Kitap Künyesi

Yazar: Nikolay Gavriloviç Çernişevskiy

Çevirmen: Mazlum Beyhan

Yayın Evi: Evrensel Basım Yayın

İSBN: 9789756525678

Sayfa Sayısı: 288

--reklam--

Nasıl Yapmalı 2. Cilt Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Çernişevskiy Nasıl Yapmalı?'yı 4 Aralık 1862 ile 4 Nisan 1863 arasını kapsayan 4 aylık sürede, Petropavlovsk zindanında yazdı. Ama 4 ayda yazılan bu romanın Rus toplum hayatı üzerinde yarattığı sarsıntı öyle büyük oldu ki, Dostoyevskiy ve Tolsoy'dan Kropotkin ve Lenin'e kadar pek çok yazın ve eylem adamı, kimi yerin dibine batırarak, kimi yücelterek Nasıl Yapmalı?'yı konuştu, tartıştı. Kropotkin'in belirttiğine göre Nasıl Yapmalı?, dönemin Rus gençliği için bir tür siyasal program niteliğine büründü. Nasıl Yapmalı?'nın içeriği son derece kapsamlıdır. Yine de bu roman neyi anlatıyor sorusuna yeni insanları anlatıyor denilse bu hem kısa, hem de doğru bir yanıt olacaktır.

(Tanıtım Bülteninden)

--reklam--

Nasıl Yapmalı 2. Cilt Alıntıları - Sözleri

  • Ayrılık benim için özgürlük demekti.
  • Bir insan bir şeye ihtiyaç duyuyorsa, bizim onun içinde doğan bu arzuyu bastırıp yok etmeye çalışmamız iyi bir sonuç verir mi? Evet, ne diyorsun? Bence böyle bir karşı koyma hiç iyi sonuç vermez. Bunun sonucu olsa olsa, bu arzunun abartılmış boyutlara ulaşması olur, bu da zararlıdır, arzu gerçek yönünden sapmış, yanlış bir yön tutturmuş demektir. Hem zararlı, hem iğrenç bir durumdur bu; kendi kendimi boğarken hayatı da boğmak...Yazık değil mi?
  • Özgürlük dünyanın en üstün şeyidir.
  • Hak eşitliği yoksa, insan bedeninden alınan zevk, güzelliğe duyulan hayranlık da yoktur; zevk ve hayranlık sanılan duygular, insanın yüreğine sıkıntı veren, karanlık, tiksinç duyumsamalardır; hak eşitliği yoksa, yürek temizliği de yoktur; temizlik adına aldatıcı bir beden temizliği vardır, o kadar.

