Kitap Künyesi

Yazar: İbn-i Sina

Çevirmen: Ömer Türker

Orijinal Adı: el - Medhal, Kitabü'ş - Şifa

Yayın Evi: Litera Yayıncılık

İSBN: 9799756329220

Sayfa Sayısı: 232

Mantığa Giriş / Kitabu'ş-Şifa Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Bu eser, Doğu İslam dünyasında, Kindi ve Farabi gibi büyük filozofların eserlerini gölgelemiş ve sonraki üst düzey bilimsel ve felsefi çalışmalara kaynaklık etmiştir. Bu yüzden İbn Sina felsefi ilimlerin gerçek kurucusu ve sistemleştiricisi anlamında Şeyhu'r-Reis unvanıyla anıla gelmiştir. Ayrıca antik felsefe mirası filozofun kaleminde özgün genişliğine ulaştırılarak Batı dünyasına aktarılmıştır.12. yüzyıldan itibaren Ortaçağ Latin dünyasına tercüme edilmeye başlanan bu külliyat Sufficientia olarak tanınmış ve yüzyıllar boyunca batı dünyasının felsefe ve düşünce hayatını etkilemiştir...

Mantığa Giriş / Kitabu'ş-Şifa Alıntıları - Sözleri

  • Teorik felsefede amaç, gerçeği bilmektir. Pratik felsefede amaç ise iyiyi bilmektir
  • "Felsefenin amacı, insanın bilme gücü ölçüsünce bütün şeylerin hakikatlerine vakıf olmasıdır." - İbn Sînâ
  • ''Teorik felsefede amaç, gerçeği bilmektir. Pratik felsefede amaç ise iyiyi bilmektir.''
  • İnsanın, akıl sahibi olması yönünden yetkinleşmesi, yerinde açıklanacağı üzere, gerçeği (hak) gerçek olduğu için ve iyiyi de onunla amel etmek ve onu elde etmek için bilmesindedir. İnsan ilk fıtratı ve apaçık bilgilerinin (bedihi) ise tek başlarına bu yetkinliğe yardımları azdır. Yetkinliğe ulaşma yolunda insanın elde ettiği şeylerin çoğu, çaba gerektiren bir kazanımla elde edilmektedir. Bu kazanım bilinmeyenin kazanılmasıdır. Bilinmeyeni kazandıran şey ise bilinendir. Durum böyle olunca insanın öncelikle bilinenden bilinmeyeni nasıl elde edeceğim, bilinenlerin, bilinmeyenin bilgisini vermeleri için kendinde durumu ve düzenlenişinin nasıl olacağını bilmesi gerekmiştir. Yani bilinenler, zihinde zorunlu bir düzene girdilderinde ve o bilinenlerin sureti söz konusu zorunlu düzende karar kıldığında zihin onlardan, bilmeyi amaçladığı bilinmeyene geçerek onu bilecektir.
  • Dünya, aklı olup dini olmayan adamlarla, dini olup aklı olmayan insanlar olarak ayrılmıştır
  • " Lafızlar, konuşanın iradesiyle delalet ederler. " Lafız: sözcük, söz
  • " Ferdin varlığının hakikati, insanlıkla gerçekleşir. "
  • " Zâtî, zâtîsi olduğu şey için arazî olmaz. " (Araz: Devamlılığı ve kalıcılığı olmayan, ken­di başına bir varlığı bulunmayan ve var olmak için dayanacak bir cevhere muhtaç olan şey demektir. Metafizikte, öz (essence) karşıtı ola­rak kullanılır.)
  • Dünya, aklı olup dini olmayan adamlarla, dini olup aklı olmayan insanlar olarak ayrılmıştır.
  • Dünya, aklı olup dini olmayan insanlarla, dini olup aklı olmayan insanlar olarak ayrılmıştır.
  • - " (…) Deriz ki: Felsefenin gayesi, insanın bilme gücü ölçüsünce bütün şeylerin hakikatlerine vakıf olmasıdır. Var olan şeyler ise ya varlığı bizim seçme ve fiilimizle olmayan mevcut şeylerdir ya da varlığı bizim seçme ve fiilimizle olan şeylerdir..."

