“Memleket neresi?” diye sorduklarında doğduğum yeri söylüyor, geçiyorum. Soranın merakı gideriliyor. Benim içimdeyse o kısa cevabın örttüğü bir soru kalıyor. Oysa pek çok kentte yaşadım. Ömrümün geçtiği, insanlarını sevdiğim, dilimde ve düşüncemde izi olan bu coğrafyaya niçin bütün kalbimle “memleketim” diyemiyorum?
Sevdiğim insanlar oldu. Şimdi bir araya gelsek yarım kalmış bir söze kaldığımız yerden devam edebileceğim insanlar. Sevdiğim mekânlar oldu. Hatırlayınca hâlâ yüzümü güldüren hadiseler de. Yine de “Bu memleketi sevdim” demeye yüreğim ikna olmuyor. Uzun zaman, sevdiğim insanları, biriktirdiğim hatıraları bir araya getirince o sözü de kendiliğinden söyleyeceğimi sanıyordum oysa. Sonra, birlikte geçirdiğimiz yıllardan söz ederken küçücük bir kelimede duraksadığımı fark ettim. “Biz” diyordum. Ben de içimden geçeni söylesem o “biz”in anlamı biraz değişir miydi? Değiştiğinde hâlâ içinde yerim olur muydu?
Bazen insanın içinden bir kelime geçiyor. Başka türlü söylese karşısındaki anlayacak, ama bu kez kendisi, ağzından çıkan sözde kendi duygusunu tanıyamayacak. İnançta da buna benzer bir şey yaşadım. Aynı duaya âmin dediğim insanlarla, aynı haksızlığın karşısında ayrı düştüğüm oldu. Kimi zaman içimde yükselen itirazı tam da o duaya borçluydum. O zamanlarda da sözümü söyleyip onlardan biri olarak kalabilmek isterdim. Sustuğumda aramızdaki mesafe görünmez oluyordu. Bana en ağır gelen, zaman zaman o sessizliği yakınlık sanmış olmam.
Terim damladı, gözyaşım aktı bu topraklara. İçimde bu coğrafyaya itiraz eden sesin bile ondan öğrendiği şeyler var. Adalet duygumu, inancımı, bir başkasının acısına kulak verişimi kendi geçmişimden ayırıp nereye koyabilirim? Belki kırgınlığım da buradan geliyor. Beni yetiştiren hayatın içinden konuşurken, kimi zaman kendi sesim kulağıma dışarıdan söze karışan birinin sesi gibi geliyor.
Benim hatam mı? Bilmiyorum. “Elimden geleni yaptım” derken bile durup düşünüyorum. İnsan kendini evinde hissetmek için ne zamandan beri bu kadar gayret eder? Başkalarının hiç düşünmeden söyleyebildiği bir sözü ben de bir kez olsun öyle söylemek istedim. Olmayınca kendimde bir eksik aradım. Hâlâ aradığım oluyor.
“Ben düşüncemin, inancımın beslendiği yerdenim” derken aklımdan tek bir yer geçmiyor. Bazen hiç tanımadığım birinin yıllar önce yazdığı bir satırı okurken, uzun zamandır anlatmaya çalıştığım şeyi kendi sesimle duyar gibi oluyorum. O insanla ne ortak bir çocukluğumuz var ne de aynı sokaktan geçmişliğimiz. Yine de sözünün yanında yabancılık çekmiyorum. Galiba memleket derken özlediğim yakınlığı biraz da böyle anlarda tanıdım.
Ahmet Kaya gurbetteyken üşüdü vatansızlıktan. Ben bu topraklardayken üşüdüm.
İşin en güç yanı da bunu, burada sevdiğim bir insana anlatmak. “Peki ya biz?” diye sorsa, herhâlde şöyle derdim:
“Seni sevdim. Yanında kendimi evimde hissettiğim de oldu. Keşke kapından çıktığımda da o his benimle gelseydi.”
Yorumlar
0 yorum