Kitap Künyesi
Yazar: Latife Tekin
Yayın Evi: İletişim Yayınları
İSBN: 9789750511905
Sayfa Sayısı: 280
Unutma Bahçesi Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
"Gelenlerin çoğu karar ânıyla ilgili buna benzer şeyler anlatır.
Dinlemek beni sarsardı eskiden. Hep bir çatlama, kopma sesiyle, ayrılma hışırtısıyla zihnimde beliren, dönmemek üzere giden insan imgesinin yerini, ansızın içimde uyanan bir sezgi sonrasında, bir yırtınmayla dünyaya gelen insan görüntüsü aldı. Nasıl doğduklarını anımsayıp bilmeden bunu anlattıklarını düşünmeye başladım. Ben artık böyle dinliyorum öykülerini. Ama söylemiyorum kimseye."
Latife Tekin Unutma Bahçesi'nde, toplumdan ve şehir hayatının rutin dayatmalarından uzaklaşmaya çalışan bir grup insanın umut yüklü hikâyesini anlatıyor. Erdem ve özgürlüğün peşindeki kahramanları Tebessüm, Şeref, Olgun ve Cömert'in bir Ege kasabasında buluşarak, kendilerine doğayla iç içe bir cennet bahçesi kurmalarının izini sürüyor. Yazar, yeni bir yaşam kurmak için yola çıkan kahramanları arasında gezinip onlara söz verirken, okuru geçmiş, kimlik, unutma, cennet ve cehennem gibi kavramlar üzerine düşünmeye davet ediyor.
"Yeni bir dil oluşturduğu Unutma Bahçesi'nde, ikircikli bir anlatı kuruyor Latife Tekin. Ve romanlarının göç güzergâhının sürdüğünü ima edercesine çarpıcı bir belirsizlikte karar kılıyor."
-Jale Parla-
(Tanıtım Bülteninden)
Unutma Bahçesi Alıntıları - Sözleri
- “Ağzımdan dökülen her söz kulağımda yer edecek olsa... İşitmeye katlanamazdım bütün o sözleri. Hepsi birden aynı anda ses verse...”
- “Bir şey unuttuğumuzda değil, bir şey anımsadığımızda ölüm aklımıza gelir; çünkü anılarımız ölümün de anıları...”
- ''Vazgeçme mucizesi. Öyle oldu, her şeyi bırakınca her şeyin rengi kendine geldi.''
- ''Sürekli yeni insan görmek hep rüzgarda kalmaya benziyor. Gözlerimin, yüzümün acıdığı oluyor.''
- ''İlk bakışın gücüne inanırım ben. O zaman, karşımızdaki insanın ruhu bir kereliğine, asla unutamayacağımız biçimde, en gizli köşelerine kadar aydınlanıyor.''
- “Ses benim yalnızca, sözler hayatın.”
- “Ne yaparsak yapalım şimdiki zamanı aşamıyoruz, ötesi düş öyleyse... Düşüncelerimiz de düş, unutuyoruz bunu...”
- ''İyi ki unutuyoruz, yoksa yaşayamayız diyen kimdi? Nietzsche mi? Unuttuğu için mi bir atın boynunda buldu deliliği?''
- “Hayvanların dua edip etmediğini dünyada kaç kişi düşünüyor acaba? Ben düşünüyorum arkadaşlar, diz çöküp dua ediyorlar, ibadet onlarda da var...”
- “Anılarımızın da anıları oluyor, bunu söylüyorum; o zaman unutmak zorlaşıyor onları,” dedim.
- “Dünyada kuşlar olmasaydı göğe nasıl bakardık bunu hiç bilmiyoruz…”
- “Neyin peşinde olduğumuzu anlayanlar kendi düşleriyle kanatlanıp üstümüze üstümüze uçuyorlar, olay bu kadar basit, görebilene... Onları geri püskürtmenin çaresine bakmalıyız, hayatlarında isteyip de gerçekleştiremedikleri ne varsa hesabını bizden sormaya kalkıyorlar.”
- “Her şey gibi mekanlar da ölüyor.”
- “Güçsüzlüğünüzle beni güçlü adam haline getirdiniz burada, istemeye istemeye sizin güçlü köleniz haline geldim.”
