Kitap Künyesi

Yazar: John Locke

Çevirmen: İsmail Çetin

Orijinal Adı: Essays on the Law of Nature

Yayın Evi: Paradigma Yayınları

İSBN: 9799759697920

Sayfa Sayısı: 94

--reklam--

Tabiat Kanunu Üzerine Denemeler Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti

Doğrusu, tabiat kanunu, sabit olmayan ve değişen bir iradeye değil, varlıkların ezeli dizilişine dayanmaktadır. Çünkü, kanaatimce varlıkların değişmez olan bir takım aslî özellikleri vardır ve bilinen yükümlülükler de buradaki zorunluluktan kaynaklanmaktadır; bu yükümlülüklerin olduklarından başka türlü olmaları imkansızdır. Bunun sebebi, tabiatı ya da daha doğru bir adlandırma ile Tanrının insanı olduğundan farklı yaratmıyor olması değildir. Bu noktada kabul edilmesi gereken gerçek şudur: Madem ki insan, şu anda olduğu gibi, akıl ve diğer yetilerle donatrılmış olarak varkılınmış ve su hayat tarzını yaşamakla programlanmıştır, o halde, onun doğuştan sahip olduğu özellikler insana yüklenmiş olan bazı ödevler olduğunu zorunlu olarak göstermektedir; bu ödevlerin olduklarından başka türlü olması mümkün değildir (...)insanın kendini çevreleyen şartlar içinde, kendi yararına olduğuna hükmettiği her şeyi yapma hürriyetine sahip olduğunu da kabul etmiyoruz.

