Kitap Künyesi

Yazar: Arthur Schopenhauer

Çevirmen: Elif Yıldırım

Yayın Evi: Oda Yayınları

İSBN: 9789753854085

Sayfa Sayısı: 64

--reklam--

Ölüm ve İçsel Doğamızın Yok Edilemezliği ile Olan İlişkisi Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Doğmadan önce ölmüş olduğumuzu" hiç düşündünüz mü? "Ben doğmadan önce sonsuz bir aman süresi akıp gitti;bütün bu zaman süresince ben neydim" sorusunu hiç sordunuz mu kendinize?.. "Ben yok oluyorum fakat dünya var olmaya devam ediyor" , "Dünya yok oluyor fakat ben var olmayı sürdürüyorum" cümleleri neyi ifade ediyor? Bu kitabı okuduktan sonra ölüm ve yaşama farklı bakacaksınız. Sevdiklerinizi seyahate çıkmışlar gibi sevmeye devam edeceksiniz öldüklerinde bile ve tabiata borçlu hissedeceksiniz onları sizin yaşamınıza dahil ettiği için... Ölümün gölgesinde cümleler kuran Kant'ın en kıymetli öğrencisi olan Arthur Schopenhauer, "Şayet mezarların kapısını çalacak ve ölülere tekrar dirilmek isteyip istemediklerini soracak olsaydık başlarını sallayacaklardı," diyerek ölümü sevimli kılıyor. O halde bilinç neye hizmet ediyor? Görevi nedir bilincin? Yaşamı bir kez tatmış ve onu son derece lezzetli bulmuş olmamızı göz ardı edebilir miyiz?

(Tanıtım Bülteninden)

--reklam--

Ölüm ve İçsel Doğamızın Yok Edilemezliği ile Olan İlişkisi Alıntıları - Sözleri

  • "Nasıl olur da sadece tozun, hammaddenin devamlılığına bizim hakiki içsel tabiatımızın bir devamı olaraktan bakılabilir?" Ah, ama i halde siz, bu tozun ne olduğunu biliyor musunuz? Onun ne olduğunu ve ne yapabileceğini biliyor musunuz? Onu küçümsemeden önce ne olduğunu öğrenin.
  • Yaşamı severiz fakat hiçliğin de kendine göre iyi tarafları var.
  • Bu yüzden yaşamın sona ermesini, hayat prensibinin hükmünü yitirmesi dolayısıyla da ölümü, insanın bütünüyle yok olması olarak görmek aklımıza daha az gelecektir.
  • Dolayısıyla öncelikle tabiatın bir gücü olarak kabul edilmiş olan yaşamsal güç, sebep-sonuç silsilesinin tekrar tekrar ortaya çıkarıp kaldırdığı, tıpkı deneysel yönden önümüzde uzanmakta olan biçimlerin ve durumların değişiminden kesinlikle etkilenmemiş olarak kalır. Dolayısıyla bu ölçüde bizim hakiki tabiatımızın yok edilemezliği zaten kesin olarak sergilenebilir.
  • Nedensel zincir içinde var olan sadece fani olandır, fakat böyle var olanlar sadece durumlar ve biçimlerdir.
  • “Je ne sais pas ce que c’est que la vie éternelle mais celle-ci est une mauvaise plaisanterie.” “Sonsuz yaşamın ne olduğunu bilmiyorum fakat bu kötü bir şaka.”
  • Var oluşları ve gösterdikleri çabalar için aşılmaz engellerle karşılaşan, onulmaz hastalıklar ve teselli bulmaz üzüntülerden dolayı acı çeken herkes tabiatın rahmine bu geri dönüşü, çoğu kez önlerinde doğal bir çıkış yolu olarak açılan en son çare olarak görürler.
  • Hayvanlar, ölüme dair gerçek bir bilgiye sahip olmaksızın yaşarlar. Bu yüzden de herhangi bir hayvan, kendi kendisini ancak sonsuz olarak idrak ettiği için türünün mutlak yok olmazlığı ve ölümsüzlüğünden yararlanır. İnsanlara gelince ise ölümün o dehşetengiz kesinliği, zorunlu olarak mantık yetisiyle beraber ortaya çıktı.
  • Ölmekte olan bireye şöyle diyebilirsin; "Hiç olmamakla daha iyi etmiş olacağın bir şeye veda ediyorsun.."
  • Yolunuzun üzerindeki böceği dikkate alın; ayağınızın bilinçsizce hafif bir dönüşü, onun hayatı ve ölümü üzerinde belirleyici olacaktır.
  • Ben doğmadan önce sonsuz bir zaman süresi akıp gitti; bütün bu zaman süresince ben neydim?
  • Ben doğmadan önce sonsuz bir zaman süresi akıp gitti; bütün bu zaman süresince ben neydim?
  • Bir cesedin görünüşü, bana, duyarlılığın, uyarılma kabiliyetinin, kan dolaşımının, üreme ve benzeri güçlerin durmuş olduğunu göstermektedir.
  • Tabiatın gerçek sembolü; her yerde ve her zaman için, dairedir.
  • Ölümü bize böylesine korkunç gösteren şey var olmama düşüncesi olsaydı bu takdirde zorunlu olarak henüz var olmadığımız zamanı da aynı dehşetle düşünmemiz gerekirdi. Zira ölümden sonra var olmama ile doğumdan önce var olmama arasında hiç farkın bulunmadığı ve dolayısıyla da hiç de birinin diğerinden daha az esef edilecek bir şey olmadığı su götürmez bir kesinliktedir. Bizim henüz var olmadığımız zamanda da bütün bir sonsuzluk kendi yatağında akıp gitmekteydi fakat bu gerçek bizi hiçbir biçimde rahatsız etmemektedir.

