Dünyada kansere bağlı ölümlerin en önemli nedenlerinden biri olan akciğer kanseri, ciddi bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ediyor. Kasım ayı Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında hastalığın risk faktörleri, belirtileri ve erken tanının önemine dikkat çeken Tıbbi Onkoloji Uzm. Dr. Ömer Faruk Akgül, özellikle tütün kullanımının hastalığın gelişimindeki rolüne vurgu yaparak, erken tanı ve kişiye özel tedavi yaklaşımlarının önemini anlattı.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre 2022 yılında dünya genelinde yaklaşık 2,5 milyon kişiye akciğer kanseri tanısı konulurken, 1,8 milyon kişi bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetti. Çoğunlukla ileri evrede teşhis edilmesi nedeniyle tedavi sürecinde önemli zorluklar barındıran akciğer kanserinin, erken dönemde fark edilmesinin hastalığın seyrini değiştirebildiğini belirten Akgül, toplumda farkındalığın artırılmasının büyük önem taşıdığını ifade etti.

Akciğer kanserinin en önemli ve önlenebilir risk faktörünün tütün kullanımı olduğunu belirten Akgül, sigaranın yanı sıra puro, pipo, nargile ve diğer tütün ürünlerinin de hastalık riskini artırdığını söyledi. Pasif içicilik, hava kirliliği, radon gazı, asbest gibi mesleki maruziyetler ve aile öyküsünün de hastalığın gelişiminde etkili olabileceğini kaydeden Akgül, akciğer kanserinin hiç sigara içmemiş kişilerde de görülebildiğine dikkat çekti.

 Uzun süren öksürüğü hafife almayın

Akciğer kanserinin erken dönemde herhangi bir belirti vermeyebileceğini belirten Akgül, özellikle uzun süren veya karakter değiştiren öksürüğün dikkate alınması gerektiğini söyledi. Üç haftadan uzun süren öksürük, kanlı balgam, nefes darlığı, göğüs ağrısı, tekrarlayan akciğer enfeksiyonları, nedensiz kilo kaybı, iştahsızlık, uzun süre devam eden ses kısıklığı ve halsizliğin hastalığın işaretleri arasında yer alabileceğini kaydetti.

Bu belirtilerin her zaman akciğer kanseri anlamına gelmediğini ancak uzun sürmeleri veya giderek şiddetlenmeleri halinde mutlaka değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Akgül, erken başvurunun olası bir hastalığın zamanında tespit edilmesine katkı sağlayacağını dile getirdi.

Tedavi hastaya özel planlanıyor

Akciğer kanserinde erken tanının tedavi başarısı ve yaşam süresi açısından belirleyici olabildiğini ifade eden Akgül, hastalığın evresi ve tümörün biyolojik özelliklerine göre farklı tedavi yöntemlerinin uygulanabildiğini belirtti. Uygun hastalarda cerrahi tedaviyle kalıcı iyileşme sağlanabildiğini aktaran Akgül, kemoterapi, radyoterapi, immünoterapi ve hedefe yönelik akıllı ilaç tedavilerinin de tedavi sürecinde önemli seçenekler arasında bulunduğunu söyledi.

Günümüzde kanser tedavisinde kişiselleştirilmiş yaklaşımların giderek daha fazla önem kazandığına dikkat çeken Akgül, tümörün moleküler özelliklerinin incelenmesinin tedavi kararlarında belirleyici olduğunu kaydetti. Özellikle EGFR, ALK ve ROS1 gibi genetik değişiklikler ile PD-L1 gibi biyobelirteçlerin değerlendirilmesinin, uygun hastalarda en doğru tedavi seçeneğinin belirlenmesine yardımcı olduğunu ifade etti.

Riskli kişilerde tarama önemli

Akciğer kanserinde erken tanıya katkı sağlayan yöntemlerden birinin de düşük doz bilgisayarlı tomografi ile tarama olduğunu belirten Akgül, bu yöntemin akciğer kanserine bağlı ölüm riskini azaltabildiğini söyledi.

Ancak taramanın herkes için uygun olmadığını vurgulayan Akgül, belirli yaş ve sigara kullanım öyküsü kriterlerini karşılayan risk grubundaki kişilerin hekim değerlendirmesi doğrultusunda tarama programlarına yönlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Akciğer kanserinin erken tanı ve doğru tedavi yaklaşımlarıyla mücadele edilebilir bir hastalık olduğuna dikkat çeken Akgül, "Akciğer kanseri kader değildir. Sigaraya başlamamak, sigara kullananların bu alışkanlığı bırakması, vücudumuzdaki değişiklikleri önemsemek ve şüpheli belirtilerde doğru zamanda sağlık kuruluşuna başvurmak büyük önem taşıyor. Unutulmamalıdır ki erken tanı, doğru tedavi ve kişiye özel yaklaşımlar hayat kurtarabilir." diye konuştu.