Unutma Bahçesi İncelemesi - Şahsi Yorumlar
Yüce Tanrı Bir Bahçe Dikerek İşe Başladı: "Bir bahçe en katıksız insanca kıvançların kaynağıdır. İnsan ruhunu en güzel o yeniler, onsuz konaklar saraylar kupkuru birer el ustalığı olarak kalır." Francis Bacon Latife Tekin, ilk kitabı Sevgili Arsız Ölüm yayımlandığında, henüz 26 yaşındaydı. Amarantha'nın yalnızlığıyla çok erken tanışması, Marquez'in eliyle ardarda bir çok eser ortaya koyacağının habercisiydi. Onu okuyanların ortak görüşü en iyi eserinin ilk eseri olduğu. Çünkü genel okur kitlesi, bir yazardan daima daha iyisini beklerken, anlattığına, anlatım şeklindeki değişime daha az takılmakta. Unutma Bahçesi, Tekin'in 47. Yaşında yayımlanan, otobiyografik unsurlar barındıran, eser kategorizasyonunda zorlanılacak ve benim de ilk kez okuduğum bir Latife Tekin eseri. Eser Yeşil Hareket Öncüsü Ahmet Filmer'e saygıyla başlayıp, anlatıcısıyla 120. Sayfada tanışacağımız dört bölümden oluşmakta. Bölümler neden var? Soruyu yanıtlamak güç çünkü eser boyunca alışılagelmiş bir olay örgüsü yok. Son ana kadar yeni bir karakter giriyor ve her karaktere bir iplik gözüyle bakılırsa karmakarışık bir hayatlar düğümüyle karşı karşıyayız. Kitapta bahçedekilerin geride bıraktıkları onlarca mekan var belki ama yaşanan tek mekan; Unutma Bahçesi. Unutma Bahçesinin bir ütopya -Şeref'in Ütopyası- olduğunu düşünebilir miyiz? Yaşamı boyunca insanlardan uzak olmak istemiş, botanikle ilgilenen bir mühendis olan ve toplumun yıkıcı kurallarından kaçınan Şeref, bir ada tasavvuru içerisinde Unutma Bahçesini tasarlamıştır. Bahçede yetiştirilmesi gereken bitkiden, yaşaması uygun bulunan insana, yapılabilecek mimari esere kadar her şey onun kontrolündedir. Aynı zamanda tüm bahçe halkının belirli görevleri olup, ortak amaç unutmayı başarmayı arzuladığı bir toprak parçasıdır Unutma Bahçesi. Unutma Enstitüsü gibi projelerle de bahçenin geliştirilmesi planlanırken, tarihin unutulmayan izleri de bahçeye yerleştirilmek istenir nedense; dünyanın ilk anılarından Mağara duvarlarındaki bizonlar bir hikayede yer alır mesela, bir gemi konmak istenir, evet ilk akla gelen Nuh'un gemisi, bir unutma ırmağı; Lethe... Bir ada yaratılmak istenir, bir ada, unutabilmiş mutlu insan adası... Peki ya distopya? Doğal yaşam ve görev paylaşımı, dünyayı kirleten atık ve anlayışlardan uzak bir topos yargısını bozan, eser boyunca anlatıcının tedirgin edici üslubu... Şeref'in despotik yanı, akılları küçümseyişi, katı kuralları, Cömert'in kıyıcı avcılığı, her karakterin psikolojik sorunları, takıntıları, eşitsizlik de eklenince yemyeşil olan ambians bir anda kararıyor akılda. Neticede Unutma Bahçesi'nin ütopya mı antitezi mi olduğunu, anlatı boyunca Şerefle içsel mücadelede olan Tebessüm belirlememize izin vermiyor. " En güzel toprak unutturur..." Unutma: kısa süreli bellekteki bilgilerin tamamen silinmesiyle, uzun süreli bellekte de bilgilerin gerekli bağların kurulamamış olması nedeniyle çağrılamamasıdır. Bilimsel ve felsefi bir tanım yapmak gerekirdi ne yazık ki bu alanlarda yetkin değilim, Tekin de Platon ve Nietzsche'den yapılan birkaç alıntı dışında bu amaçta değil. İsimden de anlaşılacağı üzere "Unutmak" ve korku duygusu daha ilk satırlarda başlıyor. Öncelikle insan neyi unutmak ister? Ya da neden unutmak ister? ve bu iki sorunun zıtlarını da beraberinde kendine sormalıdır. Birbirimizden ayrılsak da kollektif bir