--reklam--

Ölüm ve İçsel Doğamızın Yok Edilemezliği ile Olan İlişkisi İncelemesi - Şahsi Yorumlar

Ölümden sonra yok olup giden şeyin istem değil ; öznel düşüncenin, zihnin, muhayyilemizin uçup gideceği kalıcı olan şeyin sadece istem olduğunu vurguluyor. Schopenhauer Yaşama irademizin, yaşama istemimizin bunlardan ayrı olarak çalıştığını ve kalıcı olacağını çoğu kez vurguluyor. Ölümün bütün bilgilerden bağımsız olduğunu, bağımsız olmayan şeyin "yaşama istemi" olduğunu örneklerede başvurarak açıklayıcı bir şekilde anlatıyor. Kitabın adında geçen "Ölüm ile ilişkili olan yok edilemeyecek olan (İÇSEL DOĞAMIZIN) kitabı okumaya başladıktan sonra ya da bitirdikten sonra yok edilemeyecek şeyin yaşama iradesine sebep olan istemlerin olduğunu açık bir şekilde anlayabildim. Bu kitaptan sevdiğim birkaç bölümü, alıntıyı şöyle bırakayım : Ben doğmadan önce sonsuz bir zaman süresi akıp gitti; bütün nu zaman süresince ben neydim? Metafiziksel yönden verilecek cevap muhtemelen şu olabilir: Ben daima bendim; yani bütün bu zaman boyunca ben diyen herkes, sadece bendi. Fakat şimdi buradan bizim şu anki tamamıyla "ampirik" bakış açımıza dönelim ve benim hiç var olmadığımı var sayalım. Fakat o zaman da kendimi son derece alışagelmiş ve gerçekten hayli rahatlatıcı bir biçimde henüz var olmadığım sınırsız zamanı düşünerek ölümümden sonraki artık var olmayacağım sonsuz zaman için teselli edebilirim. Zira benim olmadığım "a parte post" (hayattan sonta) sonsuzluk, benim olmadığım "a parte ante" (hayattan önce) sonsuzluktan daha korku verici olamaz ki... Bunun nedeni de ikisini, araya giren ve adına geçici hayat düşü denilen şeyden başka hiçbir şeyin birbirinden ayıramayacak olmasıdır. ¶¶¶¶¶¶¶ Yeni doğan her varlık, yeni bir var oluşa, taze ve neşeli olarak başlar ve o yaşamı kendisine verilmiş bir hediye olarak kullanır fakat hiçbir şey karşılıksız olarak verilmez ve verilemez. Onun taze yaşamının bedelini zayıflayıp bitap düşmüş yorgun bir varlık yaşının ilerlemesi ve ölümüyle öder. Ölümle beraber o hayat yok olur fakat aynı zamanda içinde yok edilmesi imkânsız bir tohum da barındırır. Bu tohumdan yeni bir varlık meydana gelir; bu iki varoluş, tek bir varlıktır aslında. İkisi arasındaki köprüyü göstermek, elbette bu büyük bulmacanın çözümü olacaktır. (Kubilay Atmaca)