Mantığa Giriş / Kitabu'ş-Şifa İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Öncelikle tam da tahmin ettiğimiz gibi Mantık alanındaki ilk yazarı Aristoteles olarak kabul etmektedir. Sonrasında, kendi tanımlamalarıyla Yunan Felsefesi için yapılanları kıyaslamıştır. Ana amacın hakikati tanımlamak olduğu bu eserde, tüm değerlendirmeler Aristo'nun eserlerinde olduğu gibi "varlık" kavramı üzerinden gelişmektedir. Teorik amacın "gerçeği bilmek", pratik felsefenin ise "iyiyi bilmek" olduğu işlenmiştir. Mantığın yararını "bilinenle bilinmeyenin kazanılması" olarak tanımlamıştır. Tasavvur, delil ve mahiyet gibi kavramları çok derinlikli olarak işlediği bu eserini çok iyi anlayıp analiz etmek için sanırım 1 ay sayfa sayfa okumak gerekiyor. Hızlı bir şekilde okuyup her yazılanı tahlil edebilmek hiç kolay iş değil. (Enes AKYÜZ)

Kitabın Yazarı İbn-i Sina Kimdir?

İbn-i Sina (Farsça: ابن سینا) veya Ebu Ali Sina (Farsça: ابوعلی سینا), Batılıların söyleyişiyle Avicenna (/ˌævɪˈsɛnə, ˌɑːvɪ-/; y. 980 – Haziran 1037), İslam'ın Altın Çağı'nın en önemli doktorlarından, astronomlarından, düşünürlerinden ve yazarlarından biri olarak kabul edilen Fars polimat ve polimerik erken tıbbın babası.

Buhara yakınlarındaki Efşene köyünde (Özbekistan) 980 yılında dünyaya gelmiş ve Hamedan şehrinde (İran) 1037 tarihinde ölmüştür. Tıp ve felsefe alanına ağırlık verdiği değişik alanlarda 200 kitap yazmıştır. Batılılarca modern Orta Çağ biliminin kurucusu, hekimlerin önderi olarak bilinir ve "Büyük Üstat" ismi ile tanınır. Tıp alanında yedi asır boyunca temel kaynak eser olarak süre gelen El-Kanun fi't-Tıb (Tıbbın Kanunu) adlı kitabı ile ünlenmiş ve bu kitap Avrupa üniversitelerinde 17. asrın ortalarına kadar tıp biliminde temel eser olarak okutulmuştur.

İbn-i Sina, Kuşyar isimli bir hekimin yanında tıp eğitimi aldı. Değişik konular üzerine 240'ı günümüze gelen 450 kadar makale yazdı. Elimizdeki yazıların 150 tanesi felsefe 40 tanesi de tıp üzerinedir. Eserlerinin en ünlüleri felsefe ve fen konularını içeren çok geniş bir çalışma olan Kitabü'ş-Şifa (İyileşme Kitabı) ile El-Kanun fi't-Tıb'dır (Tıbbın Kanunu). Bu iki eser Orta Çağ üniversitelerinde okutulmuştur. Hatta bu eser Montpellier ve Louvain'de 1650 yılına kadar ders kitabı olmuştur.

Samanoğulları sarayı kâtiplerinden Abdullah Bin Sina'nın oğlu olan İbn-i Sînâ (Batı'da Avicenna adıyla tanınır), babasından, ünlü Bilgin Natili'den ve İsmâil Zâhid'den ders aldı. Geometri (özellikle Öklid geometrisi), mantık, fıkıh, sarf, nahiv, tıp ve doğabilim üstüne çalışmalar yaptı. Farabi'nin el-İbane's aracılığıyla Aristoteles felsefesini ve metafiziğini öğrenip, hastalanan Buhara prensini iyileştirince (997) saray kütüphanesinden yararlanma olanağına kavuştu. Babası ölünce Gürgan'da Şirazlı Ebu Muhammed'den destek gördü (Tıp Kanunu'nu Cürcan'da yazdı.). Çağında tanınan bütün Yunan filozoflarının ve Anadolu doğacılarının yapıtlarını incelemiştir.