Kaynak : Arka Kapak

--reklam--

Tabiat Kanunu Üzerine Denemeler Alıntıları - Sözleri

  • Ahlaki dürüstlüğü belirlemede göz önünde tutulacak ölçüt insanın kendi çıkarıdır; hayatta yer alan bütün ödevler, insanın kendi çıkarını gözetmek zorunda olduğu gerçeği üzerine dayanmaktadır.
  • Yiyecekler, giysi yapmada kullandığımız şeyler, ziynetler, tabiî zenginlikler ve bu hayatta faydalı olan diğer şeyler insanların ortak kullanımı için veril­miştir. Bu nedenle, herhangi bir insan, gücü yettiği ölçüde kendi mülkiyetini artırdığı her anda, kendi mülkiyetine ilave ettiği oranda başka birinin payına düşen imkânları eksiltmiş olacaktır. Herhangi bir kimsenin, başka birinin payına düşen imkânları eksiltmeksizin kendi servetini artırması mümkün değildir.
  • İnsanlar, çoğu zaman, kendilerine, akıllarını kullanma imkanı tanımadıkları ve sadece isteklerini karşılamayı düşündükleri için, hayvanların yaptığı gibi, toplulukla birlikte hareket etme yolunu seçmektedirler.
  • Bu iki yeti birbirine hizmet ederek çalışacak olursa, yani, eğer duyu yetisi akıl için duyulur varlıklara ait ideaları ve düşünmenin malzemelerini sağlarsa; öte yandan akıl da duyu yetisine rehberlik eder, var­lıkların duyu algısıyla elde edilen kopyalarını düzenler ve onlardan hareketle yeni kopyalar oluşturursa, her şeye gücü ye­ten zihnin kendi içine yönelme ve düşünme ile kavrayamaya­cağı kadar karmaşık, gizli ve anlamsız bir şey yoktur.
  • ...Sonuç olarak, herhangi bir davranışın tabiat kanununa uygun olup olmadığı bu davranışın faydalılı­ğına dayanmamaktadır; aksine, davranışın fayda sağlaması, onun tabiat kanununa uygun oluşunun bir sonucu olabilir yalnızca.
  • Sonunda, bu şekilde ve biz farkında olmadan, sö­zünü ettiğimiz bu kanaatler, bizim belki de çok az bir hazırlı­ğımız varken zihinlerimize süzülüp girdikleri ve biz ne bu du­rumun ne de zamanın farkında değilken kalplerimizde kök saldıkları, keza üzerimizdeki otoritelerini de sosyal ilişki içinde olduğumuz insanların genel rıza ve tasdikleriyle kurdukları için, biz hemen, onların kalplerimize Tanrı ve tabiat tarafından nakşedildikleri sonucunu çıkarmamız gerektiğini düşünüyo­ruz; çünkü onlar için başka bir kaynak görmüyoruz. Yine, günlük uygulamalarla, bu kanaatleri, kendilerine göre yaşa­mamız gereken kurallar olarak sıkıca sağlamlaştırmaya devam ettiğimiz için, onların tabiat kanununu temsil ettiklerinden bir an olsun şüphe edecek olursak, hem gelecek hayatımız hak­kında endişe duymamız hem de geçmiş hayatımızdan dolayı tövbe etmemiz gerekeceğini düşünüyoruz. Zira tabiat kanunu şimdiye kadar tasvir ettiğimiz şekilde olmadığı takdirde, içinde bulunduğumuz ana kadar kötü bir şekilde ve akılsızca yaşamış olduğumuz sonucunu çıkarmamız zorunlu hâle gelecektir. Bu nedenle, bize başkaları tarafından aşılanmış gençlik yıllarımıza ait kanaatlere mümkün olduğu kadar sıkı sarılıyor, onlara daha çok kıymet veriyor ve onlara olan inancımızı inatla sürdürüyo­ruz; onların herhangi bir kimse tarafından tartışma konusu yapılmasına dayanamıyoruz. Bu kanaatleri vazgeçilmez pren­siplerimiz olarak ilân ettiğimizden dolayı, kendimizin onlardan şüphe etmesine veya onları inkâr eden biri ile onlar hakkında tartışmasına müsade etmiyoruz (çünkü, onların ilk prensipler olduğuna inanıyoruz). Bütün bu söylenenlerden açıkça anla­şılmaktadır ki, herhangi bir kimsenin doğuştan ruhuna nakşedildiğine inandığı, bununla birlikte, başka bir kaynaktan çıkmış olan birçok şey olabilir; çıktığı kaynak hakkında bilgimiz olmamasına rağmen, yalnızca kuvvetle inanıyor ve gö­nülden sarılıyor olmamıza dayanarak bir şeyin kalplerimize doğuştan yazılmış tabiat kanunu olduğu sonucunu çıkarmak doğru değildir.
  • (...) akıl geniş­letmek ve geliştirmek için bilginin malzemelerini kullanır, fa­kat hiçbir şekilde onları meydana getirmez.
  • "Şahsi hırsızlık yapan­lar" demektedir Cato, "hayatlarını zincire bağlı olarak hapisha­nelerde geçirirler; kamuoyu tarafından tasvip gören hırsızlık­ları yapanlar ise altınlar ve erguvanlar içinde yaşarlar".
  • "İnsanın hususî görevi zihnin yetilerini rasyonel ilkeye uygun olarak aktif bir şekilde kullanmaktır."
  • Hiç şüphem yok ki, gelenekten devşirdiği ikinci elden davranış kurallarıyla yetinen çoğu kimse kendi ahlâkî yapılarını, içlerinde doğup eğitildikleri insanların âdet ve inançlarına göre oluşturmakta ve neyin doğru ve iyi olduğu konusunda kendi toplumlarının alışkanlıklarından ve birlikte yaşadıkları insanların genel kanaatinden başka bir kritere sahip bulunmamaktadır.
  • Doğrusu, bütün yükümlülükler vicdanı bağlar ve kendileri ile akıl arasında bir irtibat noktası oluştururlar. Böylece, cezalandırılma korkusu değil de, doğru olanın rasyonel bir şekilde kavranmış olması bizi bir yükümlülük altına sokar ve vicdan ahlâkî davranışlarımızla ilgili yargılar oluşturmaya başlar; eğer ahlâkî bir suç işlemiş isek, cezalandırılmayı hak ettiğimizi bildirir.
  • "Şahsi hırsızlık yapanlar" demektedir Cato, "hayatlarını zincire olarak hapishanede geçirirler; kamuoyu tarafından tasvip gören hırsızlıkları yapanlar ise altınlar ve erguvanlar içinde yaşarlar. "
  • Eğer tabiat kanunu kalplerimize yazılmışsa, bundan, pratik (ahlâkî) prensipler kadar spekülatif (mantıkî) prensiple­rin de doğuştan zihinlerimize yerleştirilmiş olduğu sonucunu çıkarmak gerekecektir. Ancak, doğuştan spekülatif prensiplere sahip olduğumuzu ispatlamak oldukça zor görünmektedir. Zira, eğer bilimlerin ilk ve en tanınmış prensibini (yani, bir şeyin aynı anda hem olması hem de olmaması imkânsızdır şeklindeki prensibi) incelemeyi deneyecek olursak, bu prensi­bin doğuştan bir aksiyom olarak kalplerimize kazınmadığı ve herhangi bir kimsenin onu, başka bir kişiden öğrenmeden veya doğruluğunu aklî çıkarımlarla ve varlıkları gözleyerek kanıtlamadan (prensip tespit etmenin doğru yolu budur) evvel gerçek bir prensip olarak görmediği kolayca kabul edilecektir. Bu nedenle, bana öyle geliyor ki, pratik veya spekülatif hiçbir prensip doğuştan insanların zihinlerine yazılmamıştır.
  • Doğrusu, bütün yükümlülükler vicdanı bağlar ve kendileri ile akıl arasında bir irtibat noktası oluştururlar. Böylece, ceza­landırılma korkusu değil de, doğru olanın rasyonel bir şekilde kavranmış olması bizi bir yükümlülük altına sokar ve vicdan ahlâkî davranışlarımızla ilgili yargılar oluşturmaya başlar; eğer ahlâkî bir suç işlemiş isek, cezalandırılmayı hak ettiğimizi bil­dirir.
  • Tabiat kanunu neyin yapılması neyin de yapılmaması gerektiğini ortaya koyar, ki bu da bir kanunun gerçek fonksiyonudur.