Bu kitabı okurken ölüm ve yaşama farklı bakmaya başlıyorsunuz. Var olmak yada olmamak, doğum ve ölüm gibi temel konular üzerinde duran Schopenhauer felsefesinde Budizme yakınlığı hissediliyor. (Zeliş)

"Təbiətin dilində ölüm məhv olmaq  deməkdir, amma həyatın özü də zarafat deyil. " Artur Şopenhauer deyir ki, ölüm dahiyanə ilham mənbəyidir, o Sokratdan bu günə qədər filosofları həyatın metafizik əsası haqqında düşünməyə məcbur edir. Məhz bu düşüncələr bizə bizim şüurumuzun orqanik həyatımızın nəticəsi olduğunu  və yaşımızla birlikdə onun da inkişaf edib zəiflədiyini öyrənməyimizə səbəb oldu. Başqa sözlə, əslində emprik nöqteyi-nəzərdən də, materialistik nöqteyi-nəzərdən də bizim həyatımızın metafizik əsası vardır.  "Ölümün dəhşəti səndə o illüziyanı yaradır ki, ölümlə mənlik məhv olur, amma dünya öz mövcudluğunu (varlığını) davam etdirir. Əslində isə bunun əksi doğrudur: dünya itir, dünyanın öz mövcudluğunu təmin edə bildiyi müqəddəs "mən" isə qalır. Beyinlə birlikdə intellekt, intellektlə birlikdə də obyektiv dünya (reallıq) və onun sadə təsəvvürləri məhv olur. " Həqiqətən də bəşər övladı əsrlərdir ki, ölümdən öncəki və sonrakı həyatla əlaqədar nələr etməyib. Müxtəlif miflər, əfsanələr, nağıllar və dinlər insanın ölüm qarşısındakı acizliyi və qeyri-müəyyənlik qarşısındakı qorxusuna qarşı müəyyən cavablar verərək onu sakitləşdirməyə çalışır. Emprik nöqteyi-nəzərdən onların heç birinin əhəmiyyəti olmasa da, cəmiyyətimizi bütün bu universal mədəni irssiz təsəvvür etmək çox çətindir. Çətin olan digər bir məqam ondan ibarətdir ki, dünyaya gəlməmişdən öncəki və ölümdən sonrakı fəzada bizi biz edən, bəzən kəsişən, bəzənsə paralelliyini qoruyan, kimlərə görəsə ruh adlanan şəxsiyyətsiz varlığımızla əlaqədar bəzi şeyləri dərk edək.  "Mən dünyaya gələnə qədər sonsuzluq qədər vaxt keçdi, bütün bu müddət ərzində mən kim olmuşam?" Bu sualın metafizik cavabı belə ola bilər: mən həmişə mən olmuşam: bütün bu müddət ərzində özlərini "mən" adlandıranlar elə məhz mən olmuşam. " Şopenhauer oxuduqca mən başa düşdüm ki, fəlsəfənin başlanğıc nöqtələri var. Müəyyən başlanğıc nöqtələrindən başlayıb hərəkət etmək mümkün olur. Bəziləri fəlsəfəni xaos kimi başa düşürlər və belə hesab edirlər ki, fəlsəfəylə məşğul olmaq ünvanı olmayan mənzil başına gedib çatmaq kimi bir şeydir. Halbuki fəlsəfədə möhtəşəm nizam-intizam vardır. Kant, Hegel, Spinoza və Şopenhauer bu başlanğıc nöqtələrindəndir. Eyni zamanda mən onu da başa düşdüm ki, Şopenhaueri populyar mütaliə obyekti edən nəşriyyatlar çox böyük səhvə yol verirlər. Çünki onlar filosofun əsərlərindən fraqmentləri pərakəndə şəkildə ardıcıllıq olamadan çap edirlər. Şopenhaueri isə onun özünün təyin etdiyi ardıcıllıqla oxumaq lazımdır.  "Əslində tarix, hər dəfə müxtəlif nəticələri verən kaleydoskop kimidir. Halbuki hər dəfə gözlərimizin önündə eyni şeylər baş verir."  Ölüm və onun bizim məhvedilməzliyimizə olan münasibəti" Şopenhauer fəlsəfəsinin sadəcə fraqmentidir və bu nöqtəyə gəlmək üçün əslində Şopenhauerin iradə və palingeneziya kimi fəlsəfi-metodoloji məktəbindən keçmək lazımdır. Əks təqdirdə tam mənzərəni görmək mümkün olmayacaq.   "İndividiumun ölüm qarşısındakı qorxusu qarşımızda qəribə və bir o qədər də gülməli vəziyyəti qoyur: hər şeyin məhz ona görə var olduğun və onun varlığı ilə dolduğu hakim (insan) ölməkdən, əbədi heçliyin dərinliklərinə qərq olmaqdan qorxur. Əslində isə elə bir yer, elə bir canlı yoxdur ki, o, orada mövcud ola bilməsin. Məgər heçlik varlığın daşıyıcısı deyil? Bütün bunlara baxmayaraq o, ölüm qarşısında qorxusundan əsir. Çünki ona elə gəlir onun həyatı cari canlının ölümü ilə sonlanacaq: bu illuziya həyata daxil olarkən də onunla birlikdə idi. " (Rahib Eyvazov Θεόδωρος)

