson Ana dolaptan tabakları çıkardı:”çünkü sizler, sadece bitiş olabileceğini düşündüğünüzden, herhangi biri için zamanın geldiğini göremez, görmek istemezsiniz...sen biraz daha iyisin, belki kendin de günün birinde gerçekten ölebileceksin ... fakat eğer bunu görecek olursan, karşı koyarsın...”
  • “Bu dünya, çok az gülen, çok fazla susan sert bir ağızdan başka bir şey değil.” 
  • Önemli olan insanlara bir şey vaat etmek, yerine getirmek değil…Çünkü insanlar hep umutla yaşarlar.

--reklam--

Büyülenme İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Broch'un bu romanı bir dağ köyünde geçiyor, köy ise yukarı ve aşağı olmak üzere ikiye ayrılmış bunun neticesinde köy halkı da eski madenciler ve çiftçiler olarak bölünmüş durumdalar. Bir gün köye gelen bir yabancı (Marius Ratti) asıl amacını gizleyerek köyün gençlerini etkilemeye ve köy sakinlerini birbirine karşı kışkırtmaya başlar. Bunun için de mistik bazı olguları kullanır, işi öyle ileri götürür ki, köylüler o zamana kadarki inançlarından kopmaya ve bu yeni gelenin sözlerine itibar etmeye başlarlar. (Bence tam bir delilik hali) Romanın ana karakterlerinden biri olan ve anlatıcı köy doktorunun da çok iyi anlaştığı Gisson ana olayların gidişatında belirgin bir rol oynamaktadır. Gisson ana doğayla barışık, şifalı bitkilerin nerelerde bulunduğunu bilen ama bunu sır olarak saklayan bilge bir karakterdir. Köye gelen yabancının, köy halkının inanç zafiyetini kullanarak onları yepyeni bir güçle tanıştırıp, hepsini etkisi altına aldığını belirtmiştim. Hatta zaman zaman, anlatıcı köy doktorunu bile. Yazar bu bağlamda bir çok soyut kavramı da satırlar arasında dile getirir. Sevgiyi, nefreti, hiçliği, ölümü, toprağı, doğayı, dini inançları, kitlelerin kandırılmaya ne kadar yatkın olduğunu doğa tasvirleriyle birlikte sürükleyici bir şekilde anlatan eseri çok etkilenerek ve severek okudum. Yorum kısmında, Hermann Broch'un otobiyografi kitabından yaptığım alıntı, "Büyülenme" ile ilgili kaleme aldığı satırlardır. ⬇️⬇️⬇️⬇️ Hermann Broch, Psikolojik Otobiyografi kitabında şöyle diyor: "1928-1935 yılları arasında romanlarımı ve 1934 yılında Zürih'te oynanan tiyatro oyunumu yayınladım. Tüm bu çalışmalarımı yukarıda değindiğim esaslar belirledi. Hepsi de şiir yardımıyla kolayca anlaşılabilen bir etki yaratmaya çalışmaktaydı. Bu, özellikle, 1935 yılında başladığım ancak zama ın koşulları içinde tamamlayamadığım romanım Büyülenme için geçerlidir. (Romanın el yazmalarını Amerika'ya kaçırarak kurtardım.) Bu romanda Alman vukuatını, gizemli mistik arka yapısıyla, kitle çılgınlığı güdüleriyle,köklerindeki "ruhsuz körlüğü ve soğukkanlı coşkusuyla" birlikte ortaya koymaya çalıştım;bu, resmetmek anlamına gelmiyordu, aksine ruhun derinliklerinden ve doğayla olan yakın ilişkisinden kaynaklanan insani olanı ifade etmek etmek üzere, en basit haliyle şairane bir biçimde dile getirmek anlamına geliyordu." syf.77 (Seda Ediz)