--reklam--

Tabiat Kanunu Üzerine Denemeler İncelemesi - Şahsi Yorumlar

--reklam--

Tabiat Kanunu Üzerine Denemeler PDF indirme linki var mı?

--reklam--

John Locke - Tabiat Kanunu Üzerine Denemeler kitabı için internette en çok yapılan aramalardan birisi de Tabiat Kanunu Üzerine Denemeler PDF linkidir. İnternette ücretli olarak satılan çoğu kitabın PDFleri bulunmaktadır. Ancak bu PDF'leri yasal olmayan yollarla indirmek ve kullanmak hem yasalara hem de ahlaka aykırıdır. Yayın evlerinin sitesinden PDF satılıyorsa indirebilirsiniz.

Kitabın Yazarı John Locke Kimdir?

John Locke, Bristol yakınlarında, Wrington'da doğdu. Kumaş ticareti ile uğraşan bir aileden gelmektedir. Babası ticaretle uğraşmak yerine noterliği tercih etmiştir, ibadetle sadelik isteyen Püriten mezhebinin koyu bir taraftarıydı. Locke'un daha sonra öne sürdüğü öğrenim kuramlarında babasının büyük etkisi sezilir. Locke yüksek öğrenimini Oxford Üniversitesi'nde yaptı, en çok tabiat bilimleriyle tıp okudu. Hayata atıldıktan sonra hem yazar, hem de siyaset adamı olarak çalıştı. Önce Brendenburg Dükalığı'nda İngiliz elçiliği katibi olarak bulundu. İngiltere'ye döndükten sonra da 8 yıl Shaftsbury adında bir İngiliz aristokratının yanında özel hekimlik yaptı. 1683'te Shaftsbury'nin Hollanda'ya kaçmak zorunda kalması üzerine Locke da İngiltere'den ayrıldı. Ancak 1689'da İkinci İngiliz Devrimi Başarı kazanınca İngiltere'ye dönebildi. Ancak daha sonra tekrar Fransa'ya iltica etmek zorunda kaldı.