--reklam--

Kitabın Yazarı Arthur Schopenhauer Kimdir?

Arthur Schopenhauer (d. 22 Şubat 1788, Danzig - 21 Eylül 1860, Frankfurt), Alman filozof, yazar ve eğitmendir. Aynı zamanda Immanuel Kant'ın en çok değer verdiği öğrencisiydi. Schopenhauer, Alman felsefe dünyasındaki ilklerdendir ve dünyanın anlaşılmaz, akılsız prensipler üzerine kurulu nedenselliklerinin olduğunu söyleyerek dikkatleri çekmiştir.Ayrıca Schopenhauer, Nietzsche'nin ilk akıl hocasıdır.

--reklam--

Arthur Schopenhauer Kitapları - Eserleri

  • Bilmek ve İstemek
  • Düşüncenin Çağrısı
  • Yaşam Bilgeliği Üzerine Aforizmalar
  • İnsan Doğası Üzerine
  • Okumak, Yazmak ve Yaşamak Üzerine
  • Bilim ve Bilgelik

--reklam--

  • Felsefe Tarihinden Kesitler
  • Hayatın Anlamı
  • Aşkın Metafiziği
  • Fikirlerin Bilgisi Üzerine
  • Eristik Diyalektik
  • Akıl Sağlığı
  • Ölümün Anlamı