Politik bir roman değil bir din romanı! Büyülenme tamamlanmamış bir roman. Üçleme olan Demeter'in ilk cildi Büyülenme. Asıl ana fikrinin diğer iki kitap olmadığı için anlaşılamayacağı düşüncesindeyim. Broch zaman içinde bu romanı yazmayı bitiriyor, romana ilgisi kalmıyor. Nazilerin esiri olunca politikaya angaje oluyor. Bu romana Demeter ve dağ romanı demesi kesinlikle tesadüf değildir. Nasyonel sosyalizm bir nebze pagandır. Hem sosyalizmi hem kapitalizmi reddeder. Teknolojik bir harekettir. Alman ordusunun teçhizatlarını, Göbels'in kitle iletişim araçlarını kullanmasını düşündüğümüzde daha iyi anlaşılacaktır. Aynı zamanda da doğaya dönüş, doğayı yüceltme de söz konusudur. Kır hayatı, kültürü, doğa yürüyüşleri gibi kent hayatı karşısında kır hayatı yüceltilir. Bu roman bir doktorun felsefik günlüğüdür. Önce Aşağı-Yukarı köylü tasvir ediliyor ve sonra Ratti giriyor devreye. Romanın başında tavrını ortaya koyuyor Broch Ratti ile. Değişime ilk gençlerden başlatıyor. Radyoyu kapatma olayı ile teknolojiyi reddediyor. Daha sonra ataerkilliği övüyor, kadının yerini belirtiyor. Bir de ataerkil zihniyet karşısında anaerkilliği temsilen Gisson Ana var. Gisson Ana'nın devri ise çoktan geçmiş, pagan kültürü var Gisson Ana'da. Ratti'yi bitirebilmesi olanaksız bu zihniyetle. Sebebi ise yaş değil, pagan kültürünün artık var olmamasından. Broch olmayan bir paganizmi koyuyor romana. Bir de 30'ların Almanyası'nın papazı var romanda. Kendi ayakları üzerinde duramayan, sabit, sesi çıkmayan birisi olarak karşımıza çıkıyor romanda. Şayet bu roman Hitler ve onun faşizminin yükselişinin köklerini anlamaya çalışan bir roman olsa idi işte o zaman siyasi kanatlı bir roman olurdu. Asıl anlamlandırılmaya çalışılan mevzu DİN'dir. Dine göre yaşam,erdem konuları hakim romana. Rahip kitapta gerçek Hristiyanlığı temsil ederken(bunu da romandaki bir sahne olan evi boşaltırken ikonları taşıması ile anlıyoruz.) Gisson Ana ise pagan kültürü, eski kültürü, değerleri olan kültürü temsil ediyor. Gisson Ana'nın ölümü ile pagan kültürü ölüyor ancak arkasında başka bir doğumla Agahta'yı yani Agatha'nın doğuşuyla aslında yeni bir değer sisteminin doğuşu sembolize ediliyor. Hakikaten muhteşem bir eser. Okurken yoran, çokça sorgulatan bir kitap. Kitap okumanın ayrıcalığına kat be kat varıyorsunuz okurken. (Begüm Değer)

Bir kitabın arka kapak yazısı beni o kitabı almaya ikna edebilir nitekim Büyülenme'nin de arka kapak yazıları kitap hakkında harika şeyler söylüyordu: "Broch'un Büyülenme adlı romanı yirminci yüz yılın en önemli romanlarından biridir, hatta belki de Thomas Mann'ın Doktor Faustus'undan daha başarılı olduğu söylenebilir." Böyle bir iddiayı görünce haklı olarak okumaya başladım ama ne yazık ki hayal kırıklığına uğradım. Öncelikle bir köy doktorunun dokuz aylık bir süre içinde gerçekleşen olayları anlattığını söylemeliyim. Bu anlatı, "Hitler'in iktidara yükselişinin alegorik bir portresi olarak" nitelendiriliyor. Bu portrenin çizimi köylülere değil de her sözü emir telakki edilen, aklın entelektüel yanını temsil eden köy doktoruna bırakılıyor. Romanın kahramanlarından Gisson Ana'nın ruhani otoritesinin hakim olduğu köye Marius Ratti adında tuhaf bir adam gelir. Köylüler önce mesafeli yaklaşsalar da erkek egemenliğini dayanan, kentin getirisi olan teknolojiye ve "kadınsılığa" düşman olan bu adamın etrafında toplanmaya başlayanlar olur. Ona göre kentliler topraktan uzaklaştıkları, "yaşamalarını topraktan değil birbirlerinden aldıklarıyla sürdürdükleri için" erkeklikten uzaklaşmaktadırlar ve ne kadar yaşarlarsa o kadar dişileşirler. Ratti, toprakla uyum içinde yaşayarak adaletin sağlanacağını savunur. Ne var ki bu adaleti sağlarken iki kurban verilmesine neden olur. (Ilk kurban olan Irmgard'ın kurban edildiği hasat festivalinin betimlenişi bence vasatın altındaydı ve bu sahnenin saçmalığı karşısında kitabı bırakmayı bile düşündüm) Hatta köyde sigortacılık yapan Wetchy ve ailesi de bu karmaşa içerisinde kendilerine yönelen nefretten son anda kurtulurlar. Romanın benim açımdan en büyük eksisi Ratti gibi önemli bir karakterin bile sağlam bir şekilde oluşturulamamasıydı. Bu kadar hacimli bir kitapta, yazarın da yapmaya çalıştığı alegorinin temel taşı olan bu karakterin böyle yarim yamalak kalması, sonu gelmeyen durağanlık, derinlik kazanamamış tema kitabı olumsuz degerlendirmeme sebep olan konulardı. Ne yazık ki beğenmedim bu kitabı. (Hayatım Bir Roman)