--reklam--

John Locke Kitapları - Eserleri

  • Hoşgörü Üstüne Bir Mektup
  • Yönetim Üzerine İkinci İnceleme
  • İnsan Anlığı Üzerine Bir Deneme
  • Kelimelerin Suistimali
  • Eğitim Üzerine Düşünceler
  • Hükümet Üzerine Birinci İnceleme
  • İnsanın Anlama Yetisi Üzerine Bir Deneme
  • Tabiat Kanunu Üzerine Denemeler
  • Anlama Yetisinin Yönetimi Üzerine
  • Tolerans Üzerine Bir Mektup
  • Sivil Toplumda Devlet
  • İnsanın Anlama Yetisi Üzerine Bir Deneme
  • An Essay concerning Human Understanding

--reklam--

John Locke Alıntıları - Sözleri

  • Belirgin ve aşina olduğumuz fikirler hafızamızın zaman ve mekân algısı oluşmadan yerleşse de sıradışı şeyler hakkında o kadar geç fikir sahibi oluruz ki neredeyse herkes onlarla ilk karşılaştığı zamanı hatırlar. (Kelimelerin Suistimali)
  • Ahlaki dürüstlüğü belirlemede göz önünde tutulacak ölçüt insanın kendi çıkarıdır; hayatta yer alan bütün ödevler, insanın kendi çıkarını gözetmek zorunda olduğu gerçeği üzerine dayanmaktadır. (Tabiat Kanunu Üzerine Denemeler)
  • Hiç kimse, sahip olduğundan daha fazla bir iktidarı başkasına veremez. (Yönetim Üzerine İkinci İnceleme)
  • Yargı daha ileri gidebilir ama bu bilgi değildir; kanı olmakla kalır ve bilginin gerektirdiği kesinlikten yoksun olur. (İnsan Anlığı Üzerine Bir Deneme)
  • Mutlak monarşi, sivil toplumla uzlaş(a)maz. Mutlak gücün, insan hakkını ve tabiatını düzelttiğini düşünen birisi, başka bir çağın tarihini okusun. (Sivil Toplumda Devlet)
  • Siyasi yönetimin işlerini, din işlerinden kesinlikle ayırt etmeyi ve ikisi arasına âdil sınırlar koymayı bütün her şeyin üzerinde zorunlu buluyorum. Eğer bu yapılmazsa, bir tarafta insan ruhunun çıkarlarıyla ilgilenenler yahut en azından koruduklarını ileri sürenler arasında sürekli ortaya çıkacak olan ihtilaflara son verilemez. (Hoşgörü Üstüne Bir Mektup)
  • Ve bir insanın sözcükleri aydınlatmadan önce, sözcüklerin anlamı kadar sesleri­ne de karşı gelebilmesi için büyük bir beyne sahip olması gerek­lidir. (Hükümet Üzerine Birinci İnceleme)
  • Başkalarının gözlerindeki perdeyi seviyor olması, fırsat bulduğumda benim kendi perdemi kaldırmama engel midir? (Anlama Yetisinin Yönetimi Üzerine)
  • Herkes gördüğü, duyduğu, hissettiği ya da düşündüğü zaman aslında ne yaptığı üzerinde kendi kendini dinlediğinde algılamanın ne olduğunu daha iyi kavrayacaktır. Zihninde olup bitenleri duyan biri algılamanın ayırdına varabilir. Bu duyumu almayan ne kadar anlatılırsa anlatılsın algılamaya ilişkin tek bir kavrama kavuşamaz. (İnsanın Anlama Yetisi Üzerine Bir Deneme)
  • Zihinlerimize çi­zilen resimler soluk renklerle bezenir ve ara sıra boyanmazlarsa tümüyle silinirler. (İnsan Anlığı Üzerine Bir Deneme)
  • 8. İnsanın Anlama Yetisi üzerine yaptığım bu araştırmanın doğuşuna ilişkin söylenecek çok şey olduğunu düşünmüştüm. Fakat öncelikle, okuyucumdan, deneme boyunca göreceği üzere, "ide" sözcüğünü oldukça sık kullandığım için özür dilemeliyim. Bana göre, bu terim, bir insan düşünürken anlama yetisinin nesnesi haline gelen şeyleri simgeliyor; bu yüzden de düşünme ediminde zihnin kullanılabildiği imge, kavram, tür ya da başka herhangi bir şey ile denmek istenenin dile getirilmesinde "ide"yi kullandım.32 32 Locke'da