--reklam--

  • Din Üzerine
  • İdeal ve Gerçek
  • Seçkinlik ve Sıradanlık Üzerine
  • Güzelin Metafiziği
  • Okumaya ve Okumuşlara Dair
  • Ölüm ve İçsel Doğamızın Yok Edilemezliği ile Olan İlişkisi
  • İstencin Özgürlüğü Üzerine

--reklam--

  • Merhamet
  • Üniversiteler ve Felsefe
  • Hiçliğin Mutlu Sessizliği - Aforizmalar
  • Arthur Schopenhauer - Bir Filozofun Huzurunda
  • Hukuk, Ahlak ve Siyaset Üzerine
  • Hayatın Bilgeliği
  • İsteme ve Tasarım Olarak Dünya

--reklam--

  • Okumak Yazmak ve Düşünmek Üzerine
  • Akıl Zayıflığı
  • Varolmanın Acısı
  • Aşk ve Cinnet
  • Mantıksal Düşünce Doktrini
  • Edebiyat Dersleri
  • Parerga ile Paralipomena

--reklam--

  • Arthur Schopenhauer - Toplu Eserler 2
  • Arthur Schopenhauer - Toplu Eserler 1
  • Kişilik Oluşumu ve Sorunları
  • Yaşamın Bilgece Deneyimleri
  • Aforizmalar
  • Ruh Görme Üzerine
  • Dünyanın Istırabı Üzerine

--reklam--

  • İrade Felsefesi
  • Mutlu Olma Sanatı
  • Kötümserlik Üzerine
  • Fikir Mimarları Dizisi 19
  • On Women
  • Müxtəlif Predmetlər Haqqında Düşüncələr
  • The Horrors and Absurdities of Religion

--reklam--

  • Yeterli Temel İlkesinin Dörtlü Kökü Üzerine
  • Studies in Pessimism
  • Parerga ve Paralipomena 2
  • Seçme Yazılar
  • Mutluluk Kendi Kendine Yetenlerindir
  • Düşünceler
  • Kadınlar ve Diğer Konular

--reklam--

  • The Art of Literature
  • Aklın Yolu
  • Writings Of Schopenhauer On Various Themes, Vol. 1
  • Aşkın Metafiziği
  • Həyat Müdrikliyi Aforizmləri
  • Cinsel Aşkın Metafiziği
  • Metafizik İhtiyacı

--reklam--

  • Doğadaki İsteme Üzerine
  • Yaşam Bilgeliği Üzerine Aforizmalar
  • Kant Felsefesi Eleştirisi

--reklam--

Arthur Schopenhauer Alıntıları - Sözleri

  • les grandes pensées viennent du coeur* Büyük düşünceler kalpten gelir. (Dünyanın Istırabı Üzerine)
  • “Her şeyin niçin olduğunun bir temeli vardır.” (Yeterli Temel İlkesinin Dörtlü Kökü Üzerine)
  • Güzelin nadiren yararlı olanla birleştiğini görürüz. Uzun ve narin ağaçlar meyve vermez, meyve ağaçları ufak tefek, bodur ve çirkindir... En güzel binalar, kullanışlı, işe yarar binalar değildir; bir tapınak barınacak bir mesken değildir. (Seçkinlik ve Sıradanlık Üzerine)
  • Hafıza düşünülmüş bir şeyi düşünür. (Düşüncenin Çağrısı)
  • Okumaksızın geçen boş zaman bir tür ölüm, insanın canlı canlı gömülmesidir(Seneca, 82) (Okumak, Yazmak ve Yaşamak Üzerine)
  • Bir düşüncenin esas yaşamı sadece kelimelerin sınır noktasına varıncaya kadar sürer. Orada taşa dönüşür, donakalır ve hayatı sona erer, fakat hayvan ve bitki fosilleri gibi ölümsüzdürler. Geçirdikleri kısa yaşamları bir kristalin kesilme anına benzer. Çünkü düşüncemiz kelimeleri bulduğu andan itibaren içtenliğini kaybettiği gibi ciddi olmaktan da çıkar. Başkaları için varolmaya başladığı andan itibaren içimizde yaşamaya devam etmesi son bulur, tıpkı bir bebeğin annesinden kopup kendi benliğine adım atmaya başlaması gibi. Şairin de dediği gibi: "Beni itirazla şaşırtmayın! İnsan konuşmaya başladığı anda yanılmaya da başlar." (Edebiyat Dersleri)