kültür mirasçısı olarak hepimiz kötü anılarımızın silinmesini isteriz. Ama o anılarla birlikte yediğimiz güzel yemekler, kokular, dokunuşlar, mekanlar herşey silinmek zorundadır. Yani karayla hiç bir bağ olmamalıdır ve Tebessüm eserin ilk sayfasında bu bağdan yakınır, Unutma Bahçesi bir ada değildir yazık ki kara ile bağı vardır. Sürekli gelen yeni ziyaretçiler karadan toprak taşır sanki... Toprak... Toprağı terketmek, toprakla uğraşmak ve toprakla örtülmek hepsi unutmaya yardımcı ve sonuncusu unutmayı sağlayıcıdır. Günümüz insanlarının modern şehirleri terkedip, toprağa ve doğaya dönüş sebepleri de "Unutmak" değil mi aslında? Ve yazmak, yazmak hatırlamaktır bana göre, hatıralara şekil vermektir, hatıra bırakmaktır. Unutma Bahçesi sakinleri (?) daima yazmaktadırlar ve mektuplar da almaktadırlar. Bu şekide nasıl unutulabilir? sorusunu sormadan edemiyorum. Neticede eser baştan sona Tebessümün hatırlamaya çalıştıklarıdır. Hatırlamak / anımsamak için de unutmayı başarmak gerekiyor değil mi?.. Deprem; anı silici, yıkıcı bir afet ve unutulmaz... Cömert... Kurmaca eserlerin girişi pek değişmez: rutin hayata dışarıdan bir insanın gelişiyle yeni olaylar başlar. Unutma Bahçesi'ne depremzede Cömert'in gelişi eserin sarsıcı bileşenidir, anlatış hep Cömertle şekillenir ve sık sık duyulan sestir onunki. Avcılık ve katillik konularını tartmak isteyenler için güzel bir örnektir Cömert. Belki sırf bu analiz için bile bu eser okunabilir. "Ağaçları yanan tepeler geçirdiği yangını sonradan unutur mu, bilmek isterdim." Unutma Bahçesi'nde unutulanlar yerine her an yeni anılar biriktiğine şahit oluruz. Sanki unuttukça unutulması gerekenler de artar. Doğa; bitki -insan, hayvan- insan unutuş kıyasları yapılır, netice de unutamamak da ortaktır bana göre. Bahçeye gönderilen mektuplar da unutmamanın öneminden dem vurur ve görülür ki mektup yazanlar unutulası acılar yaşamış olan insanlardır. En özeli ise Işık Ergüden'in mektubudur. gonderi/83089073 Ve aşk, dilde olmayan ama her an ortaya çıkıverecek gibi bir sessizlik olarak Tebessüm, Ferah, Şeref arasında gezinir. Hep oradadır ama hiç dillenmez. Bu duygu, eserdeki doğal yaşam, ada-bahçe sakinlerinin yazar -yazmak isteyenlerden oluşması, toplumdan uzak yalın düşünce arzusu, belki de en çok unutmak, Latife Tekin'in Gümüşlük Akademisi'ndeki rolünden anlaşılacağı üzere otobiyografik unsurlardır. Olay örgüsünün, karakter yığınının karmaşıklığına rağmen, unutmayı ve unutmamayı, toprağa, doğaya dokunduğu bir ütopyada bulabileceğine inanan herkes bu eseri okuyabilir. Ve Latife Tekin, okunmalı, henüz hayatta iken. Ve yine çok teşekkür ederim. Kaynaklar: https://tr.m.wikipedia.org/wiki/Latife_Tekin https://yesilgazete.org/blog/2017/04/19/yesil-hareketin-onculerinden-ve-gumusluk-akademisinin-kurucusu-ahmet-filmer-yasamini-yitirdi/) https://www.psikolojibilimi.gen.tr/unutma-nedir-unutmanin-nedenleri-nelerdir/ (Psyche)
