Kitap Künyesi
Yazar: Nazan Bekiroğlu
Yayın Evi: Timaş
İSBN: 9789753629362
Sayfa Sayısı: 208
Cümle Kapısı Ne Anlatıyor? Konusu, Ana Fikri, Özeti
Kelimeyle değil, cümleyle düşündüğümü fark ettim ben. Muhal farz bile olsa "Her şeyi özetleyecek bir cümle" tutkum, mana birimimin cümle olmasından. Karmaşık cümlelerle konuşmayı sevmem, öyle düşünmemden. Başka türlü anlatamıyorum, bu yüzden mazurum ben.
Faturaların, makbuzların, ihbarnamelerin arkasına.
Mektup zarflarının, davetiyelerin, program kartlarının boşluklarına.
Peçetelerin üzerine.
Kitapların kenar sularına, kapak içlerine.
Defterlerin, sahifelerine değil kıyılarına köşelerine.
Yazılıp da bırakılmış; bilinç kendine bile hırsız, kim bilir bazıları hatırlanmış da sonradan unutulmuş bunca cümleyi bir yerden bulup da çıkarmam. Burada böyle bir kapı açmam.
Cümle kapısı: Kalbin kapısı.
Sonra, sebebi malûm sırrı meçhul, yani bana muamma, tutup bu kapıyı kapatmam.
Eğer beni okuyanla paylaşım isteği ve daha yakından tanışma beklentisinden değilse, defterimde kalan cümleden kurtulma isteğimden.
Bir şey değil, yeni bir şey söylemek için.
Cümle Kapısı Alıntıları - Sözleri
- Toprağına ayak bastığım anda hangisini edeceğimi kestiremediğim dualar vardı "sınanmayı kaldıramayan" kalbimde.
- Karşılaştığım şey, kendi kısır ve aciz hayalimin sınırları ile sınırlı değildi...
- Gündelik hayatın dağdağasından farklı bir boyutta, suyun toprağa kavuşması gibi değil, iki suyun birbirine kavuşması gibi kavuşurlar.
- "İnşirah süresine ve seccademe kapanmış ağlıyorum." Secde yerini görecek kadar aydınlık. Necip Fazıl'ın sırrı
- Nisan yağmuru hep aynı kalıyor da, galiba sorulması gereken soru şu: Ben neyim? Yılan mı, istiridye mi? Nisan yağmuru, yılanın ağzında zehre dönüşüyor da, istiridyenin karnında sedef oluyor. Ben neyim ben?
- Bir şeyi sevmek için tanımak lâzımdır.
Cümle Kapısı İncelemesi - Şahsi Yorumlar
Cümle Kapısı: Kalbin Kapısı.: "Sonra, sebebi malûm sırrı meçhul, yani bana muamma, tutup bu kapıyı kapatmam." Günümüz dünyasında kalbime dokunan yazarı buldum galiba diyebiliyorum Nazan Bekiroğlu sayesinde. Bekiroğlu bu eserinde önce Konya kapısına giderek Mevlana ve Şems'in yaşamlarına yolculuk yapar. Sonra Hz. İsa'nın yaşamını bütün samimiyetiyle okuyucuya anlatır. ( Hristiyan dünyasının İsa'sı ile Müslüman dünyasının İsa'sı aynı mıdır?) Arada çok sevdiği hocasının kapısında bulur kendini Bekiroğlu Erzurum ve İstanbul hatıralarıyla. Tabii insanın önüne hep güzel kapılar açılacak değil ya bu kitapta hapishane(zindan) kapılarına da yolunuz düşer. Nice şairler, yazarlar, devlet adamları, alimler geçmiştir bu kapılardan, birbirinden tamamen farklı olsa da nedenleri. Özgürlüğü elinden alınan her şair, yazar eserlerine de yansıtmış tabi yaşadıklarını. Girenler ünlüdür buralara da ya hapishaneler, zindanlar ünlenmez mi?.. Yaşananları mekanlar ele verecektir asırlar geçmiş bile olsa. Esarete dayanmanın en büyük nedeni aşklardır, aşıkların beklemesidir elbette. Bekiroğlu bu aşklardan da bahseder bu güzel eserinde. Babalar ve oğulların sevgisi, mücadelesi, birbirlerinin kapılarına gelip gitmelerine de yer açar kitap. "Baba bu dünyada kimlik demektir." der bir yerde yazar ne kadar da doğru bir söz. Her oğul babasının kaderini yaşamaz mı? Eee o kadar kapıdan