--reklam--

Nasıl Yapmalı 2. Cilt İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Kitabı okumam kadar kitap ile tanışmam ve farkına varmak da ilginçti. Kısaca anlatmam gerekirse Antalya ' da iş seyehatinde kaldığım otelde kitap okudugumu gören bir Rus turist ile sohbet ederken devamlı daha önce ki sohbetlerimde bana hep biraz ağızdan Puşkin demelerinden sıklıdığım için ne Rus edebiyatında en çok sevdiğim yazarların isimlerini sayarken hep Ukraynalı yazarların isimlerini sayarken ( Mihail Bulgakov, Yavgeni Yeseni , Yevgeni Zamyatin) bir anda bu duruma sinirlenen Rus turist' in sinirden ağzından Çernişevski adının çıktığını duyunca ben bir an şaşırdım. İlk defa bir Rus turist daha önce adını hiç duymadigım bir Rus yazarın ismini söyledi. Hemen kitaplarını ve yazarı arastırinca " Nasıl Yapmalı? " kitabını okumaya karar verirdim. ÇERNİŞEVSKİ Rusya ' da bir din adamının oğlu olarak o dönemde yaşadığı ülkenin sorunlarını ve problemlerini görerek kendi düşüncesi ile materyalist bir yaklaşımla ülkesinin sorunlarını yüksek sesle dile getirdiği için Çar tarafından tutuklanarak gönderildiği 4 Aralık 1862 ile 4 Nisan 1863 arasını kapsayan dört aylık sürede, Petropavlosk zindanında yazar. Rusya 'nin o dönem yaşadığı sorunları , emeğinin karşılığını alamayan insanların problemlerini , çürümüş aile yapısında ki ebeveynlerin çocukları üzerinde ki etkilerini , toplumda bulunan kadınların görmezden gelinerek ikinci plana alınmasından dolayi toplum üzerinde ki etkilerini , Burjuvazim' in sosyal hayata etkisini, ülkesinin bu kaos ortamından kurtulmak için nasıl bir eylemde bulunmasını gerektiğini ülkede oluşan tüm aksaklıkları kitabın kadın kahramanlarından Vera Pavlovna ve onun etrafında gelişen Aşk, evlilik, aile yapısı, çalışma hayatı ve o dönem gerçekçi bir anlatım üzerinden kendi düşüncesini anlatarak roman Ülkesinin ve ülkesinde yaşayan insanların yaşantisini etkileyen olaylar karşısında Nasıl Yapmalı ? Sorusuna cevaplar vererek anlatıyor. Kitabın benim en çok hoşuma giden yerlerinden bir tanesi yazarın kitap ilerlerken müdahale edip okuyucu ile kurmuş olduğu monolog şeklinde kitap ile anlatmak istediği durumlarda atıf da bulunarak o dönemde edebiyat ve yazarlar üzerinden özellikle de yazmış olduklarından dolayi insanları etkilediklerini düşündüğü yazarlara eleştiri anlamında atıfta bulunması ( Charles Dickens, Goethe, Gogol ) oldu. Bir okuyucu olarak bizi Zaman zaman kendimizi en çok kaptırdığımız kitaplar, okuyucu olarak bizi karşı koymaya en azından okuduğumuzu tamamlamaya iten kitaplardır. Nasıl Yapmalı? Kitabını okurken okuyucu olarak kendi dallarimiz üzerinde, ama bir başkasının toprağında çiçek açarız gibi hissetmenize neden olacak ve hayata biraz daha farklı bir şekilde, derinlemesine bakmamizi sağlayacak bir kitap yazmış Nikolay Gavrolaviç Çernişevski... (DESTİNA ÖYKÜ)

‘Bir kitap okudum, hayatım değişti’ fazla iddialı bulduğum ve katılmadığım bir tabir; ancak şu bir gerçek ki bazı kitapları okuduktan sonraki siz kesinlikle okumadan önceki siz’le aynı kişi olmuyor. Bu kitaplardan bir tanesi benim için Nasıl Yapmalı oldu. Çernişevski’nin 1862-1863 yıllarında Petropavlosk zindanında yazdığı bu eser, başta Tolstoy (Savaş ve Barış),Turgenyev ve Dostoyevski (Ecinniler) tarafından sertçe eleştirilmiş. Asıl adı Ne Yapmalı olan eserde Çernişevski, daha iyi bir toplumda yaşamak için ne yapmalı, daha mutlu insanlar ve ilişkiler için ne yapmalı sorularına cevap vermiş. Hem toplumsal düzen hem insan ilişkileri konusunda çok çarpıcı fikirleri var (1860’larda hala bugüne seslenebilecek kadar ilerigörüşlü üstelik) ve bunları hayranlık uyandıracak bir dil ve metaforlarla anlatıyor. Tam kitabın can alıcı tespitini okuduğunuzu düşünüyorsunuz, Çernişevski başka biriyle sizi büyülüyor. Dönüp dönüp okunulası kitaplardan ve kadın-erkek herkesin mutlaka ama mutlaka okuması gereken bir kitap. (İpek Dadakçı)