--reklam--

  • Dünya cehennemin ta kendisidir ve insanlar da bir yandan zulüm gören ruhlar, öte yandan cehennemdeki şeytanlardır (Dünyanın Istırabı Üzerine)
  • Dar kafalılık ve ahmaklık her zaman ve her yerde, bütün durum ve koşullarda, anlayıştan, zekâdan ve yetenekten nefret ettiği kadar şu dünyada başka hiçbir şeyden böylesine içten ve yürekten nefret etmez. (Üniversiteler ve Felsefe)
  • Kendisinin görgül karakterine dair edindiği kesin bilgi kişiye edinilmiş karakter denilen şeyi sağlar. O kişi iyi ya da kötü kendi özelliklerini ve bu yüzden kendisine ne için inanıp inanamayacağı ya da kendisinden ne beklenip beklenemeyeceğini kesinlikle bilir. Görgül karakteri sayesinde önceden sadece doğallıkla oynadığı rolünü artık artistik ve yöntemli bir şekilde ciddiyet ve kayrayla, söylendiği gibi karakterine hiç vefasızlık etmeden oynar. Kişi ne zaman karakterine sadık kalmazsa kendisi hakkında yanılır. (İstencin Özgürlüğü Üzerine)
  • Doyum dilenciye atılan sadaka gibidir, sadaka onu bugün canlı tutar, böylece onun sefaleti yarına uzatılabilir. (İsteme ve Tasarım Olarak Dünya)
  • “Yaptığımız her eylemde ilk önce “İnsanlar ne der?” diye düşünmekteyiz. Hayat sıkıntılarının neredeyse yarısı sırf bu yüzden oluşmaktadır.” (Yaşam Bilgeliği Üzerine Aforizmalar)
  • Keder içerisinde neşe, neşe içerisinde keder. (Seçkinlik ve Sıradanlık Üzerine)
  • Hayat. hayat ismiyle anılır, ama gerçekte ölümdür o. (Hayatın Anlamı)

--reklam--

  • Voltaire “Saadet sadece bir rüyadan ibarettir.” der ve ekler:Sinekler örümcekler tarafından,insanlarsa acılar tarafından yenilmek üzere vardırlar. (Merhamet)
  • Kavrayışı bir suç, doğumu bir ceza, yaşamı bir iş ve ölümü de bir gereklilik olan bir insan, kendi­siyle nasıl gurur duyabilir ki? (İnsan Doğası Üzerine)
  • Çünkü her nesne gölge verir; her cisim kesinlikle özgül ağırlığına karşılık gelen bir ağırlıkla düşer... (Ruh Görme Üzerine)
  • Hayal gücü mahsulü olan her eser işkenceler içerisindeki insan yüreğinin kasılmalarını ve çırpınmalarını seyrettiğimiz bir gösteri kutusudur. (Hayatın Anlamı)
  • Zihinsel bir uğraşı içermeyen boş zaman ölümdür ve diri diri gömülmektir." (Aforizmalar)
  • Felsefe, sığınılacak bir limandan çok çıkılan bir yolculuğa benzer. (Yeterli Temel İlkesinin Dörtlü Kökü Üzerine)
  • Bu sıkılma hali varoluşun kendi içinde değersiz olduğunun dolaysız bir kanıtıdır, çünkü sıkılma hali varoluşun boşluğunu algılamaktan başka bir şey değildir. (Dünyanın Istırabı Üzerine)