geçer de insan ölümün kapısına gelmez mi? Yaşamak mücadelesi kadar intiharlar da vardır elbette. Hele bir de tanınan kişilerin intiharları... Kimler kimler vazgeçmemiş ki bu dünyadan. Vazgeçemeyenler de eserlerinde öldürmüşlerdir kendilerini. Bütün bu kapılardan geçerek kalbinin kapılarını da açarak aktarmış bize Bekiroğlu hislerini... Dediği gibi bütün bu yaşananlara kalbinin kapısını kapatamamış bu güzel yürekli yazar. Herkesin kapısının güzelliklere açılması dileğiyle. Okuyun, okutturun... (Döndü BARUT)
Victor Hugonun kitap/sefiller--275203 i, yazar/Alexandre-Dumas in kitap/demir-maskeli-adam--204337 ve kitap/monte-cristo-kontu--876 , yazar/fyodor-dostoyevski nin kitap/karamazov-kardesler--497 i ve kitap/suc-ve-ceza--121 , yazar/lev-tolstoy un kitap/dirilis--382 i gibi bazı dünya klasiklerine karşı ilgimi uyandıran yazar/nazan-bekiroglu kitabi........ yolu hapishanelere düşmüş ne kadar çok yazar, şair, filozof, vs. varmış,tanınmış babalar ve oğullar, intihar etmis ve ihanete uğramış taninmis kişiler....... sızlayarak okuduğum kitap/cumle-kapisi--1622 ........ hangi yazarları okumalıyım?", "hangi kitapları okumalıyım?" şeklinde iyi yazarlara sorular sorulur hep.. bu kitabı okuyunca bu soruyu sormaya gerek kalmıyor.. içinde birçok kitap, yazar adı geçiyor ve kısacık bahsedip merak uyandırıyor.. ve baş yapıtları tek tek sayıyor neredeyse.. tam anlamıyla bir referans kitabı. Nazım ve Piraye aşkına doyamadım :) Cümlelerin kapısını aralamanız dileğiyle......... Türkiye Yazarlar Birliği 2003 Deneme Ödülü’ne sahip bir eser. (Vusala121)
Cümle Kapısı: Kalbin Kapısı...: Eski Yunan'dan, Roma'dan, Mısır'dan tutun; tüm tarihi şahsiyetlerin hayatına bir pencereden bakarak kulaç ata ata günümüze kadar tarih denizinde yüzdüm diyebilirim. Akıcı, duru bir anlatımla; aşkı, acıyı, esareti, ihaneti, ayrılığı tam manasıyla hissetmek isterseniz yazarın denemelerini bir göz atın, zaten sonrasında bırakamayacaksınız. (Mavi)
Kitabın Yazarı Nazan Bekiroğlu Kimdir?
3 Mayıs 1957 tarihinde Trabzon'da doğdu. İlk ve orta tahsilini aynı kentte yaptıktan sonra Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirdi (1979). Dört yıl lise öğretmenliği yaptı. KTÜ Fatih Eğitim Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Eğitimi Bölümü'ne öğretim görevlisi olarak girdi. (1985). Orhan Okay yönetiminde sürdürdüğü Halide Edib Adıvar'ın Romanlarının Teknik Açıdan Tahlili konulu doktorasını tamamladı (1987). Aynı bölümde öğretim üyesi olarak çalışmaya başladı. Şair Nigar Hanım konulu çalışmasıyla doçent oldu (1995). 1998'den itibaren aynı fakültede açılan Türkçe eğitimi bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmakta olan Nazan BEKİROĞLU 4 Mayıs 2001'de profesör olmuştur
Şehirli bir ailenin üç çocuğundan en küçüğü olan Nazan Bekiroğlu; kendi ifadesiyle 'ehl-i kalem ve kelam' bir baba ile titiz ve oldukça eğitimli bir annenin, iki de ağabeyin ikliminde epey nazlanarak, korunarak, esirgenerek büyümüştür. Çocukluğunda Türkçesi bozulur diye sokak yasaklanmış ve arkadaşları seçilmiştir, bunun için konuşurken Karadenizliliği hiç hissedilmez. Bekiroğlu, Türk Edebiyatı dergisi röportaj yazarı Belkıs İbrahimhakkıoğlu'na verdiği bilgilerle, kendini ve (birbirini andıran) hikayeleriyle şiirlerini şöyle anlatmıştır.