İbn-i Sînâ, İslam'ın Altın Çağı olarak bilinen ve Yunanca, Farsça ve Hintçeden eserlerin çevirilerinin yapılıp yoğun bir şekilde incelendiği dönemde önemli çalışmalar ve yapıtlar gerçekleştirdi. Horasan ve Orta Asya'daki Samani Hanedanı ve Batı İran ile Irak topraklarındaki Büveyhiler bilimsel ve kültürel ilerlemeye çok uygun bir ortam hazırlamışlardı. Bu ortamda Kur'an ve hadis çalışmaları çok ilerlemişti. Felsefe, fıkıh ve kelam çalışmaları İbn-i Sina ve çağdaşlarınca oldukça geliştirilmişti. Râzî ve Farabi tıp ve felsefe alanında yenilikler sağlamışlardı. İbn-i Sînâ; Belh, Hamedan, Horasan, Rey ve İsfahan'daki muhteşem kütüphanelerden yararlanma olanağı elde etmişti.

Kaynak: https://tr.wikipedia.org/wiki/ibn-i_Sina

İbn-i Sina Kitapları - Eserleri

  • Hay bin Yakzan
  • Hayy bin Yakzan
  • Metafizik
  • Mantığa Giriş / Kitabu'ş-Şifa
  • Oluş ve Bozuluş / Kitâbu'ş-Şifa
  • Felsefe Risalesi

  • El-Kanun Fi't-Tıbb
  • Arifler ve Olağanüstü Hadiselerin Sırrı
  • İşaretler ve Tembihler
  • Ruh Üzerine Bir Özet
  • İhlas Suresi Tefsiri
  • Aşkın Mahiyeti Hakkında
  • Mutluluk ve İnsan Nefsinin Cevher Olduğuna İlişkin On Delil

  • En - Necat: Felsefenin Temel Konuları
  • Tanımlar Kitabı
  • Fizik I / Kitabu'ş Şifa
  • Şifasız Hastalık Yoktur İrade Eksikliğinden Başka. Değersiz Bitki Yoktur Tanınmamasından Başka
  • Nefsin Halleri
  • Kategoriler
  • Aşk Risaleleri

  • Sofistik Deliller
  • Sema ve Alem
  • Yorum Üzerine / Kitabu'ş-Şifa
  • El-İşârât ve't-Tenbîhât
  • Ariflerin Makamları Makamatu'l-Arifin ve Esraru'l- Ayat
  • Risaleler
  • Görüntülər

  • Topikler / Kitabu'ş Şifa
  • Avicenna
  • Metafizik II / Kitabu'ş-Şifa
  • Kategoriler / Kitabu'ş-Şifa
  • Poetika / Kitabu'ş Şifa
  • Danişname-i Alai
  • Ahvalu’n-Nefs

  • A Treatise on the Canon of Medicine of Avicenna
  • Musiki
  • Fizik II / Kitabu'ş Şifa
  • İlahiyat
  • İlahiyat
  • et-Ta‘likat
  • II. Analitikler

İbn-i Sina Alıntıları - Sözleri

  • ... Bu, ince ve latif bir yiğit olması için, kendisine ustalık kazandırır. Bu yüzden, ince ve bilge kimseler arasında anlayışlı olanlardan âşık olma yoluna girmeyenler yok gibidir. (Aşkın Mahiyeti Hakkında)
  • “İtimada layık en büyük şey, akıl ve iyi ahlâktır.” ― İbn Sînâ (İlahiyat)
  • ''Teorik felsefede amaç, gerçeği bilmektir. Pratik felsefede amaç ise iyiyi bilmektir.'' (Mantığa Giriş / Kitabu'ş-Şifa)
  • Mide dolu iken alınan banyolar, midede ve karaciğerde kısmen olgunlaşmış besin maddesinin emilmesini artırarak, şişmanlık oluşturur ve bu yolla ince damarlarda kan birikmesine ve tıkanmalara zemin hazırlar; şişmanlığa yatkınlığı artırır. (El-Kanun Fi't-Tıbb)
  • " Zihin, nefsin ilim elde etme yönüne özgü kılınmış bir kuvvetidir. Zeka ise hads (sezgi) için istidat alan bir kuvvetidir. " (En - Necat: Felsefenin Temel Konuları)
  • ALLAH,her cevher'in örneğini insanın vücuduna yerleştirmiştir ve İnsanı bütün alemin örneği yapmıştır. İşte bundan sebep on sekiz bin alem insanda mevcuttur derler. (Felsefe Risalesi)