"Hiçbir şeyi unutmak istememiştim ben. Hep hatırlamak, hep hatırlamak! Bellek, o ne güzel, ne müthiş sözcük. Ama bellek, beden yazısı, bedenime kayıtlı ve sınırlı, ne yazık ki, evrenin ve insanın tüm tarihini kapsayamayacak kadar sınırlı!" Işık Ergüden'in, "Hiçbir Şeyi Unutmak İstememiştim Ben" diye başlayan, kitapta da bulunan mektubundan bir alıntıyla başlamak istedim. Bir şeyleri unutmak amacıyla bir araya toplanmış insanların buluştuğu yer Unutma Bahçesi. İmkânı sunan kişi Şeref. Şeref kim mi? Eskiden nükleer santralde mühendis olarak çalışan, varlıklı bir ailenin çocuğu. Unutma çiftliği kurmaya karar verir. Mimari projesini arkadaşı Sadık çizecektir. Amacı: insanların unutma biçimleri üzerine kafa yorması, yeni fikirlerin ortaya çıkması. Zamanla da Unutma Enstitüsü kurarak, dünyanın unutma merkezi olması. Şerif, bu bahçede yaşayacak kişilerin toprağı işleyip nasıl para kazanacağına da kafa yorduğundan, ilk yıllarda adına Unutma Çiftliği demiş. Burada mülkiyet hakkı olmadığını da belirtmeliyim. Sadece yaşam hakkı var. Şeref için bile geçerli olan.❤ Bahçe, karayla bağı kopmamış bir adada. Buraya gelenler, web sitesinden paylaşılan bilgiler doğrultusunda geliyorlar: "Sahibi tarafından yasal düzenlemeler yapılarak, başka insanların kullanımına açılmış bir toprak parçası" olduğu, toplumsal oyunları reddetmiş insanlar oldukları, burada yaşamak isteyenlerin kimliklerinden sıyrılması gerektiği, sözü olup dillendirememiş, eserini yaratıp ortaya çıkaramamış... vs. kişilerin, "toplum içinde kendilerine bir yer edinme çabasına son vermeleri koşuluyla burada var olabilecekleri" belirtiliyor. Yapılmaya çalışılan şey aslında sonuna kadar unutmak ya da unutturmak değil. Başvuruda bulunan kişiler bu bahçeye, geçmişlerine ait "bir şeyleri" unutmaya geliyorlar. Geldikleri gibi geri gidenler ya da 1 hafta geçmeden yalnızlıkla baş edemeyip dönenler de oluyor elbette. Şeref, Neslihan, Tebessüm'ün daimi yaşadığı bahçeye, sonrasında Giray ve Olgun da dahil olur. Kolektif bir yaşamın var olduğu bahçe zaman içerisinde gelen misafir ve çalışanlarla zenginleşir. Sanırım bu kadar ayrıntı kâfi Latife Tekin kolay bir yazar değil, kabul etmek lazım. Bazı cümleleri ve satırları birkaç kez okumak gerekebiliyor. Ama müthiş bir tat bırakıyor damakta. Sevgili Arsız Ölüm'ünü çok severek okumuştum. Unutma Bahçesi'ni, beklentiyi büyütmeden okuyunca keyif alabileceğiniz kitap olma özelliği yaratabilir belleğinizde. Yanıltmak istemem, kitabın bir şeyleri unutturmak gibi bir niyeti yok zaten. Kitabı bitirince, belki de birçok şeyi "hatırlayacaksınız" yeniden. 2004 yılında Sedat Simavi Ödülü'ne değer görülen eseri Ahmet Filmer'e ithaf etmiş Tekin. Kitap bitip de, Yeşiller Partisi'nin ilk aktivistlerinden Ahmet Filmer'i araştırınca görüyorsunuz ki, aslında Unutma Bahçesi Gümüşlük'teki kurucusu olduğu Gümüşlük Akademisi'nin bir benzer modeli. Hatta kitabı okumak isteyen arkadaşlara, pekişmesi anlamında, Milliyet Sanat'ta yayımlanmış Gümüşlük Akademisi başlıklı yazıya da göz atmalarını tavsiye ederim. Latife Tekin'in kitaba giriş yaptığı satırlarla bitireyim ben de: "Bomboş unutabilsek... Unutmadan yanayım ben... Ama unuttukça insanların anıları çoğalıyor..." Keyifli okumalar❤ (Semra Ok)
Sahiden unutmalıysak tüm geçmişi bugünkü bizi biz yapan her şeyi de unutmuş olmaz mıyız? Aslında unutmak istediğimiz acılarımız değil midir bizi olgunlaştırıp büyüten? En büyük sızılarımız değil midir bize hayatı öğreten? İnsanoğlu unutmamalıdır unutmamalı ki ders alabilsin büyüyerek devam edebilsin yoluna; kendi adıma böyle düşünüyorum unutmak üzerine ve unutmamayı tercih ediyorum. Unutma bahçesi toplumu reddedip kendilerini unutmaya adamış insanların serüveni ama asıl unuttukları kendilerini unutmak istedikleri..... Unutmayalım unutmayalım ki; yola daha güçlü devam edebilelim.... (Eylül)
Kitabın Yazarı Latife Tekin Kimdir?