Doğduğu ay (3 Mayıs), ruh dünyası ve ardından şiir ve hikayelerinde hep yer almıştır. Altı yaşına kadar oturdukları, konak yavrusu denilebilecek büyük evde yaşadıkları, hikayelerinin şuur altı malzemesini hazırlamıştır; 'Çini dolap tutamakları, billur kapı kolları, vitraylardan süzülen efsunlu hava, kapı yanında açan filbahri çiçekleri, taş duvarlardan fışkıran yabani incir dalı, kocaman halının göbeğine düşen sarı ikindi güneşi, geceleri yatağa uzanan dalga sesleri ve bu seslerle karışan martı çığlıkları.' Bütün bunların izdüşümleri daha çocukluk yıllarında sanatkar ruhunu yoğuran dünyanın temelini teşkil etmişlerdir.
On dört yaşında babasının vefatıyla beraber ailenin ekonomik ve sosyal rengi değişir. Konaktan apartman dairesine geçiş yazarın içe dönük ruh yapısının teşekkülünde ve duyarlılığının şekillenmesinde etkili olmuştur. Daha sonra yüksek tahsil için aileden uzaklaşması bakışlarını dış dünyaya çevirmesini Anadolu'yu ve insanını tanıtmasını sağladı. Öğrencilik yıllarında halk edebiyatı ve Orta Asya estetiğinin peşinde idi. Bunu bir ölçüde ilk hikayelerine de yansıttı. (Hava Hanım Öldü) . Gerek sanatkar, gerekse akademik kişiliğinin gelişmesinde hocası Orhan Okay'dan teşvik ve destek gördü.
Kendi ifadesiyle, kendini asıl buluşu mezuniyet sonrası yıllara rastlar. 1979 yılında apartmandan tekrar eski, müstakil ve bahçeli bir eve taşınırlar. Böylece sanatkarımız, ruhunu harekete geçiren atmosfere yeniden kavuşur. Daha sonra bir İstanbul seyahatinde hayatına Osmanlı ve Topkapı girer ve bu saray giderek, adeta bir tutkuya dönüşür. Ama onu çeken Osmanlı'nın zaferleri ya da yenilikleri değildir. 'Saray'ı özellikle insani yanı ile yakalamaya çalışır.
Bekiroğlu, edebiyata ve özellikle şiire meraklı bir aileden geliyor. Baba ve anne şiiri duyan ve duyuran insanlar. Babası 'Hedef' adlı bir mahalli bir gazetenin sahibiydi. Basılmamış roman denemeleri ve pek çok şiirleri bulunan, tarihe ve bilhassa Osmanlı tarihine meraklı bir zattı. Bekiroğlu 'güzele ilgi duymayı' babasından öğrenmiştir. Okumayı, kendisine sevdiren babasıdır. 'İçinde Bir Sızı Var' hikayesinde kahraman da babasıdır.
Bir zamanlar Tanpınar'ın etkisinde kaldığını şu anda bu etki üzerinden attığını söyler. Hayran olduğu Dostoyevski'den insan ruhunun labirentlerini vermesi bakımından etkilenir. Oscar Wilde'ın insan ruhunun evrensel prensipler doğrultusunda ve çok sade çizgilerle hikayeler yazmasından etkilenir. Nun Masalları döneminde Oscar Wilde gibi hikayeler yazmak ister. Nun Masalları'nın sade görünümünde onun etkisinin olduğunu söyler. Mustafa Kutlu'dan teknik anlamda geleneğe yaslanması yönünden etkilenir. Sezai Karakoç'tan geleneğin dönüştürülerek bugün nasıl kullanılabileceğini öğrendiğini söyler.