--reklam--

Büyülenme PDF indirme linki var mı?

--reklam--

Hermann Broch - Büyülenme kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Büyülenme PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.

Kitabın Yazarı Hermann Broch Kimdir?

1 Kasım 1886'da Viyana'da doğdu. Babasının isteği üzerine aldığı mesleki eğitimini, 1907'de tekstil mühendisi olarak tamamladı. İlk edebi yayınının tarihi 1913'tür. 1927'ye kadar babasının fabrikasında yöneticilik yaptı. Fabrikayı satıp matematik, felsefe ve psikoloji öğrenimi görmeye karar verdi. İlk romanı DieSchlafwandler yayımlandığında 45 yaşındaydı. 1938'de Avusturya'nın nasyonal-sosyalistlerce işgali esnasında Gestapo tarafından tutuklandı. James Joyce ve arkadaşlarının girişimi sayesinde ABD'ye iltica etti. Aynı yıl yazmaya başladığı Vergilius'un Ölümü 1945'te, bir başka önemli yapıtı DieSchuldlosen 1950'de yayımlandı. 30 Mayıs 1951'de New Haven'da öldü.

--reklam--

Hermann Broch Kitapları - Eserleri

  • Vergilius'un Ölümü
  • Büyülenme
  • Bilinmeyen Değer
  • Psikolojik Otobiyografi
  • Edebiyat ve Felsefe
  • Uyurgezerler
  • Kader Ağıtları - Vergilius'un Dönüşü
  • The Sleepwalkers