Nasıl yapmalı ne yapmalı?: Merhabalar:D Nasıl Yapmalı' yeni insanların romanıdır. Kitap iki ciltten oluşmaktadır. Türü roman olan bu kitapta sınıfsal farklılıklar üzerine değinilmiştir. Çernişevki, bu romanını dört ay gibi kısa bir sürede yazdı. Üstelik de Petropavlosk zindanında yatarken. Rus toplum yaşamında fırtınalar yaratan bu roman dönemin önde gelen edebiyatçıları tarafından birbirine aykırı ve uç noktalarda bir çok eleştiri almış ve üzerine Dostoyevski ve Tolstoy'dan Kropotkin ve Lenin'e dek pek çok yazın ve eylem adamı, kimileri yererek, kimileri överek konuşup, yazıp, tartışmışlar hatta Lenin insana yaşam boyu yetecek bir baruttur bu kitap. Hiç zayıf bir kitabın böylesine güçlü etkisi olabilir mi? Bu sözler Lenin'in Nasıl Yapmalı'yı yerin dibine batıran Menşeviklere verdiği cevaptır. Yazıldığı dönemde büyük yankılar uyandırmış, dönemin devrimci gençliğinin eğitiminde büyük rolü olan bu değerli kitaptan bahsetmeden önce Lenin'in Nasıl Yapmalı'ya ilişkin düşüncelerini aktarmayı uygun buldum. Nedenini açıklayayım; sıradan bir okuyucu gözüyle değerlendireceğim bu kitabı ele alışımın amacı; kitabı eleştirel bir gözle okunduğunda odan sayısız yararlar sağlayacağını görecek olan okuyucuya sevdirmek, okumasını tavsiye etmektir. Kitabın adı "Nasıl Yapmalı?" okuyucuya yöneltilmiş çarpıcı bir sorudur. Hem gündelik sorunlarımızda hem de yaşantımıza daha büyük anlamlar katan uzun erimli amaçlarımızı yerine getirmek için verdiğimiz mücadelelerde, özel yaşamımızda bizi derinden sarsan olaylarda; aşkta, mutlulukta, acıda, heyecan ve korkuda, kısacası yaşamın ta kendisinde insanoğlunun kendi kendine sık sık sorduğu önemli bir sorudur Nasıl Yapmalı? İşte "Nasıl Yapmalı" birçok romandan farklı olarak, hayatın insanı ve toplumu etkileyen aşk, evlilik, erdem, dostluk, kadın, mücadele, gibi çeşitli yönlerine, materyalist yaşam felsefesini yansıtmıştır. Çernişevski’nin romanındaki Rahmetov, yeni insanın temsilcidir. Kitapta en önemli sima özel insan Rahmetov'dur. Rahmetov tipinde bir komünistin genel çizgilerini bulabilirsiniz. Geleneksel toplumdan kendini ayırmak, boş sözler ve formalitelerle zaman yitirmemek için bilerek kaba bir konuşma ve davranış tarzı benimser. Parasını kişisel gereksinmelerine değil yoksul öğrencilere ve devrimci davaya hizmet etmek amacıyla kullanır. Lenin sadece Rahmetov’u yaratmış olduğu için bile Çernişevski’nin büyük bir şey başardığını söyler, ideallerini gerçekleştirmek için hiçbir güçlükten yılmayan cesur, fedakâr, özel yaşamı devrimci mücadelenin çıkarlarına bağlı Rahmetov karşılaşacağı güçlükler karşısında yılmamak, iradesini çelik gibi sağlamlaştırmak