Nazan Bekiroğlu Kitapları - Eserleri
- Yusuf ile Züleyha
- Lâ: Sonsuzluk Hecesi
- Nar Ağacı
- Cam Irmağı Taş Gemi
- Cümle Kapısı
- Mavi Lale
- Mor Mürekkep
- İsimle Ateş Arasında
- Nun Masalları
- Şair Nigâr Hanım
- Yol Hali
- Mimoza Sürgünü
- Kelime Defteri
- Karınca İzleri - Hikmet Aksoy Kitabı
- Mücellâ
- Halide Edib Adıvar
- Yerli Yersiz Cümleler
- Kehribar Geçidi (Ciltli)
Nazan Bekiroğlu Alıntıları - Sözleri
- hayatı seyretmeye alışkındı Mücellâ (Mücellâ)
- Ufukta bir gövdenin göründüğünü, ışığın tan üzerinde belirdiğini ümit ederek ama bir türlü görmeyerek. (Kelime Defteri)
- Belki bir gün gelirsin. (Kehribar Geçidi (Ciltli))
- Ne yani kıymet bilmeyenlerin elinde heba olup gitse miydi canım kitaplar ? (Kehribar Geçidi (Ciltli))
- Eğer aşk bir kere gerçekleşmişse yapılacak en uygun şey kaderi onun ellerine teslim etmektir... (Kelime Defteri)
- " Sarsılıyor kalbim yedi yerinden, bunca sarsıntıyı ben kâzasız belâsız nasıl geçeyim? " (Yusuf ile Züleyha)
- "Akıl ve Kalp: Aklıma yaslansam kalbim, kalbime yaslansam aklım yarı yolda bırakıyor." (Kelime Defteri)
- "İnşirah süresine ve seccademe kapanmış ağlıyorum." Secde yerini görecek kadar aydınlık. Necip Fazıl'ın sırrı (Cümle Kapısı)
- "Ateşe düşmeyen yanmayı nereden bilsin? Elini bıçak çizmeyen kanın rengini nasıl öğrensin?" (Yusuf ile Züleyha)
- "Kahraman sen olsan da, hikâye benim..." (Nar Ağacı)
- İnsanlık arenalarda olmasa da gladyatör dövüştüren zihniyeti bugün hâlâ taşıyor. (Yerli Yersiz Cümleler)
- Ya bu kadar sabırlı olmasaydım ya da bu kadar derinden kırılmasaydım. (Yerli Yersiz Cümleler)
- Beşiği sallayan el dünyaya hükmeder. (Halide Edib Adıvar)
- Fakat ömrünün çiçeğinden söz etmemiz gerekirse, bu mutlaka hanımelidir. En sevdiği çiçektir hanımeli, bunun birinci nedeni de kokusudur. Bu koku Nigâr Hanım'ın ruhunda yeni açılımlar yaratmaktadır. (Şair Nigâr Hanım)
- İçine bak, imkansız bir şey olmadığını göreceksin. Kapat gözlerini gitsin. (Mor Mürekkep)
- Şimdiye kadar bütün öğrendiklerim ... Hayata dair, hiçbir şeyi anlamama yetmediler. Öyleyse onları unutmalıyım. Unutmalı ve yeniden başlamalıyım. (Mor Mürekkep)
- Bahar, bir yığın hatıranın ayrıntısında ruha dair bir hikâyedir... (Mavi Lale)
- “Ateşe düşmeyen yanmayı nereden bilsin? Elini bıçak çizmeyen kanın rengini nasıl öğrensin?” (Yusuf ile Züleyha)
- " Allah'ım " dedi, " Hiçbir şeyim olmasa bile sana şu nefes için hamdolsun." (Nar Ağacı)
- Fakat bütün istediği yorgun başını dinlendirebileceği müşfik bir dost omzudur. (Şair Nigâr Hanım)
Yorumlar
0 yorum