ide, insan zihninin iç ya da dış duyu verisi olarak doğrudan kavrayabileceği her şeyi kucaklayan en geniş genellemeye ait bir terimdir. Tam eşanlamlısını bulmak güçtür ancak "görünüş" en yakın anlamdaşıdır. Locke'un ilk işi zihni dolduran bileşik ideler ya da toplu görünüşleri yalın ya da indirgenemez öğelere ayırıp bilinçte belirlemeleri ve kipleşmelerini irdelemeleridir. Algılama, imgelemler ya da hayaller ve soyut kavramlar Locke'un idesinin türleridir ki Plato'nun ide diye adlandırdığı duyular üstü ilk örnekler, Kant'ın aşkın akıl ideleri, Hegel'in mutlak idesi ile karıştırılmaması gerekir. Ayrıca Locke'da ide bilgiyle karşıtlık içerir. Oysa Bay J. S. Mili onları karıştırır. (Mantık, I. Kitap, IV 3) İdeler ya da görünüşler (fenomenler) bilgide ayrılmaz öğedir: Bilginin kendisi de bunların bağıntılarının algısı ya da sezgisidir. Bu algı ya da sezgi olmadan ideler anlaşılmazlar; Ancak soyutlama yoluyla bilgideki bağıntılarından ayrı olarak düşünülebilirler ki Locke ikinci kitabında bu yola gitmiştir. Locke Denemesinin bu parolası ile ne demek istediğini, kendisini yeni ideler yolu çıkarmakla suçlayan Stillingfleet ile tartışmasında açıklar ve savunur. "Düşüncelere sahip olmakla idelere sahip olmak aynı şeydir benim için; ve sözcükleri anlaşılır biçimde kullanan herkes de idelere sahip olduğunun bilincindeyse idelerin zihindeki varlığı dikkate alınmalıdır" diyor. Stillingfleet'in idelerle kesinlik ve olasılığa ulaşma konusundaki sözü, "Böyle yapmamanın yeni bir yolu" şeklindeydi ve Locke buna yanıt olarak, "idelere sahip olmak, yalnızca, kabul ettiğimiz doğru ya da yanlış bir önermeye ilişkin bir anlam yakalamış olmaktır" diyor. Locke'a göre "bu yeni ideler yolu ile eski anlaşılır biçimde konuşma yolu hep aynıydı ve aynı kalacaktır." İdelere karşı çıkışı sözcükler konusunda bir tartışma olarak görüyor. Fakat ideler değil de kavramların öne sürülmesi durumunda bu karşı çıkışın yalnızca kavramın dile getirmek istediğinden daha dar bir kullanım içermesi yönünde olduğu ortaya çıkar, diyor. Locke'un "kavram" terimi karışık modlar dediği ideler sınıfına karşılık geliyor. "Kırmızı ya da bir at kavramı kırmızı ya da at idesi ile aynı anlamı taşımaz; fakat tersini söyleyenlere de karşı çıkmam çünkü sözcükler konusunda o kadar müşkülpesent değilim." (Yanıt, s. 69). Bir şeyin idesine sahip olmak onu algılamak, imgelemek ya da düşünmektir; idesini taşımamaksa hiç algılamamak ya daimgelememek, düşünmemektir. Locke idelerin nesneler olduğu kadar algılar olduklarını da belirtiyor ki her durumda bir ide ya da görünüşün bir kişinin onu algılamasına bağlı olduğunu demek istiyor, böylece. Zihnin bilincinde olduğu her şey bir idedir. Kendi gerçekliği ya da nesnel gerçekliğe uygunluğu kendilerinde düşünülen idelere yabancı düşünceler sokar ki bu ikinci kitabın bakış açısıdır. Yalın ya da toplu, Locke'un idelerinin "her biri tikel varlıklardır; evrensellik onlar için ilineksel olduğundan, tikel ideler bir tikel idenin temsilinden daha fazlasını içerirler. (VI. Kitap, 27. Bölüm, 8). Fantezi, kavram, tür; Locke'a göre, ide ile bir arada var olmaz ama ona bağlıdırlar. Descartes'in ide terimine, Berkeley'in dışduyu sunumuyla sınırladığı ide ile dışduyuyla temsil edilemeyen kavram ya da anlam karşılaştırmasına, ve Hume'un izlenim ya da duyuda sunulan ile ide ya da hayal gücünde temsil edilen ayırımına bakınız. (İnsanın Anlama Yetisi Üzerine Bir Deneme)