  • İnsanların taklitten hoşlanmalarının bir delili de (dışarıda, canlı olarak) görseler kendilerinden rahatsızlık duyacakları, tiksinilen ve çirkin görülen hayvanların nakşedilmiş resimlerini/suretlerini temaşa etmekten haz almalarıdır. Demek ki burada insanların hoşuna giden ne resmin kendisi ne de nakşedilen şeydir; aksine bir şeyin iyi bir şekilde taklit edilmiş olmasıdır. (Poetika / Kitabu'ş Şifa)
  • Hakikat her gelen yol olmaktan münezzehtir. Ona ancak ender kişiler ulaşabilir. Bundan dolayı bu ilmin içerdiği şeyler, habersiz kimse için gülünç iken elde eden kimse için ibrettir. Her kim onu duyup da tiksinirse suçu nefsinde arasın. Belki onun nefsi, bu ilme münasip değildir. Herkes ne için yaratılmışşa ona kolaylıkla ulaşabilir. (Arifler ve Olağanüstü Hadiselerin Sırrı)
  • "İnsan konuşan, ölümlü bir cevherdir." (Tanımlar Kitabı)
  • "..bütün amacı mal toplamak, yemek içmek, cinsel isteklerini doyurmak, içindeki kin ve nefreti başkalarını ezerek yatıştırmak, mevki ve makam isteğinde bulunmak, öğretinin buyurduğu yükümlülükleri insanları aldatmak için yerine getirmek gibi aşağılık ve değersiz şeylerden öte gitmeyen insandan daha çok ziyanda olan kimse düşünülebilir mi? " (Hay bin Yakzan)
  • Hayal etmek bir şeydir ve hayal etmenin bilincinde olmak da başka bir şeydir. (İşaretler ve Tembihler)
  • Eğer (insan) mebde (başlangıç) ve meadı (dönüş yerini-ahireti) tamamıyla bilemez ve kendisini tanımazsa; kendi hakikatinin ne olduğunu ve surette, özellikte ve adetteki bu ihtilafın ne için olduğunu bilemez. (Felsefe Risalesi)
  • Önce var olmayıp sonra var olan her şey, kendinden başka bir şeyle belirlenir. (Ruh Üzerine Bir Özet)

  • Bir ülkeyi aydınlatmak istiyorsanız, bir medeniyet ve kültür şehri kurmayı düşünüyorsanız, oraya mutlaka iyi bir kütüphane kurunuz. Çünkü kitaplar bir mıknatıs gibidir, onun ilgilenecek zeki insanları kendine çeker. (Şifasız Hastalık Yoktur İrade Eksikliğinden Başka. Değersiz Bitki Yoktur Tanınmamasından Başka)
  • Kılıç, demir olduğu için değil, keskin olduğu için kesmektedir ki bu onun biçimidir, buna karşılık biçimi nedeniyle değil, demir olması nedeniyle pürüzlenir. (Ruh Üzerine Bir Özet)
  • " Oluş aracılık olmaksızın bir anda olan bir durumdur. " (Oluş ve Bozuluş / Kitâbu'ş-Şifa)
  • Kadîm olan sadece yüce Allah'tır. Çünkü O, kendinden önce yokluk olmayan ve varlığını başkasından almayandır. Yaratılmış (hâdis) olan ise, O'nun dışındaki her şeydir. Çünkü yaratılmış olandan önce bir yokluk vardır, O'nun varlığı 'İlk (evvel)' iledir. O'nun kudreti ne büyüktür! (Risaleler)
  • Zorunlu Varlık, her şeyi ancak tümel bir tarzda akleder. Bununla bi rlikte, hiçbir tikel şey O'na gizli kalmaz. 'Göklerde ve yerde zerre ölçüsünde hiçbir şey O'na gizli değildir.' Bu, tasavvuru büyük bir lütfa gerek duyan sırlardandır. (Metafizik)
  • Zira O’nun fiilleri sıfatlarının sonucudur, sıfatları da zatındandır. Zat ise ebedi olarak zorunlu kılıcıdır. (Risaleler)
  • Bir şeyden alınan estetik zevk elde edilen yararla kıyaslanamaz. Faydasız güzel, güzel olmayan faydalıdan üstün değildir. (Sema ve Alem)