için çivili bir tahtanın üzerinde bile yatar. Fiziksel güç edinmek için jimnastik yapar, büyük güç isteyen kaba işler de çalışır ve özel olarak beslenir. Bir devrimcinin disiplinli bir yaşam sürmesi gerektiği, çivili tahta üstünde yatma gibi Rahmetov’un kendisine işkence etmesine varan acımasızlığıyla biraz abartılsa da; bir devrimcinin karşılaşacağı güçlüklerin gerçek bir habercisidir.Rahmetov'un yaratıcısı Çernişevski de mücadele eden her devrimci gibi sayısız kere tutuklanmış ve kendini savunma hakkı dahi tanınmadan ömür boyu sürgüne mahkum edilmiştir. Kitaptaki olumlu kadın tipi Vera Pavlona’nın önemli bir yer tuttuğu doğrudur. Ancak kitabın sadece kadın sorununu işlediği görüşü tamamıyla yanlıştır. Çünkü Çernişevski kamu hayatından dışlanan, toplumda kendisinden sadece sadık bir eş ve iyi bir anne olması istenen her yönüyle ezilen kadının durumunu ele alışıyla bize kadını ezen, hiçbir bilgi ve beceriyle donatmayan çarpık bir toplumun, 1860'larda gelişmemiş Rusya'nın tablosunu gözler önüne seriyor. Kadın ve toplum arasındaki köprüyü iyi kuran yazara göre bir toplumda kadının özgürlüğünün derecesi o toplumun özgür ve gelişmiş bir toplum olup olmadığının da göstergesidir. Nasıl Yapmalı'da halka bilinç taşıyanlar Rahmetov, Lupohov ve Kirsanov köken olarak halk içinden çıkma insanlar değildi. Örneğin, Rahmetov'un ailesi soylu bir aile, babası yüksek bir memurdu. Devrim mücadelesinde bilinç taşıyan gelişmiş beyinlerin aydınların ön plana çıktığını görüyoruz. Toplumların çıkar karşıtlığına dayalı sınıflara bölünmüşlüğünü tam kavrayamayan Çernişevski, halkın bilincinin geriliğinin nedenini bu sınıflara bölünmüşlüğe bağlar. Sınıfın niteliğini değil onun gerilğini ön plana çıkaran bu görüş onu aydının toplumsal gelişmelerdeki rolünü abartmaya iter, kitleler ise aydının bilinçlendirmesi sonucu direktifleri yerine, getiren devrim sahnesinde basit birer figüran rolüne indirgenirler. Oysaki biz biliyoruz "insanların eylemlerini bilgileri belirlemez her zam an. insanların eylemlerini belirleyen hiç bir zaman sadece bilgileri değildir; aynı zamanda ve asıl olarak konumlandır. Varlık bilinç tarafından değil, bilinç varlık tarafından belirlenmektedir. Çernişevski, ‘Nasıl Yapmalı ?’ adlı eseri Türkiye’de ilk kez, 1972 yılında yayınlandı. Büyük ilgi ile karşılanan Nasıl Yapmalı ‘yı Rusça aslından dilimize, 1982 yılında vefat eden değerli çevirmen Güneş Bozkayadır. Çernişevski’nin zindandaki an dışarıya aktardığı bu kitabın bazı yerlerinin sansüre uğradığı söylenir. Kitabı okuyacaklar için söylüyorum; eğer arada kopuklukluklar farkederseniz şayet sebebi budur. Sevgiyle kalın:D (•E)