  • Bir meşe ağacının altında topladığı palamutlarla ya da koruluktaki ağaçlardan topladığı elmalarla beslenen insan elbette bunları kendine tahsis etti. Öyleyse soruyorum, onun olmaya ne zaman başladılar? Sindirdiğinde mi? Yediğinde mi? Yoksa kaynattığında mı? Ya da onları eve getirdiğinde mi? Veya onları topladıgında mı? (Sivil Toplumda Devlet)
  • İnsanların bütün Siyasal Toplumlannı Yönetecek Yasalar yapma meşru İktidarı, öylesine aynı şekilde Toplumlann bütününe aittir ki, Yeryüzündeki herhangi bir Prens ya da Hükümdarın, Tanrıdan kişisel ve doğrudan biçimde alınmış bir açık Görevlendirme olmaksızın ya da ilk başta Yasaların üzerinde uygulayacağı kişilerin onayından türetilmiş bir Yetki olmaksızın kendi Yasalannı yürütmesi saf Tiranlıktan daha iyi değildir. Dolayısıyla halkın Tasvibiyle yasa yapılmadıkları sürece bunlar Yasa değildirler. (Hooker Eccl. Pol. lib. i. sect. 10) Dolayısıyla bu noktadan hareketle şuna dikkat etmek zorundayız ki, İnsanlar doğal olarak Siyasal insanlar Çokluğunun bütününü yönetecek tam ve eksiksiz İktidara sahip olmadıklarından sonuçta bizim tam Onayımız olmaksızın, bu tür bir durumda hiç kimsenin Emirlerine göre yaşamak durumunda olamayız. Bu nedenle yönetilebilmek için bir parçası olmak amacıyla önünde onay verdiğimiz Topluma benzer bir evrensel bir anlaşmanın aynısıyla kaldırılmadan önce onay vermemiz gerekir. Dolayısıyla hangi türden olursa olsun İnsani Yasalar onayla olanaklıdır. (Hooker Eccl. Pol.) (Yönetim Üzerine İkinci İnceleme)
  • Sözcükler şeyleri gizlemek için değil, bildirip göstermek için oluşturulmuştur; sözcükler, öğretiyormuş gibi yapan ama başka amaçla kullanan kişilerin eline düştüğünde, gerçekten de bir şey gizlerler, ama gizledikleri şey konuşanın cehaletinden, hatasından ya da safsatasından başka bir şey değildir, çünkü hakikat söz konusu olduğunda altında gizlenmiş başka bir şey yoktur. (Anlama Yetisinin Yönetimi Üzerine)
  • "İkna etmek bir şeydir,emretmek başka bir şeydir. İlki kanıtlarla,ikincisi cezalarla sürdürülür." (Tolerans Üzerine Bir Mektup)
  • Bu düzende biçim bir kez kurumsallaştığında, budalalık ya da beceriden hangisi başlarsa, gelenek onu kutsal kılar ve ona karşı gelmenin ya da onu sorgulamanın yüz­süzlük ya da delilik olduğu düşünülür. (Hükümet Üzerine Birinci İnceleme)
  • "Eğer bir kere, yasalar ve cezalar aracılığıyla, bir şeyin dinin içine sokulmasına müsaade edilirse, buna koyulacak hiçbir sınır bulunmayacak, fakat, siyasî yönetimin bizzat biçimlendirildiği hakikat kuralına göre her şeyi değiştirmek her hâlükârda meşru olacaktır." (Hoşgörü Üstüne Bir Mektup)
  • Eğer öğretmeni küçük görüyorsan yanlış bir seçim yapmışsın demektir.. (Eğitim Üzerine Düşünceler)
  • Si non vis intelligi, debes negligi. ['Eğer anlaşılmak istemezseniz önemsenmezsiniz de."] (Kelimelerin Suistimali)
  • Hiç kimse, ne tek tek kişiler, ne kiliseler, hatta ne de devletler, din vesilesiyle birbirlerinin dünyevi mallarına ve sivil haklarına tecavüz etmek yetkisine sahiptirler. (Hoşgörü Üstüne Bir Mektup)