Türk edebiyat yazarı.
1957'de Kayseri'nin Bünyan ilçesine bağlı Karacahevenk köyünde doğdu. 1966'da 9 yaşındayken ailesiyle birlikte İstanbul'a geldi. Ortaöğrenimini Beşiktaş Kız Lisesi'nde tamamladı. İstanbul Telefon Başmüdürlüğü'nde kısa bir süre çalıştı. İlk kitabı "Sevgili Arsız Ölüm" 1983'te yayınlandı. Anadolu'daki köy yaşamı ve insanlarını masalımsı bir atmosferde ve "Yüzyıllık Yalnızlık" (Gabriel Garcia Marquez) tadında anlattığı bu ilk romanıyla büyük ün kazandı. Büyülü gerçekçilik akımına da yakıştırılan bu romanının ardından peş peşe diğer romanları geldi. Eserleri İngilizce, Almanca, Fransızca, İtalyanca, Farsça ve Hollandacaya çevrildi. Değişik üslubu ve yaklaşımıyla kuşağındaki edebiyatçıların önde gelen isimlerinden biri oldu.
Latife Tekin Bodrum Gümüşlük`te bir `Ebediyat Evi` projesi başlatmıştır. Garanti Bankası tarafından desteklenen proje, mimar
Hüsmen Ersöz'ün 1998 yılında hazırladığı mimari proje ile inşaata başlamıştır (1999). Ressam Hale Arpacıoğlu'nun, Koç Grubu şirketlerinden aldığı destekle, aynı mimari projenin bir parçası olarak Sanat Evi'nin yapımına başlanmıştır. Latife Tekin, Bodrum Gümüşlük'te, herkesin yazabileceği, tartışabileceği, sanatçıların büyük şehrin dağdağasından uzak eser üretebileceği bir mekanın tamamlanması için çalışmaktadır.Son olarak 2010'da "rüyalar ve uyanışlar" kitabı yayımlandı.
28 Aralık 2011 akşamı Sabit Fikir ve İstanbul Modern işbirliğiyle düzenlenen Sözünü Sakınmadan etkinliğinde usta eleştirmenler Ömer Türkeş ve Semih Gümüş'ün konuğu olmuştur.