--reklam--

Kitabın Yazarı Nikolay Gavriloviç Çernişevskiy Kimdir?

1828 yılında Saratov'da doğdu. Bir rahip ailesinden olan Çernişevski, ilk eğitimini Saratov papaz okulunda gördü. 1846 yılında St. Petersburg Üniversitesi'ne girdi. Üniversite yıllarında, Avrupa'daki 1848 devrimlerinden sonra güçlenen Rus muhalif hareketi Çernişevski'yi kendisine çekti. Üniversite yılları (1846-1850) Çernişevski'nin kişisel gelişiminde önemli bir dönemi oluşturdu. Özellikle devrimci-materyalist dünya görüşünü bu dönemde kazanmış, toplumsal politik düşüncelerini bu yıllarda şekillendirmiştir. Üniversiteyi bitirdikten sonra kısa bir süre, doğup büyüdüğü kentte, bir okulda, öğretmenlik yaptı. 1854 yılında “Çağdaş” dergisiyle ilişkiye girdi. Bu dergide önce yazarlık, sonra da yönetmenlik yaptı. Çernişevski ve Nekrasev'in yönlendirdiği Çağdaş dergisi yazılarıyla devrimci-demokrat düşüncenin etkin olduğu dönemin toplumsal-politik mücadelesinin merkezinde yerini aldı. Dergi devrimci güçlerin büyük bölümünü çevresinde toplamıştı. Çernişevski 1855 yılında yayınladığı “Sanat ve Gerçeklik Arasındaki Estetik Bağıntıları” adlı yapıtında, idealist estetik anlayışını derin bir şekilde eleştirdi ve gerçekçi sanatın temel ilkelerini ortaya koydu. Çağdaş dergisi süreciyle düşüncelerini geliştiren ve sağlamlaştıran Çernişevski, artık diğer devrimci pratiklere daha çok eğilmeye başlamıştı. 1861 'de yazdığı “Köylülerin Efendiliği” adlı bir bildiriyle köylüleri Çarlığa karşı ayaklanmaya çağırdı. Bu yıllarda birçok makalesi Çarlık tarafından yasaklandı. 1859'da Herzen ile birlikte Rusya'daki devrimci güçlere bir eylem planı hazırlamak amacıyla Londra'ya gitti. Toprak sahiplerinin ve liberallerin, kendilerine uzlaşmaz eleştiriler yönelten Çernişevski'ye karşı nefretleri günden güne büyüyordu. Çarlık hükümetinin Çernişevski'nin çalışmalarını durdurmak için kesin karar vermesi üzerine, 1862'de yakalanarak Petropavlovsk Kalesi'ne kapatıldı. “Nasıl Yapmalı?” romanını da bu zindanda dört ay gibi kısa bir sürede yazdı. 1864'te, Çernişevski'nin halkın önünde pişmanlık belirtmesi için, Mitninskiy Alanı'nda Çar tarafından büyük bir tören düzenlendi. Çernişevski, otokrasinin beklediğinin aksine düşüncelerini savundu, pişmanlık belirtmeyi reddetti. Bunun üzerine Çarlık onu vatandaşlıktan çıkartıp, Sibirya'da 20 yıl kürek cezasına mahkum etti. Burada zorlu yaşam koşullarına karşın çalışmalarını sürdürdü. Tutsakken, devrimci mücadeleyi yeniden canlandırmak amacıyla “Başlangıç” (Prolog) adlı romanını yazdı. Bu romandan sonra 'yazması yasaklandı'. Bu yasağa rağmen takma adlarla yazı yazıp bunları devrimci çevrelere ulaştırmaya çalıştı. Zindandan çıktıktan sonra 1889'da doğduğu kent Saratov'a yerleşti. Çok geçmeden orada beyin kanamasından yaşamını yitirdi.

--reklam--

Nikolay Gavriloviç Çernişevskiy Kitapları - Eserleri

  • Nasıl Yapmalı 1. Cilt
  • Nasıl Yapmalı 2. Cilt
  • Bir Genç Kızın Öyküsü
  • Adressiz Mektuplar
  • Sanatın Gerçeklikle Estetik İlişkileri
  • Gogol Dönemi Rus Edebiyatı

--reklam--

  • Felsefede Antropolojik İlke
  • Sanatın Estetikle İlişkisi
  • Sermaye ve Emek

--reklam--

Nikolay Gavriloviç Çernişevskiy Alıntıları - Sözleri

  • Pek çok kimse açık yürekliliği her zaman sertlik sayıyor. (Adressiz Mektuplar)
  • “Uzun uzun hayal kurdum” (Bir Genç Kızın Öyküsü)
  • Hak eşitliği yoksa, insan bedeninden alınan zevk, güzelliğe duyulan hayranlık da yoktur; zevk ve hayranlık sanılan duygular, insanın yüreğine sıkıntı veren, karanlık, tiksinç duyumsamalardır; hak eşitliği yoksa, yürek temizliği de yoktur; temizlik adına aldatıcı bir beden temizliği vardır, o kadar. (Nasıl Yapmalı 2. Cilt)
  • Herkesin içinde kendi edep yasaları vardır. (Adressiz Mektuplar)
  • Bana acımaktan vazgeç, benim yüzümden kendini mutluluktan yoksun bırakmadın diye benim hayatım niye acınası olsun? (Nasıl Yapmalı 1. Cilt)
  • Estetik duygu güzeli arar, düşsel mükemmeliği değil. (Sanatın Gerçeklikle Estetik İlişkileri)