--reklam--

Hermann Broch Alıntıları - Sözleri

  • Hepimiz yaşamın derinliklerinden, ana rahminin gecesinden, ebeveynlerin anlaşılmaz biçimde sarsılan gecesinden geliyoruz, farkına vardığımız şey gece ve karanlık, hepimizin ulaşmak istediği şey ise aydınlık ve neşedir. (Bilinmeyen Değer)
  • Eğer Tanrı varsa, bizimle oynuyor, acılarımızla oynuyor demektir... Ama Tanrı böyle bir şey yapamayacağına göre, Tanrı yok... (Büyülenme)
  • Ancak teslimiyet insanı neşelendirir, hâlâ uman ve çaba sarf edenin ise neşelenmesine filan izin verilmemiştir; bütünlük şeytani bir şeydir. (Bilinmeyen Değer)
  • Önemli olan insanlara bir şey vaat etmek, yerine getirmek değil…Çünkü insanlar hep umutla yaşarlar. (Büyülenme)
  • Hiç değilse size tamamen yabancı birinin sözüne güvenebilirsiniz. Tanıdıklığın içinde samimiyetsizliğin ve yalanın tohumları gizlidir. (Uyurgezerler)
  • ''...sürülerin uykusu hep kötülüklere gebe kalmayı sürdürüyordu...'' (Vergilius'un Ölümü)
  • Mucizevi olana yönelmek, mistik anlamda yeniden doğuş fikridir. (Psikolojik Otobiyografi)
  • Ancak mucizeleri beklememeli insan; gerçekle yüzleşmesini bilmeli. (Psikolojik Otobiyografi)
  • Kentliler sonsuz olanı ifade etmeyi bile bilmezler ve sonsuzluğu çocuklarında ararlar.. (Büyülenme)
  • Dünyada görünmez olan, geceleri ortaya çıkar, geceleri dünyayı düşünce ele geçirir, oysa gözleriyle dünyanın üstesinden gelmek isteyen, güneşe muhtaçtır. (Bilinmeyen Değer)
  • İğrenme duygusu çocukluğumdan bu yana büyük bir rol oynar yaşantımda. (Psikolojik Otobiyografi)
  • ''Sosyalizm bir gerçekliktir; proletarya içindeki düşünsel güçtür.'' (Psikolojik Otobiyografi)
  • Birinin umutlarının yıkılması benim için cinayetle eş değerde. (Psikolojik Otobiyografi)
  • "Acınma duygusu uyandıran tek bir nitelik vardır ve o da sonsuzluktur.Olumlu anlamda sonsuzluk diye bir şey var olmadığından dolayı sonsuzluğun olumsuz bir anlam taşıması gerekir ve bu yüzden de onu ikinci bir kez görmek mümkün değildir.Eğer bugün gidecek olursam, sonsuzluk girer araya, bana sonsuzluk kadar uzak olursunuz ve o vakit size, sizi seviyorum diyebilirim." (Uyurgezerler)
  • yazar/Hannah-Arendt, 'kitap/vergiliusun-olumu--322554'nü okuduğu ve roman hakkında pozitif bir eleştiri yazdığı dönemden itibaren Broch'la dostane bir ilişki içinde oldu. Arendt, 1951 yılı ilkbaharında Broch'un ansızın ölümü sonrası, 'yaşamın ağlarına çaresizce dolanmış biri' der onun için ve mesleği kendisini zincirlemelerine izin verip sonra o zorlu zincirleri kırmayı becermek olan ve giderek yaşanan, pazarlardaki, meydanlardaki sanatçılardan birine benzetir onu. (Psikolojik Otobiyografi)
  • ''Gözlerini aşka aç!'' (Vergilius'un Ölümü)
  • Nice ölüm döşeğinin kıyısında oturmuş benim gibiler, farklı bir ölmek olduğunu, birçok şeyi eşitleyen bu büyük yalnızlıkta yine de bir ayrıcalığın varlığını, yani çok büyük ve güzel olan gerçek ölümü; bitiş olmasına rağmen son anlamına gelmeyen, hattâ ölümün düşmanı doktorların bile boyun eğdiği, ölüm için değil,bitiş için geçerli bir savaştan vazgeçtiği bir ölüm olduğunu sezerler. Gisson Ana dolaptan tabakları çıkardı:”çünkü sizler, sadece bitiş olabileceğini düşündüğünüzden, herhangi biri için zamanın geldiğini göremez, görmek istemezsiniz...sen biraz daha iyisin, belki kendin de günün birinde gerçekten ölebileceksin ... fakat eğer bunu görecek olursan, karşı koyarsın...” (Büyülenme)
  • Yaşamın tüm dereleri, anımsamanın ve unutmanın tüm dereleri gecenin sessizliğine dökülür. Yeryüzüne atılıvermiş insan, soluk alıp veriyor ve düşü yeryüzünden yukarı doğru yükseliyor.Uzay soluk alıp veriyor mu? Milyarlarcaya doğru genişliyor mu, uzayın boyutsuz olduğu o en küçük noktaya kadar büzüşüyor mu, sesin yalnızlığına dönüşerek? (Bilinmeyen Değer)
  • Nihayetinde herkesin gelişme yeteneğine sahip bir ruhu vardır. (Psikolojik Otobiyografi)
  • ''...ruhun çalgısının tellerine dokunmuş hiçbir şarkı kaybolup gitmez...'' (Vergilius'un Ölümü)