Latife Tekin Kitapları - Eserleri
- Muinar
- Aşk İşaretleri
- Sevgili Arsız Ölüm
- Buzdan Kılıçlar
- Berci Kristin Çöp Masalları
- Gece Dersleri
- Unutma Bahçesi
- Ormanda Ölüm Yokmuş
- Rüyalar ve Uyanışlar Defteri
- Manves City
- Sürüklenme
- Altınçayır Vadisi'nin Çocukları
- Buzdan Kılıçlar
Latife Tekin Alıntıları - Sözleri
- “Bütün korkumuz, ya uyuyup uyanamazsak!” (Ormanda Ölüm Yokmuş)
- Kirpiklerimi usulca sol yanıma bükünce denizi görüyorum. Uzakta ikizkenar üçgen gibi donmuş tuzlu sular. Bana ilgisiz ve yabancı kalışlarıyla, bu şehri ilk gördüğüm geceki halden anlar rüyamı hatırlatıyorlar. Gözlerimin alabildiğince yüksek, dikine kurulmuş bir şehir.. Parıltılarla, yanan kırık camlarla kaplı, sokakları gökyüzüne açılan, korkutucu, geçit vermeyen, bitmez bir duvar. Saçlarımın sağ siyah uçlarını izleyince ninemin ölüm atına binip gittiği akşamın alaca bulutlarına gömülüyorum. Bulutların on adım ötesindeyse asfalt yol boyunca yan yana sıralanmış yedi gecekondu mahalleme insan çığlığı taşıyan yedi minibüsüm var. (Gece Dersleri)
- İki ağacın arasından geçip toz inceliğinde uçuşan bu son damlacıklara yüzünü verenlerin ümitleri boşa çıkmaz, hayalleri gerçek olurdu. (Altınçayır Vadisi'nin Çocukları)
- Parasızlar her istasyonda donarlar. (Buzdan Kılıçlar)
- Ben şu anda gücenme kabiliyetiniz olup olmadığını hesaplamıyorum. Çünkü arkadaş olduğumuzu kabul ediyorum. (Buzdan Kılıçlar)
- Yaşadıkları film değil ki sonu gelsin. (Manves City)
- “Her şey gibi mekanlar da ölüyor.” (Unutma Bahçesi)
- - Tulumba, Elmas geline gitsem o da beni taşlar mı? + Taşlar mı hiç, Dirmit kız. - Ama gitmem. + Niye gitmezsin? - Taşlarsa diye gitmem. + Çok mu özledin Elmas gelini? - Çok özledim. + Öyleyse git. - Gitmem. (Sevgili Arsız Ölüm)
- “Dünyada kuşlar olmasaydı göğe nasıl bakardık bunu hiç bilmiyoruz…” (Unutma Bahçesi)
- İnsanların hayvanlaştığı, hayvanların insanlaştığı, canavarane dünyada... (Buzdan Kılıçlar)
- "Evini evlikten, annesini annelikten, kardeşlerini kardeşlikten, babasını babalıktan reddetti. Sokakları evi etti. Ağaçları, duvarları, bulutları, evleri kardeş, denizi anne, göğü baba." (Sevgili Arsız Ölüm)
- Kendilerine dair olanı kendilerine ait olmayan seslerin yankısını giyinmek suretiyle korudular. (Buzdan Kılıçlar)
- Dünya birçok insan için karanlık bir mahzenden farksız, hayat çirkef bir katil gibi acımasızdı. (Buzdan Kılıçlar)
- Gözlerim gözleriyle dolduğu an, sonsuzluktan çıkaran çekici bakışıyla ömrüm işaretlenmiş. (Aşk İşaretleri)
- İnsan karanlıktan geliyor ama gözlerini ilk kez açıp baktığında ışık onu çalıyor, gün ışığında görünen varlıklar dünyasına katılmasıyla birlikte karanlığı unutmaya başlıyor, geceyi bile aydınlatarak karanlıktan kurtulmak istiyor. Bebekler ışık yüzlerine çarpınca korkup ağlarlar, sonra bunun tam tersi yönde bir gelişme... Yaşlılar niye çok az uyuyor? Gördükleri karşısında insanın gözleri açıldıkça açılıyor çünkü, büyüleniyor, ışığın esiri oluyor... (Ormanda Ölüm Yokmuş)
- Sevinç gramla, dert kiloyla (Manves City)
- Gogi'nin deyişiyle kendini ne kadar sakınırsa sakınsın, insan denen canlının içinde dostluk arzulayan nurlu bir kutu vardı. (Buzdan Kılıçlar)
- Hem ışığa esir olduk diye üzülüyorsun, hem de ışığı kendinde tutmak istiyorsun. (Ormanda Ölüm Yokmuş)
- Fakirlerin evi olmaz, yuvası olur. (Manves City)
- "Su içmeden yaşamak Allaha vergidir!" (Berci Kristin Çöp Masalları)
Yorumlar
0 yorum