--reklam--

  • Hiç kuşkusuz, insan doğası özünde düzenli, kendi parçalarıyla uyumlu bir varlıktır. Çelişki taşımayan diğer hayvan organizmalarıyla olan benzerliği ve her organizmadaki organik yaşam birliği ilkesi de bizi buna ikna eden noktalardır. Ancak insan yaşamı, onun gereksinmeleriyle çelişen doğa koşullarının etkisi altında sapmalara maruz kalmakta, çelişkiler onun kendi içinde gelişmektedir. Normal bir doyumun yetersiz görülmesiyle kamçılanan farklı istekler, insan için zararlı olan aşırılıklara varıyor. (Sermaye ve Emek)
  • Sevebileceğiniz biri bulamadınız diye size neden fazla seçici diyeyim? (Bir Genç Kızın Öyküsü)
  • Neden biri gönlümüze hoş geliyor da diğeri gelmiyor, çoğu zaman kendimize anlatamayız. (Bir Genç Kızın Öyküsü)
  • Yalan sizin olsun, gerçek bizim. (Gogol Dönemi Rus Edebiyatı)
  • Ey okur, altın bir yemek takımıyla yemek yemek, ne bana ne de size yasak; ama ne yazık ki, bu zarif düşün gerçekleşmesi için, ne sizin ne de benim gereken maddi olanağımız var, öyle görünüyor ki hiçbir zaman da olmayacak... (Adressiz Mektuplar)
  • Mutlak ilke Sahibi olanlar mutlu insanlardır.Onlar için ne olguları gözlemlemeye gerek vardır ne de düşünmeye. (Sermaye ve Emek)
  • Çernişevskiy, çağdaş sömürü toplumunda, devletin sömürücü sınıfların, çıkarlarını koruma aracı olduğunu söyler. (Adressiz Mektuplar)

--reklam--

  • Zihnim bir o yana bir bu yana savruluyordu... Bana acı çektiren her şeyin meşruiyetini reddetme hissi bu yorgun düşmüş yüreğimde ilk kez filizlenmiyordu... (Bir Genç Kızın Öyküsü)
  • Nominal eşitlik, aslında adalet için bir eşitsizlik ve iğrençlik olurdu. Her işte insanın yeteneği aynı değildir, aynı hacimdeki bir iş zayıf ile güçlüye, hızlı iş yapanla yavaş yapana aynı oranda zorluk teşkil etmez. (Sermaye ve Emek)
  • Duyguların dizginlenemediği zamanlarda hayal gücü alevlenir; gerçek yaşamdaki yoksulluk, düşsel bir yaşamın kaynağıdır. (Sanatın Gerçeklikle Estetik İlişkileri)
  • Diğer tüm mülkiyet biçimleri pek çok olguya, koşullara ve açıkça bilinen veya sıklıkla ilgili oldukları kişinin bile tanımadığı yabancıların belgelerine bağlıyken, komünal mülkiyetin hukuk güvencesi yönünden diğer tüm mülkiyet biçimlerinden en önemli farkı, onun çevredeki bütün insanların (topluluk üyeleri) belleğinde korunan ve hiçbir şekilde itiraz edilmeyen salt yeni bir maddi gerçekliğe dayanmasıdır. (Sermaye ve Emek)
  • Eğitim! Nereye baksan, her yerde eğitim var, ama baktığın hiçbir yerde "eğitim" yok. (Gogol Dönemi Rus Edebiyatı)
  • Bir insan hakkında fikir yürütürken onun geliştiği koşullara ve kaderin onu içine bıraktığı yaşam alanına bakmak gerekir. (Gogol Dönemi Rus Edebiyatı)
  • Komünal mülkiyet, bütün mülkiyet biçimleri içinde, bireyin yaşamını siyasi otoritenin müdehalesinden ve polis gözetiminden en fazla koruyan mülkiyettir. (Sermaye ve Emek)